warstwa ziarnista
Warstwa ziarnista (stratum granulosum) to jedna z warstw naskórka, zlokalizowana pomiędzy warstwą kolczystą a warstwą jasną. Charakteryzuje się obecnością keratynocytów zawierających charakterystyczne ziarnistości keratohialinowe, bogate w białko profilagrynę oraz ziarnistości lamelarnych (ciałek Odlanda) zawierających lipidy.
W warstwie ziarnistej zachodzą kluczowe procesy keratynizacji, podczas których komórki naskórka stopniowo tracą jądra i organelle, przekształcając się w płaskie, martwe komórki warstwy rogowej. Profilagryna przekształca się tu w filagrynę, która agreguje filamenty keratynowe, przyczyniając się do spłaszczenia komórek.
Ciałka lameralne uwalniają swoją zawartość do przestrzeni międzykomórkowych, tworząc barierę lipidową, kluczową dla funkcji ochronnej naskórka. Zaburzenia w strukturze lub funkcji warstwy ziarnistej mogą prowadzić do różnych dermatoz, w tym ichtyoz i atopowego zapalenia skóry.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki i kurzajki – Patofizjologia i mechanizm
Brodawki i kurzajki to łagodne zmiany skórne wywoływane przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), głównie typów 1, 2, 4, 7, 27, 29 i 57. Infekcja rozpoczyna się przez mikrourazy skóry, a wirus replikuje się w warstwie podstawnej naskórka, prowadząc do hiperplazji, hiperkeratozy oraz powstawania charakterystycznych koilocytów. Okres inkubacji wynosi od 2 do 6 miesięcy, a nawet do roku. HPV unika rozpoznania przez układ odpornościowy, co umożliwia długotrwałe przetrwanie wirusa w skórze. Odpowiedź immunologiczna, zwłaszcza komórkowa z udziałem limfocytów T CD8+, jest kluczowa dla eliminacji wirusa i regresji brodawek. Czynniki ryzyka obejmują immunosupresję, uszkodzenia skóry, wilgotne środowisko oraz kontakt z zakażonymi powierzchniami. Brodawki mają tendencję do samoistnej regresji w około 65% przypadków w ciągu 2 lat, jednak nawroty są częste, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością.
akantoza, białka wirusowe, bleomycyna, brodawki podeszwowe, epidermodysplasia verruciformis, hiperkeratoza, imikwimod, interferon alfa-2b, kantarydyna, koilocyty, komórki Langerhansa, krioterapia, kwas salicylowy, kwas trójchlorooctowy, limfocyty T CD8+, limfocyty T supresorowe, nadwrażliwość typu IV, odporność humoralna, odporność komórkowa, promieniowanie ultrafioletowe, przeciwciała monoklonalne, rak brodawkujący, terapia mikrofalowa, warstwa podstawna naskórka, warstwa rogowa naskórka, warstwa ziarnista, wirus brodawczaka ludzkiego - Leksykon chorób i schorzeń
Modzele i pęcherze – Patofizjologia i mechanizm
Modzele i pęcherze to zmiany hiperkeratotyczne powstające w wyniku przewlekłego ucisku i tarcia, prowadzące do nadmiernego rogowacenia naskórka (hiperkeratozy). Patogeneza obejmuje proliferację keratynocytów, uwalnianie cytokin i zmiany w strukturze skóry, takie jak akantoza i parakeratoza. Modzele (calluses) to rozległe, nieostro odgraniczone obszary hiperkeratozy, najczęściej na podeszwach stóp, natomiast pęcherze (corns) to ograniczone zmiany z centralnym stożkowatym rdzeniem keratynowym, powodującym ból i stan zapalny, lokalizujące się zwykle na wierzchniej stronie palców. Kluczową rolę w patogenezie odgrywają wyniosłości kostne, deformacje stóp (np. palce młotkowate, haluksy) oraz nieprawidłowa biomechanika chodu, które zwiększają nacisk na skórę. Czynniki zewnętrzne, takie jak nieodpowiednie obuwie i wysoka aktywność fizyczna, nasilają procesy powstawania tych zmian.
akantoza, cukrzyca, cytokina, hiperkeratoza, infekcja kości, keratosis punctata, keratynocyt, modzel i pęcherz, modzel podeszwowy, owrzodzenie, palec młoteczkowaty, palec młotkowaty, palec szponiasty, paluch koślawy, parakeratoza, płaskostopie, reumatoidalne zapalenie stawów, rogowacenie naskórka, stan zapalny, tkanka kostna, tkanka włóknista, twardzina układowa, udar mózgu, warstwa rogowa, warstwa ziarnista, zgorzel - Leksykon chorób i schorzeń
Ichtyoza – Diagnostyka i diagnoza
Ichtyoza to grupa rzadkich, genetycznych zaburzeń rogowacenia skóry, charakteryzujących się nadmiernym nagromadzeniem zrogowaciałych komórek naskórka, co skutkuje suchą, łuszczącą się skórą o wyglądzie rybiej łuski. Diagnostyka ichtyozy wymaga podejścia multidyscyplinarnego, obejmującego ocenę kliniczną, badania histopatologiczne oraz genetyczne. Typowe formy to ichtyoza pospolita (mutacje w genie FLG, objawy pojawiają się między 3 a 12 miesiącem życia, histologicznie hiperkeratoza i zmniejszona warstwa ziarnista), ichtyoza związana z chromosomem X (deleje lub mutacje w genie STS, objawy od urodzenia, nieregularne zmętnienia rogówki, pogrubiona warstwa rogowa bez parakeratozy) oraz ichtyoza lamelarna (mutacje w genach TGM1, ALOX12B, ALOXE3, NIPAL4, CYP4F22, ABCA12, masywna ortohiperkeratoza i parakeratoza). Diagnostyka molekularna, w tym sekwencjonowanie nowej generacji (NGS), umożliwia identyfikację mutacji w ponad 30 genach, co pozwala na precyzyjną klasyfikację i poradnictwo genetyczne.
akantoza, badanie histopatologiczne, badanie kliniczne, badanie mikroskopowe, biopsja kosmówki, biopsja skóry, chłoniak T-komórkowy, choroba Hodgkina, czerwienica prawdziwa, delecja genu, diagnostyka molekularna, diagnostyka prenatalna, ektropion, filagryna, hiperkeratoza, ichtyoza, ichtyoza epidermolityczna, ichtyoza Harlekin, ichtyoza lamelarna, ichtyoza nabyta, ichtyoza pospolita, mutacja genowa, parakeratoza, pęcherzowe oddzielanie naskórka, płyn owodniowy, poradnictwo genetyczne, przeznaskórkowa utrata wody, sekwencjonowanie nowej generacji, sekwencjonowanie Sangera, sulfataza steroidowa, szpiczak mnogi, terapia genowa, transglutaminaza 1, warstwa ziarnista, zespół mielodysplastyczny