biotransformacja paracetamolu

Biotransformacja paracetamolu (acetaminofenu) to proces metabolicznych przemian, jakim podlega ten popularny lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy w organizmie. Paracetamol jest metabolizowany głównie w wątrobie, gdzie podlega trzem szlakom metabolicznym: glukuronidacji (około 60%), sulfatacji (około 30%) oraz utlenianiu przy udziale cytochromu P450 (około 5-10%).

Najważniejszym aspektem biotransformacji paracetamolu jest powstawanie toksycznego metabolitu N-acetylo-p-benzochinoiminy (NAPQI) w wyniku utleniania przez cytochrom P450 (głównie izoenzym CYP2E1). W warunkach terapeutycznych, NAPQI jest szybko detoksyfikowany przez sprzężenie z glutationem wątrobowym. Jednak w przypadku przedawkowania paracetamolu, zapasy glutationu zostają wyczerpane, a niezdetoksyfikowany NAPQI wiąże się kowalencyjnie z białkami hepatocytów, prowadząc do martwicy wątroby.

Znajomość biotransformacji paracetamolu ma kluczowe znaczenie kliniczne, szczególnie w kontekście jego toksyczności. W leczeniu przedawkowania stosuje się N-acetylocysteinę, która działa jako prekursor glutationu i zwiększa zdolność wątroby do detoksyfikacji NAPQI. Warto pamiętać, że ryzyko hepatotoksyczności wzrasta u pacjentów z chorobami wątroby, niedożywionych, nadużywających alkoholu oraz przyjmujących leki indukujące cytochrom P450 (np. ryfampicynę, karbamazepinę).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl