Właściwości farmakodynamiczne leku Tabagine

Tabagine zawiera pregabalinę (dostępny w dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg w postaci kapsułek twardych), która należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwpadaczkowych, klasyfikowanych jako inne leki przeciwpadaczkowe, o kodzie ATC: N03AX16. Pregabalina to pochodna kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), a dokładniej kwas (S)-3-(aminometylo)-5-metyloheksanowy.¹

Mechanizm działania

Podstawowym mechanizmem działania pregabaliny jest wiązanie się z pomocniczą podjednostką (białko α2-δ) kanału wapniowego otwieranego poprzez zmianę napięcia błonowego w ośrodkowym układzie nerwowym. To specyficzne powinowactwo do podjednostki α2-δ odpowiada za farmakologiczne efekty działania leku.²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Ból neuropatyczny

Badania kliniczne potwierdziły skuteczność pregabaliny w leczeniu bólu neuropatycznego o różnej etiologii. Wykazano efektywność terapeutyczną w neuropatii cukrzycowej, neuralgii po przebytym półpaścu oraz bólu związanym z urazem rdzenia kręgowego. Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań dotyczących innych modeli bólu neuropatycznego.³

Pregabalina była oceniana w 10 kontrolowanych badaniach klinicznych, które trwały do 13 tygodni z dawkowaniem dwa razy na dobę (BID) oraz do 8 tygodni przy dawkowaniu trzy razy na dobę (TID). Zaobserwowano, że profile bezpieczeństwa i skuteczności obu schematów dawkowania (BID i TID) były porównywalne.⁴

Istotną zaletą terapii pregabaliną jest szybkie wystąpienie efektu przeciwbólowego. W badaniach klinicznych trwających do 12 tygodni, zarówno w bólu neuropatycznym pochodzenia obwodowego, jak i ośrodkowego, zmniejszenie nasilenia bólu obserwowano już w pierwszym tygodniu leczenia, a efekt ten utrzymywał się przez cały czas trwania badania.⁵

W kontrolowanych badaniach klinicznych dotyczących obwodowego bólu neuropatycznego u 35% pacjentów leczonych pregabaliną stwierdzono poprawę o 50% w wynikach skali bólu, w porównaniu do 18% pacjentów otrzymujących placebo. Analiza wyników z uwzględnieniem występowania senności jako działania niepożądanego wykazała, że:

• Wśród pacjentów nieodczuwających senności poprawę o 50% obserwowano u 33% leczonych pregabaliną i 18% przyjmujących placebo⁶
• W grupie pacjentów, którzy odczuwali senność, poprawę o 50% odnotowano u 48% leczonych pregabaliną, w porównaniu z 16% otrzymujących placebo⁷

W kontrolowanym badaniu klinicznym oceniającym skuteczność pregabaliny w leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego stwierdzono poprawę w punktowej ocenie nasilenia bólu o 50% u 22% pacjentów otrzymujących pregabalinę i zaledwie u 7% pacjentów z grupy placebo.⁸

Padaczka

Terapia skojarzona z wykorzystaniem pregabaliny była oceniana w 3 kontrolowanych badaniach klinicznych trwających 12 tygodni. Lek podawano według schematów dawkowania BID lub TID, uzyskując porównywalne profile bezpieczeństwa i skuteczności dla obu schematów.⁹

Podobnie jak w przypadku działania przeciwbólowego, także efekt przeciwpadaczkowy pregabaliny pojawia się szybko – zmniejszenie częstości napadów padaczkowych obserwowano już przed końcem pierwszego tygodnia leczenia.¹⁰

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania pregabaliny w terapii skojarzonej padaczki u dzieci poniżej 12 lat oraz młodzieży nie zostały jednoznacznie określone. Obserwacje z badania farmakokinetyki i tolerancji, które obejmowało pacjentów z częściowymi napadami padaczkowymi w wieku od 3 miesięcy do 16 lat (n=65), wskazują że działania niepożądane w tej populacji były podobne do tych występujących u dorosłych.¹¹

Przeprowadzono następujące badania w populacji pediatrycznej:

• 12-tygodniowe badanie kontrolowane placebo z udziałem 295 pacjentów w wieku 4-16 lat
• 14-dniowe badanie kontrolowane placebo obejmujące 175 pacjentów w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat
• Dwa trwające 1 rok otwarte badania bezpieczeństwa w grupach 54 i 431 dzieci i młodzieży z padaczką w wieku 3 miesiące-16 lat

Wyniki tych badań wskazują, że działania niepożądane takie jak gorączka i zakażenia górnych dróg oddechowych występowały częściej niż w badaniach u dorosłych pacjentów z padaczką.¹²

W 12-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo, pacjenci pediatryczni (w wieku 4-16 lat) zostali przydzieleni do jednej z trzech grup:

• Grupa otrzymująca pregabalinę w dawce 2,5 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 150 mg/dobę)
• Grupa otrzymująca pregabalinę w dawce 10 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 600 mg/dobę)
• Grupa placebo

Wyniki wykazały, że odsetek pacjentów z co najmniej 50% zmniejszeniem liczby napadów częściowych w porównaniu do wartości wyjściowych wynosił:

• 40,6% w grupie przyjmującej pregabalinę 10 mg/kg mc./dobę (p = 0,0068 vs placebo)
• 29,1% w grupie przyjmującej pregabalinę 2,5 mg/kg mc./dobę (p = 0,2600 vs placebo)
• 22,6% w grupie placebo

Powyższe dane wskazują na statystycznie istotną skuteczność wyższej dawki pregabaliny.¹³

W 14-dniowym badaniu kontrolowanym placebo u młodszych dzieci (w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat) zastosowano następujący podział:

• Grupa otrzymująca pregabalinę w dawce 7 mg/kg mc./dobę
• Grupa otrzymująca pregabalinę w dawce 14 mg/kg mc./dobę
• Grupa placebo

Stosowanie pregabaliny w dawce 14 mg/kg mc./dobę znacząco zmniejszało przekształconą logarytmicznie częstość napadów częściowych w porównaniu z grupą placebo (p = 0,0223), natomiast w grupie otrzymującej pregabalinę w dawce 7 mg/kg mc./dobę nie stwierdzono istotnej poprawy w porównaniu z placebo.¹⁴

W 12-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo oceniano skuteczność pregabaliny u 219 pacjentów z pierwotnie uogólnionymi napadami toniczno-klonicznymi (PGTC). Pacjenci w wieku od 5 do 65 lat (w tym 66 osób w wieku 5-16 lat) zostali przydzieleni do trzech grup:

• Grupa otrzymująca pregabalinę w dawce 5 mg/kg/dobę (maksymalnie 300 mg/dobę)
• Grupa otrzymująca pregabalinę w dawce 10 mg/kg/dobę (maksymalnie 600 mg/dobę)
• Grupa placebo

Odsetek pacjentów z co najmniej 50% zmniejszeniem częstości napadów PGTC wynosił 41,3%, 38,9% i 41,7% odpowiednio w grupach otrzymujących pregabalinę 5 mg/kg/dobę, pregabalinę 10 mg/kg/dobę oraz placebo. Wyniki te nie wykazują przewagi pregabaliny nad placebo w leczeniu napadów PGTC.¹⁵

Monoterapia (pacjenci nowo zdiagnozowani)

Pregabalina była oceniana w 1 kontrolowanym badaniu klinicznym, trwającym 56 tygodni, z zastosowaniem schematu dawkowania BID. Badanie to nie wykazało równoważności pregabaliny względem lamotryginy w odniesieniu do punktu końcowego zdefiniowanego jako 6-miesięczny okres wolny od napadów drgawek. Jednak oba leki – pregabalina i lamotrygina – charakteryzowały się podobnym profilem bezpieczeństwa i były dobrze tolerowane przez pacjentów.¹⁶

Uogólnione zaburzenia lękowe

Skuteczność pregabaliny w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych (GAD) została potwierdzona w kilku badaniach klinicznych:

• 6 kontrolowanych badaniach trwających 4-6 tygodni
• 8-tygodniowym badaniu z udziałem pacjentów w podeszłym wieku
• Długookresowym badaniu dotyczącym zapobiegania nawrotom z 6-miesięczną fazą prowadzoną metodą podwójnie ślepej próby

Charakterystyczną cechą terapii pregabaliną w GAD jest szybkie wystąpienie efektu przeciwlękowego – zmniejszenie nasilenia objawów GAD mierzone za pomocą skali oceny lęku Hamiltona (HAM-A) zaobserwowano już w pierwszym tygodniu leczenia.¹⁷

W kontrolowanych badaniach klinicznych trwających 4-8 tygodni, poprawę o co najmniej 50% całkowitej punktacji w skali HAM-A od początku badania do punktu końcowego obserwowano u 52% pacjentów leczonych pregabaliną w porównaniu z 38% pacjentów otrzymujących placebo. Wyniki te potwierdzają istotną klinicznie skuteczność pregabaliny w leczeniu GAD.¹⁸

Wpływ na narząd wzroku

W kontrolowanych badaniach klinicznych niewyraźne widzenie stwierdzono u większego odsetka pacjentów leczonych pregabaliną niż u pacjentów otrzymujących placebo. Zazwyczaj objaw ten ustępował samoistnie w miarę kontynuacji leczenia.¹⁹

Przeprowadzono szczegółową ocenę okulistyczną w kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących ponad 3600 pacjentów. Badania te obejmowały:

• Badania ostrości widzenia
• Formalne badania pola widzenia
• Badania dna oka po rozszerzeniu źrenicy

Wyniki badań okulistycznych wykazały:

• Zmniejszenie ostrości widzenia obserwowano u 6,5% pacjentów leczonych pregabaliną i u 4,8% pacjentów otrzymujących placebo
• Zmiany pola widzenia wykryto u 12,4% osób leczonych pregabaliną i u 11,7% przyjmujących placebo
• Zmiany w badaniu dna oka stwierdzono u 1,7% pacjentów leczonych pregabaliną i u 2,1% otrzymujących placebo

Powyższe dane wskazują, że poza nieco częstszym występowaniem niewyraźnego widzenia, pregabalina nie wywiera istotnego negatywnego wpływu na funkcjonowanie narządu wzroku.²⁰