zespół Reye’a

Zespół Reye’a jest rzadką, ale poważną chorobą charakteryzującą się encefalopatią nieinfekcyjną oraz stłuszczeniem wątroby. Występuje głównie u dzieci i młodzieży, zwykle po przebytej infekcji wirusowej, takiej jak ospa wietrzna czy grypa. Istotnym czynnikiem ryzyka jest stosowanie kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) podczas infekcji wirusowej.

Patogeneza zespołu Reye’a wiąże się z zaburzeniem funkcjonowania mitochondriów, co prowadzi do gromadzenia się tłuszczów w wątrobie i innych narządach. Objawy kliniczne obejmują gwałtowne wymioty, zaburzenia świadomości, drgawki, a w ciężkich przypadkach śpiączkę. Choroba rozwija się zwykle w ciągu kilku dni po początkowej infekcji wirusowej.

Diagnostyka zespołu Reye’a opiera się na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych (podwyższone enzymy wątrobowe, hipoglikemia, podwyższone stężenie amoniaku) oraz biopsji wątroby. Leczenie jest głównie objawowe i obejmuje intensywną opiekę medyczną, kontrolę ciśnienia śródczaszkowego oraz leczenie zaburzeń metabolicznych. Profilaktyka polega przede wszystkim na unikaniu podawania aspiryny dzieciom podczas infekcji wirusowych.

Od czasu wprowadzenia zaleceń ograniczających stosowanie kwasu acetylosalicylowego u dzieci, częstość występowania zespołu Reye’a znacząco spadła. Obecnie choroba ta jest obserwowana sporadycznie, jednak ze względu na potencjalnie śmiertelny przebieg, pozostaje istotnym zagadnieniem w diagnostyce różnicowej encefalopatii i ostrej niewydolności wątroby u dzieci.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aspimag

Produkt leczniczy Aspimag, zawierający 150 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 21 mg magnezu tlenku, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej ze względu na potencjalne ryzyko działań niepożądanych. Stosowanie leku u kobiet w ciąży (I i II trymestr) oraz karmiących piersią wymaga dokładnej oceny bilansu korzyści i ryzyka, ze względu na przenikanie kwasu acetylosalicylowego do mleka matki i możliwe skutki dla płodu i niemowlęcia. U pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ, chorobą wrzodową, niewydolnością wątroby lub nerek, a także podczas terapii przeciwzakrzepowej (np. pochodne kumaryny, heparyna) istnieje zwiększone ryzyko powikłań, w tym krwawień. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci poniżej 12. roku życia z chorobami gorączkowymi ze względu na ryzyko zespołu Reye’a.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa, gorączka sienna, heparyna, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, nadwrażliwość na NLPZ, niedobór sacharazy-izomaltazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pochodna kumaryny, pokrzywka, polip nosa, terapia przeciwzakrzepowa, zespół Reye’a, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ultrapiryna 325 mg

Ultrapiryna, zawierająca 325 mg kwasu acetylosalicylowego w postaci tabletek dojelitowych, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na salicylany, skazami krwotocznymi, czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, ciężką niewydolnością wątroby lub nerek oraz w trzecim trymestrze ciąży. Lek może wywoływać reakcje alergiczne, nasilać krwawienia poprzez działanie antyagregacyjne, drażnić błonę śluzową przewodu pokarmowego oraz prowadzić do kumulacji i toksyczności w przypadku upośledzonego metabolizmu i wydalania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także stosowanie u dzieci poniżej 16. roku życia ze względu na ryzyko zespołu Reye’a oraz u pacjentów przyjmujących metotreksat w dawkach ≥15 mg/tydzień z powodu zwiększonego ryzyka mielotoksyczności. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u osób z napadami astmy oskrzelowej indukowanymi salicylanami lub NLPZ.
agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka, dna moczanowa, dysfagia, działanie antyagregacyjne, działanie mielotoksyczne, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ospa wietrzna, powikłanie krwotoczne, przewód tętniczy, salicylany, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, tabletka dojelitowa, trymestr ciąży, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia, zespół Reye’a
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rispolept

Rysperydon, stosowany w terapii pacjentów, zwłaszcza w podeszłym wieku z otępieniem, wiąże się ze znacznym ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym zwiększoną śmiertelnością (4,0% vs. 3,1% placebo, OR 1,21; 95% CI 0,7-2,1) oraz trzykrotnym wzrostem ryzyka incydentów naczyniowo-mózgowych (3,3% vs. 1,2% placebo, OR 2,96; 95% CI 1,34-7,50). Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu furosemidu, gdzie śmiertelność wzrasta do 7,3%. Rysperydon jest przeciwwskazany u pacjentów z otępieniem innym niż choroba Alzheimera i powinien być stosowany wyłącznie w krótkotrwałym leczeniu uporczywej agresji o umiarkowanym do ciężkiego nasileniu, po nieskuteczności metod niefarmakologicznych. Monitorowanie kliniczne jest niezbędne, zwłaszcza w kontekście ryzyka niedociśnienia ortostatycznego, leukopenii, neutropenii, agranulocytozy oraz potencjalnego wydłużenia odstępu QT, szczególnie u pacjentów z chorobami układu krążenia i zaburzeniami elektrolitowymi.
agranulocytoza, atypowy lek przeciwpsychotyczny, bezwzględna liczba neutrofilów, bradykardia, brak owulacji, choroba Parkinsona, fosfokinaza kreatynowa, furosemid, ginekomastia, guz prolaktynozależny, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, leukocyt, leukopenia, mioglobinuria, mlekotok, napad drgawkowy, neutropenia, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, objaw pozapiramidowy, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie naczyniowe, otępienie typu mieszanego, otępienie w chorobie Alzheimera, otępienie z ciałami Lewy’ego, polidypsja, poliuria, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, ryzyko śmiertelności, śpiączka cukrzycowa, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie zachowania, zdarzenie niepożądane naczyniowo-mózgowe, zespół Reye’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Tlenek magnezu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Tlenek magnezu, obecny w preparatach takich jak Aspimag (21 mg tlenku magnezu + 150 mg kwasu acetylosalicylowego) oraz Neospasmina Extra (80 mg tlenku magnezu ciężkiego), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z określonymi schorzeniami i stanami klinicznymi. Preparaty te są przeciwwskazane lub wymagają ścisłego nadzoru u kobiet w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, karmiących piersią, osób z alergią na NLPZ, pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe, z niewydolnością wątroby lub nerek oraz z chorobą wrzodową w wywiadzie. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu Reye’a u dzieci i młodzieży poniżej 12 roku życia stosujących preparaty zawierające kwas acetylosalicylowy, zwłaszcza podczas chorób gorączkowych. U pacjentów z astmą oskrzelową, przewlekłymi chorobami układu oddechowego, alergią na polipy nosa lub gorączką sienną istnieje zwiększone ryzyko reakcji alergicznych i napadów astmy po zastosowaniu tych leków.
Preparaty zawierające tlenek magnezu mogą zawierać substancje pomocnicze, które również wymagają uwagi klinicznej. Aspimag zawiera sacharozę, co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu cukrów (nietolerancja fruktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, niedobór sacharazy-izomaltazy). Neospasmina Extra zawiera azorubinę (E122), mogącą wywoływać reakcje alergiczne, oraz glukozę, co również wyklucza jej stosowanie u pacjentów z zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa, stosowanie Neospasminy Extra u dzieci i młodzieży nie jest zalecane. W praktyce klinicznej dawka tlenku magnezu oraz obecność innych substancji czynnych i pomocniczych powinny być uwzględniane przy ocenie ryzyka interakcji lekowych oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie metabolizm magnezu może być upośledzony.
Aspimag, astma oskrzelowa, azorubina, choroba wrzodowa, gorączka sienna, heparyna, interakcja lekowa, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, Neospasmina Extra, niedobór sacharazy-izomaltazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność wątroby, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, pochodna kumaryny, pokrzywka, polip nosa, preparat leczniczy, reakcja alergiczna, tlenek magnezu, zaburzenie czynności nerek, zespół Reye’a, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon substancji czynnych
Cholina salicylan – Przeciwwskazania stosowania

Cholina salicylan, stosowana miejscowo w jamie ustnej, wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Podstawowymi przeciwwskazaniami do jej stosowania są nadwrażliwość na choliny salicylan, salicylany oraz inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych i krzyżowych. Należy również uwzględnić nadwrażliwość na substancje pomocnicze zawarte w preparatach, takie jak glukoza, sacharoza (Cholinex), metylu i propylu parahydroksybenzoesan oraz etanol (Sachol żel stomatologiczny). Szczególną ostrożność zaleca się u dzieci i młodzieży poniżej 16 lat z gorączką (produkt Sachodent), ze względu na ryzyko zespołu Reye’a, a także u pacjentów z żylakami przełyku, gdzie stosowanie choliny salicylanu (np. Cholinex 150 mg/pastylka) może prowadzić do krwotoków.
cetalkoniowy chlorek, cholina salicylan, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, encefalopatia, III trymestr ciąży, krwotok, kwas salicylowy, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na substancję czynną, niesteroidowy lek przeciwzapalny, powikłanie okołoporodowe, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja krzyżowa, salicylan, stłuszczenie wątroby, substancja pomocnicza, zespół Reye’a, żylak przełyku
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alka-Seltzer 324 mg

Alka-Seltzer, zawierający 324 mg kwasu acetylosalicylowego w tabletce musującej, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na salicylany, skazą krwotoczną, ostrą chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy oraz u osób z napadami astmy oskrzelowej wywołanymi przez salicylany lub NLPZ. Nie zaleca się stosowania leku u pacjentów z ciężką niewydolnością serca, wątroby lub nerek ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów, zaburzeń metabolizmu i kumulacji metabolitów. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u kobiet w ostatnim trymestrze ciąży oraz u dzieci poniżej 12 roku życia z uwagi na ryzyko poważnych powikłań, takich jak przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u płodu czy zespół Reye’a. W jednej tabletce znajduje się także 477 mg sodu, 0,0018 mg alkoholu benzylowego oraz glukoza (maltodekstryna), które mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości.
agregacja płytek krwi, choroba wrzodowa, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność serca, ciężka niewydolność wątroby, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, nadciśnienie, nadwrażliwość na składniki, napad astmy oskrzelowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, ostatni trymestr ciąży, ostra choroba wrzodowa, przewlekła choroba nerek, przewód tętniczy płodu, salicylan, skaza krwotoczna, tabletka musująca, toksyczny wpływ na szpik kostny, zaburzenie krzepnięcia, zespół Reye’a
Leksykon leków
Interakcje leku – Excedrin MigraStop 250 mg + 250 mg + 65 mg

Excedrin MigraStop, zawierający kwas acetylosalicylowy (250 mg), paracetamol (250 mg) oraz kofeinę (65 mg), wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) i selektywnymi inhibitorami COX-2 ze względu na zwiększone ryzyko krwawień i uszkodzeń przewodu pokarmowego. Preparat nie powinien być stosowany bez nadzoru lekarskiego z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, heparyny, NOAC) oraz innymi lekami przeciwpłytkowymi (klopidogrel, tiklopidyna) z powodu additivego działania przeciwkrzepliwego i ryzyka poważnych powikłań krwotocznych. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie kortykosteroidów systemowych zwiększa ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego, co jest szczególnie istotne u pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie oraz osób starszych.
agregacja płytek krwi, anemia hemolityczna, antagonista receptora angiotensyny II, astma aspirynowa, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa, czynność tarczycy, diuretyk, dna moczanowa, doustny antykoagulant, heparyna, hepatotoksyczność, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor cyklooksygenazy-2, klopidogrel, kortykosteroid, kortykosteroid systemowy, kwas moczowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lewotyroksyna, nadciśnienie tętnicze, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, polip nosa, probenecyd, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skaza moczanowa, skurcz oskrzeli, sulfinpirazon, tiklopidyna, trójjodotyronina, zaburzenie hemostazy, zastoinowa niewydolność serca, zespół Reye’a
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Polopiryna C Plus 500 mg + 300 mg + 200 mg

Polopiryna C Plus w formie proszku musującego zawiera 500 mg kwasu acetylosalicylowego, 300 mg kwasu askorbowego oraz 200 mg wapnia na saszetkę. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym aspartam (20 mg) i sód (178 mg). Niewskazane jest stosowanie u osób z czynną chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, stanami zapalnymi przewodu pokarmowego, skazami krwotocznymi, zaburzeniami krzepnięcia oraz u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe ze względu na ryzyko krwawień wynikające z działania antyagregacyjnego kwasu acetylosalicylowego. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, takimi jak niewyrównana cukrzyca, mocznica, tężyczka, a także u osób z hiperkalcemią ze względu na zawartość wapnia.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, działanie antyagregacyjne, encefalopatia, fenyloketonuria, hiperkalcemia, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, laktoglukonian wapnia, lek przeciwzakrzepowy, nadwrażliwość na składniki leku, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, polipy nosa, retencja płynów, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, teratogenność, tężyczka, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zahamowanie agregacji płytek krwi, zapalenie przewodu pokarmowego, zespół Reye’a
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aspirin Effect 500 mg

Lek Aspirin Effect, zawierający 500 mg kwasu acetylosalicylowego w postaci granulatu, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić w praktyce klinicznej. Należą do nich nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, inne salicylany lub substancje pomocnicze, takie jak sód (19 mg/saszetka) i aspartam E951 (5 mg/saszetka). Przeciwwskazany jest u pacjentów ze skazą krwotoczną, ostrą chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, a także u osób z ciężką niewydolnością serca, wątroby i nerek ze względu na ryzyko nasilenia krwawień, retencji płynów oraz zmienionego metabolizmu leku. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z napadami astmy oskrzelowej wywołanymi salicylanami lub NLPZ, a także u dzieci poniżej 12 roku życia z uwagi na ryzyko zespołu Reye’a.
agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, encefalopatia, infekcja wirusowa, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość na substancję czynną, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, przewód tętniczy Botalla, retencja płynów, salicylan, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, trymestr ciąży, zaburzenia krzepnięcia krwi, zespół Reye’a
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Torecan 6,5 mg

Dimaleinian tietyloperazyny (Torecan, 6,5 mg, tabletki powlekane) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (68,70 mg) i sacharozę (38,045 mg). Lek nie powinien być stosowany u osób z ciężką depresją ośrodkowego układu nerwowego, zaburzeniami świadomości, klinicznie istotnym niedociśnieniem, u dzieci poniżej 15 roku życia ze względu na ryzyko pozapiramidowych działań niepożądanych, a także u pacjentów z objawami zespołu Reye’a, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i niemowlęcia. Wskazane jest również zachowanie ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego oraz u osób z nietolerancją laktozy lub sacharozy.
antykoncepcja, bariera łożyskowa, choroba podstawowa, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciśnienie tętnicze, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie niepożądane, działanie pozapiramidowe, działanie sedatywne, ekspozycja płodu, epizod niedociśnienia, fenotiazyna, laktoza jednowodna, lek neuroleptyczny, mleko matki, nadwrażliwość, niedociśnienie, nietolerancja laktozy, nietolerancja sacharozy, pacjent pediatryczny, planowanie ciąży, reakcja krzyżowa, substancja czynna, tietyloperazyna, Torecan, wiek rozrodczy, zaburzenie ciśnienia tętniczego, zaburzenie świadomości, zespół Reye’a
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Upsarin C 330 mg + 200 mg

Lek Upsarin C, zawierający kwas acetylosalicylowy 330 mg oraz kwas askorbowy 200 mg w formie tabletek musujących, jest przeciwwskazany u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy ze względu na drażniące działanie kwasu acetylosalicylowego na błonę śluzową przewodu pokarmowego oraz ryzyko krwawień. Nie powinien być stosowany u osób z zaburzeniami krzepnięcia, skazami krwotocznymi, czynnych krwawieniach (w tym do jamy ciała, OUN, macicznych i z ran), a także u pacjentek w trzecim trymestrze ciąży, w okresie okołoporodowym oraz karmiących piersią, ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych i przenikanie leku do mleka. Dodatkowo, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z dną moczanową, kamicą nerkową, astmą aspirynową, nadwrażliwością na salicylany lub NLPZ oraz u dzieci poniżej 12 lat z chorobami gorączkowymi (zwłaszcza grypą i ospą wietrzną) z powodu ryzyka zespołu Reye’a.
agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, dna moczanowa, działanie niepożądane, encefalopatia, kamica nerkowa, karmienie piersią, krwawienie czynne, krwawienie do jamy ciała, krwawienie do OUN, krwawienie maciczne, kwas acetylosalicylowy, metotreksat, nadwrażliwość na salicylany, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, okres okołoporodowy, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, uszkodzenie wątroby, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół Reye’a
Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acylo-coa średniołańcuchowej – Objawy

Niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej (MCADD) to autosomalnie recesywne zaburzenie metaboliczne, które upośledza β-oksydację średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych, prowadząc do hipoglikemii hipoketotycznej oraz ryzyka kryzysu metabolicznego. Objawy pojawiają się najczęściej między 3 miesiącem a 2 rokiem życia, często w kontekście głodzenia lub infekcji, i obejmują letarg, wymioty, drgawki, hepatomegalię oraz zaburzenia oddychania. Kryzys metaboliczny może rozwinąć się w ciągu 1-2 godzin, manifestując się hipoglikemią, hiperamonemią, uszkodzeniem wątroby, zaburzeniami rytmu serca, a nawet śpiączką i nagłą śmiercią. Ryzyko zgonu w nieleczonym MCADD wynosi około 20-25% u dzieci doświadczających ostrego kryzysu. Długoterminowe powikłania neurologiczne i mięśniowe są konsekwencją niekontrolowanych epizodów dekompensacji metabolicznej.
ADHD, afazja, arytmia, badania przesiewowe noworodków, ciała ketonowe, dekompensacja metaboliczna, drgawki, enzym MCAD, gen ACADM, hepatomegalia, hiperamonemia, hipoglikemia hipoketotyczna, kryzys metaboliczny, letarg, mózgowe porażenie dziecięce, mutacja genu ACADM, niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowej, osłabienie mięśniowe, spastyczność, średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, stłuszczenie wątroby, stres kataboliczny, zaburzenie metaboliczne, zespół nagłej śmierci niemowląt, zespół Reye’a
Leksykon substancji czynnych
Kofeina – Przeciwwskazania stosowania

Kofeina, powszechnie stosowana w lekach przeciwbólowych, przeciwmigrenowych i preparatach na przeziębienie, posiada liczne przeciwwskazania wynikające z jej działania stymulującego na układ sercowo-naczyniowy i ośrodkowy układ nerwowy. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na kofeinę, zaburzenia rytmu serca, niestabilną chorobę wieńcową, ciężkie nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, niedotlenienie mięśnia sercowego oraz stany po zawale. Ponadto kofeina jest przeciwwskazana u pacjentów z bezsennością, stanami lękowymi, padaczką, nadczynnością tarczycy, guzem chromochłonnym nadnerczy, cukrzycą, czynna chorobą wrzodową, stanami zapalnymi przewodu pokarmowego, ciężką niewydolnością wątroby i nerek, jaskrą z zamkniętym kątem przesączania oraz u osób z zaburzeniami hematologicznymi (np. hemofilia, niedobór dehydrogenazy G6PD). Wiek pacjenta również determinuje ograniczenia – preparaty z kofeiną są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 lat, a preparaty łączone z kwasem acetylosalicylowym u osób poniżej 16 lat ze względu na ryzyko zespołu Reye’a.
arytmia, astma oskrzelowa indukowana NLPZ, bezsenność, choroba alkoholowa, choroba naczyń obwodowych, choroba wieńcowa, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, ciśnienie śródgałkowe, cukrzyca, ergotamina, fenylefryna, guz chromochłonny nadnerczy, hemofilia, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z zamkniętym kątem, krwawienie z przewodu pokarmowego, metabolizm glukozy, metotreksat, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na kofeinę, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór reduktazy methemoglobinowej, niedotlenienie mięśnia sercowego, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, padaczka, porfiria, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, reakcja alergiczna, refluks, rozrost gruczołu krokowego, skaza krwotoczna, stan zapalny przewodu pokarmowego, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyreotoksykoza, wirusowe zapalenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żył, zarostowe zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego, zespół Reye’a
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neuroas 150 mg

Kwas acetylosalicylowy w postaci tabletek dojelitowych (Neuroas 150 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na salicylany, napadami astmy aspirynowej, czynnym lub nawracającym wrzodem trawiennym, skazami krwotocznymi (np. hemofilia, trombocytopenia), aktywnymi krwawieniami, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i nerek oraz u chorych z dną moczanową. Ponadto, stosowanie leku jest niewskazane u pacjentów przyjmujących metotreksat w dawkach >15 mg/tydzień, w trzecim trymestrze ciąży (dawki >100 mg/dobę) oraz u dzieci i młodzieży do 16. roku życia podczas infekcji wirusowych ze względu na ryzyko zespołu Reye’a. Kwas acetylosalicylowy może nasilać ryzyko krwawień, zaburzać metabolizm leków i kwasu moczowego oraz powodować poważne powikłania u wymienionych grup pacjentów.
W sytuacjach klinicznych takich jak planowane zabiegi chirurgiczne, objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, ciężkie reakcje skórne, objawy przedawkowania (np. szumy uszne) czy rozwój niewydolności nerek lub wątroby podczas terapii, zaleca się odstawienie Neuroas na 5-7 dni i wdrożenie odpowiedniego postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena stanu pacjenta w celu minimalizacji ryzyka działań niepożądanych i powikłań. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z wywiadem reakcji nadwrażliwości na NLPZ oraz u osób z chorobami predysponującymi do krwawień.
astma aspirynowa, dna moczanowa, działanie przeciwpłytkowe, hemofilia, inhibitor syntezy prostaglandyn, krwawienie z naczyń mózgowych, kwas acetylosalicylowy, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, przewód tętniczy płodu, salicylan, skaza krwotoczna, tabletka dojelitowa, trombocytopenia, wrzód trawienny, zaburzenie krzepnięcia, zespół Reye’a
Leksykon substancji czynnych
O-etoksybenzamid – Przeciwwskazania stosowania

O-etoksybenzamid, stosowany jako składnik preparatów przeciwbólowych, takich jak FluControl Symptom (zawierający 300 mg kwasu acetylosalicylowego, 100 mg o-etoksybenzamidu i 50 mg kofeiny), wymaga szczególnej ostrożności w doborze pacjentów. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję lub inne składniki preparatu oraz reakcje krzyżowe u pacjentów uczulonych na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). O-etoksybenzamid jest przeciwwskazany u osób z aktywną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, stanami zapalnymi przewodu pokarmowego, skazami krwotocznymi, zaburzeniami krzepnięcia, ciężką niewydolnością nerek, wątroby i serca oraz u pacjentów z astmą oskrzelową z polipami nosa, szczególnie gdy jest ona nasilona przez kwas acetylosalicylowy. Preparaty zawierające tę substancję nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 12 roku życia, zwłaszcza w przebiegu infekcji wirusowych, ze względu na ryzyko zespołu Reye’a. Ciąża stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania o-etoksybenzamidu ze względu na potencjalne teratogenne działanie i ryzyko powikłań.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka, etoksybenzamid, gorączka, krwawienie śródoperacyjne, kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, okres okołooperacyjny, pierwszy trymestr ciąży, polip nosa, preparat złożony, skaza krwotoczna, uczulenie na salicylany, wywiad alergologiczny, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie przewodu pokarmowego, zespół Reye’a
Leksykon leków
Interakcje leku – VARIVAX nie mniej niż 1350 PFU/0,5 ml

Szczepionka VARIVAX, zawierająca żywego atenuowanego wirusa ospy wietrznej, może być podawana jednocześnie z innymi szczepionkami nieżywymi oraz szczepionką skojarzoną MMR, pod warunkiem zastosowania oddzielnych miejsc iniekcji. W przypadku niejednoczesnego podania szczepionek żywych (VARIVAX i MMR) zaleca się zachowanie odstępu co najmniej 4 tygodni, aby zapewnić prawidłową odpowiedź immunologiczną. Brak jest danych dotyczących jednoczesnego stosowania VARIVAX z nowoczesnymi szczepionkami cztero-, pięcio- i sześciowalentnymi zawierającymi bezkomórkowy komponent krztuśca (DTaP), co wymaga ostrożności klinicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z produktami krwiopochodnymi: wcześniejsze podanie immunoglobulin lub preparatów krwiopochodnych wymaga odroczenia szczepienia o co najmniej 5 miesięcy, natomiast podanie tych produktów w ciągu 1 miesiąca po szczepieniu może osłabić odpowiedź immunologiczną. Ponadto, pacjenci powinni unikać stosowania salicylanów przez 6 tygodni po szczepieniu ze względu na ryzyko zespołu Reye’a.
błonica tężec krztusiec, Haemophilus influenzae, immunoglobulina ludzka normalna, kwas acetylosalicylowy, odpowiedź immunologiczna, odra-świnka-różyczka, ospa wietrzna, produkty krwiopochodne, salicylany, szczepionka przeciwko ospie wietrznej, wirus polio, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zespół Reye’a
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Risperidone Teva

Ocena tolerancji na rysperydon w formie doustnej jest kluczowa przed rozpoczęciem terapii zawiesiną do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu (Risperidone Teva), aby zminimalizować ryzyko poważnych działań niepożądanych. Lek nie jest wskazany u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem ze względu na zwiększoną umieralność (4,0% vs. 3,1% placebo; OR 1,21; 95% CI: 0,7-2,1) oraz ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych (3,3% vs. 1,2% placebo; OR 2,96; 95% CI: 1,34-7,50). Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu furosemidu, gdyż obserwowano wzrost umieralności do 7,3% u osób starszych (średni wiek 89 lat). Ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, leukopenii, neutropenii, agranulocytozy oraz późnych dyskinez wymaga monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia, odwodnieniem, czy wcześniejszymi zaburzeniami hematologicznymi. W przypadku ciężkiej neutropenii (bezwzględna liczba neutrofilów <1 x 10⁹/l) konieczne jest przerwanie leczenia i monitorowanie krwi.
agranulocytoza, atypowy lek przeciwpsychotyczny, blokada receptorów dopaminowych, bradykardia, choroba naczyniowo-mózgowa, choroba Parkinsona, ginekomastia, guz prolaktynozależny, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipowolemia, kwasica ketonowa, leukopenia, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, niewydolność serca, nowotwór mózgu, objaw pozapiramidowy, odwodnienie, otępienie z ciałami Lewy’ego, polidypsja, poliuria, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, śpiączka cukrzycowa, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie przewodzenia, zaćma, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie niepożądane naczyniowo-mózgowe, zespół Reye’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekły katar u niemowląt – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Przeziębienie u niemowląt to wirusowa infekcja górnych dróg oddechowych, charakteryzująca się objawami takimi jak katar (początkowo przezroczysta wydzielina, następnie żółta lub zielona), przekrwienie błony śluzowej nosa, kaszel, gorączka powyżej 38°C (szczególnie w pierwszych 3 dniach), zmniejszony apetyt, drażliwość oraz trudności z zasypianiem. U niemowląt do 6. roku życia częstość przeziębień wynosi 6-8 epizodów rocznie. Leczenie jest objawowe i obejmuje nawadnianie (karmienie piersią lub mlekiem modyfikowanym), oczyszczanie nosa (aspirator, krople soli fizjologicznej), nawilżanie powietrza oraz zapewnienie komfortu dziecku. Farmakoterapia jest ograniczona: paracetamol (od 3. miesiąca życia) i ibuprofen (od 6. miesiąca życia) mogą być stosowane w przypadku gorączki, natomiast leki przeciwkaszlowe i na przeziębienie są przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Karmienie piersią dostarcza przeciwciał i czynników immunologicznych wspomagających walkę z infekcją.
Amerykańska Akademia Pediatrii, aspiryna u dzieci, białe krwinki, botulizm niemowlęcy, ibuprofen, infekcja ucha, infekcja wirusowa, komórki macierzyste, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwkaszlowy, nawilżacz powietrza, niedojrzały układ odpornościowy, odwodnienie, olejek eteryczny, paracetamol, powiększone węzły chłonne, przeciwciała, przekrwienie błony śluzowej nosa, przewlekły katar u niemowląt, sól fizjologiczna, szczepionka przeciw grypie, tachypnea, zespół Reye’a
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aspirin Cardio 100 mg

Podczas kwalifikacji do terapii kwasem acetylosalicylowym w dawce 100 mg (Aspirin Cardio) należy bezwzględnie wykluczyć przeciwwskazania takie jak nadwrażliwość na ASA lub inne salicylany, skazy krwotoczne (np. hemofilia, choroba von Willebranda, małopłytkowość), ostrą chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, ciężką niewydolność nerek, wątroby i serca oraz napady astmy oskrzelowej indukowane salicylanami lub NLPZ. Przeciwwskazane jest także stosowanie leku w ostatnim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu i zaburzenia czynności skurczowej macicy. Ponadto, ASA nie powinien być podawany dzieciom do 12 roku życia podczas infekcji wirusowych z uwagi na ryzyko zespołu Reye’a. Interakcje z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydzień zwiększają toksyczność tego leku, co stanowi kolejne istotne przeciwwskazanie.
astma oskrzelowa, choroba von Willebranda, choroba wrzodowa żołądka, choroba zakrzepowo-zatorowa, dna moczanowa, działanie antyagregacyjne, encefalopatia, grypa, hemofilia, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwpłytkowe, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, metotreksat, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ospa wietrzna, salicylany, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, trymestr ciąży, zaburzenie krzepnięcia, zespół Reye’a
Leksykon chorób i schorzeń
Niedobór dehydrogenazy acyl-coa o łańcuchu średnim – Diagnostyka i diagnoza

Niedobór dehydrogenazy acyl-CoA o łańcuchu średnim (MCAD deficiency) to autosomalne recesywne zaburzenie metabolizmu kwasów tłuszczowych, z częstością występowania około 1:15 000-17 000 żywych urodzeń. Diagnostyka przesiewowa noworodków opiera się na spektrometrii masowej (MS/MS) wykrywającej podwyższone stężenia oktanoilokarnityny (C8), heksanoilokarnityny (C6), dekanoilokarnityny (C10) i decenoilokarnityny (C10:1), a także zwiększone stosunki C8/C2 i C8/C10. Pozytywny wynik wymaga dalszej diagnostyki biochemicznej (analiza acylokarnityn w osoczu, kwasów organicznych i acyloglicyn w moczu), najlepiej podczas epizodu dekompensacji metabolicznej, oraz potwierdzenia molekularnego poprzez sekwencjonowanie genu ACADM, ze szczególnym uwzględnieniem mutacji c.985A>G (p.Lys304Glu), obecnej u około 85% pacjentów europejskich. Alternatywnie, pomiar aktywności enzymu MCAD w leukocytach lub fibroblastach z użyciem fenylopropionyl-CoA jako substratu stanowi złoty standard diagnostyczny, zwłaszcza w przypadkach niejednoznacznych wyników genetycznych.
aktywność enzymu, amniocenteza, badanie nosicielstwa, badanie przesiewowe noworodków, biopsja kosmówki, dekompensacja metaboliczna, diagnostyka prenatalna, diagnostyka różnicowa, dziedziczenie autosomalne recesywne, encefalopatia, gen ACADM, heterozygota złożona, hipoglikemia hipoketotyczna, homozygota, kwasy dikarboksylowe, L-karnityna, mutacja c.985A>G, nagła śmierć, niedobór dehydrogenazy acyl-CoA, niedobór MCAD, niepełna penetracja, oktanoilokarnityna, ostra niewydolność wątroby, poradnictwo genetyczne, sekwencjonowanie genu, skrobia kukurydziana, spektrometria masowa, wynik fałszywie ujemny, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie oksydacji kwasów tłuszczowych, zespół Reye’a, zmienność fenotypowa
Leksykon chorób i schorzeń
Angina – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Angina, czyli zapalenie migdałków, wymaga kompleksowej oceny i pielęgnacji skoncentrowanej na utrzymaniu drożności dróg oddechowych, łagodzeniu bólu oraz zapewnieniu odpowiedniego nawodnienia (zalecane 4-5 litrów płynów na dobę). Kluczowe jest monitorowanie objawów takich jak obrzęk, naloty na migdałkach, gorączka powyżej 38,3°C, trudności w przełykaniu oraz oznaki hipoksemii (tachykardia, tachypnea, dezorientacja). Leczenie farmakologiczne obejmuje antybiotyki (penicylina, amoksycylina, klindamycyna, cefalosporyny) w przypadku infekcji bakteryjnej oraz leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen). Wskazane są także metody wspomagające, takie jak płukanie gardła ciepłą słoną wodą, stosowanie nawilżaczy powietrza oraz dieta oparta na miękkich pokarmach i zimnych przysmakach.
amoksycylina, antybiotyk, aspiracja, ból gardła, cefalosporyna, chrypka, drożność dróg oddechowych, dysfagia, gorączka reumatyczna, ibuprofen, infekcja paciorkowcowa, kłębuszkowe zapalenie nerek, klindamycyna, lek przeciwbólowy, nawilżacz powietrza, niedotlenienie, obrzęk migdałków, odwodnienie, paracetamol, penicylina, ropień okołomigdałkowy, szkarlatyna, sztywność karku, tachykardia, tachypnea, tonsillektomia, węzły chłonne szyjne, zapalenie migdałków, zapalenie ucha środkowego, zespół Reye’a
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Etopiryna PRO

Stosowanie kwasu acetylosalicylowego wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwcukrzycowe z grupy sulfonylomocznika ze względu na ryzyko nasilenia działania hipoglikemizującego. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach >15 mg/tydzień z powodu ryzyka toksyczności szpiku kostnego. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, przewlekłą niewydolnością nerek, młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniem stawów, toczniem rumieniowatym układowym oraz niewydolnością wątroby konieczne jest monitorowanie funkcji narządów, gdyż zwiększa się toksyczność salicylanów. Kwas acetylosalicylowy należy odstawić 5-7 dni przed zabiegami chirurgicznymi z uwagi na ryzyko wydłużonego czasu krwawienia. Długotrwałe stosowanie, szczególnie w wieloskładnikowych lekach przeciwbólowych, może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia nerek i niewydolności nerek.
alergia na barwniki, czerwień koszenilowa, dna moczanowa, działanie hipoglikemizujące, krwawienie, krwawienie miesiączkowe, krwotok maciczny, kwas acetylosalicylowy, kwas moczowy, lek przeciwdnawy, metotreksat, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, niewydolność wątroby, podrażnienie śluzówki żołądka, przewlekła niewydolność nerek, reakcja alergiczna, sulfonylomocznik, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczność salicylanów, toksyczność szpiku kostnego, uszkodzenie błony śluzowej, wkładka wewnątrzmaciczna, wydłużony czas krwawienia, zaburzenie czynności nerek, zespół Reye’a
Leksykon substancji czynnych
Kwiat dziewanny – Przeciwwskazania stosowania

Kwiat dziewanny (Verbascum spp., flos) jest składnikiem preparatów złożonych, takich jak Syrop z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny Ziołowa Tradycja. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania tych preparatów jest nadwrażliwość na kwiat dziewanny lub inne składniki preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność kory wierzby (Salix spp., cortex), która zawiera salicylany, co wyklucza stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na salicylany i NLPZ, astmą aspirynową, chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek i wątroby, zaburzeniami krzepnięcia oraz niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Preparaty te nie są zalecane u dzieci poniżej 3 lat ze względu na ryzyko działań niepożądanych salicylanów. Syrop zawiera 3,9 g sacharozy w 5 ml, co jest istotne dla pacjentów z cukrzycą lub nietolerancją cukrów prostych. Zawartość etanolu w produkcie nie przekracza 5,1% (m/m), co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, chorobami układu nerwowego oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
acenokumarol, alkoholizm, astma aspirynowa, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cukrzyca, hemoliza, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, nadwrażliwość, nadwrażliwość na salicylany, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór sacharazy-izomaltazy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja fruktozy, padaczka, refluks żołądkowo-przełykowy, sacharoza, salicylany, warfaryna, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej żołądka, zespół Reye’a, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bonapiryna 300 mg

Lek Bonapiryna zawiera 300 mg kwasu acetylosalicylowego i posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przede wszystkim jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ, co może prowadzić do reakcji alergicznych, takich jak pokrzywka, skurcz oskrzeli czy wstrząs anafilaktyczny. Szczególną ostrożność należy zachować u chorych z astmą oskrzelową, przewlekłymi schorzeniami układu oddechowego, gorączką sienną oraz obrzękiem błony śluzowej nosa, ze względu na zwiększone ryzyko napadów astmy i obrzęku naczynioruchowego. Bonapiryna jest również przeciwwskazana u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy oraz stanami zapalnymi i krwawieniami z przewodu pokarmowego, gdyż może nasilać krwawienia i pogarszać stan wrzodów.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa żołądka, dehydrogenaza G6PD, gorączka sienna, hemofilia, hemoliza, heparyna, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, metotreksat, mielotoksyczność, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, pochodna kumaryny, pokrzywka, przewlekła pokrzywka, skurcz oskrzeli, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Reye’a
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Polocard 75 mg

Kwas acetylosalicylowy (ASA), będący inhibitorem syntezy prostaglandyn, może wywierać istotny negatywny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Epidemiologiczne dane wskazują na zwiększone ryzyko poronienia oraz wad wrodzonych, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego, którego częstość wzrasta z poniżej 1% do około 1,5%, zależnie od dawki i czasu terapii. ASA przenika przez barierę łożyskową, a jego stosowanie w pierwszych 6 miesiącach ciąży powinno być ograniczone do przypadków bezwzględnej konieczności, przy zastosowaniu najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas. W trzecim trymestrze ASA jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko nadciśnienia płucnego u płodu, przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego Botalla, niewydolności nerek oraz małowodzia, a także wydłużenia czasu krwawienia i hamowania kurczliwości macicy, co może prowadzić do dystocji i opóźnionego porodu.
bariera łożyskowa, dystocja, działanie antyagregacyjne, encefalopatia, inhibitor syntezy prostaglandyn, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiak podokostnowy czaszki, krwiomocz, kurczliwość macicy, kwas acetylosalicylowy, małowodzie, nadciśnienie płucne, niewydolność nerek, organogeneza, poronienie, przewód tętniczy Botalla, stłuszczenie wątroby, układ krzepnięcia, wada układu sercowo-naczyniowego, wada wrodzona, wybroczyna, wydłużenie czasu krwawienia, wylew podspojówkowy, zaburzenie czynności płytek krwi, zespół Reye’a
Leksykon chorób i schorzeń
Paciorkowiec grupy a – Leczenie

Paciorkowiec grupy A (GAS) jest główną bakteryjną przyczyną zapalenia gardła wymagającego antybiotykoterapii. Leczenie opiera się na penicylinie V (500 mg 2-3 razy/dobę u dorosłych przez 10 dni) lub amoksycylinie (500 mg 2 razy/dobę lub 1000 mg raz/dobę u dorosłych przez 10 dni), z brakiem zanotowanej oporności na penicyliny. U dzieci dawki amoksycyliny wynoszą 50 mg/kg/dobę (maks. 1000 mg/dobę) raz dziennie lub 25 mg/kg 2 razy dziennie przez 10 dni. W przypadku alergii na penicyliny stosuje się cefalosporyny I generacji (np. cefaleksyna 20 mg/kg 2 razy/dobę) lub w ciężkich reakcjach anafilaktycznych klindamycynę (7-10 mg/kg 3 razy/dobę), azytromycynę (12 mg/kg/dobę przez 5 dni) bądź klarytromycynę (7,5 mg/kg 2 razy/dobę). Pełny, 10-dniowy cykl terapii jest niezbędny, mimo szybkiej poprawy klinicznej, aby zapobiec nawrotom i powikłaniom, takim jak gorączka reumatyczna czy ostre kłębuszkowe zapalenie nerek. Leczenie objawowe obejmuje stosowanie ibuprofenu lub paracetamolu, unikanie aspiryny u dzieci oraz metody wspomagające, jak płukanie gardła solą czy nawilżanie powietrza.
amoksycylina, azytromycyna, cefaleksyna, cefalosporyna, deksametazon, fasciotomia, fenoksymetylopenicylina, gorączka reumatyczna, immunoglobuliny dożylne, klarytromycyna, kłębuszkowe zapalenie nerek, klindamycyna, lek przeciwbólowy, lek przeciwgorączkowy, martwicze zapalenie powięzi, nosicielstwo paciorkowca, paciorkowiec grupy A, penicylina benzatynowa, powikłania ropne, reakcja anafilaktyczna, ropień okołomigdałkowy, terapia antybiotykowa, tonsillektomia, zakażenie inwazyjne, zapalenie gardła, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Reye’a, zespół wstrząsu toksycznego
Leksykon chorób i schorzeń
Wirus syncytialny dróg oddechowych – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Wirus syncytialny dróg oddechowych (RSV) jest głównym patogenem zakażeń dolnych dróg oddechowych u niemowląt i małych dzieci, a także istotnym czynnikiem chorobowym u osób starszych. Zakażenie RSV objawia się zwykle objawami przeziębienia, jednak u niemowląt poniżej 6. miesiąca życia, wcześniaków, dzieci z chorobami przewlekłymi oraz osób powyżej 60. roku życia może prowadzić do ciężkich powikłań, takich jak zapalenie oskrzelików czy zapalenie płuc. Diagnostyka i monitorowanie obejmują ocenę częstości oddechów, wysiłku oddechowego, saturacji tlenem (SpO2 <90% wskazuje na konieczność tlenoterapii), a także stanu nawodnienia i ogólnego stanu klinicznego. W terapii stosuje się tlenoterapię, nawilżanie powietrza, odsysanie wydzieliny oraz leczenie objawowe (paracetamol, ibuprofen), a w ciężkich przypadkach rybawirynę. Profilaktyka obejmuje szczepienia (Abrysvo dla kobiet w ciąży, Arexvy, Abrysvo i mRESVIA dla osób starszych) oraz podawanie przeciwciał monoklonalnych (nirsevizumab, paliwizumab) u niemowląt z grup wysokiego ryzyka.
bezdech, ciemiączko, CPAP, dźwięki oddechowe, gazometria krwi tętniczej, immunizacja bierna, infekcja dolnych dróg oddechowych, izolacja kontaktowa, kortykosteroid, nieskuteczne oczyszczanie dróg oddechowych, odwodnienie, paliwizumab, pęcherzyk płucny, POChP, powikłanie, przeciwciało monoklonalne, rehabilitacja oddechowa, RSV, rybawiryna, saturacja tlenu, sinica, świszczący oddech, tachypnoe, tlenoterapia, wcześniak, wentylacja mechaniczna, wirus syncytialny dróg oddechowych, wrodzona wada serca, wymiana gazowa, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaciąganie międzyżebrzy, zakażenie układu oddechowego, zapalenie oskrzelików, zapalenie płuc, zespół Reye’a, zgłębnik nosowo-żołądkowy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kopiryna – tabletki od bólu głowy 400 mg + 50 mg

Kopiryna to lek przeciwbólowy zawierający 400 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 50 mg kofeiny w jednej tabletce. U dorosłych zaleca się dawkowanie 1-2 tabletki do 3 razy na dobę, co daje maksymalną dawkę dobową 6 tabletek (2400 mg kwasu acetylosalicylowego i 300 mg kofeiny). U dzieci powyżej 12 lat dawka wynosi ½ do 1 tabletki 3 razy na dobę, maksymalnie 3 tabletki na dobę (1200 mg kwasu acetylosalicylowego i 150 mg kofeiny). Lek podaje się wyłącznie doustnie, tabletki należy połykać w całości, popijając dużą ilością płynu, co jest istotne dla minimalizacji ryzyka działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego.
ból głowy, choroba współistniejąca, dawka dobowa, dawka dobowa maksymalna, dawka pojedyncza, działanie niepożądane, kofeina, kwas acetylosalicylowy, modyfikacja dawkowania, nerki i wątroba, podanie doustne, przewód pokarmowy, substancja czynna, wywiad medyczny, zaburzenie przewodu pokarmowego, zespół Reye’a
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Polocard 150 mg

Stosowanie kwasu acetylosalicylowego (Polocard) w ciąży wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jego działanie jako inhibitora syntezy prostaglandyn, co może negatywnie wpływać na rozwój zarodka i płodu. Epidemiologiczne dane wskazują na zwiększone ryzyko poronień oraz wad serca i przewodu pokarmowego u płodu, ze wzrostem bezwzględnego ryzyka wad układu sercowo-naczyniowego z poniżej 1% do około 1,5%, zależnie od dawki i czasu terapii. Stosowanie leku jest przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży z powodu ryzyka nadciśnienia płucnego, przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego Botalla, niewydolności nerek płodu oraz powikłań krwotocznych u matki i noworodka, w tym wydłużenia czasu krwawienia i hamowania kurczliwości macicy, co może prowadzić do dystocji i opóźnienia porodu.
dysfagia, dystocja, działanie antyagregacyjne, encefalopatia, inhibitor syntezy prostaglandyn, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiak podokostnowy czaszki, krwiomocz, kurczliwość macicy, kwas acetylosalicylowy, małowodzie, nadciśnienie płucne, niewydolność nerek, poronienie, przewód tętniczy Botalla, stłuszczenie wątroby, wada przewodu pokarmowego płodu, wada serca płodu, wada układu sercowo-naczyniowego, wybroczyna skórna, wylew podspojówkowy, zaburzenie czynności płytek krwi, zespół Reye’a
Leksykon leków
Działania niepożądane – Abrea 75 mg

Lek Abrea zawiera kwas acetylosalicylowy w dawkach 75 mg, 100 mg lub 160 mg w postaci tabletek dojelitowych i wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z grup ryzyka. Do często występujących należą zwiększona skłonność do krwawień, co jest istotne klinicznie, zwłaszcza przed zabiegami chirurgicznymi lub przy jednoczesnym stosowaniu innych leków przeciwkrzepliwych. Niezbyt często obserwuje się trombocytopenię, granulocytozę oraz niedokrwistość aplastyczną. Zgłaszane są również krwawienia z nosa i dziąseł, które mogą utrzymywać się 4-8 dni po zakończeniu terapii. Poważne powikłania obejmują krwawienia z przewodu pokarmowego (krwawe wymioty, smoliste stolce), które mogą prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza, a także rzadkie krwawienia śródczaszkowe i krwotoczne zapalenie naczyń. Występują także reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, wymagające natychmiastowej interwencji.
astma oskrzelowa, biegunka, ból głowy, duszność, granulocytoza, hiperurykemia, hipoglikemia, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotoczne zapalenie naczyń, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, napad astmy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, obfita miesiączka, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie słuchu, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, perforacja, plamica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawienia, skurcz oskrzeli, szum uszny, tabletka dojelitowa, tinnitus, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej nosa, zawrót głowy, zespół Lyella, zespół Reye’a, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sachodent

Lek Sachodent w formie żelu do stosowania w jamie ustnej zawiera 87,1 mg/g choliny salicylanu i wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych. Produkt jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 16. roku życia w przebiegu chorób z gorączką ze względu na ryzyko rozwoju zespołu Reye’a – rzadkiego, ale potencjalnie śmiertelnego powikłania charakteryzującego się niezakaźną encefalopatią i niewydolnością wątroby. Zespół ten zwykle pojawia się po ustąpieniu gorączki i manifestuje się obfitymi wymiotami, bólami głowy oraz zaburzeniami świadomości, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej.
ból głowy, choliny salicylan, choroba przebiegająca z gorączką, epizod gorączkowy, interwencja medyczna, niewydolność wątroby, objawy gorączkowe, stosunek korzyści do ryzyka, wymioty, zaburzenie świadomości, zespół Reye’a
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Acard 150 mg 150 mg

Lek Acard 150 mg zawiera kwas acetylosalicylowy w postaci tabletek dojelitowych, co umożliwia uwalnianie substancji czynnej w jelicie cienkim, minimalizując ryzyko podrażnienia błony śluzowej żołądka. Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy lub inne salicylany, skazą krwotoczną, czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, ciężką niewydolnością nerek, wątroby lub serca oraz u osób z napadami astmy aspirynowej w wywiadzie. Ponadto, lek nie powinien być stosowany w ostatnim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu oraz zwiększone ryzyko krwawień. Preparat jest również przeciwwskazany u dzieci i młodzieży do 16. roku życia podczas infekcji wirusowych z powodu ryzyka zespołu Reye’a.
astma aspirynowa, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność serca, ciężka niewydolność wątroby, dna moczanowa, działanie antyagregacyjne, hemoliza, infekcja wirusowa, interakcja lekowa, kwas acetylosalicylowy, metotreksat, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, napad duszności, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, salicylan, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, synteza prostaglandyn, tabletka dojelitowa, trymestr ciąży, zamknięcie przewodu tętniczego, zespół Reye’a
Leksykon substancji czynnych
Nimesulid – Działania niepożądane

Nimesulid, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), jest stosowany w leczeniu ostrych dolegliwości bólowych, jednak jego profil bezpieczeństwa wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują biegunkę, nudności, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka, a także poważne powikłania, takie jak choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, perforacje oraz krwawienia, szczególnie u osób w podeszłym wieku. Ponadto, nimesulid może powodować podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby, żółtaczkę oraz bardzo rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne przypadki piorunującego zapalenia wątroby, co wymaga regularnego monitorowania funkcji wątroby podczas terapii. Ryzyko sercowo-naczyniowe obejmuje niewielkie zwiększenie ryzyka zatorów tętnic, takich jak zawał serca i udar, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu w dużych dawkach, a także nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca. Działania niepożądane skórne, choć rzadkie, mogą być ciężkie i obejmować zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku po pojawieniu się pierwszych objawów.
anafilaksja, astma, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, duszność, eozynofilia, hiperkaliemia, krwiomocz, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, piorunujące zapalenie wątroby, plamica, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawał serca, zespół Reye’a, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sachodent 87,1 mg/g

Preparat Sachodent w formie żelu do stosowania miejscowego w jamie ustnej zawiera 87,1 mg choliny salicylanu na 1 g produktu, wykazując działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne. Produkt jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych i młodzieży powyżej 16 roku życia, z przeciwwskazaniem u młodszych pacjentów ze względu na ryzyko zespołu Reye’a. Zalecana dawka to pasek żelu o długości 0,5-1 cm (85-170 mg żelu) lub objętość ziarnka grochu (91 mg żelu), aplikowana 3-4 razy na dobę, z możliwością zwiększenia częstotliwości do co 2-3 godziny w przypadku nasilonych dolegliwości, jednak nie przekraczając 8-10 aplikacji na dobę. Maksymalny czas stosowania bez konsultacji lekarskiej wynosi 7 dni.
aplikacja miejscowa, błona śluzowa jamy ustnej, działanie niepożądane, działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne, infekcja wirusowa, jama ustna, kwas acetylosalicylowy, penetracja substancji czynnej, salicylan choliny, stan zapalny jamy ustnej, wchłanianie salicylanów, zespół Reye’a
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Polopiryna Max Hot (500 mg + 300 mg + 50 mg)/sasz.

Polopiryna Max Hot, zawierająca 500 mg kwasu acetylosalicylowego, 300 mg kwasu askorbowego oraz 50 mg kofeiny w proszku do roztworu doustnego, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w tym na kwas acetylosalicylowy, który wywołuje reakcje alergiczne u 0,3% populacji, a nawet do 20% u chorych z astmą oskrzelową lub przewlekłą pokrzywką. Lek nie powinien być stosowany u osób z astmą oskrzelową, przewlekłymi chorobami układu oddechowego, gorączką sienną, obrzękiem błony śluzowej nosa, aktywną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego, ciężką niewydolnością wątroby, nerek lub serca, zaburzeniami krzepnięcia (np. hemofilia, małopłytkowość), a także u pacjentów leczonych antykoagulantami (warfaryna, heparyna). Ponadto, lek jest przeciwwskazany u osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD), podczas stosowania metotreksatu w dawkach ≥15 mg/tydzień, u dzieci poniżej 16 roku życia (ze względu na ryzyko zespołu Reye’a), w ostatnim trymestrze ciąży oraz podczas karmienia piersią ze względu na przenikanie składników do mleka matki.
antagonista witaminy K, astma aspirynowa, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, dna moczanowa, encefalopatia, gorączka sienna, hemofilia, heparyna, hiperurykemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, metotreksat, mielotoksyczność, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła pokrzywka, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, warfaryna, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Reye’a
Leksykon substancji czynnych
Rutozyd – Przeciwwskazania stosowania

Rutozyd, obecny w wielu preparatach leczniczych, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na rutozyd lub substancje pomocnicze, w tym lecytynę sojową (np. w Scorbolamid EXTRA). Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobami związanymi z nadmiernym gromadzeniem żelaza, takimi jak hemochromatoza, talasemia czy niedokrwistość syderoblastyczna. Kamica szczawianowa oraz kamica nerkowa w wywiadzie stanowią przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających rutozyd w połączeniu z kwasem askorbowym, ze względu na ryzyko zwiększonego wydalania szczawianów i powstawania kamieni nerkowych. Ponadto, preparaty Scorbolamid, Scorbolamid EXTRA i Scorbolamid EXTRA Hot są przeciwwskazane u pacjentów z nadmiernym stężeniem kwasu moczowego we krwi, a także u dzieci i młodzieży poniżej 16 lat z uwagi na ryzyko zespołu Reye’a. W okresie ciąży preparaty te są przeciwwskazane w całym jej przebiegu (z wyjątkiem Venescin, który jest przeciwwskazany w I trymestrze), a podczas karmienia piersią należy unikać stosowania Scorbolamid i jego wariantów.
astma z polipami nosa, charakterystyka produktu leczniczego, choroba Kawasaki, choroba wrzodowa, hemochromatoza, hemofilia, hiperurykemia, kamica nerkowa, kamica szczawianowa, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, lecytyna sojowa, metotreksat, nadmierne gromadzenie żelaza, nadwrażliwość, nadwrażliwość na NLPZ, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość syderoblastyczna, niewydolność serca, reakcja alergiczna, Rutinoscorbin, salicylamid, Scorbolamid, szczawiany w moczu, talasemia, trombocytopenia, Venescin, zaburzenia hemostazy, zaburzenia krzepliwości krwi, zaburzenia kwasowo-zasadowe, zapalenie przewodu pokarmowego, zespół Reye’a
Leksykon chorób i schorzeń
Ból głowy napięciowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Ból głowy napięciowy (TTH) jest najczęstszym typem bólu głowy, charakteryzującym się obustronnym, uciskającym bólem o łagodnym do umiarkowanego nasileniu, trwającym od 30 minut do kilku dni, a w przewlekłej postaci nawet do 7 dni. Przewlekły TTH definiuje się jako ból występujący ≥15 dni/miesiąc przez co najmniej 3 miesiące. Objawy to brak nudności i wymiotów, możliwa fotofobia lub fonofobia, napięcie mięśni głowy, szyi i karku. Czynniki wyzwalające obejmują stres, nieprawidłową postawę, zaburzenia snu, odwodnienie, głód, nadmierne spożycie alkoholu i nikotynę. Diagnostyka pielęgniarska powinna uwzględniać szczegółowy wywiad dotyczący charakterystyki bólu, czynników wyzwalających, historii bólów, stosowanych leków oraz stylu życia pacjenta.
amitryptylina, beta-bloker, biofeedback, blokada nerwu, ból głowy napięciowy, ból głowy z odbicia, czynnik wyzwalający, dziennik bólu głowy, epizodyczny ból głowy napięciowy, fonofobia, fotofobia, gabapentyna, iniekcja w punkt spustowy, mirtazapina, napięcie mięśniowe, neuromodulacja, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, odwodnienie, przewlekły ból głowy napięciowy, stymulacja nerwu potylicznego, terapia poznawczo-behawioralna, topiramat, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, zespół Reye’a
Leksykon chorób i schorzeń
Gorączka reumatyczna – Leczenie

Gorączka reumatyczna jest zapalną chorobą powikłaniową po infekcji paciorkowcowej (Streptococcus pyogenes grupy A), wymagającą kompleksowego leczenia obejmującego eradykację bakterii, łagodzenie objawów i zapobieganie uszkodzeniom zastawek serca. Antybiotykoterapia opiera się na penicylinie benzatynowej G podawanej domięśniowo w pojedynczej dawce lub penicylinie V/amoksycylinie doustnie przez 10 dni; w przypadku alergii stosuje się cefalosporyny lub makrolidy. Profilaktyka wtórna antybiotykowa trwa minimum 5 lat lub do 21. roku życia u pacjentów bez zajęcia serca, a do 10 lat lub dłużej u chorych z zapaleniem mięśnia sercowego, z podawaniem penicyliny benzatynowej G co 3-4 tygodnie lub penicyliny V doustnie. W terapii objawowej stosuje się NLPZ (naproksen 10-20 mg/kg/dobę, ibuprofen) oraz glikokortykosteroidy (prednizon 2 mg/kg/dobę) w cięższych przypadkach carditis, choć ich wpływ na długoterminowe rokowanie jest niejednoznaczny.
angina paciorkowcowa, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, antykoagulant, carditis, choroba reumatyczna serca, glikokortykosteroidy, gorączka reumatyczna, hydroksychlorochina, immunoglobuliny dożylne, infekcja paciorkowcowa, kwas acetylosalicylowy, lek neuroleptyczny, lek przeciwpadaczkowy, makrolidy, markery zapalne, migotanie przedsionków, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, penicylina benzatynowa, penicylina V, pląsawica Sydenhama, plazmafereza, procedura Rossa, profilaktyka antybiotykowa, proteza mechaniczna, reakcja anafilaktyczna, szczepienie przeciwko grypie, szczepienie przeciwko pneumokokom, uszkodzenie zastawki serca, zapalenie mięśnia sercowego, zastawka aortalna, zastawka biologiczna, zespół Reye’a, zwężenie zastawki mitralnej
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Polopiryna Complex 500 mg + 15,58 mg + 2 mg

Produkt leczniczy Polopiryna Complex, zawierający 500 mg kwasu acetylosalicylowego, 15,58 mg fenylefryny wodorowinianu oraz 2 mg chlorofenaminy maleinianu, jest bezwzględnie przeciwwskazany w całym okresie ciąży oraz podczas karmienia piersią. Kwas acetylosalicylowy hamuje syntezę prostaglandyn, co zwiększa ryzyko poronienia oraz wad wrodzonych, zwłaszcza serca i przewodu pokarmowego, z bezwzględnym wzrostem ryzyka wad układu sercowo-naczyniowego z <1% do około 1,5%. Stosowanie tego składnika w III trymestrze może prowadzić do nadciśnienia płucnego, przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego Botalla, niewydolności nerek i małowodzia, a także wydłużenia czasu krwawienia i hamowania kurczliwości macicy. Fenylefryna jest przeciwwskazana ze względu na brak danych i potencjalne zmniejszenie przepływu łożyskowego, natomiast chlorofenamina, mimo braku dowodów na teratogenność u zwierząt, nie powinna być stosowana z powodu braku badań u ludzi. Kwas acetylosalicylowy przenika do mleka matki, narażając niemowlę na zespół Reye'a i zaburzenia krzepliwości, a fenylefryna i chlorofenamina również są przeciwwskazane w okresie laktacji ze względu na potencjalne ryzyko działań niepożądanych u dziecka i hamowanie laktacji.
Polopiryna Complex może również wpływać na płodność kobiet poprzez hamowanie owulacji, jednak efekt ten jest przemijający i ustępuje po zakończeniu terapii. W praktyce klinicznej lekarz powinien szczegółowo informować pacjentki w wieku rozrodczym o bezwzględnym przeciwwskazaniu do stosowania leku w ciąży i podczas karmienia piersią, potencjalnych zagrożeniach dla płodu i noworodka, konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii oraz o konieczności natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia ciąży. W razie potrzeby leczenia objawowego u kobiet ciężarnych lub karmiących należy rozważyć alternatywne preparaty o korzystniejszym profilu bezpieczeństwa.
bariera łożyskowa, chlorofenaminy maleinian, cyklooksygenaza, dysfagia, dystocja, działanie antyagregacyjne, działanie cholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, fenylefryny wodorowinian, inhibitor syntezy prostaglandyn, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiak podokostnowy czaszki, krwiomocz, kurczliwość macicy, kwas acetylosalicylowy, małowodzie, nadciśnienie płucne, niewydolność nerek, owulacja, Polopiryna Complex, przewód tętniczy Botalla, stan przedrzucawkowy, synteza prostaglandyn, wada układu sercowo-naczyniowego, wada wrodzona, wybroczyna, wylew podspojówkowy, zaburzenie czynności płytek krwi, zespół Reye’a
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Egoropal

Produkt leczniczy Egoropal, zawierający palmitynian paliperydonu w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT. Paliperydon może wywoływać niedociśnienie ortostatyczne (2,5% vs. 0,8% placebo), złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) oraz późne dyskinezy. Należy monitorować leukocyty ze względu na ryzyko leukopenii, neutropenii i agranulocytozy (bardzo rzadko <1/10 000). U pacjentów z ciężką neutropenią (bezwzględna liczba neutrofilów <1×10⁹/L) wskazane jest przerwanie terapii i monitorowanie. Reakcje anafilaktyczne, hiperglikemia, zaostrzenie cukrzycy, znaczne zwiększenie masy ciała oraz priapizm to kolejne potencjalne działania niepożądane wymagające nadzoru klinicznego.
agranulocytoza, choroba naczyń mózgowych, choroba Parkinsona, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, cukrzyca, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, lek psychostymulujący, leukopenia, mioglobinuria, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nowotwór mózgu, nowotwór zależny od prolaktyny, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie z ciałami Lewy’ego, paliperydon, polidypsja, poliuria, późne dyskinezy, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, receptor alfa-adrenergiczny, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, sztywność mięśni, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaćma, zawał serca, zespół Reye’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Polopiryna Max 500 mg

Polopiryna MAX (500 mg tabletki dojelitowe) zawiera kwas acetylosalicylowy i posiada liczne przeciwwskazania, które należy szczegółowo ocenić przed zastosowaniem. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ, szczególnie u pacjentów z astmą oskrzelową (20% ryzyka nadwrażliwości) oraz przewlekłą pokrzywką. Lek jest przeciwwskazany u osób z aktywną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, stanami zapalnymi lub krwawieniami z przewodu pokarmowego, a także u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, nerek lub serca. Dodatkowo, stosowanie jest zabronione u osób z zaburzeniami krzepnięcia, w tym hemofilią i małopłytkowością, oraz u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny, heparyna) ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa żołądka, czerwień koszenilowa, gorączka sienna, hemofilia, hemoliza, heparyna, katar sienny, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, metotreksat, mielotoksyczność, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, pochodna kumaryny, przewlekła pokrzywka, przewlekłe schorzenie układu oddechowego, skurcz oskrzeli, środek przeciwzakrzepowy, synteza prostaglandyn, uszkodzenie szpiku kostnego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół Reye’a
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – VARIVAX

Szczepionka VARIVAX, zawierająca żywy atenuowany wirus ospy wietrznej szczep Oka/Merck, wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania, w tym monitorowania pacjenta pod kątem reakcji anafilaktycznych oraz nadwrażliwości na składniki szczepionki, w tym neomycynę. Skuteczność szczepionki oceniano od 6. tygodnia po podaniu dawki u dzieci do 12 lat oraz po drugiej dawce u osób starszych. Szczepienie można rozważyć u wybranych pacjentów z niedoborami odporności, takich jak bezobjawowe zakażenie HIV bez objawów AIDS, niedobory podklas IgG, wrodzona neutropenia, przewlekła choroba ziarniniakowa oraz niedobory dopełniacza, pod warunkiem, że korzyści przewyższają ryzyko. Należy jednak pamiętać, że u pacjentów z obniżoną odpornością odpowiedź immunologiczna może być osłabiona, a ryzyko zachorowania na ospę wietrzną pomimo szczepienia pozostaje.
lek immunosupresyjny, neomycyna, niedobór dopełniacza, niedobór odporności, niedobór podklas IgG, ospa wietrzna, przewlekła choroba ziarniniakowa, reakcja anafilaktyczna, salicylany, szczep Oka/Merck, wirus ospy wietrznej, wrodzona neutropenia, wysypka ospopodobna, zakażenie wirusem HIV, zespół Reye’a, żywy atenuowany wirus
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Etopiryna 300 mg + 100 mg + 50 mg

Etopiryna jest preparatem zawierającym kwas acetylosalicylowy (300 mg), etenzamid (100 mg) oraz kofeinę (50 mg), którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, zwłaszcza na kwas acetylosalicylowy, występującą u 0,3% populacji, a u 20% chorych na astmę oskrzelową lub przewlekłą pokrzywkę. Lek może wywoływać reakcje alergiczne, w tym pokrzywkę i wstrząs anafilaktyczny, szczególnie u osób z astmą, przewlekłymi chorobami układu oddechowego, gorączką sienną oraz obrzękiem błony śluzowej nosa. Etopiryna jest przeciwwskazana u pacjentów z aktywną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy oraz u osób z krwawieniami z przewodu pokarmowego ze względu na ryzyko zaostrzenia tych stanów. Ponadto, nie należy jej stosować u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, nerek i serca, zaburzeniami krzepnięcia, a także u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, ze względu na zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych i toksycznych.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, encefalopatia, etenzamid, gorączka sienna, hemofilia, hemoliza, heparyna, katar sienny, kofeina, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, metotreksat, mielotoksyczność, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, pochodna kumaryny, przewlekła pokrzywka, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół Reye’a
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie ucha zewnętrznego – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Zapalenie ucha zewnętrznego (otitis externa) to stan zapalny kanału słuchowego zewnętrznego, najczęściej wywołany infekcją bakteryjną lub grzybiczą, często związany z ekspozycją na wilgotne środowisko, np. u osób pływających. Główne objawy to silny ból ucha nasilający się przy dotyku małżowiny, świąd, zaczerwienienie, obrzęk, wyciek ropy oraz przejściowe pogorszenie słuchu. Diagnostyka opiera się na badaniu otoskopowym, które pozwala ocenić stan kanału słuchowego i obecność wydzieliny. Leczenie polega na oczyszczeniu kanału słuchowego oraz stosowaniu kropli zawierających antybiotyk, steroid, roztwór o kwaśnym pH i ewentualnie środek przeciwgrzybiczy. W przypadku znacznego obrzęku stosuje się knot uszny (wick) ułatwiający penetrację leku, a w cięższych infekcjach – antybiotyki doustne. Dolegliwości bólowe łagodzi się lekami przeciwbólowymi, takimi jak paracetamol, ibuprofen czy naproksen, oraz ciepłymi kompresami.
antybiotyk doustny, błona bębenkowa, ból ucha, ibuprofen, infekcja kanału słuchowego, kanał słuchowy zewnętrzny, knot uszny, krople do uszu, łyżeczka uszna, małżowina uszna, naproksen, obrzęk kanału słuchowego, otoskop, paracetamol, perforacja błony bębenkowej, pogorszenie słuchu, przewlekłe zapalenie ucha zewnętrznego, środek przeciwgrzybiczy, steroid, ucho pływaka, węzły chłonne, wydzielina z ucha, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie ucha zewnętrznego, zatyczki do uszu, zespół Reye’a
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva

Produkt leczniczy Rosuvastatin/Acetylsalicylic acid Teva, zawierający rozuwastatynę i kwas acetylosalicylowy, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z czynnikami predysponującymi do miopatii i rabdomiolizy, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu czy jednoczesne stosowanie fibratów. Dawka 40 mg rozuwastatyny wiąże się z większym ryzykiem proteinurii kanalikowej oraz ciężkich zaburzeń czynności nerek. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza gdy wartości przekraczają 5-krotną górną granicę normy (GGN). W przypadku wystąpienia objawów mięśniowych lub znacznego wzrostu CK (>5 x GGN) należy przerwać terapię. Po ustąpieniu objawów możliwe jest ponowne wprowadzenie statyny w najmniejszej dawce z uważną obserwacją. Należy unikać jednoczesnego stosowania z gemfibrozylem, kwasem fusydowym oraz inhibitorami proteazy bez odpowiedniej modyfikacji dawki ze względu na ryzyko rabdomiolizy i zwiększonej ekspozycji na rozuwastatynę.
ból mięśni, choroba wrzodowa, ciężkie skórne działanie niepożądane, dziedziczna choroba mięśni, hiperglikemia, inhibitor proteazy, kinaza kreatynowa, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas fusydowy, leczenie przeciwcukrzycowe, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, martwicza miopatia immunologiczna, miopatia, nadużywanie alkoholu, nadwrażliwość na leki przeciwbólowe, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, osłabienie mięśniowe, polip nosa, proteinuria, rabdomioliza, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, uszkodzenie mięśni, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krążenia sercowo-naczyniowego, zastoinowa niewydolność serca, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Reye’a, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół reye’a – Epidemiologia

Zespół Reye’a to rzadka, potencjalnie śmiertelna choroba występująca niemal wyłącznie u dzieci, charakteryzująca się ostrą, niezapalną encefalopatią z obrzękiem mózgu oraz stłuszczeniem wątroby, najczęściej po infekcjach wirusowych, zwłaszcza grypy lub ospy wietrznej. Epidemiologia wskazuje na szczyt zachorowań w wieku 5-14 lat (mediana 6 lat), z częstością występowania w USA od 0,15 do 0,88 przypadków na 100 000 dzieci rocznie, osiągając nawet 6/100 000 podczas epidemii grypy. Po wprowadzeniu ostrzeżeń dotyczących stosowania aspiryny u dzieci w latach 80. XX wieku, liczba przypadków drastycznie spadła – w USA do mniej niż 2 przypadków rocznie od 1994 roku, a w Wielkiej Brytanii z 0,63 do 0,11/100 000 dzieci poniżej 12 lat. Diagnostyka opiera się na klinicznej definicji CDC: ostra encefalopatia z obrzękiem mózgu bez zapalenia (płyn mózgowo-rdzeniowy <8 leukocytów/μl), hepatopatia z trzykrotnym lub większym wzrostem AST, ALT lub amoniaku oraz wykluczeniu innych przyczyn neurologicznych i wątrobowych.
Znaczący spadek zachorowań przypisuje się ograniczeniu stosowania aspiryny u dzieci oraz lepszej diagnostyce wrodzonych zaburzeń metabolicznych i identyfikacji toksyn imitujących zespół Reye’a. Mimo rzadkości choroby, konieczne jest utrzymanie wysokiej czujności klinicznej i zgłaszanie przypadków do systemów nadzoru epidemiologicznego. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić m.in. wrodzone błędy metabolizmu, toksyny, zapalenia mózgu i opon mózgowych. Profilaktyka opiera się na edukacji dotyczącej ryzyka stosowania aspiryny u dzieci podczas infekcji wirusowych oraz przesiewowych badaniach noworodków pod kątem zaburzeń utleniania kwasów tłuszczowych. Aktualne badania koncentrują się na lepszym zrozumieniu patogenezy, roli aspiryny oraz optymalizacji diagnostyki i leczenia zespołu Reye’a.
aminotransferazy, aspiryna u dzieci, badania przesiewowe noworodków, biopsja wątroby, encefalopatia, grypa, grypa typu B, hepatopatia, infekcja dróg oddechowych, infekcja wirusowa, krwotok śródczaszkowy, niedobór dehydrogenazy acylo-CoA, obrzęk mózgu, ospa wietrzna, piorunujące zapalenie wątroby, płyn mózgowo-rdzeniowy, stłuszczenie wątroby, wrodzone błędy metabolizmu, zaburzenia utleniania kwasów tłuszczowych, zaburzenie metaboliczne, zapalenie mózgu, zapalenie okołonaczyniowe, zapalenie opon mózgowych, zespół Reye’a
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ultrapiryna 325 mg

Lek Ultrapiryna zawiera 325 mg kwasu acetylosalicylowego w postaci tabletek dojelitowych, stosowany jest w terapii przeciwbólowej i przeciwgorączkowej. Dawkowanie u dorosłych wynosi 1 tabletkę co 4 godziny lub 1-2 tabletki co 6 godzin, z maksymalną dawką dobową 4 g kwasu acetylosalicylowego. U młodzieży powyżej 16 lat dawka nie powinna przekraczać 1500 mg na dobę. Tabletki należy przyjmować doustnie po posiłkach, popijając dużą ilością płynu, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego. Lek jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 16 lat ze względu na ryzyko zespołu Reye’a. Stosowanie dłuższe niż 3-5 dni wymaga konsultacji lekarskiej z uwagi na potencjalne działania niepożądane, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego.
błona śluzowa żołądka, działanie niepożądane, jelito cienkie, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwbólowe, leczenie przeciwgorączkowe, maksymalna dawka dobowa, podrażnienie przewodu pokarmowego, powłoka dojelitowa, przewód pokarmowy, tabletka dojelitowa, uwalnianie substancji czynnej, wywiad medyczny, zespół Reye’a
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Salicortex 330 mg

Preparat Salicortex zawiera 330 mg kory wierzby (Salicis cortex) z co najmniej 20 mg glikozydów fenolowych w przeliczeniu na salicynę i wykazuje liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jego zastosowaniem. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na korę wierzby, salicylany lub NLPZ, a także u osób z astmą, chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, ciężkimi zaburzeniami wątroby i nerek, zaburzeniami krzepnięcia oraz niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Nie zaleca się stosowania preparatu u osób poniżej 18 roku życia ze względu na ryzyko zespołu Reye’a oraz w trzecim trymestrze ciąży z powodu potencjalnej toksyczności dla płodu i powikłań okołoporodowych. Ponadto, preparat może nasilać ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki przeciwkrzepliwe, oraz powinien być odstawiony na 7-10 dni przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi.
acenokumarol, astma, ciężkie zaburzenia wątroby, czynna choroba wrzodowa, hemoliza, heparyna, inhibitor czynników krzepnięcia, kora wierzby, lek przeciwkrzepliwy, nadwrażliwość, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objawy dyspeptyczne, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła pokrzywka, Salicis cortex, salicylany, salicyna, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, warfaryna, wrzód żołądka i dwunastnicy, zabieg chirurgiczny, zaburzenia krzepnięcia krwi, zespół Reye’a
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Polopiryna C 500 mg + 200 mg

Polopiryna C, zawierająca 500 mg kwasu acetylosalicylowego i 200 mg kwasu askorbowego w formie tabletek musujących, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w tym na NLPZ, co może prowadzić do reakcji alergicznych, takich jak pokrzywka, skurcz oskrzeli czy wstrząs anafilaktyczny. Szczególnie wysokie ryzyko występuje u osób z astmą oskrzelową, przewlekłymi schorzeniami układu oddechowego oraz alergiami sezonowymi. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywną chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, stanami zapalnymi przewodu pokarmowego oraz krwawieniami z przewodu pokarmowego, ze względu na ryzyko zaostrzenia tych stanów i krwawień. Niewskazane jest także stosowanie u osób z ciężką niewydolnością wątroby, nerek i serca, gdzie zaburzenia metabolizmu i wydalania kwasu acetylosalicylowego zwiększają ryzyko działań niepożądanych.
antyagregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, encefalopatia, gorączka sienna, hemoliza, katar sienny, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, małopłytkowość, metotreksat, mielotoksyczność, nadciśnienie tętnicze, niedobór dehydrogenazy G6PD, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła pokrzywka, skurcz oskrzeli, środek przeciwzakrzepowy, stłuszczenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół Reye’a
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pluscard 100 mg + 40 mg

Lek Pluscard, zawierający 100 mg kwasu acetylosalicylowego i 40 mg glicyny, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, salicylany lub inne NLPZ, a także u osób z astmą aspirynową, aktywną chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, skazami krwotocznymi (np. hemofilia, małopłytkowość), niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, dną moczanową, ciężką niewydolnością wątroby, nerek lub serca oraz u dzieci i młodzieży poniżej 16 roku życia ze względu na ryzyko zespołu Reye’a. Ponadto, stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawce >150 mg/dobę jest przeciwwskazane w III trymestrze ciąży z uwagi na ryzyko krwawień i przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu, a także w okresie karmienia piersią ze względu na przenikanie leku do mleka matki i potencjalne działania niepożądane u dziecka.
Stosowanie Pluscardu powinno być również odradzane u pacjentów planujących zabiegi chirurgiczne (w tym ekstrakcję zęba), przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, z historią krwawień z przewodu pokarmowego, łagodną lub umiarkowaną niewydolnością narządową, astmą oskrzelową, nawracającym nieżytem nosa lub przewlekłą pokrzywką. Należy unikać jednoczesnego stosowania z innymi NLPZ, lekami przeciwzakrzepowymi, metotreksatem, diuretykami oraz lekami przeciwcukrzycowymi ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych i interakcji farmakokinetycznych. Decyzja o zastosowaniu leku powinna być poprzedzona indywidualną oceną korzyści i ryzyka, uwzględniającą stan kliniczny pacjenta oraz możliwe interakcje lekowe.
astma aspirynowa, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa żołądka, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, dna moczanowa, działanie hipoglikemizujące, encefalopatia, glicyna, gorączka sienna, hemofilia, infekcja wirusowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas moczowy, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, metotreksat, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, pokrzywka przewlekła, przewód tętniczy, salicylan, skaza krwotoczna, stłuszczenie wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zespół Reye’a