neuroleptyk fenotiazyny

Neuroleptyki fenotiazyny to klasa leków przeciwpsychotycznych pierwszej generacji, wywodzących się strukturalnie od związku chemicznego fenotiazyny. Należą do nich m.in. chlorpromazyna (pierwszy wprowadzony do lecznictwa neuroleptyk), lewomepromazyna, perfenazyna, tiorydazyna i flufenazyna.

Mechanizm działania neuroleptyków fenotiazyny polega głównie na blokowaniu receptorów dopaminowych D2 w układzie mezolimbicznym, co odpowiada za ich działanie przeciwpsychotyczne. Jednocześnie blokują one receptory dopaminowe w innych szlakach, co prowadzi do charakterystycznych działań niepożądanych, przede wszystkim objawów pozapiramidowych i hiperprolaktynemii.

Leki te wykazują również działanie przeciwhistaminowe, przeciwcholinergiczne i przeciwadrenergiczne, co wpływa na profil ich działań niepożądanych. Do typowych skutków ubocznych należą: sedacja, spadki ciśnienia, zaburzenia seksualne, przyrost masy ciała oraz objawy pozapiramidowe (parkinsonizm polekowy, akatyzja, dystonia ostra i późna dyskineza).

Pomimo wprowadzenia do lecznictwa neuroleptyków atypowych (drugiej generacji), fenotiazyny nadal znajdują zastosowanie w leczeniu schizofrenii, zaburzeń schizoafektywnych, psychoz, manii, a także w kontroli nudności, wymiotów oraz silnego lęku i pobudzenia. Ze względu na profil działań niepożądanych, obecnie stosowane są rzadziej niż leki nowszej generacji.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl