czynnik ryzyka chorób zakrzepowo-zatorowych

Czynniki ryzyka chorób zakrzepowo-zatorowych to wszelkie okoliczności, które zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju zakrzepicy żylnej lub zatorowości płucnej. Tradycyjnie dzieli się je na czynniki wrodzone (genetyczne) i nabyte. Do najważniejszych czynników wrodzonych zalicza się mutacje czynnika V Leiden, mutację genu protrombiny, niedobory białka C i S oraz niedobór antytrombiny.

Wśród nabytych czynników ryzyka szczególne znaczenie mają unieruchomienie, zabiegi operacyjne (zwłaszcza ortopedyczne), urazy, nowotwory złośliwe, ciąża i połóg, doustna antykoncepcja hormonalna, hormonalna terapia zastępcza, zespół antyfosfolipidowy oraz wiek powyżej 40 lat. Otyłość, palenie tytoniu i żylaki kończyn dolnych również zwiększają ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.

Ocena czynników ryzyka jest niezbędna zarówno w prewencji pierwotnej, jak i wtórnej chorób zakrzepowo-zatorowych. W praktyce klinicznej wykorzystuje się różne skale oceny ryzyka, takie jak skala Wellsa czy skala Padewska, które pomagają w identyfikacji pacjentów wymagających profilaktyki przeciwzakrzepowej. Odpowiednie postępowanie profilaktyczne, obejmujące zarówno metody farmakologiczne (głównie heparyny drobnocząsteczkowe lub nowe doustne antykoagulanty), jak i metody mechaniczne, pozwala znacząco zmniejszyć częstość występowania tych groźnych powikłań.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl