padaczka
Padaczka to przewlekłe zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się nawracającymi napadami padaczkowymi, które są wynikiem nieprawidłowej, nadmiernej lub synchronicznej aktywności neuronalnej w mózgu. Napady padaczkowe mogą objawiać się w różnorodny sposób – od krótkotrwałych zaburzeń świadomości po dramatyczne drgawki całego ciała.
Etiologia padaczki jest zróżnicowana i obejmuje przyczyny genetyczne, strukturalne, metaboliczne, immunologiczne, infekcyjne oraz idiopatyczne. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu neurologicznym, badaniach elektrofizjologicznych (głównie EEG) oraz obrazowaniu mózgu (MRI, rzadziej CT).
Leczenie padaczki opiera się przede wszystkim na farmakoterapii z zastosowaniem leków przeciwpadaczkowych (AEDs), których wybór zależy od typu napadów, wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz potencjalnych interakcji lekowych. W przypadkach lekoopornych rozważa się leczenie chirurgiczne, neurostymulację lub dietę ketogenną.
Szczególną uwagę należy zwrócić na stan padaczkowy, czyli przedłużający się napad lub serię napadów bez odzyskania świadomości między nimi, który stanowi zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Pacjenci z padaczką wymagają regularnej kontroli neurologicznej oraz często modyfikacji stylu życia w celu minimalizacji czynników prowokujących napady.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Topiramate Aurovitas 25 mg
Topiramate Aurovitas jest dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 25 mg, 50 mg, 100 mg i 200 mg, a dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do odpowiedzi klinicznej pacjenta. W monoterapii u dorosłych leczenie rozpoczyna się od 25 mg na noc przez tydzień, z kolejnym zwiększaniem dawki o 25-50 mg co 1-2 tygodnie, aż do dawki docelowej 100-200 mg/dobę podawanej w dwóch dawkach podzielonych, z maksymalną dawką do 500 mg/dobę. U dzieci powyżej 6 lat dawka początkowa wynosi 0,5-1 mg/kg mc. na noc, zwiększana o 0,5-1 mg/kg mc. co 1-2 tygodnie, z dawką docelową około 100 mg/dobę (ok. 2 mg/kg mc./dobę). W terapii wspomagającej u dorosłych dawka początkowa to 25-50 mg na noc, zwiększana o 25-50 mg co 1-2 tygodnie, z dawką docelową 200-400 mg/dobę. U dzieci ≥2 lat dawka początkowa wynosi 25 mg lub 1-3 mg/kg mc., zwiększana o 1-3 mg/kg mc. co 1-2 tygodnie, z dawką docelową 5-9 mg/kg mc./dobę, a maksymalna tolerowana dawka to 30 mg/kg mc./dobę. W profilaktyce migreny u dorosłych dawka początkowa to 25 mg na noc, zwiększana o 25 mg co tydzień do dawki docelowej 100 mg/dobę, z maksymalną dawką 200 mg/dobę; u dzieci stosowanie nie jest zalecane ze względu na brak danych.
częściowy napad padaczkowy, dawka skuteczna, fenytoina, hemodializa, kapsułka twarda, karbamazepina, klirens kreatyniny, lek przeciwpadaczkowy, monoterapia padaczki, napad drgawkowy, napad padaczkowy, padaczka, pierwotnie uogólniony napad toniczno-kloniczny, profilaktyka migreny, schyłkowa niewydolność nerek, tabletka powlekana, terapia wspomagająca, topiramat, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Lennoxa-Gastauta - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) –
Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) to preparat złożony zawierający chlorowodorek papaweryny oraz nalewki roślinne (kozłkowa, miętowa, gorzka, z dziurawca). Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik, w tym mentol, co może prowadzić do reakcji alergicznych od łagodnych (świąd, wysypka) po ciężkie (wstrząs anafilaktyczny). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadkwaśnością, chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, gdyż może nasilać dolegliwości i pogarszać przebieg choroby. Preparat zawiera wysoką zawartość etanolu (67-74% obj., co odpowiada 1460 mg w 2,5 ml), co wymaga ostrożności u osób z chorobami wątroby, uzależnionych od alkoholu, przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem oraz u pacjentów z padaczką lub innymi schorzeniami neurologicznymi.
chlorowodorek papaweryny, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, dolegliwość dyspeptyczna, interakcja z alkoholem, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, nadkwaśność, nadwrażliwość, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, owrzodzenie błony śluzowej, padaczka, reakcja alergiczna, schorzenie neurologiczne, uzależnienie od alkoholu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Normeg 250 mg
Lewetyracetam, substancja czynna Normeg, stosowany w terapii padaczki u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas laktacji wymaga szczególnej uwagi. Zaleca się specjalistyczną konsultację przed planowaną ciążą oraz unikanie nagłego odstawienia leku ze względu na ryzyko napadów drgawkowych, które mogą zagrażać zarówno matce, jak i płodowi. Preferowana jest monoterapia lewetyracetamem, gdyż terapia wielolekowa zwiększa ryzyko wad wrodzonych. Dane z ponad 1800 ciąż, w tym 1500 w I trymestrze, nie wykazały podwyższonego ryzyka poważnych wad rozwojowych płodu. Aktualne badania epidemiologiczne na około 100 dzieciach nie wskazują na zaburzenia neurorozwojowe po ekspozycji na lek w okresie prenatalnym. Zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki lewetyracetamu w ciąży, z uwzględnieniem monitorowania stężenia leku, które może obniżyć się nawet o 60% w III trymestrze.
dysfagia, ekspozycja na lek, kobieta w wieku rozrodczym, leczenie padaczki, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, monitoring stężenia leku, monoterapia, najniższa skuteczna dawka, napad drgawkowy z odstawienia, neurorozwój, opóźnienie rozwojowe, padaczka, politerapia lekami przeciwpadaczkowymi, przenikanie do mleka kobiecego, stężenie leku w osoczu, stosunek korzyści do ryzyka, trzeci trymestr ciąży, wrodzona wada rozwojowa, zaburzenie neurorozwojowe, zmiana fizjologiczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flumazenil Pharmaselect 0,1 mg/ml
Flumazenil Pharmaselect, jako selektywny antagonista receptorów benzodiazepinowych, wymaga ścisłego monitorowania pacjentów po podaniu, ze względu na ryzyko nawrotu sedacji oraz potencjalne objawy odstawienne, zwłaszcza u osób przewlekle stosujących benzodiazepiny. Zaleca się kontrolę parametrów życiowych, w tym EKG, tętna, saturacji, ciśnienia tętniczego oraz stanu świadomości, przez czas dostosowany do farmakokinetyki zastosowanej benzodiazepiny. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, ciężkim urazem mózgu, padaczką oraz w przypadku zatruć mieszanych, gdyż flumazenil może nasilać toksyczność innych leków lub wywołać wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego i drgawki. Szybkie podanie dawek powyżej 1 mg u osób długotrwale leczonych benzodiazepinami może indukować objawy odstawienne, które wymagają leczenia benzodiazepinami (np. diazepam 5 mg i.v.).
antagonista benzodiazepin, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, depresja oddechowa, diazepam, elektrokardiografia, flumazenil, indukcja znieczulenia, labilność emocjonalna, lęk paniczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwdrgawkowy, midazolam, nalokson, nawrót sedacji, niewydolność wątroby, oddział intensywnej terapii, padaczka, perfuzja mózgowa, pulsoksymetria, saturacja krwi, środek zwiotczający mięśnie, uraz mózgu, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zespół odstawienny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Trelema 100 mg
Lek Trelema (lakozamid) dostępny jest w tabletkach o mocy 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, dawkowany dwa razy na dobę z 12-godzinnym odstępem. U dorosłych i młodzieży o masie ciała ≥50 kg w monoterapii napadów częściowych dawka początkowa wynosi 50 mg 2×/dobę (100 mg/dobę), zwiększana co tydzień o 50 mg 2×/dobę do maksymalnie 300 mg 2×/dobę (600 mg/dobę). W terapii wspomagającej dawka maksymalna to 200 mg 2×/dobę (400 mg/dobę). U dzieci <50 kg dawkowanie jest wagowe, początkowo 1 mg/kg 2×/dobę (2 mg/kg/dobę), z możliwością zwiększania o 1 mg/kg 2×/dobę co tydzień, do maksymalnie 6 mg/kg 2×/dobę (12 mg/kg/dobę) w monoterapii lub odpowiednio niższych dawek w terapii wspomagającej, zależnie od masy ciała. Dawkę nasycającą 200 mg jednorazowo można stosować u pacjentów ≥50 kg, pod nadzorem lekarskim, z uwzględnieniem ryzyka zaburzeń rytmu serca i działań niepożądanych OUN.
ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie zaburzenie rytmu serca, dawka nasycająca, działanie niepożądane ośrodkowego układu nerwowego, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lakozamid, monoterapia napadów częściowych, napad częściowy, napad toniczno-kloniczny pierwotnie uogólniony, padaczka, postać farmaceutyczna, schyłkowa niewydolność nerek, stan padaczkowy, stężenie lakozamidu, tabletka powlekana, terapia wspomagająca, wartość AUC, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Sallevia 110 mg/ml
Preparat Sallevia w formie syropu o stężeniu 110 mg/ml zawiera płynny wyciąg z ziela tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) i nie wykazuje udokumentowanych interakcji z innymi lekami. Brak jest jednak systematycznych badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania preparatu w terapii wielolekowej, co wymaga zachowania ostrożności, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki o wąskim indeksie terapeutycznym. Preparat zawiera 3,1% (V/V) etanolu oraz sorbitol (E 420), co może mieć znaczenie u pacjentów z chorobami wątroby, nietolerancją fruktozy, padaczką, uzależnieniem od alkoholu oraz u kobiet w ciąży. Teoretycznie możliwe jest nasilenie działania sedatywnego oraz wpływ na metabolizm leków metabolizowanych przez cytochrom P450, choć brak jest danych klinicznych potwierdzających te interakcje.
choroba wątroby, cytochrom P450, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie sedatywne, interakcja lekowa, lek przeciwzakrzepowy, nietolerancja fruktozy, padaczka, parametr krzepnięcia, sorbitol, substancja pomocnicza, terapia wielolekowa, Thymus vulgaris, Thymus zygis, uzależnienie od alkoholu, wąski indeks terapeutyczny, wyciąg z ziela tymianku - Leksykon substancji czynnych
Arnica montana – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty homeopatyczne zawierające Arnica montana, takie jak Angin-Heel SD (tabletki z 30 mg Arnica montana D4), Homeogene 9 (tabletki z 0,667 mg Arnica montana 3CH) oraz L52 (krople doustne z 2,67 ml Arnica montana D4 w 30 ml roztworu), wymagają szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne przeciwwskazania i obecność substancji pomocniczych. Laktoza jednowodna w Angin-Heel SD wyklucza stosowanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub niedoborem laktazy, natomiast sacharoza w Homeogene 9 jest przeciwwskazana u osób z nietolerancją fruktozy. Preparat L52 zawiera 67,5% v/v etanolu, co odpowiada około 266 mg alkoholu na dawkę (20 kropli), co stanowi przeciwwskazanie u osób z chorobą alkoholową oraz wymaga ostrożności u kobiet ciężarnych, karmiących, dzieci oraz pacjentów z chorobami wątroby i padaczką.
Angin-Heel, arnica montana, choroba alkoholowa, choroba wątroby, ciąża, duszność, etanol, gorączka przewlekła, Homeogene, L52, laktoza jednowodna, nawracające zapalenie migdałków, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, padaczka, preparat homeopatyczny, roztwór doustny, sacharoza, zapalenie migdałków, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xetanor 20 mg
Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18 roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i wrogości. Leczenie należy rozpoczynać po odpowiednim odstępie od inhibitorów MAO (minimum 2 tygodnie po nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych). Dawkowanie powinno być stopniowo zwiększane do uzyskania optymalnej odpowiedzi klinicznej. U pacjentów z historią maniakalnych epizodów, ciężką niewydolnością nerek lub wątroby, cukrzycą, padaczką oraz zaburzeniami czynności serca zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności. Ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. hipertermią, sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości, wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, opioidów czy neuroleptyków. Paroksetyna może także powodować hiponatremię, szczególnie u osób starszych, oraz zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub wpływających na czynność płytek krwi.
akatyzja, buprenorfina, ciężki epizod depresyjny, cukrzyca, depresja, elektrowstrząsy, endoksyfen, hipertermia, hiponatremia, inhibitor COX-2, inhibitor MAO, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwotok poporodowy, L-tryptofan, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, mania, neuroleptyk, NLPZ, padaczka, parestezja, paroksetyna, placebo, pobudzenie psychoruchowe, prawastatyna, remisja, SSRI, sztywność mięśniowa, tamoksyfen, wybroczyny, zaburzenie czynności seksualnych, zaburzenie psychiczne, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Testosteron – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Testosteron jest podstawowym androgenem stosowanym w terapii zastępczej u pacjentów z potwierdzonym hipogonadyzmem (hiper- lub hipogonadotropowym), u których występują wyraźne objawy kliniczne, takie jak zanik drugorzędowych cech płciowych, osłabienie, zmniejszenie libido czy zaburzenia erekcji. Diagnoza wymaga potwierdzenia dwoma oznaczeniami stężenia testosteronu w surowicy, wykonywanymi w tym samym laboratorium, z uwzględnieniem fizjologicznego spadku poziomu hormonu wraz z wiekiem. Monitorowanie terapii obejmuje regularne oznaczanie stężenia testosteronu w celu utrzymania poziomu eugonadalnego, kontrolę hemoglobiny i hematokrytu (w celu wykrycia policytemii), funkcji wątroby oraz profilu lipidowego. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest wykluczenie raka gruczołu krokowego poprzez badanie per rectum i oznaczenie PSA, które należy powtarzać co najmniej raz w roku, a u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka – dwa razy w roku.
androgenizacja, badanie per rectum, bezdech senny, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie tętnicze, drugorzędowe cechy płciowe, funkcja wątroby, globulina wiążąca tyroksynę, hematokryt, hemoglobina, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hipogonadyzm, łagodny rozrost gruczołu krokowego, migrena, nadciśnienie, niewydolność serca, nowotwór wątroby, padaczka, plamica wątrobowa, policytemia, poziom eugonadalny, profil lipidowy, PSA, rak gruczołu krokowego, steroidy anaboliczno-androgenne, stężenie testosteronu, trójjodotyronina, trombofilia, tyroksyna całkowita, wirylizacja, wrażliwość na insulinę, zaburzenie czynności tarczycy, zaburzenie erekcji, zakrzepica oka, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – NiQuitin MINI Citrus 2 mg
Tabletki do ssania NiQuitin MINI Citrus, stosowane zgodnie z zaleceniami, wykazują profil działań niepożądanych typowy dla nikotynowej terapii zastępczej, z najczęstszymi objawami obejmującymi nudności i wymioty (bardzo często), bezsenność (bardzo często), nerwowość oraz zawroty głowy (często). Rzadko obserwuje się reakcje nadwrażliwości, a bardzo rzadko ciężkie reakcje anafilaktyczne wymagające natychmiastowej interwencji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z padaczką lub przyjmujących leki przeciwdrgawkowe ze względu na ryzyko drgawek, a także u osób z chorobami sercowo-naczyniowymi, u których mogą wystąpić kołatania serca i tachykardia (niezbyt często). Występujące działania niepożądane dotyczą układów: immunologicznego, psychicznego, nerwowego, sercowo-naczyniowego, oddechowego, żołądkowo-jelitowego, skórnego oraz ogólnego, a ich częstość klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
astenia, bezsenność, biegunka, ból gardła, choroba niedokrwienna serca, ciężkie działanie niepożądane, depresja, drażliwość, duszność, kołatanie serca, lek przeciwdrgawkowy, nadciśnienie tętnicze, niepokój, niestrawność, nudność, objawy grypopodobne, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, padaczka, pokrzywka, przedawkowanie nikotyny, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, suchość jamy ustnej, świąd, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wymioty, wzdęcie, wzmożony apetyt, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie serca, zaburzenie skóry, zaburzenie snu, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie gardła, zaparcie, zespół odstawienia nikotyny - Leksykon substancji czynnych
Benzylopenicylina prokainowa – Przeciwwskazania stosowania
Benzylopenicylina prokainowa, dostępna w dawkach 1 200 000 j.m. oraz 2 400 000 j.m. w preparacie Penicillinum Procainicum L TZF, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na antybiotyki β-laktamowe oraz na prokainę, która stanowi nośnik substancji czynnej. Reakcje alergiczne mogą obejmować od łagodnych zmian skórnych po zagrażające życiu anafilaksje, a także ciężkie powikłania hematologiczne, wątrobowe i nerkowe. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią reakcji na inne β-laktamy (cefalosporyny, karbapenemy, monobaktamy) oraz u osób z alergią na środki znieczulające z grupy estrów (np. tetrakaina, benzokaina). Wskazane jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii oraz rozważenie alternatywnych antybiotyków nienależących do β-laktamów w przypadku potwierdzonej nadwrażliwości.
agranulocytoza, aminoglikozyd, antybiotyk β-laktamowy, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, benzylopenicylina benzatynowa, benzylopenicylina potasowa, benzylopenicylina prokainowa, cefalosporyna, desensytyzacja, fluorochinolon, karbapenem, makrolid, monobaktam, niedobór pseudocholinesterazy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, padaczka, pierścień β-laktamowy, polekowe zapalenie wątroby, prokainy, przeciwciało IgE, psychoza prokainowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, skurcz oskrzeli, środek znieczulający, tetracyklina, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zespół Hoignè, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Convival Chrono 300 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sodu walproinianu, substancji czynnej leku Convival Chrono, wykazały brak mutagenności w testach bakteryjnych i in vitro na komórkach chłoniaka myszy oraz brak indukcji naprawy DNA w hepatocytach szczura. Wyniki badań in vivo były zależne od drogi podania: po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani cech dominujących letalnych, natomiast po podaniu dootrzewnowym zaobserwowano uszkodzenia DNA u gryzoni. W badaniach klinicznych u pacjentów z padaczką leczonych sodu walproinianem odnotowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych, jednak znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje nieustalone. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka.
aberracja chromosomowa, badanie in vivo, badanie mutagenności, chłoniak myszy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt szczura, naprawa DNA, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, padaczka, pękanie nici DNA, potencjał mutagenny, sód walproinianu, szpik kostny, test bakteryjny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, wpływ transgeneracyjny, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jąder, zmiana behawioralna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Noctis Forte
Produkt leczniczy Noctis Forte zawierający doksylaminę wodorobursztynian wymaga stosowania z zachowaniem ścisłych środków ostrożności, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, u których maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 12,5 mg ze względu na zwiększoną wrażliwość na działanie przeciwcholinergiczne. Zaleca się ograniczenie stosowania do 7 dni bez konsultacji lekarskiej oraz stopniowe zmniejszanie dawki przy dłuższej terapii, aby uniknąć bezsenności z odbicia. Doksylamina może powodować działania niepożądane takie jak suchość w jamie ustnej, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia, senność dzienną oraz zawroty głowy, a u osób starszych także zaburzenia funkcji poznawczych i zwiększone ryzyko upadków. Należy unikać jednoczesnego stosowania z alkoholem, lekami nasennymi, uspokajającymi oraz innymi substancjami depresyjnymi na OUN, a także zachować ostrożność u pacjentów z chorobami układu moczowego, jaskrą, niedrożnością przewodu pokarmowego oraz padaczką, gdzie doksylamina może obniżać próg drgawkowy i wywoływać napady.
aminoglikozyd, bezsenność z odbicia, doksylamina, działanie depresyjne, działanie ototoksyczne, działanie przeciwcholinergiczne, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z otwartym kątem, jaskra z zamkniętym kątem, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, napad drgawkowy, niepamięć następcza, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ogniskowe zaburzenie kory mózgowej, organiczne uszkodzenie mózgu, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, próg drgawkowy, tolerancja na leki, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Chloropernazinum
Produkt Chloropernazinum zawiera prochloroperazynę dimaleinian, lek przeciwpsychotyczny z grupy pochodnych fenotiazyny, stosowany w dawce 10 mg w tabletkach. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena stanu pacjenta oraz rozważenie ryzyka względem korzyści terapeutycznych. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na fenotiazyny, zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, chorobą Parkinsona, niedoczynnością tarczycy, niewydolnością serca, guzem chromochłonnym, miastenią, przerostem gruczołu krokowego, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz w wywiadzie agranulocytozą. W trakcie leczenia należy monitorować morfologię krwi ze względu na ryzyko agranulocytozy oraz zwracać uwagę na objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN), takie jak hipertermia, zaburzenia świadomości i wzmożone napięcie mięśniowe. Wczesne objawy autonomiczne, np. nadmierna potliwość i wahania ciśnienia tętniczego, powinny być traktowane jako sygnały alarmowe.
agranulocytoza, arytmia komorowa, choroba Parkinsona, guz chromochłonny, hipertermia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, jaskra z wąskim kątem, miastenia, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, padaczka, parkinsonizm polekowy, pheochromocytoma, pochodne fenotiazyny, prochloroperazyna dimaleinian, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, receptor dopaminowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia układu pozapiramidowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Depakine Chronosphere 250 (166,76 mg + 72,61 mg)/sasz.
Walproinian sodu, substancja czynna leku Depakine Chronosphere, wykazuje wysoką skuteczność w leczeniu padaczki oraz choroby afektywnej dwubiegunowej, jednak jego stosowanie jest obarczone licznymi przeciwwskazaniami. Bezwzględnie nie powinien być podawany pacjentom z ostrym lub przewlekłym zapaleniem wątroby, przebytym ciężkim zapaleniem wątroby (zwłaszcza polekowym) oraz z rodzinnym występowaniem ciężkich zapaleń wątroby, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności i progresji uszkodzenia wątroby. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u osób z porfirią, zaburzeniami cyklu mocznikowego, niewyrównanym pierwotnym niedoborem karnityny oraz u pacjentów z zaburzeniami mitochondrialnymi związanymi z mutacjami genu POLG, w tym u dzieci poniżej 2 lat z podejrzeniem tych zaburzeń. Warto podkreślić, że walproinian może indukować hiperamonemię i nasilać objawy metaboliczne w wymienionych stanach.
biosynteza hemu, choroba afektywna dwubiegunowa, cykl mocznikowy, Depakine Chronosphere, encefalopatia wątrobowa, hepatotoksyczność, hiperamonemia, lek normotymiczny, lek przeciwpadaczkowy, nadwrażliwość na leki, niedobór karnityny, ostre zapalenie wątroby, padaczka, polimeraza gamma, porfiria, Program Zapobiegania Ciąży, przewlekłe zapalenie wątroby, teratogenność, walproinian sodu, zaburzenia mitochondrialne, zespół Alpersa-Huttenlochera - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lackepila 200 mg
Lackepila (lakozamid) jest lekiem przeciwpadaczkowym dostępnym w formie tabletek powlekanych o dawkach 50 mg (różowe, owalne, oznaczenie „I73”), 100 mg (ciemnożółte, „I74”), 150 mg (brzoskwiniowe, „I75”) oraz 200 mg (niebieskie, „I76”). Preparat jest wskazany do leczenia napadów częściowych oraz częściowych wtórnie uogólnionych u pacjentów dorosłych oraz młodzieży w wieku 16-18 lat. Lackepila może być stosowana zarówno jako monoterapia, jak i terapia wspomagająca, co pozwala na elastyczne dostosowanie schematu leczenia do indywidualnych potrzeb pacjenta. Lek charakteryzuje się skutecznością w kontrolowaniu napadów o charakterze ogniskowym oraz wtórnie uogólnionym, co jest istotne w kompleksowym zarządzaniu padaczką.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bulgaplin 225 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Bulgaplin, jest pochodną GABA i działa poprzez wiązanie się z podjednostką α2-δ kanałów wapniowych w OUN, co prowadzi do modulacji przewodzenia bólu neuropatycznego. Skuteczność pregabaliny została potwierdzona w neuropatii cukrzycowej, neuralgii po półpaścu oraz bólu po urazie rdzenia kręgowego, z szybkim początkiem działania już w pierwszym tygodniu terapii. W badaniach klinicznych stosowano schematy dawkowania BID i TID, bez istotnych różnic w skuteczności i bezpieczeństwie. W neuropatii obwodowej 35% pacjentów leczonych pregabaliną osiągnęło ≥50% redukcję bólu (vs 18% placebo), a w neuropatii ośrodkowej odsetek ten wyniósł 22% (vs 7% placebo). Pregabalina jest także skuteczna jako terapia wspomagająca w padaczce częściowej, z dawkami do 10 mg/kg mc./dobę u dzieci, gdzie wyższa dawka wykazała istotną statystycznie redukcję napadów (40,6% vs 22,6% placebo, p=0,0068).
badanie dna oka, badanie pola widzenia, białko α2-δ, ból neuropatyczny, częściowy napad padaczkowy, gabapentynoid, kanał wapniowy, kwas gamma-aminomasłowy, lamotrygina, monoterapia, napad częściowy, napad padaczkowy, neuralgia popółpaścowa, neuropatia cukrzycowa, niewyraźne widzenie, obwodowy ból neuropatyczny, ośrodkowy ból neuropatyczny, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, pierwotnie uogólniony napad toniczno-kloniczny, pregabalina, rozszerzenie źrenicy, skala Hamiltona, terapia skojarzona, uogólnione zaburzenie lękowe, uraz rdzenia kręgowego, zakażenie górnych dróg oddechowych - Leksykon substancji czynnych
Pregabalina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Pregabalina, stosowana w terapii padaczki, bólu neuropatycznego oraz zaburzeń lękowych, wykazuje potencjalne ryzyko teratogenne, co wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Dane z badania obserwacyjnego obejmującego ponad 2700 ciąż narażonych na pregabalinę w pierwszym trymestrze wskazują na zwiększone ryzyko ciężkich wad wrodzonych (5,9% vs 4,1%; adjusted incidence ratio 1,14 [0,96-1,35]) w porównaniu z populacją nienarażoną. Wady te dotyczą głównie układu nerwowego, oka, rozszczepów ustno-twarzowych oraz dróg moczowych i narządów płciowych. Ze względu na przenikanie pregabaliny przez łożysko i do mleka ludzkiego, stosowanie leku w ciąży jest wskazane wyłącznie, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, a decyzja o kontynuacji terapii u kobiet karmiących powinna być indywidualnie rozważona, z uwzględnieniem przerwania karmienia lub leczenia.
antykoncepcja hormonalna, ból neuropatyczny, ciężka wada wrodzona, duloksetyna, działanie przeciwpadaczkowe, lamotrygina, model zwierzęcy, padaczka, pierwszy trymestr ciąży, płodność samic, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, rozszczep ustno-twarzowy, ruchliwość plemników, ryzyko teratogenne, toksyczność pregabaliny, wada rozwojowa dróg moczowych, wada rozwojowa układu nerwowego, współczynnik zapadalności, zaburzenia lękowe uogólnione - Leksykon substancji czynnych
Kwas foliowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kwas foliowy, witamina z grupy B, odgrywa kluczową rolę w metabolizmie komórkowym, jednak jego stosowanie wymaga ostrożności, zwłaszcza ze względu na ryzyko maskowania niedokrwistości megaloblastycznej wywołanej niedoborem witaminy B12. Zaleca się, aby dawki przekraczające 0,4 mg/dobę (z wyjątkiem ciąży i laktacji) były stosowane jedynie po wykluczeniu niedoboru witaminy B12, gdyż podawanie kwasu foliowego bez równoczesnej suplementacji witaminy B12 może prowadzić do poprawy parametrów hematologicznych przy jednoczesnym nasileniu zmian neurologicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z grup ryzyka niedoboru B12, takich jak osoby z zespołem krótkiego jelita, chorobami zapalnymi jelit, długotrwale stosujące metforminę, inhibitory pompy protonowej, weganie, osoby powyżej 75. roku życia oraz pacjenci planujący długotrwałą terapię. W przypadku potwierdzonej niedokrwistości megaloblastycznej typu Addisona-Biermera, kwas foliowy powinien być stosowany wyłącznie wraz z witaminą B12. Monitorowanie stężenia witaminy B12 i parametrów hematologicznych jest niezbędne podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów leczonych lekami przeciwpadaczkowymi, ze względu na ryzyko interakcji i zaostrzenia napadów padaczkowych.
bloker receptora histaminowego, choroba Addisona-Biermera, choroba zapalna jelit, dysfagia, dziedziczna nietolerancja galaktozy, inhibitor pompy protonowej, krwioplucie, kwas foliowy, laktoza jednowodna, lek przeciwpadaczkowy, niedobór laktazy, niedobór witaminy B12, niedokrwistość megaloblastyczna, nietolerancja laktozy, owrzodzenie gardła, padaczka, przewlekła choroba zapalna jelit, reakcja nadwrażliwości, środek przeciwdrgawkowy, wada cewy nerwowej, wrzód żołądka, zapalenie błony śluzowej żołądka, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie jelita - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z liścia szałwii – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg płynny z liścia szałwii (Salvia officinalis L.) jest powszechnie stosowany w terapii schorzeń jamy ustnej, jednak jego zastosowanie wymaga uwzględnienia przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na liść szałwii oraz inne składniki roślinne i substancje pomocnicze zawarte w preparatach złożonych, takich jak Dentosept A. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwe reakcje krzyżowe u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), do których należą m.in. arnika, rumianek, mięta pieprzowa, kora dębu, kłącze tataraku i tymianek. W przypadku preparatów złożonych przeciwwskazania dotyczą nadwrażliwości na którykolwiek ze składników, co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii.
Acorus calamus, Arnica, asteraceae, choroba alkoholowa, choroba wątroby, Dentosept A, etanol, interakcja z alkoholem, kłącze tataraku, kora dębu, Lamiaceae, Matricaria recutita, Mentha piperita, nadwrażliwość na składniki, padaczka, reakcja krzyżowa, rodzina astrowatych, rodzina jasnotowatych, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, Salvia officinalis, schorzenie jamy ustnej, substancja pomocnicza, Thymus, wyciąg płynny z liścia szałwii, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tirosint Sol
Preparat Tirosint Sol, zawierający lewotyroksynę sodową w formie roztworu doustnego, wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na ryzyko powikłań u pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak niewydolność wieńcowa, dusznica bolesna, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność przysadki mózgowej oraz niewydolność kory nadnerczy. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć lub odpowiednio leczyć te stany, aby zapobiec ostrej niewydolności kory nadnerczy. Szczególnie istotne jest monitorowanie pacjentów z chorobami serca i tachyarytmią, aby uniknąć nawet łagodnej nadczynności tarczycy. U pacjentów z zaburzeniami psychicznymi zaleca się powolne zwiększanie dawki lewotyroksyny oraz ścisłe monitorowanie, a u niemowląt przedwcześnie urodzonych – kontrolę parametrów hemodynamicznych. W przypadku wtórnej niedoczynności tarczycy konieczne jest ustalenie przyczyny i ewentualne leczenie niewydolności kory nadnerczy przed terapią substytucyjną.
amina sympatykomimetyczna, autonomia tarczycy, biotyna, cukrzyca, dusznica bolesna, eutyreoza, hormony tarczycy, lek przeciwzakrzepowy, lewotyroksyna sodowa, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, napad drgawkowy, niedoczynność przysadki mózgowej, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, niewydolność wieńcowa, orlistat, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, padaczka, próg drgawkowy, redukcja masy ciała, roztwór doustny, scyntygrafia supresyjna, tachyarytmia, test TRH, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenia psychotyczne, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pragiola 300 mg
Pregabalina, będąca pochodną kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), działa poprzez wiązanie się z podjednostką α2-δ kanałów wapniowych w ośrodkowym układzie nerwowym, co tłumaczy jej skuteczność w leczeniu bólu neuropatycznego (w tym neuropatii cukrzycowej, neuralgii po półpaścu oraz bólu po urazie rdzenia kręgowego). W badaniach klinicznych stosowano dawki do 600 mg/dobę w schematach BID i TID, wykazując redukcję bólu o co najmniej 50% u 35% pacjentów (vs. 18% placebo) w bólu obwodowym oraz u 22% (vs. 7% placebo) w bólu ośrodkowym. W terapii skojarzonej padaczki obserwowano zmniejszenie częstości napadów już w pierwszym tygodniu, jednak skuteczność i bezpieczeństwo u dzieci poniżej 12 lat nie zostały jednoznacznie potwierdzone. W populacji pediatrycznej dawki 10 mg/kg mc./dobę (maks. 600 mg/dobę) znacząco zmniejszały liczbę napadów częściowych (40,6% pacjentów z ≥50% redukcją, p=0,0068 vs. placebo), a dawka 14 mg/kg mc./dobę redukowała częstość napadów u niemowląt (p=0,0223). Monoterapia pregabaliną nie wykazała równoważności względem lamotryginy w 56-tygodniowym badaniu.
badanie dna oka, ból neuropatyczny, GABA, kwas gamma-aminomasłowy, lamotrygina, monoterapia, napad padaczkowy, napad padaczkowy częściowy, napad toniczno-kloniczny, neuralgia popółpaścowa, neuropatia cukrzycowa, niewyraźne widzenie, obwodowy ból neuropatyczny, ośrodkowy ból neuropatyczny, ośrodkowy układ nerwowy, ostrość widzenia, padaczka, podjednostka α2-δ, pole widzenia, pregabalina, skala lęku Hamiltona, terapia skojarzona, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenie lękowe uogólnione, zakażenie górnych dróg oddechowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Symescital 10 mg
Escytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze leku Symescital, a także u osób stosujących nieselektywne, nieodwracalne inhibitory MAO, odwracalne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) oraz linezolid, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również rozpoznany lub wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, gdyż escytalopram może wydłużać QT zależnie od dawki, co zwiększa ryzyko torsade de pointes i innych groźnych arytmii. Należy unikać jednoczesnego stosowania z lekami wydłużającymi QT, takimi jak niektóre przeciwarytmiki, przeciwpsychotyczne, antybiotyki (makrolidy, fluorochinolony) oraz leki przeciwmalaryczne.
bradykardia, CYP2C19, częstoskurcz komorowy, diuretyk, doustny antykoagulant, escytalopram, farmakokinetyka leku, hipokalemia, hipomagnezemia, hiponatremia, IMAO, inhibitor monoaminooksydazy, lek serotoninergiczny, linezolid, moklobemid, nagły zgon sercowy, napad padaczkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, objawy odstawienne, padaczka, parestezja, próg drgawkowy, torsade de pointes, tramadol, tryptan, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, zespół wydłużonego odstępu QT - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tiapridal
Tiaprid, lek neuroleptyczny, wiąże się z ryzykiem wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN), charakteryzującego się hipertermią, sztywnością mięśni i zaburzeniami wegetatywnymi, a także nietypowymi objawami, takimi jak hipertermia bez sztywności mięśni. W przypadku podejrzenia ZZN lub niewyjaśnionej hipertermii konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Tiapryd może obniżać próg drgawkowy, co wymaga monitorowania pacjentów z padaczką. U pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się zmniejszenie dawki ze względu na ryzyko śpiączki. Lek należy stosować ostrożnie u osób z chorobą Parkinsona, w podeszłym wieku oraz u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT, co może prowadzić do torsade de pointes. Przed terapią wskazane jest wykonanie EKG i monitorowanie rytmu serca, zwłaszcza przy bradykardii (<55 uderzeń/min), hipokaliemii oraz stosowaniu innych leków wpływających na przewodzenie sercowe.
agranulocytoza, bradykardia, choroba Parkinsona, dysfagia, elektrokardiogram, hipertermia, hipertonia, hipokaliemia, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek neuroleptyczny, leukopenia, nagły zgon, neuroleptyk, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, otępienie, padaczka, próg drgawkowy, psychoza związana z otępieniem, śpiączka, sztywność mięśni, tiapryd, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wrodzone wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia wegetatywne, zapalenie płuc, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Haemophilus influenzae typu b (hib) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Haemophilus influenzae typu b (Hib) jest patogenem wywołującym inwazyjne zakażenia, szczególnie u dzieci poniżej 5 roku życia, manifestujące się m.in. zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, zapaleniem nagłośni, posocznicą oraz zapaleniem płuc. Przed wprowadzeniem szczepień Hib stanowił główną przyczynę bakteryjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u małych dzieci. Diagnostyka opiera się na posiewach z jałowych miejsc (płyn mózgowo-rdzeniowy, krew) oraz badaniach molekularnych i serologicznych. Leczenie inwazyjnych zakażeń Hib wymaga hospitalizacji i podawania antybiotyków, głównie cefotaksymu lub ceftriaksonu, przez około 10 dni, z uwzględnieniem wyników antybiogramu. Rifampicyna jest stosowana w celu eliminacji nosicielstwa nosowego, zwłaszcza u dzieci poniżej 2 roku życia oraz osób z kontaktu domowego. W ciężkich przypadkach konieczna jest intensywna opieka medyczna, monitorowanie funkcji życiowych oraz zabezpieczenie drożności dróg oddechowych.
ampicylina, antybiogram, antybiotykoterapia, badanie molekularne, badanie serologiczne, bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, cefalosporyna trzeciej generacji, cefotaksym, ceftriakson, chemioprofilaktyka, chloramfenikol, eradykacja nosicielstwa, głuchota, Haemophilus influenzae typu B, inwazyjna choroba Hib, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nosogardziel, padaczka, płyn mózgowo-rdzeniowy, posiew mikrobiologiczny, posocznica, profilaktyka antybiotykowa, przeszczepienie szpiku kostnego, rifampicyna, sepsa, szczepionka skojarzona, upośledzenie umysłowe, usunięcie śledziony, zapalenie krtani, zapalenie nagłośni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Skład i postać leku – Calcium Polfarmex 115 mg Ca 2+/5 ml
Calcium Polfarmex to syrop zawierający 115 mg jonów wapnia (Ca²⁺) w 5 ml, uzyskanych z dwóch soli wapniowych: wapnia glubonianu (29,4 g/100 ml) oraz wapnia laktobionianu (6,4 g/100 ml). Połączenie tych form zapewnia wysoką biodostępność wapnia oraz korzystny profil organoleptyczny. Syrop zawiera także substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (1,5 g/5 ml), kwas cytrynowy, aromat pomarańczowy z 7,3 mg etanolu na 5 ml oraz konserwant benzoesan sodu (10 mg/5 ml). Te składniki mają znaczenie kliniczne u pacjentów z cukrzycą, chorobami wątroby, padaczką oraz nadwrażliwością na konserwanty. Preparat jest dostępny w opakowaniach 150 ml, w butelkach ze szkła brunatnego lub PET, zabezpieczonych przed światłem i wyposażonych w pierścień gwarancyjny.
benzoesan sodu, biodostępność wapnia, choroba wątroby, cukrzyca, dysfagia, glubonian wapnia, jon wapnia, konserwant, kwas cytrynowy, laktobionian wapnia, nadwrażliwość na konserwanty, niezgodność farmaceutyczna, odpad farmaceutyczny, padaczka, regulator kwasowości, sacharoza, sól wapniowa, stabilność fizykochemiczna, substancja pomocnicza, suplementacja wapnia, syrop, związek wapnia - Leksykon substancji czynnych
Alprostadyl – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Alprostadyl, stosowany w preparatach Prostavasin 60 i Prostin VR, wymaga ścisłego monitorowania układu sercowo-naczyniowego podczas terapii, w tym kontroli ciśnienia tętniczego, częstości akcji serca oraz bilansu płynów. U noworodków z wrodzonymi wadami serca podawany jest z użyciem cewnika tętnicy pępkowej lub sondy dopplerowskiej, a w przypadku spadku ciśnienia tętniczego konieczna jest redukcja szybkości infuzji. Preparaty te powinny być podawane wyłącznie przez wykwalifikowany personel w odpowiednio wyposażonych ośrodkach, z uwzględnieniem przeciwwskazań takich jak choroby żołądka, krwawienia, czy zaburzenia czynności nerek (GFR ≤89 ml/min/1,73m² i ≤59 ml/min/1,73m²). U noworodków obserwuje się ryzyko bezdechu (10-12%), przerostu warstwy korowej kości długich oraz przerostu części odźwiernikowej żołądka, szczególnie przy dawkach podawanych dłużej niż 120 godzin. Alprostadyl jest silnym inhibitorem agregacji płytek, co wymaga ostrożności u pacjentów z ryzykiem krwawień oraz u noworodków z tendencją do krwotoków.
agregacja płytek krwi, alprostadyl, bezdech, choroba wątroby, choroba zarostowa tętnic obwodowych, ciśnienie tętnicze, ciśnienie tętnicze krwi, drożny przewód tętniczy, działanie niepożądane, glikol propylenowy, inhibitor agregacji płytek, krwawienie śródmózgowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, nadżerkowe zapalenie błony śluzowej, nasycenie krwi tlenem, oddech wspomagany, padaczka, prostaglandyna E1, przerost odźwiernika, sinicza wada serca, sonda dopplerowska, stężenie alkoholu we krwi, układ krążenia, wrodzona wada serca, zaburzenie czynności nerek, zespół błon szklistych, zespół zaburzeń oddychania, zmiana histologiczna - Leksykon chorób i schorzeń
Padaczka – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Napad padaczkowy drgawkowy wymaga przede wszystkim zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta poprzez ochronę przed urazami oraz monitorowanie czasu trwania napadu, który zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku minut. Kluczowe jest ułożenie pacjenta w pozycji bezpiecznej na boku, poluzowanie ciasnych elementów odzieży, usunięcie niebezpiecznych przedmiotów z otoczenia oraz unikanie działań takich jak powstrzymywanie ruchów czy wkładanie czegokolwiek do ust. W sytuacjach szczególnych, takich jak napad trwający ponad 5 minut, pierwszy napad, napad w wodzie, czy brak odzyskania świadomości, konieczne jest wezwanie pomocy medycznej. Personel pielęgniarski powinien stosować protokół DRSABCD, monitorować parametry życiowe, podawać leki przeciwdrgawkowe (benzodiazepiny: lorazepam, midazolam, diazepam) zgodnie z zaleceniami oraz dokumentować przebieg napadu.
aura, benzodiazepina, czynnik wyzwalający napad, deprywacja snu, diazepam, diazepam doodbytniczy, drogi oddechowe, drożność dróg oddechowych, identyfikator medyczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, lek ratunkowy, lorazepam, midazolam, napad drgawkowy, napad padaczkowy, oddychanie, padaczka, parametr życiowy, płuco, pozycja bezpieczna, stan neurologiczny, stan padaczkowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cabazitaxel G.L. 20 mg/ml
W terapii kabazytakselem (Cabazitaxel G.L.) istnieją istotne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić w praktyce klinicznej. Przede wszystkim lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kabazytaksel, inne taksany (np. paklitaksel, docetaksel), polisorbat 80 lub inne substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Kluczowe jest także wykluczenie pacjentów z liczbą neutrofilów poniżej 1500/mm³, co wymaga wykonania pełnej morfologii krwi przed każdym podaniem leku i ewentualnego odroczenia terapii do czasu normalizacji parametrów hematologicznych. Ponadto, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, definiowane jako stężenie bilirubiny całkowitej przekraczające 3-krotnie górną granicę normy (>3 x GGN), stanowią przeciwwskazanie do stosowania kabazytakselu ze względu na ryzyko zwiększonej toksyczności i zaburzeń metabolizmu leku.
bilirubina całkowita, choroba alkoholowa, choroba poszczepienna, etanol, górna granica normy, kabazytaksel, liczba neutrofilów, morfologia krwi, nadwrażliwość na leki, neutropenia, niewydolność wątroby, padaczka, parametry wątrobowe, polisorbat 80, roztwór do infuzji, szczepionka przeciwko żółtej gorączce, taksany, układ immunologiczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Luttagen
Produkt leczniczy Luttagen, zawierający progesteron, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentek powyżej 35. roku życia, palących tytoń oraz z czynnikami ryzyka miażdżycy. Leczenie należy natychmiast przerwać w przypadku podejrzenia lub wystąpienia poważnych incydentów naczyniowo-mózgowych, zawału mięśnia sercowego, żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, zakrzepicy naczyń siatkówki, zaburzeń widzenia, migreny czy obrzęku tarczy nerwu wzrokowego. W przypadku jednoczesnego stosowania Luttagen z estrogenami w ramach hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) należy uwzględnić zwiększone ryzyko zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej oraz potencjalne, choć niejednoznaczne, ryzyko raka piersi. Progesteron powinien być stosowany wyłącznie w potwierdzonej niedomodze lutealnej, zwłaszcza w kontekście poronień samoistnych, gdzie ponad 50% ma podłoże genetyczne, a inne przyczyny to choroby zakaźne i zaburzenia mechaniczne.
astma, choroba miażdżycowa, choroba nerek, cukrzyca, depresja, hormonalna terapia zastępcza, kontrola glikemii, miażdżyca tętnic, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedomoga lutealna, niewydolność serca, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, padaczka, podwójne widzenie, poronienie, poronienie samoistne, przemijający atak niedokrwienny, rak piersi, retencja płynów, retencja sodu, udar, utrata wzroku, wytrzeszcz, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie naczyniowe oka, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zakrzepica naczyń siatkówki, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zmiana naczyniowa siatkówki, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Doxylamine Biofarm
Doksylamina w dawce 25 mg w postaci tabletek powlekanych powinna być stosowana maksymalnie przez 7 dni, z zaleceniem stopniowego zmniejszania dawki przy dłuższej terapii, aby uniknąć bezsenności z odbicia. U pacjentów powyżej 65. roku życia dawka dobowa nie powinna przekraczać 12,5 mg ze względu na zwiększoną wrażliwość i ryzyko zaburzeń funkcji poznawczych, upadków oraz działań niepożądanych wynikających z efektu przeciwcholinergicznego, takich jak suchość w jamie ustnej, zaparcia, zatrzymanie moczu i zaburzenia widzenia. Należy zachować ostrożność u pacjentów z jaskrą, zatrzymaniem moczu, niedrożnością przewodu pokarmowego oraz u osób z padaczką, gdzie doksylamina może obniżać próg drgawkowy i prowokować napady, zwłaszcza przy współistniejących ogniskowych zaburzeniach kory mózgowej. Zaleca się monitorowanie funkcji słuchu ze względu na możliwość maskowania ototoksyczności innych leków oraz unikanie jednoczesnego spożywania alkoholu i leków o działaniu depresyjnym na OUN.
aminoglikozyd, badanie EEG, bezsenność z odbicia, brak laktazy, chlorochina, cisplatyna, działanie depresyjne, działanie ototoksyczne, działanie przeciwcholinergiczne, efekt przeciwcholinergiczny, erytromycyna, guz chromochłonny nadnerczy, hipokaliemia, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, karboplatyna, katecholamina, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, napad drgawkowy, niedrożność przewodu pokarmowego, niepamięć następcza, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie, ogniskowe zaburzenie kory mózgowej, organiczne uszkodzenie mózgu, padaczka, próg drgawkowy, suchość jamy ustnej, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, udar cieplny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie widzenia, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tirosint Sol
Lewotyroksyna w postaci roztworu doustnego Tirosint Sol wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (niewydolność wieńcowa, dusznica bolesna, niewydolność serca, tachyarytmie), padaczką, zaburzeniami psychotycznymi, niewydolnością kory nadnerczy oraz u wcześniaków z bardzo niską masą urodzeniową. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć lub odpowiednio leczyć współistniejące schorzenia, takie jak nadciśnienie tętnicze, niedoczynność przysadki mózgowej czy autonomię tarczycy. Szczególnie istotne jest unikanie nawet łagodnej nadczynności tarczycy u pacjentów z chorobami serca oraz stopniowe wprowadzanie leku u osób z ryzykiem zaburzeń psychotycznych. Monitorowanie parametrów hormonalnych (TSH, fT4, fT3) oraz stanu klinicznego pacjenta jest kluczowe, zwłaszcza u kobiet po menopauzie z ryzykiem osteoporozy i u wcześniaków, u których istnieje ryzyko zapaści krążeniowej. Lewotyroksyna nie powinna być stosowana w stanie nadczynności tarczycy, z wyjątkiem terapii wspomagającej przy jednoczesnym stosowaniu tyreostatyków.
amina sympatykomimetyczna, autonomia tarczycy, badanie immunologiczne tarczycy, biotyna, dusznica bolesna, dysfagia, eutyreoza, lewotyroksyna, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność przysadki mózgowej, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, niewydolność wieńcowa, orlistat, osteoporoza, padaczka, parametry hormonalne tarczycy, scyntygrafia supresyjna, skompensowana niewydolność kory nadnerczy, tachyarytmia, test supresyjny tarczycy, test TRH, tyreostatyk, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenie psychotyczne, zapaść krążeniowa - Leksykon substancji czynnych
Melisa – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty zawierające melisę (Melissa officinalis L.) wymagają szczególnej ostrożności ze względu na różnorodność postaci farmaceutycznych oraz ograniczenia wiekowe wynikające z braku danych klinicznych u dzieci. Syropy z melisą nie są zalecane u dzieci poniżej 3 lat, a inne preparaty, takie jak Melisal forte, Intractum Melissae Phytopharm czy Iberogast, mają określone minimalne granice wieku (od 6 do 18 lat). Wiele z tych preparatów to wyciągi alkoholowe o zawartości etanolu od 7% do nawet 70% (V/V), co przekłada się na istotne dawki etanolu w pojedynczej dawce (np. 2,5 ml Intractum Melissae Phytopharm zawiera 1,26 g etanolu, odpowiadające 32 ml piwa lub 13 ml wina). Z tego powodu preparaty te są przeciwwskazane u osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby, padaczką oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Podanie 5 ml Nervosolu dziecku 6-12 lat (20-40 kg) może podnieść stężenie alkoholu we krwi o 9-18 mg/100 ml, a 5 ml Intractum Melissae Phytopharm u osoby dorosłej (70 kg) o około 6 mg/100 ml. Dodatkowo, niektóre syropy zawierają znaczne ilości sacharozy (np. Apetiherb 62 g/100 g, Melissed 4,05 g/5 ml), co wyklucza ich stosowanie u pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy oraz niedoborem sacharazy-izomaltazy.
alkoholizm, bezkwaśność, ból nadbrzusza, choroba wątroby, dane kliniczne, fotoalergia, furokumaryna, kamica żółciowa, korzeń kozłka, melisa lekarska, nadwrażliwość skóry, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, padaczka, polekowe uszkodzenie wątroby, psoralen, refluks żołądkowo-przełykowy, schorzenie dróg żółciowych, stężenie alkoholu we krwi, uzależnienie od alkoholu, wyciąg alkoholowy, wyciąg z melisy, zapalenie dróg żółciowych, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziele serdecznika, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Symleptic 300 mg
Gabapentyna (Symleptic) jest lekiem podawanym doustnie, stosowanym głównie w leczeniu padaczki oraz obwodowego bólu neuropatycznego. Zalecane dawkowanie u dorosłych i młodzieży (≥12 lat) rozpoczyna się od 300 mg raz dziennie, stopniowo zwiększając dawkę do 900-3600 mg/dobę, podzielonej na trzy dawki, z maksymalnym odstępem między dawkami nieprzekraczającym 12 godzin. W przypadku dzieci ≥6 lat dawka początkowa wynosi 10-15 mg/kg mc./dobę, a dawka skuteczna to 25-35 mg/kg mc./dobę, z możliwością zwiększenia do 50 mg/kg mc./dobę. Dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie, z uwzględnieniem tolerancji i skuteczności, a zmiany dawki należy wprowadzać stopniowo, co najmniej przez tydzień. Monitorowanie stężenia gabapentyny w osoczu nie jest konieczne, a lek może być stosowany w skojarzeniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi bez wpływu na ich stężenia.
bezmocz, ból neuropatyczny obwodowy, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, gabapentyna, hemodializa, klirens kreatyniny, leczenie skojarzone, lek przeciwpadaczkowy, napad przełomowy, nerwoból półpaścowy, neuropatia cukrzycowa, niedowaga, niewydolność nerek, obrzęk obwodowy, padaczka, podanie doustne, stężenie leku w osoczu, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Varenelle 3 mg + 0,02 mg
Stosowanie złożonego doustnego środka antykoncepcyjnego Varenelle (3 mg drospirenonu + 0,02 mg etynyloestradiolu) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Szczególnie istotne są poważne powikłania zakrzepowo-zatorowe, w tym żylne i tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, które mogą prowadzić do zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu, zakrzepicy żylnej oraz zatorowości płucnej. Wśród innych poważnych działań wymienia się nadciśnienie tętnicze oraz rzadkie nowotwory wątroby. Zgłaszano także przypadki ostudy oraz zaburzeń czynności wątroby, które mogą wymagać przerwania terapii. Występuje nieznacznie zwiększone ryzyko rozpoznania raka piersi, jednak bez jednoznacznego potwierdzenia związku przyczynowego. Interakcje z induktorami enzymatycznymi mogą prowadzić do krwawień śródcyklicznych lub obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej.
choroba Leśniowskiego-Crohna, drospirenon, dysplazja włóknisto-torbielowata piersi, działanie niepożądane, etynyloestradiol, induktor enzymatyczny, kandydoza, kandydoza pochwy, krwawienie śródcykliczne, mięśniak macicy, migrena, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, padaczka, parestezja, pląsawica Sydenhama, porfiria, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przemijający atak niedokrwienny, rak piersi, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tachykardia, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, torbiel jajnika, udar mózgu, upławy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie wirusem opryszczki, zakrzepica żył i tętnic, zakrzepica żylna, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie pochwy, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony doustny produkt antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, żylne zaburzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon chorób i schorzeń
Stwardnienie rozsiane – Objawy
Stwardnienie rozsiane (SM) to przewlekła choroba autoimmunologiczna ośrodkowego układu nerwowego, charakteryzująca się demielinizacją i uszkodzeniem aksonów, co prowadzi do zaburzeń przewodzenia impulsów nerwowych. Klinicznie objawia się szerokim spektrum symptomów neurologicznych, takich jak zaburzenia czucia (np. drętwienie, mrowienie), osłabienie mięśniowe, spastyczność, zaburzenia równowagi, dysfunkcje pęcherza i jelit, a także objawy wzrokowe (neuritis optica) i poznawcze. Przebieg choroby dzieli się na postaci: rzutowo-remisyjną (RRMS, 85% przypadków), wtórnie postępującą (SPMS) oraz pierwotnie postępującą (PPMS, 10-15%). Rzuty trwają zwykle od kilku dni do kilku tygodni, a remisje mogą być całkowite lub częściowe. Progresja choroby wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym, uszkodzeniem neuronów i aksonów, a czynniki takie jak palenie tytoniu (zwiększające ryzyko progresji 1,5-krotnie), niski poziom witaminy D, wiek oraz lokalizacja zmian w OUN wpływają na tempo i charakter postępu. Średni czas do konieczności pomocy przy chodzeniu wynosi około 5-7 lat w SPMS i PPMS, a bez leczenia 50% pacjentów z RRMS przechodzi w SPMS w ciągu 10 lat.
choroba autoimmunologiczna, depresja, DMT, drętwienie, dysfagia, dysfunkcja pęcherza moczowego, dysfunkcja seksualna, mielina, objaw Lhermitte’a, ofatumumab, okrelizumab, optyczna koherentna tomografia, osłabienie mięśniowe, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, rdzeń kręgowy, skala EDSS, spastyczność, stwardnienie rozsiane, układ odpornościowy, zaburzenia czucia, zaburzenia poznawcze, zaburzenia równowagi, zapalenie nerwu wzrokowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Acatar Acti-Tabs
Acatar Acti-Tabs zawiera pseudoefedrynę i triprolidynę, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z cukrzycą, zaburzeniami rytmu serca, nadczynnością tarczycy, chorobami serca, nadciśnieniem tętniczym, guzem chromochłonnym nadnerczy, zwiększonym ciśnieniem śródgałkowym oraz zaburzeniami odpływu moczu. Triprolidyna, jako lek przeciwhistaminowy I generacji, może nasilać objawy u pacjentów z jaskrą ostrą zamykającego się kąta, padaczką, astmą oskrzelową, POChP, niewydolnością nerek i wątroby. U osób starszych obserwuje się zwiększoną wrażliwość na działanie sedatywne triprolidyny, co może prowadzić do senności, zawrotów głowy i ryzyka upadków. Produkt zawiera laktozę, co wyklucza stosowanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. W trakcie terapii należy unikać alkoholu i innych leków sedatywnych ze względu na ryzyko nasilenia depresji OUN.
arytmia, astma oskrzelowa, choroba serca, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie sedatywne, dziedziczna nietolerancja galaktozy, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra ostra zamykającego się kąta, lek hamujący łaknienie, lek pobudzający układ współczulny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek psychotropowy, lek zwężający naczynia krwionośne, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, padaczka, piorunujący ból głowy, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, przewlekła choroba nerek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pseudoefedryna, sympatykomimetyk, triprolidyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyreotoksykoza, układ sercowo-naczyniowy, wahania glikemii, właściwości antycholinergiczne, zaburzenia rytmu serca, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększone ciśnienie śródgałkowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Syrop z dziewanny Ziołowa Tradycja 952 mg/5 ml
Syrop z dziewanny Ziołowa Tradycja zawiera wyciąg płynny z kwiatu dziewanny w stężeniu 952 mg/5 ml i jest przeznaczony do stosowania doustnego u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Zalecana dawka wynosi 15 ml podawane 3-4 razy na dobę, co daje maksymalną dawkę dobową 60 ml. Produkt nie powinien być stosowany dłużej niż 7 dni. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa. Syrop zawiera do 7,9% wag. etanolu (maksymalnie 0,5 g etanolu w 5 ml) oraz 3,7 g sacharozy w 5 ml, co wymaga uwagi u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnionych od alkoholu, z padaczką, kobiet w ciąży i karmiących oraz u osób z cukrzycą.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vilantrin
Lek Vilantrin 500 mg, zawierający metronidazol w postaci globulek dopochwowych, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentek z aktywną chorobą ośrodkowego układu nerwowego (zwłaszcza padaczką), ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub encefalopatią wątrobową oraz u pacjentek z leukopenią lub historią leukopenii. Metronidazol może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, w tym AspAT, AlAT, LDH, triglicerydów, liczby leukocytów oraz heksokinazy glukozy, co może utrudniać interpretację wyników. W trakcie terapii obserwuje się zwiększone ryzyko zakażeń grzybiczych, zwłaszcza kandydozy szyjki macicy i pochwy, wymagającej leczenia przeciwgrzybiczego. Ponadto, pacjentki powinny unikać spożywania alkoholu podczas terapii i przez co najmniej 2 dni po jej zakończeniu ze względu na ryzyko reakcji disulfiramopodobnej (nudności, wymioty, bóle głowy, zaczerwienienie skóry).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, choroba ośrodkowego układu nerwowego, dehydrogenaza mleczanowa, drożdżaki, encefalopatia wątrobowa, heksokinaza glukozy, hepatotoksyczność, kandydoza, leczenie przeciwgrzybicze, leukocyty, leukopenia, metronidazol, ostra niewydolność wątroby, padaczka, parametry wątrobowe, reakcja disulfiramowa, triglicerydy, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie grzybicze, zapalenie szyjki macicy, zespół Cockayne’a, żółtaczka