rozrost endometrium
Rozrost endometrium (hiperplazja endometrium) to nadmierne pogrubienie błony śluzowej macicy, które charakteryzuje się zwiększoną liczbą gruczołów endometrialnych o różnej wielkości i kształcie. Stanowi on grupę nieprawidłowości histopatologicznych, które mogą prowadzić do rozwoju raka endometrium, zwłaszcza w przypadku rozrostu atypowego.
Według klasyfikacji WHO z 2014 roku wyróżnia się dwa główne typy rozrostu endometrium: rozrost bez atypii komórkowej oraz rozrost z atypią komórkową. Rozrost bez atypii ma niższe ryzyko progresji do raka (1-3%), podczas gdy rozrost z atypią niesie znacznie wyższe ryzyko transformacji nowotworowej (25-30%).
Główną przyczyną rozrostu endometrium jest przewlekła, niezrównoważona estrogenami stymulacja błony śluzowej macicy przy niewystarczającym działaniu progesteronu. Czynniki ryzyka obejmują otyłość, zespół policystycznych jajników, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, stosowanie tamoksyfenu oraz estrogenu bez dodatku progestagenów.
Najczęstszym objawem rozrostu endometrium jest nieprawidłowe krwawienie z macicy, które wymaga diagnostyki z wykorzystaniem ultrasonografii przezpochwowej i biopsji endometrium. Leczenie zależy od typu rozrostu, wieku pacjentki i planów prokreacyjnych. Może obejmować terapię progestagenami, leczenie hormonalne lub zabieg chirurgiczny, zwłaszcza w przypadkach rozrostu z atypią.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Famenita 200 mg
Preparat Progesterone Effik dostępny jest w postaci miękkich kapsułek o dawkach 100 mg i 200 mg mikronizowanego progesteronu, przeznaczonych do stosowania doustnego. Maksymalna jednorazowa dawka nie powinna przekraczać 200 mg, niezależnie od wskazania terapeutycznego. W przypadku niedoboru progesteronu zalecana dawka dobowa wynosi od 200 do 300 mg, podawana albo jako pojedyncza dawka 200 mg przed snem, albo podzielona na dwie porcje (300 mg) przez 10 dni cyklu, zwykle od 17. do 26. dnia. W terapii hormonalnej zastępczej (HTZ) w menopauzie progesteron powinien być stosowany w dawce około 200 mg na dobę, podawanej jako dwie porcje po 100 mg lub jedna dawka 200 mg przed snem, przez 12-14 dni na miesiąc lub przez ostatnie dwa tygodnie cyklu leczenia, z tygodniową przerwą na krwawienie odstawienne.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Progesterone Besins 100 mg
Lek Progesterone Besins, dostępny w kapsułkach miękkich o dawkach 100 mg i 200 mg, zawiera mikronizowany progesteron o zwiększonej biodostępności i jest przeznaczony do stosowania u dorosłych pacjentek. Wskazania obejmują leczenie zaburzeń cyklu miesiączkowego związanych z niedoborem progesteronu, takich jak nieregularne miesiączki, zaburzenia owulacji, niewystarczająca funkcja ciałka żółtego oraz krótka faza lutealna. Preparat jest również stosowany jako składnik hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą, w celu przeciwdziałania proliferacyjnemu wpływowi estrogenów na endometrium i zmniejszenia ryzyka jego rozrostu oraz raka. Kapsułki mają charakterystyczne cechy fizyczne: 100 mg – okrągłe, lekko żółte, wielkość 5; 200 mg – owalne, lekko żółte, wielkość 10, obie zawierają oleistą zawiesinę o białawym zabarwieniu. Preparat zawiera lecytynę sojową, co należy uwzględnić u pacjentek z alergią na soję lub orzeszki ziemne.
biodostępność, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie międzymiesiączkowe, niedobór progesteronu, nieregularna miesiączka, nowotwór hormonozależny, progesteron mikronizowany, rak endometrium, rozrost endometrium, zaburzenie cyklu miesiączkowego, zaburzenie owulacji, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół napięcia przedmiesiączkowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lenzetto
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) z użyciem produktu Lenzetto jest wskazana wyłącznie u pacjentek z objawami pomenopauzalnymi obniżającymi jakość życia, z coroczną oceną stosunku korzyści do ryzyka. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet z przedwczesną menopauzą, chorobami współistniejącymi (np. mięśniaki macicy, endometrioza, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, migrena, toczeń rumieniowaty układowy) oraz czynnikami ryzyka zakrzepowo-zatorowymi i nowotworowymi zależnymi od estrogenów. U kobiet z zachowaną macicą stosowanie wyłącznie estrogenów zwiększa ryzyko rozrostu endometrium i raka endometrium (2-12-krotnie), co można zminimalizować przez dodanie progestagenu. Ryzyko raka piersi wzrasta po 3 latach stosowania HTZ, zwłaszcza skojarzonej estrogenowo-progestagenowej, a po odstawieniu może utrzymywać się do 10 lat. HTZ zwiększa także ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (1,3-3-krotnie), szczególnie w pierwszym roku terapii, oraz ryzyko udaru niedokrwiennego (do 1,5-krotnego). W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak żółtaczka, znaczne nadciśnienie tętnicze, migrena czy ciąża, leczenie należy natychmiast przerwać.
astma, biopsja endometrium, choroba wieńcowa, cukrzyca, endometrioza, ginekomastia, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, globulina wiążąca tyroksynę, gruczolak wątroby, hipertriglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, krwawienie śródcykliczne, mięśniak gładkokomórkowy, mięśniak macicy, migrena, migrenowy ból głowy, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny, objawy pomenopauzalne, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, otoskleroza, padaczka, przedwczesna menopauza, przedwczesne dojrzewanie płciowe, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, rozrost endometrium, toczeń rumieniowaty układowy, udar niedokrwienny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie wątroby, zakrzepica naczyń siatkówki, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Femoston 2 mg estradiolu (tabletki ceglasto-czerwone), 2 mg estradiolu + 10 mg dydrogesteronu (tabletki żółte)
Lek Femoston, zawierający 2 mg estradiolu w tabletkach ceglastoczerwonych oraz 2 mg estradiolu i 10 mg dydrogesteronu w tabletkach żółtych, jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze, w tym laktozę jednowodną. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują rozpoznane lub podejrzewane nowotwory estrogenozależne (np. rak piersi, rak endometrium) oraz nowotwory zależne od progestagenów (np. oponiak). Nie należy stosować leku przy niezdiagnozowanych krwawieniach z dróg rodnych oraz nieleczonym rozroście endometrium. Femoston jest również przeciwwskazany u pacjentek z ostrą lub przebyta chorobą wątroby do czasu normalizacji wskaźników czynnościowych, a także u osób z porfirią oraz z zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi, w tym z przebytą zakrzepicą żył głębokich, zatorowością płucną, niedoborem białka C, S lub antytrombiny, a także chorobą niedokrwienną serca czy zawałem mięśnia sercowego.
biosynteza hemu, choroba niedokrwienna serca, choroba wątroby, choroba zakrzepowo-zatorowa, dydrogesteron, estradiol, guz estrogenozależny, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór zależny od progestagenów, oponiak, patologia endometrium, porfiria, rak endometrium, rak piersi, rozrost endometrium, terapia hormonalna, wskaźnik czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cyclo-Progynova 2 mg (białe), 2 mg + 0,5 mg (jasnobrązowe)
Lek Cyclo-Progynova dostępny jest w formie tabletek powlekanych w dwóch wariantach: białe tabletki zawierają 2 mg estradiolu walerianianu, natomiast jasnobrązowe tabletki zawierają 2 mg estradiolu walerianianu oraz 0,5 mg norgestrelu. Preparat stosowany jest przede wszystkim jako hormonalna terapia zastępcza (HTZ) u kobiet z zachowaną macicą, w celu leczenia objawów niedoboru estrogenów związanych z naturalną menopauzą, hipogonadyzmem, stanem po usunięciu narządu rodnego lub pierwotną niedoczynnością jajników. Ponadto Cyclo-Progynova znajduje zastosowanie w terapii zaburzeń cyklu miesiączkowego, takich jak nieregularne cykle, pierwotny oraz wtórny brak miesiączki (amenorrhea primaria i secundaria).
amenorrhea secundaria, Cyclo-Progynova, czynność jajników, estradiol walerianian, funkcja jajników, hipogonadyzm, hormonalna terapia zastępcza, menopauza, niedobór estrogenów, nieregularny cykl miesiączkowy, norgestrel, patologia endometrium, pierwotna niedoczynność jajników, pierwotny brak miesiączki, rozrost endometrium, wtórny brak miesiączki, zaburzenie cyklu miesiączkowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Novynette 0,02 mg + 0,15 mg
Novynette, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 0,15 mg dezogestrelu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentek z nadwrażliwością na składniki leku oraz u osób z ryzykiem lub występowaniem żylnej (VTE) i tętniczej (ATE) choroby zakrzepowo-zatorowej. Przeciwwskazania obejmują aktywne lub przebyte epizody zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, dziedziczne defekty antykoagulacyjne (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także czynniki ryzyka takie jak rozległe operacje z unieruchomieniem. W przypadku tętniczych incydentów zakrzepowo-zatorowych, przeciwwskazania dotyczą m.in. zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu, migren z aurą oraz obecności przeciwciał antyfosfolipidowych. Dodatkowo, lek jest niewskazany u pacjentek z cukrzycą z powikłaniami naczyniowymi, ciężkim nadciśnieniem tętniczym i ciężką dyslipoproteinemią.
antykoagulant toczniowy, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, dezogestrel, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, glekaprewir/pibrentaswir, hiperhomocysteinemia, hipertrójglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, krwawienie z pochwy, laktoza jednowodna, migrena z ogniskowymi objawami, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, ombitaswir parytaprewir rytonawir, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, rozrost endometrium, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Obfite krwawienie miesiączkowe – Etiologia i przyczyny
Obfite krwawienie miesiączkowe (menorrhagia) definiuje się jako utratę krwi przekraczającą 80 ml na cykl lub trwające dłużej niż 7 dni. Etiologia jest wieloczynnikowa i klasyfikowana według systemu PALM-COEIN, dzielącego przyczyny na strukturalne (polipy, adenomioza, mięśniaki, zmiany przedrakowe i złośliwe) oraz niestrukturalne (koagulopatie, dysfunkcje owulacyjne, zaburzenia endometrium, przyczyny jatrogenne i niesklasyfikowane). Zaburzenia hormonalne, takie jak anowulacja, choroby tarczycy, PCOS, niedojrzałość osi podwzgórze-przysadka-jajniki oraz otyłość, są częstymi przyczynami menorrhagii, szczególnie u nastolatek i kobiet w okresie perimenopauzalnym. Zmiany strukturalne, takie jak mięśniaki czy polipy endometrialne, mogą mechanicznie zwiększać powierzchnię endometrium, prowadząc do nadmiernego krwawienia. Ponadto, zaburzenia krzepnięcia, w tym choroba von Willebranda (obecna u około 13% pacjentek z menorragią) oraz inne deficyty czynników krzepnięcia i dysfunkcje płytek, stanowią istotny czynnik ryzyka, zwłaszcza u młodych kobiet.
adenomioza, anowulacja, białaczka, chlamydia, choroba nerek, choroba tarczycy, choroba von Willebranda, choroba wątroby, choroba zapalna miednicy mniejszej, ciąża pozamaciczna, cukrzyca, dysfunkcyjne krwawienie maciczne, endometrioza, estrogen i progesteron, klasyfikacja PALM-COEIN, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość samoistna, menorrhagia, mięśniak macicy, nadczynność tarczycy, niedobór czynnika krzepnięcia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość z niedoboru żelaza, nieprawidłowe krwawienie maciczne, oś podwzgórze-przysadka-jajniki, perimenopauza, polip endometrialny, poronienie, rak endometrium, rak jajnika, rak szyjki macicy, rak trzonu macicy, rozrost endometrium, rzęsistkowica, rzeżączka, wkładka wewnątrzmaciczna, włókniak macicy, zaburzenie funkcji płytek krwi, zaburzenie hormonalne, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie endometrium, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Progesteron Adamed
Produkt leczniczy Progesteron Adamed (tabletki dopochwowe 100 mg) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentek z ryzykiem zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, chorobami wątroby, depresją, cukrzycą, insulinoopornością oraz u kobiet powyżej 35 roku życia palących papierosy lub z czynnikami ryzyka miażdżycy. Terapia powinna być rozpoczęta po 15. dniu cyklu miesiączkowego, aby uniknąć skrócenia cyklu lub krwawienia. W trakcie leczenia mogą wystąpić krwawienia z odstawienia lub śródcykliczne, które wymagają monitorowania i w razie braku krwawienia z odstawienia konieczne jest wykluczenie rozrostu endometrium. W przypadku wystąpienia zaburzeń widzenia, zdarzeń zakrzepowo-zatorowych lub ciężkich bólów głowy leczenie należy natychmiast przerwać.
astma, atrofia endometrium, biopsja endometrium, cukrzyca, cykl miesiączkowy, depresja, diplopia, hormonalna terapia zastępcza, insulinooporność, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z macicy, krwawienie z odstawienia, krwotok, mammografia, miażdżyca, migrena, obrzęk siatkówki, padaczka, retencja płynów, rozrost endometrium, steryd płciowy, wrażliwość na insulinę, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zakrzepica, zdarzenie niedokrwienne, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, złośliwa zmiana rozrostowa, zmiany naczyniowe siatkówki, żylne zaburzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Famenita 100 mg
Progesterone Effik to preparat zawierający naturalny progesteron w dawkach 100 mg i 200 mg, stosowany w leczeniu niedoboru progesteronu u kobiet. Wskazania obejmują zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS), nieregularne miesiączki związane z zaburzeniami owulacji, okres premenopauzalny oraz hormonalną terapię zastępczą (HTZ) w menopauzie, szczególnie u kobiet z zachowaną macicą. Progesteron odgrywa kluczową rolę w regulacji fazy lutealnej cyklu, przygotowaniu endometrium do implantacji oraz zapobieganiu hiperplazji endometrium podczas terapii estrogenowej. Preparat wykazuje dobry profil bezpieczeństwa i jest dobrze tolerowany, jednak przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu, badania fizykalnego, oceny hormonalnej oraz wykluczenie ciąży.
badanie hormonalne, badanie piersi, brak miesiączki, brak owulacji, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroby sercowo-naczyniowe, faza lutealna, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, nadwrażliwość na soję, niedobór progesteronu, nieregularne miesiączkowanie, premenopauza, progesteron, rak błony śluzowej macicy, rak endometrium, rozrost endometrium, USG narządu rodnego, zaburzenia owulacji, zespół napięcia przedmiesiączkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Krwawienie poprzymiotopauzalne – Etiologia i przyczyny
Krwawienie poprzymiotopauzalne definiuje się jako krwawienie z pochwy występujące co najmniej rok po ostatniej miesiączce i dotyczy 4-11% kobiet po menopauzie, stanowiąc około 5% wizyt ginekologicznych. Najczęstszą przyczyną (60-80%) jest atrofia narządów płciowych spowodowana niedoborem estrogenów, prowadząca do atrofii pochwy i endometrium, co zwiększa podatność na krwawienia i stany zapalne. Hiperplazja endometrium występuje u 5-10% pacjentek i może mieć charakter prosty lub złożony, z lub bez atypii, z ryzykiem progresji do raka endometrium wynoszącym od 1% do 29%. Polipy endometrium i szyjki macicy odpowiadają za 2-12% przypadków, a nowotwory złośliwe, głównie rak endometrium, stanowią około 10% przyczyn krwawienia. Czynniki ryzyka raka endometrium obejmują m.in. otyłość, cukrzycę typu 2, stosowanie HTZ bez progesteronu, tamoksyfen, zespół Lyncha oraz późną menopauzę.
atrofia endometrium, atrofia narządów płciowych, atrofia pochwy, choroba von Willebranda, hiperplazja endometrium, krwawienie poprzymiotopauzalne, miejscowa terapia estrogenowa, mięsak macicy, niedobór estrogenów, niedokrwistość wtórna, polip endometrium, polip szyjki macicy, rak endometrium, rak jajnika, rak pochwy, rak sromu, rak szyjki macicy, rozrost endometrium, tamoksyfen, terapia hormonalna zastępcza, zaburzenia krzepnięcia krwi, zapalenie endometrium, zapalenie pochwy zanikowe, zespół Cowdena, zespół Lyncha, zespół policystycznych jajników, zmiany przednowotworowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Luteina 100 mg
Progesteron w postaci tabletek dopochwowych Luteina dostępny jest w dawkach 50 mg, 100 mg oraz 200 mg, a dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do wskazań klinicznych i odpowiedzi pacjentki. W zaburzeniach cyklu miesiączkowego, bolesnym miesiączkowaniu, zespole napięcia przedmiesiączkowego oraz niewydolności fazy lutealnej okresu przedmenopauzalnego zaleca się stosowanie 25-50 mg progesteronu dopochwowo 2 razy na dobę przez 10-12 dni w drugiej fazie cyklu, z kontynuacją leczenia przez 3-6 cykli lub do menopauzy w przypadku niewydolności fazy lutealnej. W hormonalnej terapii zastępczej progesteron podaje się w dawce 25-50 mg 2 razy na dobę, w terapii sekwencyjnej (dni 15-25 cyklu) lub ciągłej (codziennie). W próbie progesteronowej we wtórnym braku miesiączki stosuje się 50 mg 2 razy na dobę przez 5-7 dni, a w czynnościowych krwawieniach z dróg rodnych 50 mg 2 razy na dobę przez 5-7 dni, następnie 25-50 mg 2 razy na dobę przez 2-3 miesiące.
bolesne miesiączkowanie, cykl bezowulacyjny, czynnościowe krwawienie z dróg rodnych, endometrioza, faza lutealna, hormonalna terapia zastępcza, krótka szyjka macicy, niewydolność fazy lutealnej, okres przedmenopauzalny, poród przedwczesny, poronienie nawykowe, próba progesteronowa, progesteron, rozrost endometrium, szyjka macicy, tabletka dopochwowa, terapia ciągła, terapia sekwencyjna, transfer zarodka, wtórny brak miesiączki, zaburzenia cyklu miesiączkowego, zajście w ciążę, zapłodnienie in vitro, zespół napięcia przedmiesiączkowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Progesteron Adamed 200 mg
Progesteron Adamed w postaci tabletek dopochwowych o dawce 200 mg jest preparatem progesteronowym stosowanym przede wszystkim w dwóch obszarach klinicznych: wsparciu fazy lutealnej w programach zapłodnienia in vitro (IVF) oraz w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą. W procedurach IVF lek przygotowuje endometrium do implantacji zarodka i wspomaga utrzymanie ciąży we wczesnym okresie, natomiast w HTZ pełni funkcję ochronną endometrium, przeciwdziałając jego nadmiernemu rozrostowi indukowanemu przez estrogeny. Dopochwowa droga podania zapewnia optymalne stężenie progesteronu w narządzie docelowym, minimalizując efekt pierwszego przejścia przez wątrobę i poprawiając profil bezpieczeństwa terapii.
efekt pierwszego przejścia, faza lutealna, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, implantacja zarodka, leczenie niepłodności, menopauza, progesteron, rak endometrium, rozrost endometrium, stymulacja jajeczkowania, tabletka dopochwowa, terapia estrogenowa, transfer zarodków, zapłodnienie in vitro, zapłodnienie pozaustrojowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Femoston mini
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) z zastosowaniem preparatu Femoston mini (0,5 mg estradiolu półwodnego + 2,5 mg dydrogesteronu) powinna być inicjowana wyłącznie u pacjentek z objawami menopauzy istotnie obniżającymi jakość życia, po dokładnej ocenie bilansu korzyści i ryzyka. Zaleca się coroczną rewizję tego bilansu oraz kontynuację terapii tylko tak długo, jak korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek z historią mięśniaków macicy, endometriozy, zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, nadciśnienia tętniczego, chorób wątroby, cukrzycy, migren, tocznia rumieniowatego, rozrostu endometrium, padaczki, astmy, otosklerozy czy oponiaka, gdyż Femoston mini może nasilać te stany. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie szczegółowego wywiadu oraz badania przedmiotowego, w tym oceny narządów miednicy i gruczołów piersiowych, a także regularne monitorowanie podczas leczenia, w tym badania obrazowe zgodne z aktualnymi wytycznymi.
astma, choroba wątroby, cukrzyca, dydrogesteron, endometrioza, estradiol półwodny, gruczolak wątroby, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, mięśniak gładki, migrena, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, nowotwór estrogenozależny, oponiak, otoskleroza, padaczka, przedwczesna menopauza, rak piersi, rozrost endometrium, toczeń rumieniowaty układowy, włókniakomięśniak macicy, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Progesteron Adamed 100 mg
Progesteron Adamed w dawce 100 mg w postaci tabletek dopochwowych jest wskazany przede wszystkim do stosowania w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą, gdzie pełni funkcję ochronną endometrium przed nadmiernym rozrostem i ryzykiem raka, wynikającym z terapii estrogenowej bez progestagenów. Preparat ten jest również kluczowy w programach zapłodnienia pozaustrojowego (in vitro), gdzie wspiera fazę lutealną oraz przygotowuje endometrium do implantacji zarodka, co jest niezbędne dla utrzymania ciąży we wczesnym okresie po transferze. Droga dopochwowa podania zapewnia bezpośrednie dostarczenie hormonu do narządu docelowego, zwiększając skuteczność terapii i minimalizując działania niepożądane.
- Leksykon chorób i schorzeń
Polipy macicy – Diagnostyka i diagnoza
Polipy endometrialne to łagodne wyrośla błony śluzowej macicy, najczęściej diagnozowane u kobiet w wieku 40-49 lat, które mogą powodować nieprawidłowe krwawienia oraz problemy z płodnością. Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu i badania ginekologicznego, a następnie wykorzystuje ultrasonografię przezpochwową (TVUS) jako pierwszą linię obrazowania. Grubość endometrium powyżej 4 mm u kobiet po menopauzie wymaga dalszej oceny. Sonohisterografia (SIS) jest złotym standardem nieinwazyjnej diagnostyki, oferując wyższą czułość i swoistość niż TVUS, natomiast histeroskopia z biopsją celowaną pozostaje złotym standardem diagnostyczno-terapeutycznym, umożliwiając jednoczesne usunięcie polipów i ocenę histopatologiczną. Biopsja endometrium i łyżeczkowanie mają ograniczoną wartość diagnostyczną, szczególnie bez kontroli histeroskopowej.
badanie ginekologiczne, badanie histopatologiczne, biopsja celowana, biopsja endometrium, diagnostyka różnicowa, endometrioza, endometrium, histerosalpingografia, histeroskopia, histerosonografia, krwawienie maciczne, krwawienie pomenopauzalne, łyżeczkowanie, menopauza, mięśniak macicy, polip endometrialny, polip macicy, polipektomia, polipektomia histeroskopowa, rak endometrium, receptywność endometrium, rezonans magnetyczny, rozrost endometrium, sonohisterografia, torbiel jajnika, ultrasonografia przezpochwowa, wymaz cytologiczny, wywiad lekarski, zapłodnienie in vitro, zrost wewnątrzmaciczny - Leksykon substancji czynnych
Progesteron – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Progesteron, jako hormon steroidowy dostępny w różnych formach farmaceutycznych (tabletki dopochwowe, kapsułki miękkie, globulki, żel dopochwowy, roztwór do wstrzykiwań), wymaga szczegółowej oceny klinicznej przed rozpoczęciem terapii, obejmującej wywiad, badanie ginekologiczne i piersi oraz odpowiednie badania dodatkowe. Monitorowanie pacjentek podczas leczenia powinno uwzględniać regularne badania kontrolne, w tym mammografię, zwłaszcza u kobiet z czynnikami ryzyka nowotworów estrogenozależnych i zaburzeń zakrzepowo-zatorowych. Leczenie należy natychmiast przerwać w przypadku wystąpienia poważnych powikłań, takich jak zawał mięśnia sercowego, incydenty zakrzepowo-zatorowe, znaczny wzrost ciśnienia tętniczego, zaburzenia widzenia, ciężkie bóle głowy, żółtaczka, pogorszenie czynności wątroby czy ciąża (poza wskazaniami do wspierania ciąży).
astma oskrzelowa, atrofia endometrium, biopsja endometrium, ból głowy migrenowy, ciśnienie tętnicze krwi, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, depresja, endometrioza, gruczolak wątrobowokomórkowy, hiperplazja endometrium, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, incydent zakrzepowo-zatorowy, insulinooporność, kamica żółciowa, kontaktowe zapalenie skóry, krwawienie międzymiesiączkowe, krwawienie z odstawienia, mięśniak gładki, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór estrogenozależny, otoskleroza, padaczka, pokrzywka, poronienie zagrażające, poronienie zatrzymane, rak endometrium, rak piersi, retencja płynów, rozrost endometrium, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, włókniakomięśniak macicy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zaburzenie widzenia, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmiana naczyniowa siatkówki, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tamoxifen Sandoz 20 mg
Tamoxifen Sandoz, zawierający 20 mg tamoksyfenu (w postaci 30,4 mg cytrynianu tamoksyfenu), jest wskazany do leczenia uzupełniającego (adiuwantowego) raka piersi po zakończeniu pierwotnej terapii oraz do leczenia paliatywnego zaawansowanego raka piersi z przerzutami u pacjentek z dodatnim statusem receptorów estrogenowych (ER+). Lek działa jako selektywny modulator receptora estrogenowego (SERM), blokując receptory estrogenowe i hamując wzrost guza. Terapia uzupełniająca powinna trwać około 5 lat, co pozwala na zmniejszenie ryzyka nawrotu i wydłużenie przeżycia, natomiast w leczeniu paliatywnym stosuje się tamoksyfen do progresji choroby lub wystąpienia działań niepożądanych. Preparat zawiera również laktozę (144,4 mg laktozy jednowodnej i laktozy), co jest istotne u pacjentek z nietolerancją laktozy.
blokowanie receptora estrogenowego, cytrynian tamoksyfenu, ekspresja receptora estrogenowego, hepatotoksyczność, inhibitor CYP2D6, laktoza jednowodna, leczenie adiuwantowe, leczenie paliatywne, menopauza, nietolerancja laktozy, nowotwór piersi, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przerzut odległy, rak endometrium, rak piersi z przerzutami, receptor estrogenowy, receptor hormonalny, rozrost endometrium, selektywny modulator receptora estrogenowego, tamoksyfen, terapia pierwszego rzutu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Estreva
Żel Estreva zawiera estradiol w stężeniu 0,1% (1 mg/g), co odpowiada 0,5 mg estradiolu w pojedynczej dawce 0,5 g żelu. Terapia hormonalna zastępcza (HTZ) z użyciem tego preparatu powinna być stosowana wyłącznie u pacjentek z objawami pomenopauzalnymi wpływającymi negatywnie na jakość życia, przy jednoczesnym corocznym monitorowaniu stosunku korzyści do ryzyka. Szczególną uwagę należy zwrócić na wywiad rodzinny i indywidualne czynniki ryzyka, takie jak choroby zakrzepowo-zatorowe, nowotwory estrogenozależne, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia czynności wątroby, cukrzyca, migrena, toczeń rumieniowaty układowy czy rozrost endometrium. W trakcie terapii konieczne jest regularne badanie piersi i miednicy mniejszej oraz diagnostyka obrazowa zgodna z obowiązującymi standardami, a pacjentki powinny być poinformowane o konieczności zgłaszania wszelkich niepokojących zmian.
astma, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, endometrioza, estradiol, estradiol półwodny, glikol propylenowy, gruczolak wątroby, hormonalna terapia zastępcza, kamica pęcherzyka żółciowego, kamień żółciowy, miednica mniejsza, mięśniak gładkokomórkowy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nowotwór estrogenozależny, objawy pomenopauzalne, otoskleroza, padaczka, podrażnienie skóry, powikłanie naczyniowe, próg drgawkowy, przedwczesna menopauza, rak piersi, rozrost endometrium, toczeń rumieniowaty układowy, transformacja nowotworowa, włókniak macicy, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Famenita 200 mg
Progesteron, będący substancją czynną leku Progesterone Effik (kod ATC: G03DA04), jest identyczny chemicznie z naturalnym hormonem produkowanym przez ciałko żółte w fazie lutealnej cyklu menstruacyjnego. Jego działanie farmakodynamiczne obejmuje przekształcenie endometrium z fazy proliferacyjnej do wydzielniczej, co jest kluczowe dla przygotowania błony śluzowej macicy do implantacji zarodka lub prawidłowego złuszczenia podczas menstruacji. Progesteron pełni również funkcję protekcyjną wobec endometrium, przeciwdziałając proliferacyjnemu wpływowi estrogenów i zmniejszając ryzyko rozrostu oraz nowotworów endometrium u kobiet z zachowaną macicą. Ponadto hormon ten promuje różnicowanie struktur gruczołowych oraz antagonizuje działanie estradiolu na tkanki mezynchymalne i nabłonkowe, co stanowi mechanizm równoważenia efektów estrogenów.
ciałko żółte jajnika, cykl menstruacyjny, czynność skurczowa macicy, działanie tokolityczne, endometrium, estradiol, faza lutealna, histerektomia, hormony płciowe, implantacja zarodka, nowotwór endometrium, progestagen, progesteron, rozrost endometrium, terapia hormonalna, zagnieżdżenie komórki jajowej - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół policystycznych jajników – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół policystycznych jajników (PCOS) dotyka 4-12% kobiet w wieku reprodukcyjnym i jest jedną z głównych przyczyn niepłodności, zwiększając ryzyko niepłodności aż 15-krotnie. Kobiety z PCOS mają trzykrotnie wyższe ryzyko wczesnej utraty ciąży, co wiąże się z zaburzeniami środowiska endometrialnego, hiperinsulinemią i hiperandrogenizmem. W trakcie ciąży obserwuje się u nich około trzykrotnie wyższe ryzyko powikłań, takich jak cukrzyca ciążowa (często diagnozowana już w I trymestrze), nadciśnienie indukowane ciążą, stan przedrzucawkowy, poród przedwczesny oraz zwiększone ryzyko cięcia cesarskiego. Ryzyko martwego urodzenia wynosi 3,3% w porównaniu do 1,6% w populacji kontrolnej. Noworodki matek z PCOS częściej mają niższą ocenę Apgar w 5. minucie, aspirację smółki, są duże względem wieku ciążowego (LGA) oraz wykazują podwyższone ryzyko wad wrodzonych, w tym serca, cewy nerwowej i układu moczowo-płciowego.
aspiracja smółki, bezdech senny, cięcie cesarskie, cukrzyca ciążowa, cukrzyca typu 2, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowy, hiperandrogenizm, hiperinsulinemia, insulinooporność, komórka beta trzustki, makrosomia płodu, martwe urodzenie, metformina, nadciśnienie indukowane ciążą, niepłodność kobieca, PCOS, poród przedwczesny, powikłanie ciążowe, przepuklina pępowinowa, rak endometrium, rozrost endometrium, ścieżka molekularna, skala Apgar, stan przedrzucawkowy, technika wspomaganego rozrodu, ultrasonografia, wada wrodzona, zaburzenie endokrynologiczne, zawał serca, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Femoston mini 0,5 mg + 2,5 mg
Femoston mini to preparat hormonalny zawierający 0,5 mg estradiolu (estradiol półwodny) oraz 2,5 mg dydrogesteronu, należący do grupy progestagenów i estrogenów w skojarzeniu (kod ATC: G03FA14). Estradiol, będący syntetycznym 17ß-estradiolem identycznym z endogennym hormonem, uzupełnia niedobory estrogenów u kobiet w okresie pomenopauzalnym, co skutecznie łagodzi objawy menopauzy. Dydrogesteron, aktywny doustnie progestagen, równoważy działanie estrogenów, zapobiegając rozrostowi endometrium i zmniejszając ryzyko raka endometrium u kobiet z zachowaną macicą. Kliniczne badania wykazały szybkie i utrzymujące się działanie terapeutyczne, szczególnie w redukcji umiarkowanych i ciężkich uderzeń gorąca, z istotnym statystycznie efektem już po 4 tygodniach oraz dalszą poprawą do 13 tygodnia terapii.
17ß-estradiol, amenorrhea, dydrogesteron, działanie synergistyczne, endogenny ludzki estradiol, estradiol, hormon płciowy, modulator układu płciowego, nieregularne krwawienie, objawy menopauzalne, okres pomenopauzalny, progestagen, progestagen i estrogen, progesteron, rak endometrium, rozrost endometrium, terapia hormonalna, uderzenie gorąca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lustork 200 mg
Lek Lustork w postaci tabletek dopochwowych zawiera 200 mg naturalnego progesteronu, który jest kluczowy w regulacji cyklu miesiączkowego oraz utrzymaniu ciąży. Główne wskazania do stosowania obejmują procedury zapłodnienia in vitro (IVF), gdzie progesteron wspiera funkcję ciałka żółtego, przygotowując endometrium do implantacji zarodka i utrzymania wczesnej ciąży. Dopuszczalna droga dopochwowa aplikacji zwiększa biodostępność hormonu w macicy, minimalizując jednocześnie działania ogólnoustrojowe. Drugim istotnym wskazaniem jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ) u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą, gdzie progesteron chroni endometrium przed proliferacją indukowaną estrogenami, zmniejszając ryzyko rozrostu i raka endometrium. Tabletki mają postać okrągłą, o średnicy 12 mm, w kolorze białym lub złamanej bieli.
badanie cytologiczne, badanie ginekologiczne, ciałko żółte, cykl miesiączkowy, endometrium, faza lutealna, hiperstymulacja jajników, hormonalna terapia zastępcza, implantacja zarodka, mammografia, medycyna rozrodu, progesteron, proliferacja komórek, rak endometrium, rozrost endometrium, tabletki dopochwowe, transfer zarodków, zapłodnienie in vitro - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Estrofem 2 mg
Estrofem w dawce 2 mg estradiolu (w formie estradiolu półwodnego) jest wskazany do hormonalnej terapii zastępczej u kobiet po menopauzie, zwłaszcza po histerektomii, w celu łagodzenia objawów niedoboru estrogenów takich jak uderzenia gorąca, nocne poty, suchość pochwy, zaburzenia snu i zmiany nastroju. Terapia estrogenowa monoterapia jest przeciwwskazana u kobiet z zachowaną macicą ze względu na ryzyko rozrostu i raka endometrium. Lek występuje w postaci niebieskich, okrągłych tabletek powlekanych o średnicy 6 mm, zawierających 2 mg estradiolu oraz 36,8 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne dla pacjentek z nietolerancją laktozy.
estradiol, estradiol półwodny, estrogenowa terapia hormonalna, histerektomia, hormonalna terapia zastępcza, laktoza jednowodna, niedobór estrogenów, nietolerancja laktozy, nocne poty, okres pomenopauzalny, rak endometrium, rozrost endometrium, suchość pochwy, tabletka powlekana, terapia estrogenowo-progestagenowa, uderzenia gorąca, usunięcie macicy, zaburzenia snu, zmiany nastroju - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Progesterone Besins
Progesterone Besins nie jest środkiem antykoncepcyjnym i należy to jasno zakomunikować pacjentce przed rozpoczęciem terapii. Terapia powinna być inicjowana po 15. dniu cyklu menstruacyjnego, aby uniknąć skrócenia cyklu lub krwawień. Pacjentki z historią zakrzepicy żylnej wymagają ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych. W przypadku wystąpienia zaburzeń widzenia, epizodów zakrzepowo-zatorowych lub ciężkich bólów głowy, leczenie należy natychmiast przerwać. Krwawienia z macicy wymagają wstrzymania terapii do czasu ustalenia przyczyny i oceny endometrium, a brak miesiączki podczas leczenia powinien skłonić do wykluczenia ciąży. Przed rozpoczęciem lub wznowieniem hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) konieczne jest zebranie pełnego wywiadu, badanie fizykalne oraz ocena przeciwwskazań.
badanie kontrolne, biopsja endometrium, błona śluzowa macicy, choroba zakrzepowo-zatorowa, cykl menstruacyjny, diplopia, epizod zakrzepowo-zatorowy, estrogen, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie maciczne, krwawienie międzymiesiączkowe, lecytyna sojowa, mammografia, pokrzywka, progestagen, progesteron, rozrost endometrium, terapia pomenopauzalna, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia wzroku, zakrzepica żylna, zmiany naczyniowe siatkówki - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Provera 10 mg
Provera, zawierająca octan medroksyprogesteronu w dawkach 5 mg i 10 mg, jest wskazana w leczeniu wtórnego braku miesiączki, czynnościowych (bezowulacyjnych) krwawień z macicy, łagodnej do umiarkowanej endometriozy oraz w profilaktyce rozrostu endometrium u kobiet stosujących estrogeny w hormonalnej terapii zastępczej. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie ciąży, organicznych przyczyn zaburzeń miesiączkowania (np. hiperprolaktynemii, zmian endometrialnych) oraz innych patologii narządu rodnego. Lek działa progestagennie, stabilizując cykl miesiączkowy, indukując krwawienie z odstawienia oraz hamując proliferację endometrium, co jest kluczowe w zapobieganiu rozrostowi i potencjalnej transformacji nowotworowej błony śluzowej macicy.
czynnościowe krwawienie z macicy, dysfagia, endometrioza, hiperprolaktynemia, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie z odstawienia, laktoza jednowodna, leczenie przeciwbólowe, nietolerancja laktozy, niewydolność jajników, octan medroksyprogesteronu, rak endometrium, rozrost endometrium, transformacja nowotworowa, wtórny brak miesiączki, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie owulacji, zaburzenie równowagi hormonalnej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Estreva 1 mg/g,0,1%
Estreva to estrogenowy preparat w formie przezroczystego, bezzapachowego żelu zawierającego 1 mg estradiolu (jako 1,0325 mg estradiolu półwodnego) na gram żelu. Standardowa dawka wynosi 1,5 g żelu (3 porcje) raz dziennie, co odpowiada 1,5 mg estradiolu, z możliwością dostosowania dawki w zakresie od 0,5 g do 3 g żelu (0,5-3 mg estradiolu) w zależności od indywidualnych potrzeb pacjentki. Żel aplikuje się na czystą, suchą i nieuszkodzoną skórę brzucha, ud, ramion lub barków, unikając skóry piersi i błon śluzowych, z zachowaniem co najmniej 2-minutowego odstępu przed ubraniem się. Po aplikacji należy umyć ręce, a kontakt dzieci z miejscem aplikacji jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko ekspozycji na estradiol.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mercilon 0,15 mg + 0,02 mg
Mercilon, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentek z nadwrażliwością na składniki leku, w tym laktozę jednowodną (<80 mg). Lek nie powinien być podawany pacjentkom z aktywną lub przebytą żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (DVT, PE), dziedziczną lub nabytą predyspozycją do zakrzepicy (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także w okresie rozległych zabiegów operacyjnych z długotrwałym unieruchomieniem. Przeciwwskazania obejmują również tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, TIA), migrenę z aurą, ciężkie nadciśnienie tętnicze, cukrzycę z powikłaniami naczyniowymi, ciężką dyslipoproteinemię oraz choroby wątroby i trzustki związane z hipertriglicerydemią. Ponadto, lek jest niewskazany u pacjentek z nowotworami zależnymi od hormonów płciowych, rozrostem endometrium, krwawieniami o nieznanej etiologii oraz w ciąży lub jej podejrzeniu.
antykoagulant toczniowy, czynnik V Leiden, dezogestrel, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie z pochwy, leki przeciwwirusowe WZW C, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór wątroby, oporność na aktywowane białko C, powikłania naczyniowe cukrzycy, predyspozycja dziedziczna, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, rozrost endometrium, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar mózgu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Dydrogesteron – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem terapii dydrogesteronem konieczne jest dokładne ustalenie etiologii nieprawidłowych krwawień z pochwy, gdyż w początkowym okresie leczenia mogą wystąpić krwawienia i plamienia. W przypadku ich utrzymywania się po przerwaniu terapii lub pojawienia się po dłuższym czasie, wskazana jest diagnostyka, w tym biopsja endometrium, celem wykluczenia nowotworu złośliwego. Pacjentki z historią lub nasileniem chorób takich jak porfiria, depresja, zaburzenia czynności wątroby, mięśniaki macicy, endometrioza, czynniki ryzyka zakrzepowo-zatorowe, nowotwory estrogenozależne, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, migrena, toczeń rumieniowaty układowy, padaczka, astma czy otoskleroza wymagają ścisłej obserwacji podczas stosowania dydrogesteronu, zwłaszcza w skojarzeniu z estrogenami w terapii hormonalnej zastępczej (HTZ).
astma, biopsja błony śluzowej macicy, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, depresja, dydrogesteron, endometrioza, gruczolak wątroby, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, mięśniak gładki, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, niedokrwienny udar mózgu, nieprawidłowe krwawienie z pochwy, nietolerancja galaktozy, nowotwór estrogenozależny, nowotwór złośliwy, oponiak, otoskleroza, padaczka, porfiria, przedwczesna menopauza, przewlekła choroba wątroby, rak błony śluzowej macicy, rak endometrium, rak piersi, rozrost endometrium, toczeń rumieniowaty układowy, włókniakomięśniak macicy, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Duphaston 10 mg
Dydrogesteron, substancja czynna leku Duphaston (kod ATC G03DB01), jest selektywnym progestagenem o wysokiej aktywności farmakologicznej po podaniu doustnym. Jego głównym mechanizmem działania jest indukcja przemiany wydzielniczej endometrium po ekspozycji na estrogeny, co zapobiega rozrostowi i potencjalnemu rozwojowi raka endometrium. W przeciwieństwie do innych progestagenów, dydrogesteron nie wykazuje działania estrogenowego, androgenowego, termogennego, anabolicznego ani kortykosteroidowego, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych i stanowi istotną zaletę terapeutyczną. Produkt leczniczy Duphaston dostępny jest w postaci tabletek powlekanych zawierających 10 mg dydrogesteronu, co jest dawką optymalną do uzyskania efektu farmakodynamicznego przy minimalnym ryzyku działań niepożądanych.
bolesne miesiączkowanie, dydrogesteron, dysmenorrhea, działanie anaboliczne, działanie androgenowe, działanie estrogenowe, działanie kortykosteroidowe, działanie progestagenne, działanie termogenne, hormon płciowy, modulator układu płciowego, niedobór endogennego progesteronu, nieprawidłowe krwawienie z macicy, nieregularny cykl miesiączkowy, pochodna pregnadienu, progestagen, proliferacja endometrium, przemiana wydzielnicza endometrium, rak endometrium, rozrost endometrium, tabletka powlekana, układ moczowo-płciowy, wirylizacja, zespół napięcia przedmiesiączkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Krwawienie poprzymiotopauzalne – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Krwawienie poprzymiotopauzalne definiuje się jako krwawienie z pochwy występujące po upływie co najmniej 12 miesięcy od ostatniej miesiączki, co klinicznie potwierdza menopauzę. Objaw ten dotyczy 4-11% kobiet po menopauzie i jest najczęstszą przyczyną wizyt ginekologicznych w tej grupie. Etiologia jest zróżnicowana, z dominującą atrofia endometrium (40-50%) oraz ryzykiem raka endometrium w około 10% przypadków. Diagnostyka powinna być pilna i obejmować szczegółowy wywiad, badanie ginekologiczne, cytologię, przezpochwowe USG (TVUS) z oceną grubości endometrium (EMS), biopsję endometrium oraz histeroskopię. Grubość endometrium ≤4 mm (ciągła HTZ) lub ≤7 mm (sekwencyjna HTZ) wskazuje na niskie ryzyko raka, jednak ujemny wynik EMS (≤5 mm) wymaga dalszej diagnostyki w kierunku innych patologii. Czynniki ryzyka nowotworów to m.in. otyłość (BMI ≥40), zespół Lyncha, cukrzyca, PCOS oraz długotrwałe stosowanie tamoksyfenu.
atrofia pochwowa, biopsja endometrium, cytologia, EMS, histerektomia, histeroskopia, HTZ, krwawienie poprzymiotopauzalne, kwas traneksamowy, menopauza, mięśniaki macicy, niedobór żelaza, onkolog ginekologiczny, PCOS, polip endometrialny, rak błony śluzowej macicy, rak endometrium, rak jajnika, rak macicy, rozrost endometrium, suchość pochwy, USG przezpochwowe, zaburzenia krzepnięcia, zespół Cowdena, zespół Lyncha - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dessette Forte 30 mcg + 150 mcg
Dessette Forte to złożony hormonalny środek antykoncepcyjny zawierający 30 µg etynyloestradiolu i 150 µg dezogestrelu. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest szczegółowa ocena przeciwwskazań, które mogą zagrażać zdrowiu pacjentki. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki leku, aktualną lub przebytą żylną (VTE) i tętniczą chorobę zakrzepowo-zatorową (ATE), ciężkie choroby wątroby oraz nowotwory wątroby i zależne od hormonów płciowych. Ponadto, przeciwwskazane jest stosowanie Dessette Forte u pacjentek z zapaleniem trzustki związanym z ciężką hipertriglicerydemią, rozrostem endometrium, niewyjaśnionym krwawieniem z pochwy oraz w ciąży lub jej podejrzeniu. Preparat zawiera także 47,23 mg laktozy jednowodnej, co może być istotne u pacjentek z nietolerancją laktozy.
choroba wątroby, dezogestrel, etynyloestradiol, glekaprewir, hipertriglicerydemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie z pochwy, nietolerancja laktozy, nowotwór hormonozależny, nowotwór narządów rodnych, nowotwór wątroby, ombitaswir, parametry czynności wątroby, rozrost endometrium, rytonawir, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar mózgu, zakażenie HCV, zapalenie trzustki, zawał serca, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kliogest 2 mg + 1 mg
Kliogest to preparat stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet z zachowaną macicą, zawierający 2 mg estradiolu (postać półwodna) oraz 1 mg octanu noretysteronu w formie tabletek powlekanych. Terapia prowadzona jest w schemacie ciągłym złożonym, co oznacza codzienne, nieprzerwane przyjmowanie leku o stałej porze dnia, co zapewnia stabilne stężenie hormonów i ułatwia regularność stosowania. Rozpoczęcie leczenia zależy od statusu miesiączkowego i wcześniejszego stosowania HTZ: u pacjentek niemiesiączkujących lub zmieniających terapię z innego preparatu ciągłego HTZ można rozpocząć leczenie w dowolnym dniu, natomiast u pacjentek przechodzących z sekwencyjnej HTZ terapia powinna być rozpoczęta bezpośrednio po ustaniu krwawienia z odstawienia, aby uniknąć podwójnej ekspozycji na hormony. Zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, zgodnie z aktualnymi wytycznymi, celem minimalizacji działań niepożądanych przy zachowaniu efektywności terapii.
ciągła złożona HTZ, estradiol półwodny, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie międzymiesiączkowe, krwawienie z odstawienia, octan noretysteronu, okres przekwitania, plamienie międzymiesiączkowe, rak endometrium, rozrost endometrium, sekwencyjna HTZ, tabletka powlekana, terapia estrogenowo-progestagenowa, zachowana macica - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Progesterone Besins 200 mg
Progesterone Besins to preparat zawierający mikronizowany progesteron w postaci kapsułek miękkich o dawkach 100 mg i 200 mg, przeznaczony do stosowania u dorosłych pacjentek w wybranych wskazaniach klinicznych. Lek charakteryzuje się zwiększoną biodostępnością dzięki specjalnej formie farmaceutycznej. Wskazania obejmują zaburzenia cyklu miesiączkowego wynikające z niedoboru progesteronu, potwierdzone badaniami hormonalnymi, takie jak nieregularne miesiączki, skrócona faza lutealna czy niewydolność ciałka żółtego. Ponadto, preparat jest stosowany jako terapia uzupełniająca w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) estrogenem u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą, w celu ochrony endometrium przed rozrostem i zmniejszenia ryzyka raka endometrium.
dysfunkcja jajników, faza lutealna cyklu, hormonalna terapia zastępcza, lecytyna sojowa, menopauza, nadwrażliwość na soję, niedobór hormonalny, niedobór progesteronu, nieregularne miesiączki, niewydolność ciałka żółtego, progesteron mikronizowany, rak endometrium, rozrost endometrium, zaburzenia cyklu miesiączkowego - Leksykon substancji czynnych
Estradiol – Wskazania do stosowania
Estradiol jest podstawowym estrogenem stosowanym w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet po menopauzie, głównie w celu łagodzenia objawów niedoboru estrogenów, takich jak uderzenia gorąca, atrofia narządów moczowo-płciowych oraz profilaktyka osteoporozy u pacjentek z podwyższonym ryzykiem złamań. Preparaty estradiolu dostępne są w różnych formach farmaceutycznych: doustnych (0,5-2 mg), przezskórnych (plastry 25-100 µg/24 h, żele 0,5-1,5 mg/dobę, aerozol 1,53 mg/dawkę), dopochwowych (10 µg) oraz miejscowych na skórę (Alpicort E: 0,05 mg/ml estradiolu w połączeniu z prednizolonem 2 mg/ml i kwasem salicylowym 4 mg/ml). Wybór preparatu i schematu podawania (ciągły monoterapia, ciągły skojarzony z progestagenem, sekwencyjny) powinien uwzględniać obecność macicy, indywidualne potrzeby pacjentki oraz przeciwwskazania. U kobiet z zachowaną macicą konieczne jest stosowanie progestagenu w celu zapobiegania rozrostowi endometrium i zmniejszenia ryzyka raka endometrium.
aerozol przezskórny, atrofia narządów moczowo-płciowych, brak miesiączki, dienogest, drospirenon, dydrogesteron, hormon płciowy żeński, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie menstruacyjne, krwawienie z odstawienia, lewonorgestrel, łysienie androgenozależne, menopauza chirurgiczna, monoterapia estrogenowa, objawy naczynioruchowe, octan medroksyprogesteronu, octan noretysteronu, profilaktyka osteoporozy, progesteron, rak endometrium, rozrost endometrium, schemat sekwencyjny, system transdermalny, uderzenia gorąca, zanikowe zapalenie pochwy - Leksykon chorób i schorzeń
Krwawienie poprzymiotopauzalne – Epidemiologia
Krwawienie poprzymiotopauzalne (PMB) dotyczy około 10% kobiet po menopauzie i jest głównym powodem konsultacji ginekologicznych w tej grupie. Częstość PMB maleje z czasem od menopauzy – wynosi około 40% w pierwszym roku i spada do 4% po 3 latach. Ryzyko raka endometrium u kobiet z PMB waha się globalnie od 5% do 13%, ze średnią około 9%. Rak endometrium jest najczęstszym nowotworem ginekologicznym w USA, a jego zachorowalność rośnie, głównie z powodu czynników ryzyka takich jak otyłość, wiek powyżej 60 lat, stosowanie nieopozycjonowanej terapii estrogenowej, cukrzyca typu 2 czy stosowanie tamoksyfenu. Diagnostyka PMB powinna być niezwłoczna i obejmować ultrasonografię przezpochwową (TVUS) – grubość endometrium ≤4 mm ma ponad 99% negatywną wartość predykcyjną dla raka, a biopsję endometrium zaleca się przy grubości >4 mm lub nieadekwatnej wizualizacji. Biopsja ma 90% czułość w wykrywaniu raka i 82% dla atypowego rozrostu, a histeroskopia jest wskazana w przypadku niejednoznacznych wyników lub nawracających krwawień.
biopsja endometrium, cukrzyca typu 2, echo endometrium, hiperplazja endometrium, histeroskopia, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie pomenopauzalne, lek przeciwzakrzepowy, menopauza, mięśniak, mięśniak podśluzówkowy, otyłość, polip endometrium, polip szyjki macicy, rak endometrium, rak jajnika, rak szyjki macicy, rozrost endometrium, rozszerzenie i łyżeczkowanie, ultrasonografia przezpochwowa, zanik pochwy, zespół policystycznych jajników - Leksykon chorób i schorzeń
Obfite krwawienie miesiączkowe – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Obfite krwawienie miesiączkowe (HMB) dotyka 27-54% kobiet miesiączkujących i definiowane jest przez FIGO jako krwawienie przekraczające 95. percentyl w populacji. Rokowanie zależy od etiologii, skuteczności leczenia oraz wpływu na jakość życia. Nieleczone HMB może prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza, ciężkich krwawień wymagających hospitalizacji, rozrostu i raka endometrium (1-2% ryzyka przy anowulacyjnym krwawieniu), a także niepłodności, szczególnie u pacjentek z PCOS, otyłością, nadciśnieniem i cukrzycą insulinooporną. W leczeniu najwyższą skuteczność po 3 miesiącach wykazują LNG-IUS (87,5%) i ablacja endometrium (81,6%), natomiast skuteczność danazolu, progestagenów, doustnych antykoncepcyjnych i kwasu traneksamowego wynosi odpowiednio 65,8%, 63,6%, 63,4% i 48,2%. Współistnienie adenomiozy znacząco zwiększa ryzyko niepowodzenia ablacji (AOR=50,83, 95% CI 3,64–706,75). W populacji onkologicznej rokowanie komplikuje wpływ nowotworów i terapii na układ krzepnięcia oraz podwyższone ryzyko VTE, co wymaga indywidualizacji leczenia i monitorowania działań niepożądanych, zwłaszcza przy stosowaniu estrogenów.
ablacja endometrium, adenomioza, bolesne miesiączkowanie, cukrzyca insulinooporna, danazol, dysfunkcyjne krwawienie maciczne, kwas traneksamowy, menorrhagia, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość z niedoboru żelaza, nowotwór hematologiczny, obfite krwawienie miesiączkowe, obrazkowa karta oceny utraty krwi, podstawowy zestaw wyników, progestagen, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, rak endometrium, rozrost endometrium, system wewnątrzmaciczny uwalniający lewonorgestrel, toksyczność wątrobowa, układ krzepnięcia, zespół policystycznych jajników, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Krwawienie poprzymiotopauzalne – Objawy
Krwawienie poprzymiotopauzalne (PMB) definiuje się jako każde krwawienie z pochwy pojawiające się po 12 miesiącach od ostatniej miesiączki. Występuje u około 10% kobiet powyżej 55. roku życia, z największą częstością w pierwszym roku po menopauzie (około 40%), a następnie spada do około 4% rocznie po 3 latach. Pomimo że większość przypadków ma podłoże łagodne, około 10% może być wczesnym objawem raka endometrium, który u ponad 90% pacjentek manifestuje się PMB jako pierwszym symptomem. Krwawienia mogą mieć różny charakter – od lekkiego plamienia, przez krwawienia przypominające miesiączkę, aż po obfite krwawienia z obecnością skrzepów. Towarzyszyć im mogą objawy takie jak ból miednicy, gorączka, suchość pochwy czy zmiany w funkcjonowaniu pęcherza i jelit. Nawracające krwawienia oraz obfite epizody zwiększają ryzyko niedokrwistości, występującej u około 10% pacjentek z PMB.
anemia, antybiotykoterapia, atrofia endometrium, atrofia pochwy, ból brzucha, ból miednicy, chemioterapia, hiperplazja endometrium, histerektomia, infekcja dróg moczowych, krwawienie po stosunku, krwawienie pomenopauzalne, menopauza, miesiączka, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, obfite krwawienie, pięcioletnie przeżycie, plamienie, radioterapia, rak endometrium, rozrost endometrium, suchość pochwy, terapia estrogenowa, terapia hormonalna, trudność w połykaniu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lenzetto 1,53 mg/dawkę
Lek Lenzetto, zawierający 1,53 mg estradiolu w dawce aerozolu przezskórnego, posiada liczne przeciwwskazania, które muszą być skrupulatnie uwzględnione przed rozpoczęciem terapii hormonalnej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność lub podejrzenie nowotworów estrogenozależnych, w tym aktywny lub przebyły rak piersi oraz rak endometrium. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentek z niezdiagnozowanym krwawieniem z dróg rodnych, nieleczonym rozrostem endometrium, aktywną lub przebytą chorobą wątroby (jeśli funkcje wątroby nie wróciły do normy), a także u osób z żylną chorobą zakrzepowo-zatorową, wrodzonymi trombofilami (np. niedobór białka C, S, antytrombiny) oraz chorobą zakrzepowo-zatorową tętnic (np. dusznica bolesna, zawał mięśnia sercowego). Należy również uwzględnić nadwrażliwość na estradiol lub substancje pomocnicze, w tym etanol (65,47 mg/dawkę).
aerozol przezskórny, ból głowy migrenowy, choroba wątroby, choroba zakrzepowo-zatorowa tętnic, cukrzyca, czynnik ryzyka chorób zakrzepowo-zatorowych, dusznica bolesna, estradiol, hiperplazja endometrium, krwawienie z dróg rodnych, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór estrogenozależny, otyłość, porfiria, rak endometrium, rak piersi, rozrost endometrium, terapia hormonalna, trombofilia wrodzona, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia lipidowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Polipy macicy – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Polipy endometrium stanowią istotną przyczynę nieprawidłowych krwawień u kobiet przed i po menopauzie, z ryzykiem transformacji nowotworowej szacowanym na około 1,3%, a nowotwory ograniczone do polipa na 0,3%. Szczególnie narażone są pacjentki po menopauzie, z krwawieniami, stosujące tamoksyfen oraz z dziedzicznymi zespołami nowotworowymi. Usunięcie polipów endometrium przynosi poprawę objawów w 75-100% przypadków, a nawroty są rzadkie, choć wymagają dalszej interwencji. Diagnostyka histopatologiczna usuniętych polipów jest kluczowa dla wykluczenia złośliwości i ustalenia dalszego postępowania terapeutycznego.
badanie histopatologiczne, dziedziczny zespół nowotworowy, hiperplazja endometrium, komórka nowotworowa, mechanizm molekularny, mięśniak macicy, nawrót polipa, nieprawidłowe krwawienie z dróg rodnych, nowotwór macicy, polip endometrium, polip macicy, postępowanie kliniczne, rak endometrium, rozrost endometrium, ryzyko złośliwości, stadium nowotworu, status menopauzalny, tamoksyfen, typ histologiczny, usunięcie polipa, zmiana polipowata - Leksykon chorób i schorzeń
Ciężkie krwawienia miesiączkowe – Etiologia i przyczyny
Ciężkie krwawienia miesiączkowe (menorrhagia) definiuje się jako utratę krwi przekraczającą 80 ml lub krwawienie trwające ponad 7 dni, co znacząco wpływa na jakość życia pacjentek. Etiologia jest wieloczynnikowa i obejmuje zaburzenia hormonalne (np. anowulacja, PCOS, choroby tarczycy, hiperprolaktynemię), zmiany strukturalne macicy (mięśniaki, polipy, adenomioza, rozrost endometrium), zaburzenia krzepnięcia (choroba von Willebranda, małopłytkowość, hemofilia), powikłania ciążowe (poronienie, ciąża ektopowa), infekcje układu rozrodczego oraz nowotwory (rak endometrium, szyjki macicy). Diagnostyka opiera się na systemie klasyfikacji FIGO PALM-COEIN, obejmującym badania laboratoryjne (morfologia, koagulologia, hormony), obrazowe (USG, histeroskopia) oraz histopatologiczne (biopsja endometrium). Patofizjologia menorrhagii wiąże się z zaburzeniem równowagi estrogenów i progesteronu, prowadząc do nadmiernego rozrostu i niestabilności endometrium, a także z mechanizmami zwiększonej powierzchni błony śluzowej i zaburzeń kurczliwości macicy.
ablacja endometrium, adenomioza, anemia z niedoboru żelaza, anovulacja, badanie koagulologiczne, białaczka, biopsja endometrium, chlamydia, choroba nerek, choroba tarczycy, choroba von Willebranda, choroba wątroby, ciąża ektopowa, czynnościowe krwawienie maciczne, embolizacja tętnic macicznych, endometrioza, endometrium, hemofilia, hiperprolaktynemia, histerektomia, histerosalpingografia, histeroskopia, hormonalna terapia zastępcza, insulinooporność, kwas traneksamowy, lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwzapalny, małopłytkowość, menorrhagia, mięśniak macicy, morfologia krwi, nieprawidłowe krwawienie maciczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, polip endometrialny, poronienie, rak jajnika, rak macicy, rak szyjki macicy, rozrost endometrium, rzęsistkowica, rzeżączka, tamoksyfen, ultrasonografia miednicy, wkładka domaciczna, zaburzenie funkcji płytek krwi, zaburzenie hormonalne, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zespół policystycznych jajników - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Provera 5 mg
Medroksyprogesteronu octan, dostępny w preparacie Provera w dawkach 5 mg i 10 mg, jest stosowany w leczeniu wtórnego braku miesiączki (amenorrhea secundaria), czynnościowych bezowulacyjnych krwawień z macicy oraz endometriozy o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego. Lek działa poprzez regulację hormonalną endometrium, przywracając regularność cykli menstruacyjnych oraz stabilizując błonę śluzową macicy, co zmniejsza nasilenie krwawień i objawów endometriozy. Ponadto, Provera jest wskazana w profilaktyce rozrostu endometrium u kobiet stosujących terapię estrogenową, co zapobiega ryzyku rozwoju raka endometrium.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Systen 50 50 mcg/24 h (3,2 mg)
System transdermalny Systen 50 zawiera 3,2 mg estradiolu (estradiol półwodny) i uwalnia 50 μg estradiolu na dobę z plastra o powierzchni 16 cm². Stosowany jest w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet po menopauzie, z dawkowaniem dwa razy w tygodniu (plaster pozostaje na skórze 3-4 dni). Standardowy schemat to 3-tygodniowa aplikacja plastra z 7-dniową przerwą, podczas której może wystąpić krwawienie z dróg rodnych. U kobiet z zachowaną macicą konieczne jest dodatkowe podawanie progestagenu przez 12-14 dni w cyklu, aby zapobiec rozrostowi endometrium i ryzyku raka błony śluzowej macicy. Maksymalne dawki dobowe wynoszą 100 μg estradiolu u kobiet po histerektomii oraz 50 μg u kobiet z macicą, ze względu na bezpieczeństwo stosowanego progestagenu.
endometrioza, estradiol półwodny, histerektomia, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie z dróg rodnych, menopauza, objawy pomenopauzalne, octan noretysteronu, progestagen, przedawkowanie estrogenu, rak błony śluzowej macicy, rozrost endometrium, system transdermalny, terapia podtrzymująca, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Progesterone Besins
Produkt Progesterone Besins, zawierający mikronizowany progesteron w dawkach 100 mg i 200 mg w postaci miękkich kapsułek, nie jest środkiem antykoncepcyjnym i wymaga precyzyjnego poinformowania pacjentek przed rozpoczęciem terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na moment rozpoczęcia leczenia – terapia przed 15. dniem cyklu może skrócić jego długość lub wywołać krwawienie. Pacjentki z historią zakrzepicy żył wymagają ścisłego monitorowania, a w przypadku krwawienia z macicy konieczne jest wstrzymanie leczenia do wyjaśnienia przyczyny, w tym ocena endometrium. Wskazane jest przerwanie terapii przy wystąpieniu poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia widzenia, epizody zakrzepowo-zatorowe czy ciężkie bóle głowy. Brak miesiączki podczas terapii wymaga wykluczenia ciąży przed kontynuacją leczenia.
atrofia endometrium, biopsja endometrium, choroba zakrzepowo-zatorowa, endometrium, epizod zakrzepowo-zatorowy, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie międzymiesiączkowe, krwawienie z macicy, lecytyna sojowa, mammografia, miednica mniejsza, naczynia siatkówki, ostrość widzenia, podwójne widzenie, pokrzywka, progesteron mikronizowany, reakcja nadwrażliwości, rozrost endometrium, terapia pomenopauzalna, terapia progesteronem, terapia skojarzona, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia oczne, zakrzepica żylna, zmiana nowotworowa - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy i masy adneksem – Patofizjologia i mechanizm
Guzy i masy adneksa obejmują zmiany rozrostowe przydatków macicy, w tym jajników, jajowodów oraz struktur więzadłowych. Charakter tych zmian może być ginekologiczny lub nieginekologiczny, a ryzyko złośliwości istotnie wzrasta u kobiet po menopauzie, gdzie około 30% mas ma charakter nowotworowy. Patogeneza jest zróżnicowana i obejmuje torbiele czynnościowe, dojrzałe potworniaki, endometriozę oraz nowotwory nabłonkowe, z udziałem mutacji genetycznych takich jak BRCA1/2, STK11, TP53 czy PIK3CA. Szczególną uwagę zwraca zespół Peutza-Jeghersa, gdzie ryzyko nowotworów jest 18-krotnie wyższe, a także rzadkie guzy pochodzące z przewodu Wolffa (FATWO). Tempo wzrostu masy adneksa powyżej 50% w ciągu 6-12 miesięcy wiąże się z ryzykiem złośliwości około 9,3%, nawet przy niskim poziomie markera CA-125 i łagodnym obrazie ultrasonograficznym.
ciąża pozamaciczna, endometrioma, endometrioza, guz germinalny, guz podścieliska sznurów płciowych, hiperestrogenizm, jajniki i jajowody, marker biochemiczny, mutacja BRCA, nowotwór jajnika, nowotwór nabłonkowy, przedwczesne dojrzewanie płciowe, przewód Wolffa, przydatki macicy, rak endometrium, ropień jajnikowo-jajowodowy, rozrost endometrium, torbiel ciałka żółtego, torbiel czynnościowa, torbiel pęcherzykowa, wirylizacja, wodniak jajowodu, wsteczne miesiączkowanie, zespół Peutza-Jeghersa, ziarniszczak - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Marvelon 0,15 mg + 0,03 mg
Lek Marvelon, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,03 mg etynyloestradiolu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki leku oraz obecność lub wysokie ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), w tym aktywna zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, genetyczne defekty układu krzepnięcia (np. czynnik V Leiden, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także planowane długotrwałe unieruchomienie po zabiegach operacyjnych. Ponadto, Marvelon jest przeciwwskazany u pacjentek z tętniczymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi (ATE), takimi jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, migrena z aurą, oraz u osób z wysokim ryzykiem tych schorzeń, np. przy cukrzycy z powikłaniami naczyniowymi, ciężkim nadciśnieniu tętniczym i dyslipoproteinemii. Należy również unikać stosowania u pacjentek z chorobami wątroby, nowotworami zależnymi od hormonów płciowych, nieznaną etiologią krwawień z dróg rodnych oraz w ciąży lub jej podejrzeniu.
antykoagulant toczniowy, choroba naczyń mózgowych, ciężka choroba wątroby, ciężkie nadciśnienie tętnicze, czynnik V Leiden, dezogestrel etynyloestradiol, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, glekaprewir/pibrentaswir, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie z pochwy, laktoza jednowodna, migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór wątroby, ombitaswir parytaprewir rytonawir dazabuwir, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, rozrost endometrium, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Dydrogesteron – Przeciwwskazania stosowania
Dydrogesteron, syntetyczny progestagen o wysokiej biodostępności po podaniu doustnym, jest stosowany zarówno w monoterapii (np. Duphaston), jak i w terapii skojarzonej z estrogenem (preparaty Femoston). Podstawowymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, oraz obecność nowotworów zależnych od progestagenów, takich jak oponiak. Dydrogesteron jest również przeciwwskazany przy krwawieniach z pochwy o nieustalonej etiologii, wymagających diagnostyki wykluczającej patologie nowotworowe. W przypadku terapii skojarzonej z estradiolem lista przeciwwskazań rozszerza się o raka piersi, estrogenozależne guzy złośliwe (np. rak endometrium), nieleczony rozrost endometrium, choroby zakrzepowo-zatorowe (zarówno żylne, jak i tętnicze), zaburzenia krzepnięcia (np. niedobór białka C, S, antytrombiny), choroby wątroby do czasu normalizacji funkcji oraz porfirię.
choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic, choroba wątroby, choroba zakrzepowo-zatorowa, dydrogesteron, estradiol, estrogen, krwawienie z pochwy, laktoza jednowodna, monoterapia, nadwrażliwość, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, oponiak, porfiria, progesteron, rak endometrium, rak piersi, rozrost endometrium, zaburzenia syntezy hemu, zaburzenia układu krzepnięcia, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Femoston conti 1 mg + 5 mg
Lek Femoston conti 1 mg + 5 mg, zawierający 17β-estradiol (estradiol półwodny) oraz dydrogesteron, jest przeciwwskazany u pacjentek z nowotworami estrogenozależnymi lub progestagenozależnymi, takimi jak rak piersi, rak endometrium czy oponiak. Ponadto, nie powinien być stosowany u kobiet z chorobami zakrzepowo-zatorowymi, w tym żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) oraz zaburzeniami zakrzepowymi o znanej etiologii, np. niedoborem białka C, S lub antytrombiny. Przeciwwskazaniem są także nieleczone krwawienia z dróg rodnych, nieleczony rozrost endometrium, ostra lub nieustabilizowana choroba wątroby, porfiria oraz nadwrażliwość na składniki leku, w tym laktozę jednowodną.
choroba niedokrwienna serca, choroba wątroby, dydrogesteron, estradiol półwodny, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, nowotwór estrogenozależny, nowotwór progestagenozależny, oponiak, ostra choroba wątroby, porfiria, rak endometrium, rak piersi, rozrost endometrium, trombofilia wrodzona, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa