rozrost peroksysomów

Rozrost peroksysomów to zjawisko zwiększenia liczby i rozmiaru peroksysomów w komórkach w odpowiedzi na różne bodźce, najczęściej metaboliczne lub farmakologiczne. Peroksysomy to organelle komórkowe, które uczestniczą w metabolizmie lipidów, detoksykacji i neutralizacji reaktywnych form tlenu.

Proces ten jest regulowany przez grupę czynników transkrypcyjnych zwanych receptorami aktywowanymi przez proliferatory peroksysomów (PPAR). Występują trzy główne izoformy PPAR: alfa, delta (beta) i gamma, które kontrolują ekspresję genów zaangażowanych w metabolizm lipidów, homeostazę glukozy oraz różnicowanie komórek.

W kontekście klinicznym, rozrost peroksysomów może być indukowany przez niektóre leki, w tym fibraty stosowane w leczeniu dyslipidemii. U gryzoni nadmierna aktywacja PPARα może prowadzić do rozwoju nowotworów wątroby, jednak podobny efekt nie został potwierdzony u ludzi ze względu na różnice międzygatunkowe w ekspresji i funkcji PPAR.

Zaburzenia funkcji peroksysomów występują w rzadkich chorobach genetycznych, takich jak zespół Zellwegera, adrenoleukodystrofia i choroba Refsuma, które charakteryzują się akumulacją bardzo długołańcuchowych kwasów tłuszczowych i innymi zaburzeniami metabolicznymi, prowadzącymi do poważnych konsekwencji neurologicznych i rozwojowych.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl