uszkodzenie chromosomów
Uszkodzenie chromosomów (aberracje chromosomowe) to strukturalne lub liczbowe zmiany w materiale genetycznym, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Strukturalne uszkodzenia obejmują delecje (utrata fragmentu), duplikacje (zwielokrotnienie odcinka), translokacje (przemieszczenie fragmentu), inwersje (odwrócenie fragmentu) oraz insercje (wstawienie fragmentu).
Aberracje liczbowe polegają na zmianie ilości chromosomów w komórce i dzielą się na aneuploidie (np. trisomie jak zespół Downa) oraz poliploidie (zwielokrotnienie całego garnituru chromosomów). Uszkodzenia chromosomowe mogą powstawać spontanicznie lub pod wpływem czynników mutagennych, takich jak promieniowanie jonizujące, substancje chemiczne czy wirusy.
Diagnostyka uszkodzeń chromosomowych obejmuje klasyczne badania cytogenetyczne (kariotypowanie), fluorescencyjną hybrydyzację in situ (FISH) oraz nowsze techniki molekularne jak porównawcza hybrydyzacja genomowa do mikromacierzy (aCGH). Wykrywanie aberracji chromosomowych ma kluczowe znaczenie w diagnostyce prenatalnej, onkologii (gdzie specyficzne aberracje mogą być markerami diagnostycznymi i prognostycznymi w nowotworach) oraz w diagnozowaniu zespołów wad wrodzonych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asmetic 50 mcg/dawkę inh.
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące salmeterolu ksynafonianu wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa w kontekście jego zastosowania klinicznego. Badania toksyczności reprodukcyjnej i rozwojowej przeprowadzone na szczurach nie wykazały działań niepożądanych, natomiast u królików zaobserwowano typowe dla β2-agonistów toksyczne efekty rozwojowe, takie jak rozszczep podniebienia, przedwczesne rozwarcie powiek, zarośnięcie mostka oraz opóźnione kostnienie kości czołowych. Warto podkreślić, że te zmiany wystąpiły przy ekspozycji na dawki około 20-krotnie przekraczające maksymalną zalecaną dawkę dobową dla ludzi, ocenianą na podstawie AUC.
AUC, badania przedkliniczne, ekspozycja na lek, genotoksyczność, genotoksyczność substancji, kancerogeneza, kostnienie kości czołowych, mutacja genetyczna, mutagenność, profil bezpieczeństwa leku, przedwczesne rozwarcie powiek, rozszczep podniebienia, salmeterol ksynafonian, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, uszkodzenie chromosomów, zarośnięcie mostka, β2-agonista - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Farmorubicin PFS 2 mg/ml (10 mg/5 ml, 50 mg/25 ml, 200 mg/100 ml)
Przedkliniczne badania epirubicyny, substancji czynnej Farmorubicin PFS, wykazały jej wyraźne działanie genotoksyczne, mutagenne i rakotwórcze, co jest zgodne z mechanizmem działania antracyklin polegającym na interkalacji do DNA i hamowaniu topoizomerazy II. W modelach zwierzęcych stwierdzono toksyczność narządową obejmującą układ krwiotwórczy (mielosupresja), przewód pokarmowy (uszkodzenia błony śluzowej), serce (kardiotoksyczność), nerki (zaburzenia funkcji wydalniczej), wątrobę (hepatotoksyczność) oraz narządy rozrodcze. Szczególnie istotne są obserwacje dotyczące uszkodzeń gonad u samców i samic, w tym zmniejszenie masy jąder i najądrzy, zahamowanie spermatogenezy oraz zmiany strukturalne i funkcjonalne jajników i macicy, co przekłada się na obniżoną płodność.
antracyklina, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hamowanie topoizomerazy II, hepatotoksyczność, interkalacja DNA, kardiotoksyczność, mechanizm działania, mielosupresja, narząd rozrodczy, obniżenie płodności, organogeneza, przewód pokarmowy, spermatogeneza, teratogeneza, toksyczność embrionalna, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chromosomów, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie rozwojowe narządów trzewnych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Methotrexat-Ebewe 2,5 mg
Metotreksat w dawkach 2,5 mg, 5 mg i 10 mg, stosowany doustnie, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, których nasilenie zależy od dawki, sposobu i czasu podawania. Najczęstsze toksyczne efekty obejmują mielotoksyczność (małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość, pancytopenia), zapalenie błon śluzowych (wrzodziejące zapalenie jamy ustnej pojawiające się 3-7 dni po podaniu), oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (utrata apetytu, biegunka, nudności, wymioty). Wysoka częstość występowania dotyczy także wzrostu aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), fosfatazy zasadowej i bilirubiny, a także zmniejszenia klirensu kreatyniny. Metotreksat może powodować poważne powikłania płucne, takie jak śródmiąższowe zapalenie pęcherzyków płucnych, które mogą prowadzić do zgonu niezależnie od dawki i czasu terapii. Wśród działań niepożądanych odnotowano także reakcje skórne, w tym łysienie, wysypkę, rumień, a rzadziej ciężkie zespoły jak Stevens-Johnson czy zespół Lyella.
agranulocytoza, białkomocz, chłoniak złośliwy, DRESS, enzymy wątrobowe, hiperurykemia, hipogammaglobulinemia, immunosupresja, jałowe zapalenie opon mózgowych, klirens kreatyniny, krwawienie pęcherzykowe, krwotoczne zapalenie jelit, leukoencefalopatia, małopłytkowość, marskość wątroby, martwica kości, martwica kości szczęki, mielotoksyczność, nefropatia, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność nerek, oligospermia, osteoporoza, ostra martwica wątroby, owrzodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, pancytopenia, rak skóry, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie płuc, tamponada osierdzia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uszkodzenie chromosomów, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wtórny nowotwór, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zahamowanie szpiku kostnego, zakażenia oportunistyczne, zakrzepica naczyń siatkówki, zapalenie błony śluzowej, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Somatostatyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa somatostatyny, substancji czynnej produktu Somatostatin-Eumedica, wykazały bardzo korzystny profil toksykologiczny. Maksymalne dawki niepowodujące zgonu (LD0) u myszy i szczurów wynosiły odpowiednio 24 mg/kg i 10 mg/kg mc. przy podaniu dożylnym, co jest około 10 000 razy wyższą wartością niż stosowana dawka terapeutyczna u ludzi (3,5 μg/kg mc.). W badaniach toksyczności podostrej (4 tygodnie) u szczurów i małp (dawki 1,8 mg/kg mc./dobę i 1,2 mg/kg mc./dobę) odnotowano minimalne efekty toksyczne, takie jak 11% zmniejszenie przyrostu masy ciała u samców szczurów, natomiast u małp nie stwierdzono istotnych zmian patologicznych. Stężenia somatostatyny w osoczu, przy których nie obserwowano działań niepożądanych, były od 86 do 865 razy wyższe niż terapeutyczne stężenia u ludzi. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani klastogenności, co potwierdza bezpieczeństwo farmakologiczne substancji.
badanie genotoksyczności, bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka nasycająca, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne i klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, efekt kancerogenny, folikulogeneza, hormon luteinizujący, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, somatostatyna, stężenie osoczowe, toksyczność ostra i podostra, uszkodzenie chromosomów, wlew dożylny ciągły - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Navelbine 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa winorelbiny w postaci kapsułek miękkich (Navelbine 20 mg i 30 mg) wykazały genotoksyczność, manifestującą się uszkodzeniami chromosomów, choć test Amesa nie potwierdził mutagenności. Istnieje jednak potencjalne ryzyko mutagennego działania u ludzi, objawiające się aneuploidalnością i poliploidalnością. Ponadto, badania na modelach zwierzęcych wykazały działanie letalne na embrion i płód oraz efekt teratogenny, co wskazuje na istotne zagrożenia dla bezpieczeństwa reprodukcyjnego podczas stosowania leku.
alkaloid Vinca, aneuploidalność, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt hemodynamiczny, kapsułka miękka, poliploidalność, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomów, wada rozwojowa płodu, winorelbina, zaburzenie repolaryzacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – OxyContin 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące oksykodonu chlorowodorku, substancji czynnej leku OxyContin, wskazują na brak negatywnego wpływu na płodność oraz wczesny rozwój zarodkowy u gryzoni przy dawkach do 8 mg/kg masy ciała. Badania teratogenności na szczurach (do 8 mg/kg/dobę) i królikach (do 5 mg/kg/dobę) nie wykazały wad rozwojowych płodu. W badaniach in vitro zaobserwowano działanie klastogenne oksykodonu, jednak badania in vivo nie potwierdziły genotoksyczności nawet przy dawkach toksycznych, co sugeruje obecność mechanizmów ochronnych w organizmie. Brak jest natomiast danych dotyczących długoterminowych skutków poporodowych ekspozycji wewnątrzmacicznej oraz potencjału rakotwórczego substancji, co stanowi istotne ograniczenie oceny bezpieczeństwa stosowania leku.
Istotne ograniczenia danych przedklinicznych obejmują niewystarczającą liczbę badań nad toksycznym wpływem oksykodonu na reprodukcję oraz brak badań dotyczących skutków poporodowych po ekspozycji prenatalnej. Ponadto, brak jest długoterminowych badań oceniających potencjał karcinogenny oksykodonu. W związku z tym, pomimo braku wykazanych wad rozwojowych i genotoksyczności in vivo, konieczne jest zachowanie ostrożności przy stosowaniu OxyContin, zwłaszcza u kobiet w ciąży i innych wrażliwych grup pacjentów, ze względu na niepełną ocenę ryzyka wynikającego z ograniczonych danych przedklinicznych.
dawka toksyczna, działanie klastogenne, ekspozycja na substancję, ekspozycja wewnątrzmaciczna, genotoksyczność, oksykodon, oksykodonu chlorowodorek, opioidowy lek przeciwbólowy, potencjał karcinogenny, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowy, skutki poporodowe, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomów, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Karbicombi 32 mg + 12,5 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne produktu leczniczego Karbicombi, zawierającego kandesartan cyleksetyl i hydrochlorotiazyd, wykazały istotne informacje dotyczące profilu bezpieczeństwa obu substancji czynnych stosowanych zarówno osobno, jak i w kombinacji. W badaniach na myszach, szczurach, psach i małpach zaobserwowano, że wysokie dawki kandesartanu powodują zmniejszenie liczby erytrocytów, obniżenie stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu. Ponadto, kandesartan wpływał na funkcję nerek, wywołując regenerację, rozszerzenie i bazofilię kanalików nerkowych oraz podwyższenie stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu, co może być wtórne do obniżenia ciśnienia tętniczego i zmian w przepływie nerkowym. Dodanie hydrochlorotiazydu nasilało nefrotoksyczność, co jest istotne w kontekście stosowania leku złożonego Karbicombi. Kandesartan indukował także rozrost i przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, jednak zmiany te mają niewielkie znaczenie kliniczne przy dawkach terapeutycznych.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, bazofilia kanalików nerkowych, działanie klastogenne, działanie mutagenne, erytrocyt, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, kandesartan cyleksetyl, nefrotoksyczność, parametr hematologiczny, przepływ nerkowy, regeneracja kanalików nerkowych, rozszerzenie kanalików nerkowych, stężenie kreatyniny, stężenie mocznika, toksyczność płodowa, uszkodzenie chromosomów - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Farmorubicin PFS 2 mg/ml (10 mg/5 ml, 50 mg/25 ml, 200 mg/100 ml)
Epirubicyna, substancja czynna Farmorubicin PFS (2 mg/ml), jest przeciwwskazana w pierwszym trymestrze ciąży ze względu na ryzyko teratogenne. W drugim i trzecim trymestrze stosowanie leku wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka, gdyż choć nie stwierdzono istotnego wzrostu wad wrodzonych, odnotowano sporadyczne przypadki kardiotoksyczności u płodów i noworodków, takich jak przemijająca hipokineza komorowa, wzrost aktywności enzymów sercowych oraz rzadkie zgony płodów. W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie kardiologiczne płodu (echokardiografia) oraz noworodka. Ze względu na potencjalne przenikanie epirubicyny do mleka matki i ryzyko poważnych działań niepożądanych u niemowląt, karmienie piersią należy przerwać na co najmniej 7 dni po ostatniej dawce leku.
antracyklina, badanie echokardiograficzne, drugi i trzeci trymestr, działanie niepożądane, enzym sercowy, epirubicyna, Farmorubicin PFS, funkcja skurczowa serca, hipokineza komorowa, kardiotoksyczność, karmienie piersią, metoda antykoncepcji, mrożenie nasienia, mrożenie oocytów, okres karencji, pierwszy trymestr ciąży, powikłanie kardiologiczne, przedwczesna menopauza, roztwór do wstrzykiwań, ryzyko teratogenne, substancja czynna, technika wspomaganego rozrodu, terapia onkologiczna, upośledzenie spermatogenezy, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie mięśnia sercowego, zaburzenie miesiączkowania - Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Epirubicyna, należąca do grupy antracyklin, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność układową, obejmującą głównie układ krwiotwórczy, przewód pokarmowy, nerki, wątrobę oraz narządy rozrodcze. Szczególnie istotne jest jej kardiotoksyczne działanie, obserwowane u szczurów, królików i psów, co jest charakterystyczne dla antracyklin i stanowi ograniczenie kliniczne. Ponadto, epirubicyna wykazuje działanie mutagenne, genotoksyczne i rakotwórcze, potwierdzone m.in. w modelach na szczurach, z uszkodzeniami chromosomów na poziomie komórkowym. Wpływ na układ rozrodczy obejmuje zmniejszenie masy jąder i zahamowanie spermatogenezy u samców oraz zmiany w jajnikach i macicy u samic, a także działanie embriotoksyczne i teratogenne przy dawkach klinicznie istotnych, szczególnie w okresie organogenezy u szczurów.
antracyklina, chlorowodorek epirubicyny, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, epirubicyna, genotoksyczność, kardiotoksyczność, lek cytotoksyczny, martwica tkanek, narząd docelowy toksyczności, organogeneza, przewód pokarmowy, spermatogeneza, układ hemolimfopoetyczny, układ krwiotwórczy, uszkodzenie chromosomów, wynaczynienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Navelbine 10 mg/ml
Winorelbina, substancja czynna preparatu Navelbine, wykazuje w badaniach przedklinicznych działanie genotoksyczne, manifestujące się uszkodzeniami chromosomów oraz indukcją aneuploidalności i poliploidalności, co jest charakterystyczne dla alkaloidów Vinca. Test Amesa nie potwierdził mutagenności, jednak mechanizmy genotoksyczne mogą mieć znaczenie kliniczne. Ponadto, winorelbina wykazuje istotną toksyczność rozwojową, w tym działanie embriotoksyczne i teratogenne, prowadzące do śmierci embrionu i płodu oraz wad rozwojowych, co stanowi istotne ograniczenie w stosowaniu u kobiet w ciąży.
alkaloidy Vinca, aneuploidalność, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, kardiotoksyczność, poliploidalność, teratogenność, test Amesa, toksyczność rozwojowa, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomów, wady rozwojowe płodu, winorelbina, wlew dożylny, wpływ hemodynamiczny, zaburzenia repolaryzacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Physiotens 0,4 0,4 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa moksonidyny, substancji czynnej Physiotens 0,4, wykazały akceptowalny profil toksyczności po wielokrotnym podaniu, bez istotnego ryzyka dla ludzi. Testy genotoksyczności nie ujawniły potencjału mutagennego ani uszkodzeń chromosomów, a badania karcynogenności na modelach zwierzęcych nie wskazały na ryzyko indukcji nowotworów przy dawkach terapeutycznych. W zakresie reprodukcji, moksonidyna nie wpływała negatywnie na płodność zwierząt doświadczalnych i nie wykazywała działania teratogennego.
dawka terapeutyczna, genotoksyczność, karcynogenność, moksonidyna, mutacja genowa, Physiotens, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, toksyczność dla płodu, toksyczność dla samic ciężarnych, toksyczność okołoporodowa, toksyczność po wielokrotnym podaniu, uszkodzenie chromosomów, wada wrodzona, wpływ na reprodukcję, zmiana nowotworowa, zmiany w materiale genetycznym - Leksykon substancji czynnych
Walsartan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Walsartan, jako antagonista receptora angiotensyny II (ARB), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt. Dawki toksyczne u szczurów (200-600 mg/kg mc./dobę) i małp marmozet, wielokrotnie przekraczające maksymalną zalecaną dawkę u ludzi (MRHD 320 mg/dobę), powodowały zmiany hematologiczne (obniżenie erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu) oraz nefropatię z przerostem komórek aparatu przykłębuszkowego i wzrostem stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy. Badania genotoksyczne i rakotwórcze walsartanu dały wyniki negatywne. U szczurów ciężarnych dawka 600 mg/kg mc./dobę (około 18-krotność MRHD) wywołała obniżoną przeżywalność potomstwa i opóźnienie rozwoju, natomiast badania teratogenności w skojarzeniu z hydrochlorotiazydem nie wykazały działania teratogennego, choć przy dawkach toksycznych dla matki obserwowano toksyczność płodu.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, bazofilia, czerwone krwinki, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanaliki nerkowe, komórki przykłębuszkowe, kreatynina, masa czerwonokrwinkowa, mutacja genowa, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, owrzodzenie błony śluzowej żołądka, parametry czerwonokrwinkowe, przerost błony środkowej tętniczek, retikulocyty, rozszerzenie moczowodów, śródmiąższowe zapalenie limfocytarne, teratogenność, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność płodowa, uszkodzenie chromosomów, zaburzenie kostnienia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml
Epirubicyna, stosowana w postaci chlorowodorku w preparacie Epirubicin-Ebewe 2 mg/ml, wykazuje istotne ryzyko toksyczne dla płodności u pacjentów w wieku rozrodczym. U mężczyzn obserwuje się uszkodzenia chromosomów w plemnikach, co może prowadzić do nieodwracalnej niepłodności, dlatego zaleca się rozważenie przechowania nasienia przed terapią. U kobiet przed menopauzą leczenie może wywołać trwałe zaburzenia cyklu menstruacyjnego, w tym całkowity brak miesiączki lub przedwczesną menopauzę. Wskazane jest przeprowadzenie konsultacji genetycznej przed planowaniem ciąży po zakończeniu terapii, ze względu na potencjał genotoksyczny leku. Antykoncepcja powinna być stosowana u kobiet przez cały okres leczenia oraz przez co najmniej 6,5 miesiąca po ostatniej dawce, a u mężczyzn przez cały czas terapii i minimum 3,5 miesiąca po jej zakończeniu.
amenorrhea, antracykliny, antykoncepcja, chemioterapeutyki, chlorowodorek epirubicyny, działania niepożądane, Epirubicin-EBEWE, genotoksyczność, leki przeciwnowotworowe, niepłodność nieodwracalna, płodność, poradnia genetyczna, przedwczesna menopauza, roztwór do infuzji, uszkodzenie chromosomów, zaburzenia cyklu menstruacyjnego, zaburzenia płodności - Leksykon substancji czynnych
Cytarabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania cytarabiny, substancji czynnej w lekach takich jak Alexan, Cytarabina Accord, Cytarabine Kabi oraz Cytosar, wykazały istotne działania toksyczne, które mają znaczenie kliniczne. Głównym efektem toksycznym zależnym od dawki jest mielosupresja, manifestująca się megaloblastozą, retikulocytopenią, leukopenią i trombocytopenią, obserwowana u wszystkich badanych gatunków. Narządy szczególnie narażone na toksyczność to wątroba, nerki oraz mózg. Cytarabina wykazuje działanie genotoksyczne (mutagenne i klastogenne), potwierdzone zarówno in vitro, jak i in vivo, powodując uszkodzenia chromosomów, w tym pęknięcia chromatyd. W okresie organogenezy u gryzoni substancja ta wykazuje działanie embriotoksyczne i teratogenne, a także toksyczność rozwojową, szczególnie uszkodzenie rozwijającego się mózgu w okresie odpowiadającym trzeciemu trymestrowi ciąży u człowieka.
cytarabina, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, leukopenia, megaloblastoza, mielosupresja, nieprawidłowości nasienia, pęknięcie chromatydy, retikulocytopenia, toksyczność narządowa, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność rozwojowa, trombocytopenia, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie mózgu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxycodone Vitabalans 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące oksykodonu, substancji czynnej preparatu Oxycodone Vitabalans, wskazują na brak negatywnego wpływu na płodność oraz wczesny rozwój zarodkowy u szczurów przy dawkach do 8 mg/kg masy ciała. U królików nie stwierdzono teratogenności przy dawkach do 125 mg/kg, choć najwyższa dawka wiązała się z ciężką farmakotoksycznością u ciężarnych samic oraz zwiększoną częstością występowania wad rozwojowych, takich jak 27 kręgów przedkrzyżowych i dodatkowe pary żeber. W badaniach rozwoju przed- i poporodowego szczurów dawka NOAEL ustalona została na poziomie 2 mg/kg/dobę, przy czym dawka 6 mg/kg/dobę powodowała zmniejszenie masy ciała potomstwa, korelujące z obniżoną masą ciała matek i zmniejszonym spożyciem pokarmu, bez wpływu na rozwój fizyczny, ruchowy, sensoryczny, behawioralny oraz parametry reprodukcyjne potomstwa.
działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, farmakotoksyczność, kręg przedkrzyżowy, NOAEL, oksykodon, opioidowy lek przeciwbólowy, płodność, potencjał klastogenny, rozwój embrionalny, rozwój przed- i poporodowy, stężenie terapeutyczne, teratogenność, uszkodzenie chromosomów, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Doksorubicyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Doksorubicyna, jako cytotoksyczny lek przeciwnowotworowy, wykazuje silne działanie embriotoksyczne i teratogenne, potwierdzone badaniami in vitro i in vivo. Stosowanie leku u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko uszkodzeń płodu, a podanie jest dopuszczalne jedynie przy bezwzględnych wskazaniach klinicznych po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka. Lek przenika do mleka matki, co stanowi zagrożenie dla niemowląt karmionych piersią, dlatego karmienie należy przerwać podczas terapii oraz przez co najmniej 10 dni (Adriblastina PFS) lub dwa tygodnie (Doxorubicinum Accord) po ostatniej dawce. Ze względu na mutagenne właściwości doksorubicyny, konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji u kobiet i mężczyzn podczas leczenia oraz przez określony czas po jego zakończeniu (kobiety: minimum 6 miesięcy i 10 dni, w przypadku Doxorubicinum Accord – 7 miesięcy; mężczyźni: 3 miesiące i 10 dni lub 4 miesiące w zależności od preparatu).
antykoncepcja, atrofia jąder, azoospermia, badanie in vitro, badanie in vivo, brak miesiączki, cytostatyk, doksorubicyna, działania niepożądane, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, karmienie piersią, kobieta w wieku rozrodczym, kriokonserwacja nasienia, lek cytotoksyczny, lek przeciwnowotworowy, niepłodność, oligospermia, owulacja, płodność, przedwczesna menopauza, przedwczesne klimakterium, przenikanie do mleka, uszkodzenie chromosomów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Recenum Baby 10 mg
Badania przedkliniczne racekadotrylu, substancji czynnej leku Recenum Baby, wykazały brak toksyczności ostrej i przewlekłej przy dawkach do 1250 mg/kg/dobę u małp (625-krotnie wyższych niż dawka terapeutyczna u ludzi) oraz do 200 mg/kg/dobę u psów (62-krotnie wyższych). W badaniach immunotoksyczności nie stwierdzono negatywnego wpływu na układ immunologiczny przy podawaniu myszom przez 1 miesiąc. Długoterminowe podawanie wysokich dawek (500 mg/kg/dobę u małp i 200 mg/kg/dobę u psów) wiązało się z występowaniem infekcji i obniżeniem odpowiedzi immunologicznej, jednak kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje niejasne. Racekadotryl nie wykazał działania genotoksycznego ani klastogennego, a badania reprodukcyjne nie ujawniły istotnych zaburzeń płodności, rozwoju zarodkowego ani toksyczności okołoporodowej.
anemia aplastyczna, biegunka, butylohioscyna, diureza, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, fenytoina, funkcja oddechowa, genotoksyczność, immunotoksyczność, infekcja uogólniona, interakcja lekowa, ketonuria, mutacja genetyczna, odpowiedź immunologiczna, ośrodkowy układ nerwowy, racekadotryl, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ immunologiczny, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 320 mg + 25 mg
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania skojarzenia walsartanu i hydrochlorotiazydu wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności przewlekłej są nerki, z objawami nefropatii, podwyższeniem stężenia mocznika i kreatyniny oraz hiperkaliemią. Zmiany te obserwowano u szczurów przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu (odpowiadających 0,9-krotności MRHD walsartanu i 3,5-krotności MRHD hydrochlorotiazydu) oraz u małp szerokonosych przy dawkach 10 mg/kg/dobę walsartanu + 3 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu (0,3-krotności MRHD walsartanu i 1,2-krotności MRHD hydrochlorotiazydu). Wysokie dawki skojarzenia (np. 100 mg/kg/dobę walsartanu + 31 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów) powodowały istotne zaburzenia morfologii krwi, w tym spadek erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu. U małp szerokonosych przy dawce 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu zaobserwowano dodatkowo uszkodzenie błony śluzowej żołądka oraz hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach, co wiązano z farmakologicznym działaniem walsartanu na układ renina-angiotensyna.
blokada angiotensyny II, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne na płód, elektrolity w moczu, hemodynamika nerkowa, hiperplazja tętniczek doprowadzających, inhibitor konwertazy angiotensyny, nefropatia z bazofilią, parametry morfologii krwi, potencjał kancerogenny, rozwój embrionalno-płodowy, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika i kreatyniny, stężenie potasu w surowicy, toksyczność przewlekła, uszkodzenie błony śluzowej żołądka, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie nerki, uwalnianie reniny, walsartan z hydrochlorotiazydem, wartość hematokrytu, zaburzenia morfologii krwi - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 320 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności skojarzenia walsartanu i hydrochlorotiazydu przeprowadzone na szczurach i małpach szerokonosych wykazały, że stosowanie dawek terapeutycznych u ludzi nie powoduje istotnych działań niepożądanych. Najważniejszym narządem docelowym była nerka, gdzie obserwowano nefropatię z bazofilią, podwyższone stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w osoczu oraz zmiany w objętości i składzie moczu, co wskazuje na upośledzenie funkcji filtracyjnej i reabsorpcji. Zmiany te pojawiały się przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiednio 0,9- i 3,5-krotność MRHD) oraz 10 mg/kg/dobę walsartanu + 3 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u małp (0,3- i 1,2-krotność MRHD). Wysokie dawki powodowały także zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu) oraz uszkodzenie błony śluzowej żołądka u małp, a także hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach, co wiązano z farmakologicznym działaniem walsartanu na układ renina-angiotensyna.
angiotensyna II, błona śluzowa żołądka, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyty, gospodarka elektrolitowa, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hemoglobina, inhibitory ACE, kreatynina w osoczu, mocznik w osoczu, morfologia krwi, nefropatia z bazofilią, parametry hematologiczne, potas w surowicy, renina, toksyczność przewlekła, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie nerek, wady rozwojowe małżowiny usznej, walsartan i hydrochlorotiazyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramicor 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ramiprylu wykazały, że doustne podawanie leku gryzoniom i psom nie powodowało objawów ostrego zatrucia, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa przy jednorazowym przedawkowaniu. W badaniach przewlekłych na szczurach, psach i małpach zaobserwowano zmiany w parametrach biochemicznych, zwłaszcza w gospodarce elektrolitowej i obrazie krwi. Przy bardzo wysokich dawkach (250 mg/kg m.c./dobę) u psów i małp stwierdzono znaczne powiększenie aparatu przykłębuszkowego, co jest efektem farmakodynamicznym inhibitorów konwertazy angiotensyny. Maksymalne tolerowane dawki dobowe bez szkodliwych objawów wynosiły odpowiednio: 2,0 mg/kg u szczurów, 2,5 mg/kg u psów oraz 8,0 mg/kg u małp.
aparat przykłębuszkowy, badanie długoterminowe, badanie przedkliniczne, efekt farmakodynamiczny, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, gospodarka elektrolitowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, margines bezpieczeństwa leku, mutacja genetyczna, poszerzenie miedniczek nerkowych, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, ramipryl, rozwój nerek, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie nerek, właściwości mutagenne, wpływ na rozmnażanie, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Methotrexat-Ebewe 100 mg/ml
Metotreksat w stężeniu 100 mg/ml, jako substancja czynna leku Methotrexat-Ebewe, wykazuje istotne działanie toksyczne na tkanki proliferujące, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na układ rozrodczy. Badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały teratogenność oraz toksyczność dla płodu nawet przy dawkach nietoksycznych dla matek, co podkreśla konieczność ostrożności w stosowaniu u pacjentek w wieku rozrodczym lub planujących ciążę. Ponadto, metotreksat indukuje uszkodzenia chromosomów w komórkach somatycznych i szpiku kostnym, jednak zmiany te są przemijające i odwracalne, co wskazuje na zdolność organizmu do naprawy DNA po zakończeniu terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Cetyryzyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cetyryzyna, jako lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi. W badaniach farmakologicznych nie stwierdzono istotnego wpływu na funkcje życiowe organizmów doświadczalnych przy dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym wykazały brak klinicznie istotnych efektów toksycznych nawet przy dawkach znacznie przekraczających zalecane u ludzi, tj. do 40 mg/kg mc./dobę u małp (11-krotnie wyższa dawka) oraz do 30 mg/kg mc./dobę u szczurów (8-krotnie wyższa dawka). Genotoksyczność cetyryzyny została wykluczona, co eliminuje ryzyko mutagenności i klastogenności, a także sugeruje brak potencjału rakotwórczego. Badania rakotwórczości nie wykazały zagrożeń związanych z długotrwałym stosowaniem substancji, również w przypadku preparatów złożonych, takich jak połączenie cetyryzyny z pseudoefedryną (np. Cirrus).
badania farmakologiczne bezpieczeństwa, badania farmakologiczne i toksykologiczne, cetyryzyna, ciąża, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne i klastogenne, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, karmienie piersią, małpa cynomolgus, mutacja genetyczna, płodność, potencjał rakotwórczy, preparat złożony, przeciwhistaminowy drugiej generacji, pseudoefedryna, schorzenie alergiczne, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie chromosomów, wapnia chlorek dwuwodny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tranexamic acid Accord 100 mg/ml
Przedkliniczne badania kwasu traneksamowego (Tranexamic acid Accord, 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wykazały korzystny profil bezpieczeństwa farmakologicznego. Testy konwencjonalne nie ujawniły istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Wielokrotne podawanie leku nie powodowało toksyczności narządowej, a badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały potencjału mutagennego ani rakotwórczego. Ponadto, ocena wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie wskazała na ryzyko teratogenne ani negatywny wpływ na płodność, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
aktywność padaczkorodna, drgawki, działanie rakotwórcze, efekt teratogenny, kwas traneksamowy, ośrodkowy układ nerwowy, podanie dokanałowe, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, roztwór do wstrzykiwań, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, test genotoksyczności, toksyczność narządowa, toksyczność wielokrotnego podania, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomów, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dalacin 20 mg/g (2%)
Dane przedkliniczne dotyczące klindamycyny w kremie dopochwowym (Dalacin 20 mg/g) wskazują na brak działania mutagennego, potwierdzonego negatywnymi wynikami testu mikrojądrowego u szczurów oraz testu Amesa. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach, przy dawkach do 300 mg/kg mc./dobę (31-krotność dawki terapeutycznej przeliczonej na mg/m²), nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność ani zdolności reprodukcyjne. Ponadto, badania rozwoju zarodka i płodu na szczurach i królikach, przy podaniu doustnym i podskórnym, nie wykazały teratogenności ani toksycznego wpływu na płód, o ile dawki nie wywoływały toksyczności matczynej.
aparat mitotyczny, badanie genotoksyczności, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, efekt genotoksyczny, erytrocyt, klindamycyna, krem dopochwowy, podanie doustne, podanie podskórne, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, uszkodzenie chromosomów, wpływ na rozrodczość, zdolność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Białka powierzchniowe SP-C – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Białka powierzchniowe SP-C, będące składnikiem naturalnego surfaktantu płucnego, stanowią około 1% fosfolipidów w preparacie Curosurf, zawierającym około 0,9 mg SP-C na 80 mg poractantu alfa na mililitr zawiesiny. Przeprowadzone badania przedkliniczne obejmowały toksyczność ostrą i podostrą (14 dni) u różnych gatunków zwierząt (psy, króliki, szczury), podawanie dotchawicze i dootrzewnowe, nie wykazując żadnych objawów toksyczności miejscowej ani ogólnoustrojowej, zmian hematologicznych czy makroskopowych. Długoterminowe badania (4 tygodnie) również nie wykazały toksyczności bezpośredniej, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania preparatu w dłuższym okresie.
badanie hematologiczne, bezpieczeństwo immunologiczne, białko powierzchniowe SP-C, białko SP-B, bierna skórna reakcja anafilaktyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, fosfolipid, genotoksyczność, immunogenność, mutacja genetyczna, nadwrażliwość skórna, podanie dooskrzelowe, podanie dootrzewnowe, podanie dotchawicze, poractant alfa, preparat Curosurf, reakcja anafilaktyczna, surfaktant płucny, synteza przeciwciał, test Magnussona-Kligmana, toksyczność długoterminowa, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, uszkodzenie chromosomów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Leflunomide Aurovitas 15 mg
Przedkliniczne badania leflunomidu wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza w obrębie układu krwiotwórczego, gdzie obserwowano zahamowanie funkcji szpiku kostnego, niedokrwistość, leukopenię oraz panmielopatię, co jest konsekwencją hamowania syntezy DNA. Działania toksyczne dotyczyły również układu pokarmowego, skóry oraz narządów limfatycznych, a także serca, wątroby, rogówki i dróg oddechowych, prawdopodobnie wtórnie do immunosupresji. Toksyczność występowała przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi. Genotoksyczność leflunomidu nie została potwierdzona, jednak jego metabolit TFMA wykazywał in vitro potencjał uszkodzenia chromosomów i mutacji punktowych, choć brak jest danych potwierdzających te efekty in vivo. W badaniach rakotwórczości u myszy zaobserwowano wzrost częstości chłoniaka u samców oraz gruczolaka oskrzelikowo-pęcherzykowego i raka płuca u samic, natomiast u szczurów nie stwierdzono działania kancerogennego.
chłoniak złośliwy, ciałko Heinza, ciałko Howell-Jolly’ego, działanie embriotoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, erytrocyt, genotoksyczność, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, hamowanie syntezy DNA, leflunomid, leukopenia, małopłytkowość, mutacja punktowa, niedokrwistość, panmielopatia, parametr morfologiczny, potencjał antygenowy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rak płuca, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ limfatyczny, układ pokarmowy, uszkodzenie chromosomów, węzeł chłonny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sulfasalazin EN Krka 500 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sulfasalazyny wykazały bardzo niski poziom toksyczności ostrej, z wartością LD50 po podaniu doustnym u szczurów na poziomie 12500 mg/kg masy ciała, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa w stosowaniu terapeutycznym. Jednakże badania na modelach zwierzęcych ujawniły potencjalne negatywne efekty na funkcje rozrodcze, zwłaszcza u samców szczurów i królików, przy dawkach sześciokrotnie przekraczających standardowe dawki stosowane u ludzi, co sugeruje ryzyko zaburzeń płodności przy wysokich dawkach sulfasalazyny. Dodatkowo, testy in vitro na ludzkich limfocytach wykazały działanie genotoksyczne, związane z uszkodzeniami chromosomów w fazie G1 podziału mitotycznego, co wskazuje na konieczność ostrożności przy długotrwałym stosowaniu leku.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ryaltris 600 mcg + 25 mcg/dawkę
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Ryaltris, zawierającego olopatadynę i mometazonu furoinian, wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Olopatadyna nie wykazała działania genotoksycznego, rakotwórczego ani toksycznego wpływu na rozród, choć w wysokich dawkach doustnych zaobserwowano zmniejszony wzrost potomstwa i przenikanie substancji do mleka szczurów. Mometazonu furoinian, typowy dla glikokortykosteroidów, nie wykazał działania androgennego ani estrogennego, jednak w dużych dawkach doustnych (56-280 mg/kg mc./dobę) powodował opóźnienie rozwoju układu rozrodczego i działanie klastogenne in vitro, bez oczekiwanego działania mutagennego w dawkach terapeutycznych.
aerozol donosowy, agenezja pęcherzyka żółciowego, badanie farmakologiczne, badanie in vitro, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja endokrynologiczna, genotoksyczność, glikokortykosteroid, model zwierzęcy, opóźnione kostnienie, podanie donosowe, profil bezpieczeństwa przedklinicznego, przenikanie substancji do mleka, przepuklina pępkowa, rozszczep podniebienia, test toksykologiczny, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie chromosomów, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka 160 mg + 25 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne na szczurach i małpach szerokonosych oceniły toksyczność przewlekłego stosowania skojarzenia walsartanu i hydrochlorotiazydu. Uszkodzenia nerek, objawiające się nefropatią z bazofilią, wzrostem stężenia mocznika, kreatyniny i potasu w surowicy oraz zwiększoną diurezą i wydalaniem elektrolitów, obserwowano przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiednik 0,9x MRHD dla walsartanu i 3,5x MRHD dla hydrochlorotiazydu) oraz 10 mg/kg/dobę walsartanu + 3 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u małp (0,3x MRHD i 1,2x MRHD odpowiednio). Wysokie dawki powodowały także zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu) oraz hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach. Uszkodzenia błony śluzowej żołądka stwierdzono u małp przy dawce 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu. Mechanizmy toksyczności wiązano z hemodynamicznymi efektami blokady receptora angiotensyny II, podobnymi do działania inhibitorów ACE, jednak zmiany te nie mają istotnego znaczenia klinicznego przy dawkach terapeutycznych u ludzi.
badania przedkliniczne, blokada angiotensyny II, błona śluzowa żołądka, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrolity w moczu, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hiperplazja tętniczek doprowadzających, inhibitor ACE, małpa szerokonosa, mocznik i kreatynina, morfologia krwi, nefropatia z bazofilią, renina, rozwój embrionalny płodowy, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie nerek, walsartan i hydrochlorotiazyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chronosphere 750 (500,06 mg + 217,75 mg)/sasz.
Badania genotoksyczności walproinianu wykazały brak działania mutagennego in vitro w testach na bakteriach, komórkach chłoniaka myszy oraz hepatocytach szczura. W badaniach in vivo efekty genotoksyczne zależały od drogi podania: po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani cech letalnych u gryzoni, natomiast podanie dootrzewnowe wiązało się z uszkodzeniami DNA i chromosomów. U pacjentów z padaczką leczonych walproinianem obserwowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych, jednak wyniki porównań z pacjentami nieleczonymi były niejednoznaczne, a kliniczne znaczenie tych zmian pozostaje nieustalone. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. Walproinian wykazuje działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, powodując wady rozwojowe wielu narządów oraz zaburzenia behawioralne u potomstwa nawet do trzeciego pokolenia, choć mechanizmy tych efektów i ich znaczenie kliniczne wymagają dalszych badań.
aberracje chromosomowe, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, komórki chłoniaka myszy, margines bezpieczeństwa, naprawa DNA, narządy rozrodcze, niepłodność męska, pękanie nici DNA, pierwotne hepatocyty, poziom dawkowania, szpik kostny, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomów, wady rozwojowe, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenia zachowania, zanik jąder, zmiany behawioralne, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anastrozol Teva 1 mg
Dane przedkliniczne dotyczące anastrozolu wskazują na brak istotnego zagrożenia dla człowieka w konwencjonalnych badaniach farmakologicznych, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Toksyczność obserwowano jedynie przy wysokich dawkach, np. LD50 u gryzoni przekraczała 100 mg/kg masy ciała (doustnie) i 50 mg/kg (dootrzewnowo), a u psów LD50 doustnie była >45 mg/kg. W badaniach wielokrotnego podawania na szczurach i psach nie określono NOAEL, a efekty przy dawkach 1-5 mg/kg/dobę wiązały się z farmakologicznym działaniem anastrozolu, bez istotnych zmian toksycznych. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani klastogenności. Wpływ na płodność u szczurów był odwracalny i dawko-zależny, z dawkami 50 i 400 mg/l w wodzie do picia powodującymi zmniejszenie płodności, a dawki kliniczne (0,02-1 mg/kg/dobę) wywoływały bezpłodność i zwiększoną utratę zarodków, co może mieć implikacje dla mężczyzn stosujących lek.
anastrozol, badanie rakotwórczości, chłoniak, działanie teratogenne, gruczolak tarczycy, hamowanie aktywności aromatazy, indukcja enzymów, inhibitor aromatazy, łagodny guz jajnika, mediana dawki śmiertelnej, mutacja genetyczna, niepowodzenie ciąży, NOAEL, nowotwór wątroby, powiększenie łożyska, toksyczność anastrozolu, toksyczność genetyczna, uszkodzenie chromosomów, utrata zarodka przed implantacją, właściwości mutagenne, zmniejszenie płodności - Leksykon substancji czynnych
Ziele ubiorka gorzkiego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ziele ubiorka gorzkiego (Iberis amara L., herba) stanowi 0,15 mL wyciągu płynnego (1:1,5-2,5) w 1 mL produktu leczniczego Iberogast Balance. Przeprowadzone badania przedkliniczne, obejmujące ocenę bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz wpływu na układy fizjologiczne, nie wykazały istotnych działań toksycznych ani zagrożeń dla zdrowia ludzi. Szczególnie istotne są wyniki badań genotoksyczności, w tym testu Amesa oraz testu mikrojądrowego u myszy, które potwierdziły brak mutagennego i genotoksycznego potencjału ziela ubiorka gorzkiego. Dodatkowo, badania dotyczące wpływu na procesy rozrodcze oraz rozwój zarodkowy i płodowy nie wykazały negatywnych efektów, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania tej substancji w terapii.
aparat mitotyczny, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, bezpieczeństwo genetyczne, działanie toksyczne, genotoksyczność, Iberis amara, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, rozwój zarodkowo-płodowy, Salmonella typhimurium, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutacji powrotnych, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomów, wyciąg płynny, ziele ubiorka gorzkiego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flegtac ORO 4 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bromoheksyny chlorowodorku, substancji czynnej produktu Flegtac ORO w dawce 4 mg, wykazały bardzo niski profil toksyczności ostrej. LD50 po podaniu doustnym u królików przekracza 10 g/kg masy ciała, natomiast po podaniu dootrzewnowym u szczurów wynosi ponad 3 g/kg masy ciała, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa względem dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. Badania mutagenności przeprowadzone in vitro (test Amesa) oraz in vivo (test mikrojąderkowy u myszy) wykazały brak działania mutagennego i genotoksycznego substancji. Długoterminowe badania na szczurach nie potwierdziły potencjału rakotwórczego bromoheksyny, co jest istotnym elementem oceny bezpieczeństwa przedklinicznego. Całość danych wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa bromoheksyny chlorowodorku, potwierdzając jej niską toksyczność oraz brak właściwości mutagennych i kancerogennych. Wyniki te stanowią solidną podstawę do dalszych badań klinicznych i potwierdzają bezpieczeństwo stosowania produktu leczniczego Flegtac ORO w praktyce klinicznej.
badanie in vitro, badanie in vivo, bromoheksyna chlorowodorek, dawka śmiertelna LD50, dawka terapeutyczna, droga dootrzewnowa, Flegtac ORO, margines bezpieczeństwa, mutacja genowa, podanie doustne, podanie parenteralne, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, proces nowotworowy, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, uszkodzenie chromosomów - Leksykon substancji czynnych
Fosfatydylocholina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fosfatydylocholina, stanowiąca około 70% fosfolipidów w preparacie Curosurf (około 74 mg/ml w 80 mg/ml zawiesiny), jest kluczowym składnikiem naturalnego surfaktantu pozyskiwanego z płuc świni. Preparat zawiera także około 1% hydrofobowych białek powierzchniowych SP-B i SP-C, niezbędnych dla funkcji surfaktantu. Badania toksyczności ostrej i podostrej, przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (psy, króliki, szczury), wykazały brak objawów toksyczności, zmian hematologicznych, makroskopowych oraz śmiertelności po podaniu dootrzewnowym, donosowym i dotchawiczym. Długoterminowe podawanie dootrzewnowe przez 4 tygodnie również nie ujawniło toksyczności fosfatydylocholiny ani innych składników preparatu.
badanie genotoksyczności, bierna skórna reakcja anafilaktyczna, działanie klastogenne, fosfatydylocholina, mutacja genowa, nadwrażliwość skórna, potencjał immunogenny, potencjał mutagenny, proteiny powierzchniowe SP-B i SP-C, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, surfaktant płucny, synteza przeciwciał, test Magnussona-Kligmana, toksyczność ostra, toksyczność podostra, uszkodzenie chromosomów - Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Epirubicyna, lek przeciwnowotworowy z grupy antracyklin, wykazuje działanie mutagenne i rakotwórcze, co ma istotne implikacje dla pacjentów w wieku rozrodczym. U mężczyzn może powodować uszkodzenie chromosomów w plemnikach i nieodwracalną niepłodność, dlatego zaleca się przechowywanie nasienia przed terapią. U kobiet przed menopauzą epirubicyna może wywołać brak miesiączki lub przedwczesną menopauzę, często nieodwracalną. Pacjentom planującym potomstwo po leczeniu wskazana jest konsultacja genetyczna. W trakcie terapii należy stosować skuteczne metody antykoncepcji – u kobiet co najmniej 6,5 miesiąca, a u mężczyzn 3,5-4 miesiące po ostatniej dawce.
amenorrhea, antracyklina, antykoncepcja, bankowanie nasienia, dysfunkcja gonad, działania niepożądane, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, enzymy sercowe, epirubicyna, hipokineza komorowa, kardiotoksyczność, konsultacja genetyczna, niepłodność, poradnia genetyczna, powikłania sercowo-naczyniowe, przedwczesna menopauza, przenikanie do mleka, samoistne poronienie, terapia epirubicyną, trymestr ciąży, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie płodu, wady wrodzone, wiek rozrodczy, właściwości mutagenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Conaret 10 mg
Przedkliniczne badania bisoprololu fumaranu, substancji czynnej preparatu Conaret, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa w zakresie farmakologii i toksykologii. Testy oceniające toksyczność po podaniu pojedynczym i wielokrotnym nie ujawniły istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego. Ponadto, bisoprolol nie wykazywał potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego, co eliminuje ryzyko mutagenności i kancerogenezy w warunkach klinicznych. Badania reprodukcyjne potwierdziły brak negatywnego wpływu na płodność oraz przebieg procesu rozrodczego, co jest istotne dla pacjentów w wieku rozrodczym.
beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kancerogenność, opóźnienie rozwoju fizycznego, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa leku, resorpcja płodu, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność substancji, toksyczność zarodkowa, uszkodzenie chromosomów - Leksykon substancji czynnych
Chloroprokaina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chloroprokaina chlorowodorek, substancja czynna w produkcie Ampres (10 mg/ml, 50 mg w ampułce 5 ml), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach nieklinicznych, przy czym działania toksyczne obserwowano jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki stosowane klinicznie. Roztwór charakteryzuje się pH 3,0-4,0 oraz osmolalnością 270-300 mOsm/kg, a zawartość sodu wynosi 2,8 mg/ml, co jest istotne dla bezpieczeństwa podawania parenteralnego. Badania genotoksyczności in vitro nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego chloroprokainy, co potwierdza niskie ryzyko uszkodzeń genetycznych przy standardowym stosowaniu.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Erfin 250 mg
Przedkliniczne badania toksyczności terbinafiny wykazały brak toksycznego działania przy dawkach doustnych do 100 mg/kg mc./dobę u szczurów i psów, z patologią wątroby i nerek obserwowaną jedynie przy wyższych dawkach. Długoterminowe badania karcinogenności na myszach (do 156 mg/kg mc./dobę u samic i 130 mg/kg mc./dobę u samców) nie wykazały działania karcinogennego, natomiast u szczurów przy dawce 69 mg/kg mc./dobę zaobserwowano zwiększoną częstość nowotworów wątroby. Zmiany te nie wystąpiły u innych gatunków, w tym psów i małp. U małp podawanie dawek do 50 mg/kg mc./dobę wiązało się z nieprawidłowościami siatkówki oka, powiązanymi z metabolitem terbinafiny, bez zmian histologicznych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani klastogenności substancji.
badanie histologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie karcinogenności, dawka nietoksyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, Erfin, funkcja rozrodcza, potencjał karcinogenny, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, siatkówka oka, terbinafina, test genotoksyczności, toksyczność ogólna, toksyczność ostra i przewlekła, uszkodzenie chromosomów, wątroba i nerki, wpływ na reprodukcję, zaburzenie płodności, zmiany nowotworowe wątroby - Leksykon substancji czynnych
Lewomentol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Lewomentol wykazuje niski potencjał toksyczności ostrej, co potwierdzają badania przedkliniczne na zwierzętach i in vitro. Jednakże, przy wielokrotnym podaniu doustnym w wysokich dawkach (200, 400, 800 mg/kg mc./dobę przez 28 dni u szczurów) obserwowano hepatotoksyczność manifestującą się zwiększeniem masy wątroby oraz wakuolizacją hepatocytów, prawdopodobnie związaną z indukcją enzymów wątrobowych. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały uszkodzeń chromosomów, a dane epidemiologiczne nie potwierdzają działania rakotwórczego lewomentolu. Ponadto, nie stwierdzono działania embriotoksycznego ani teratogennego, co potwierdzają badania dla produktów Neo-angin szałwia i Neo-angin wiśnia. Niemniej jednak, brak jest pełnych danych dotyczących wpływu na reprodukcję i przebieg ciąży u zwierząt dla niektórych preparatów, co wskazuje na konieczność dalszych badań w tym zakresie.
badanie in vitro, badanie in vivo, białkomocz, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatotoksyczność lewomentolu, indukcja enzymów wątrobowych, methemoglobina, powiększenie wątroby, rak przełyku, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie chromosomów, uszkodzenie wątroby, wakuolizacja hepatocytów, zahamowanie czynności tarczycy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadalafil Teva 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu obejmowały ocenę toksyczności, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję. W modelach zwierzęcych (szczury, myszy) nie stwierdzono działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego przy dawkach sięgających 1000 mg/kg/dobę, co znacznie przekracza dawki terapeutyczne u ludzi. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów dawka 30 mg/kg/dobę nie wywołała efektów toksycznych, a ekspozycja (AUC) u ciężarnych samic była około 18-krotnie wyższa niż u ludzi po dawce 20 mg. Nie zaobserwowano zaburzeń płodności u samców i samic szczurów. Długoterminowe podawanie tadalafilu psom w dawkach ≥25 mg/kg/dobę przez 6-12 miesięcy skutkowało zmianami histopatologicznymi w postaci zaniku nabłonka kanalików nasiennych i zmniejszeniem spermatogenezy, przy ekspozycji systemowej 3-18-krotnie wyższej niż u ludzi po dawce 20 mg.
AUC, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie teratogenne, mutacja genetyczna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowy i płodowy, stężenie leku we krwi, tadalafil, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie chromosomów, wpływ na reprodukcję, zaburzenia płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych, zmiany histopatologiczne, zmniejszenie spermatogenezy