inwazja mięśniówki macicy
Inwazja mięśniówki macicy (myoinwazja) to zjawisko naciekania błony mięśniowej macicy (myometrium) przez komórki nowotworowe wywodzące się najczęściej z endometrium. Jest to kluczowy parametr prognostyczny w ocenie raka endometrium, gdzie głębokość inwazji mięśniówki bezpośrednio wpływa na staging choroby i plan terapeutyczny.
Ocena stopnia inwazji mięśniówki jest standardowym elementem badania histopatologicznego po zabiegu histerektomii. Wyróżnia się inwazję powierzchowną (poniżej 50% grubości mięśniówki) oraz głęboką (powyżej 50% grubości), co ma istotne znaczenie w klasyfikacji FIGO raka endometrium. Głęboka inwazja mięśniówki wiąże się z większym ryzykiem przerzutów do węzłów chłonnych i gorszym rokowaniem.
W diagnostyce przedoperacyjnej inwazji mięśniówki wykorzystuje się badanie MRI miednicy z kontrastem, które cechuje się wysoką czułością w ocenie głębokości naciekania. Badanie to, wraz z oceną stężenia markerów nowotworowych i badaniem histopatologicznym bioptatu, stanowi podstawę planowania zakresu zabiegu operacyjnego, w tym decyzji o limfadenektomii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak endometrium – Leczenie
Rak endometrium jest najczęstszym nowotworem ginekologicznym w krajach rozwiniętych, a jego leczenie opiera się na indywidualnym doborze terapii w zależności od stopnia zaawansowania, typu histologicznego, wieku i stanu ogólnego pacjentki. Podstawą terapii jest chirurgia, obejmująca całkowitą histerektomię z obustronną salpingo-ooforektomią oraz ocenę węzłów chłonnych. W I stopniu zaawansowania i niskim ryzyku (G1-G2, brak głębokiej inwazji mięśniówki) operacja może być jedynym leczeniem. W bardziej zaawansowanych stadiach stosuje się rozszerzone zabiegi, cytoredukcję oraz uzupełniająco radioterapię (teleradioterapia i brachyterapia) i chemioterapię (karboplatyna z paklitakselem jako standard). Hormonoterapia (progestageny, inhibitory aromatazy, inhibitory CDK4/6) jest wskazana w zaawansowanych, nawrotowych lub u pacjentek chcących zachować płodność, przy obecności receptorów ER/PR. Terapie celowane (lenvatinib, bewacyzumab, ewerolimus, trastuzumab derukstekan) oraz immunoterapia (pembrolizumab, dostarlimab) są stosowane w zaawansowanych i nawrotowych przypadkach, szczególnie w guzach MSI-H/dMMR.
awelumab, bewacyzumab, błona śluzowa macicy, brachyterapia, całkowita histerektomia, cytoredukcja chirurgiczna, dostarlimab, durwalumab, inhibitor aromatazy, inhibitor mTOR, inhibitor PARP, inwazja mięśniówki macicy, inwazja przestrzeni limfatyczno-naczyniowej, koniugat przeciwciała z lekiem, lenvatinib, niestabilność mikrosatelitarna, niwolumab, nowotwór ginekologiczny, obustronna salpingo-ooforektomia, octan medroksyprogesteronu, octan megestrolu, operacja cytoredukcyjna, pembrolizumab, przeciwciało monoklonalne, radiochemioterapia, rak endometrioidny, rak endometrium, stopień zróżnicowania guza, szlak PI3K/AKT/mTOR, technika minimalnie inwazyjna, teleradioterapia, terapia anty-angiogenna, typ histologiczny, węzły chłonne, zaburzenia naprawy niesparowanych zasad DNA, zachowanie płodności - Leksykon chorób i schorzeń
Rak endometrium – Patofizjologia i mechanizm
Rak endometrium, najczęstszy nowotwór złośliwy układu płciowego kobiet w krajach rozwiniętych, charakteryzuje się złożoną patogenezą obejmującą mutacje genetyczne (m.in. PTEN 50-77%, PIK3CA 53%, KRAS 24%, TP53 w typie II), defekty naprawy DNA (MMR, MSI-H w 20% przypadków), zaburzenia szlaków sygnalizacyjnych (PI3K/AKT/mTOR, WNT/β-katenina) oraz modyfikacje epigenetyczne. Klasyfikacja molekularna TCGA wyróżnia cztery podtypy: POLE ultramutated (wysokie obciążenie mutacyjne, dobre rokowanie), MSI-H/dMMR (średnie rokowanie), Copy-number-low (CNL/NSMP, pośrednie rokowanie) oraz Copy-number-high (CNH/p53abn, złe rokowanie). Model ProMisE wykorzystuje immunohistochemię i sekwencjonowanie do klinicznej klasyfikacji. Przewlekła ekspozycja na estrogeny nieskompensowane progesteronem, otyłość (każdy wzrost BMI o 5 kg/m² zwiększa ryzyko 1,59-1,87-krotnie), PCOS, hiperinsulinizm i tamoksyfen są kluczowymi czynnikami ryzyka typu I raka endometrium.
chemioradioterapia adjuwantowa, hiperestrogenizm, hiperinsulinizm, hipermetylacja DNA, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor punktów kontrolnych immunologicznych, inwazja mięśniówki macicy, inwazja naczyń, modyfikacja epigenetyczna, mutacja genetyczna, niestabilność mikrosatelitarna, przerzut do płuc, przerzut do węzłów chłonnych, rak endometrioidalny, rak endometrium, rak nieendometrioidalny, rozsiew otrzewnowy, szlak PI3K/AKT/mTOR, szlak sygnalizacyjny, tamoksyfen, terapia hormonalna, terapia ukierunkowana, zaburzenie angiogenezy, zespół Lyncha, zespół policystycznych jajników - Leksykon chorób i schorzeń
Rak trzonu macicy – Patofizjologia i mechanizm
Rak trzonu macicy (endometrium) jest najczęstszym nowotworem złośliwym żeńskiego układu rozrodczego w krajach rozwiniętych, stanowiąc około 7% wszystkich nowotworów u kobiet. Patogeneza obejmuje złożone mechanizmy molekularne, hormonalne i genetyczne. Tradycyjna klasyfikacja wyróżnia typ I (endometrioidalny, 80% przypadków, estrogenozależny, lepsze rokowanie) oraz typ II (nieendometrioidalny, estrogenoniezależny, gorsze rokowanie). Nowoczesna klasyfikacja molekularna TCGA dzieli raka na cztery podtypy: CNH (copy number high) z mutacjami TP53 i złym rokowaniem, MSI z defektem naprawy DNA i wysokim obciążeniem mutacyjnym, ultramutowaną z mutacją POLE oraz CNL z niską liczbą kopii. W praktyce klinicznej stosuje się klasyfikację ProMisE, identyfikującą podtypy MMRd, POLE, p53abn i p53wt. Kluczowym czynnikiem ryzyka jest długotrwała ekspozycja na estrogeny bez przeciwwagi progesteronu, co prowadzi do rozrostu endometrium, atypowego rozrostu (EIN) i transformacji nowotworowej. Czynniki zwiększające ryzyko to m.in. otyłość, PCOS, cukrzyca typu 2, HTZ bez progestagenów, tamoksyfen, wczesna menarche, późna menopauza i nulliparitas.
apoptoza komórek, atypowy rozrost endometrium, badanie immunohistochemiczne, defekt naprawy DNA, hiperestrogenizm, hiperinsulinemia, hormonalna terapia zastępcza, immunoterapia, inwazja mięśniówki macicy, klasyfikacja molekularna, mutacja KRAS, mutacja PTEN, mutacja TP53, nadekspresja HER2/neu, niestabilność mikrosatelitarna, proliferacja komórek, przerzut nowotworowy, przerzuty do węzłów chłonnych, rak endometrioidalny, rak endometrium, rak jasnokomórkowy, rak nieendometrioidalny, rak surowiczy, rak trzonu macicy, rozrost endometrium, sekwencjonowanie DNA, szlak PI3K/AKT/mTOR, tamoksyfen, zespół Cowdena, zespół Lyncha, zespół policystycznych jajników