pierwotnie uogólniony napad toniczno-kloniczny

Pierwotnie uogólniony napad toniczno-kloniczny (PGTCS, Primary Generalized Tonic-Clonic Seizure) to rodzaj napadu padaczkowego, który od początku angażuje obie półkule mózgowe jednocześnie. Jest to najczęściej rozpoznawany typ napadów padaczkowych uogólnionych, dawniej nazywany napadem dużym lub grand mal.

Napad charakteryzuje się gwałtownym początkiem bez aury, w trakcie którego pacjent przechodzi przez fazę toniczną (sztywność mięśni całego ciała trwająca 10-20 sekund) oraz fazę kloniczną (rytmiczne skurcze mięśni trwające 30-60 sekund). Typowo występuje utrata przytomności, może pojawić się sinica, przygryzienie języka, nietrzymanie moczu oraz ślinotok. Po napadzie pacjent doświadcza okresu splątania i senności (faza ponapadowa).

Pierwotnie uogólnione napady toniczno-kloniczne często występują w zespołach padaczkowych uogólnionych, takich jak młodzieńcza padaczka miokloniczna, dziecięca padaczka z napadami nieświadomości czy padaczka z napadami toniczno-klonicznymi występującymi po przebudzeniu. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma EEG, które wykazuje charakterystyczne uogólnione wyładowania iglica-fala lub wieloiglica-fala.

Leczeniem pierwszego wyboru są leki przeciwpadaczkowe o szerokim spektrum działania, takie jak walproiniany, lamotrygina, lewetiracetam, topiramat czy zonisamid. W przypadku kobiet w wieku rozrodczym należy uwzględnić potencjalne ryzyko teratogenne niektórych leków. Rokowanie w większości przypadków jest dobre, choć napady wiążą się z podwyższonym ryzykiem urazów oraz nagłej nieoczekiwanej śmierci w padaczce (SUDEP).

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl