ichtyoza nabyta
Ichtyoza nabyta (łac. ichthyosis acquisita) to rzadkie schorzenie skóry charakteryzujące się nadmiernym rogowaceniem naskórka, które pojawia się wtórnie do innych chorób lub czynników, w przeciwieństwie do ichtyoz wrodzonych, które są uwarunkowane genetycznie. Klinicznie objawia się suchą, łuszczącą się skórą przypominającą rybie łuski, stąd nazwa pochodząca od greckiego słowa „ichthys” (ryba).
Najczęstszymi przyczynami ichtyozy nabytej są choroby nowotworowe (szczególnie ziarnica złośliwa, szpiczak mnogi, rak piersi), choroby autoimmunologiczne (toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie skórno-mięśniowe), zaburzenia endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy, niedoczynność przytarczyc), niedobory żywieniowe oraz stosowanie niektórych leków (m.in. niacynamidu, statyn, litu, retinoidów).
Diagnostyka ichtyozy nabytej opiera się na badaniu klinicznym, badaniach laboratoryjnych oraz histopatologicznych. Kluczowe jest zidentyfikowanie choroby podstawowej, która wywołała zmiany skórne. Leczenie obejmuje terapię choroby podstawowej oraz miejscowe stosowanie środków nawilżających, keratolitycznych zawierających mocznik, kwas salicylowy lub alfa-hydroksykwasy, które zmniejszają nasilenie łuszczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ichtyoza – Leczenie
Ichtyoza to grupa dermatoz charakteryzujących się zaburzeniami rogowacenia, prowadzącymi do suchości, łuszczenia i zgrubienia naskórka. Leczenie jest głównie objawowe i obejmuje intensywną pielęgnację skóry z zastosowaniem emolientów zawierających lanolinę, kwasy alfa-hydroksylowe, mocznik (10-12%), glikol propylenowy, ceramidy i cholesterol w proporcji 3:1:1. Kluczowe są regularne kąpiele nawilżające, często z dodatkiem wodorowęglanu sodu, skrobi lub wybielacza w ciężkich przypadkach, co wspomaga złuszczanie i redukcję bakterii. Środki keratolityczne, takie jak kwas mlekowy (5-12%), mocznik (2-10%), kwas glikolowy (5-15%), glikol propylenowy (10-25%) i kwas salicylowy (3-6%), przyspieszają złuszczanie, jednak wymagają ostrożności u dzieci i na dużych powierzchniach skóry. Miejscowe retinoidy (tretynoina, tazaroten 0,05%) stosuje się miejscowo ze względu na działanie drażniące, natomiast w ciężkich postaciach zaleca się doustne retinoidy: acytretynę (1 mg/kg/dobę) lub izotretynoinę (2 mg/kg/dobę), z uwzględnieniem ryzyka działań niepożądanych i teratogenności.
acytretyna, błona kolodionowa, ceramidy, cyklosporyna A, dupilumab, emolient, ichtyoza lamelarna, ichtyoza nabyta, ichtyoza pospolita, izotretynoina, kąpiel lecznicza, kąpiel wybielaczowa, kwas glikolowy, kwas mlekowy, kwas salicylowy, mocznik, pielęgnacja oczu, pielęgnacja skóry, pimekrolimus, przeciwciało monoklonalne, retinoid miejscowy, retinoid ogólnoustrojowy, sekukinumab, środek keratolityczny, tazaroten, terapia biologiczna, terapia genowa, terapia zastępowania enzymów, tretynoina, ustekinumab, zaburzenie rogowacenia, zakażenie bakteryjne skóry, zapalenie zrębu rogówki - Leksykon chorób i schorzeń
Ichtyoza – Diagnostyka i diagnoza
Ichtyoza to grupa rzadkich, genetycznych zaburzeń rogowacenia skóry, charakteryzujących się nadmiernym nagromadzeniem zrogowaciałych komórek naskórka, co skutkuje suchą, łuszczącą się skórą o wyglądzie rybiej łuski. Diagnostyka ichtyozy wymaga podejścia multidyscyplinarnego, obejmującego ocenę kliniczną, badania histopatologiczne oraz genetyczne. Typowe formy to ichtyoza pospolita (mutacje w genie FLG, objawy pojawiają się między 3 a 12 miesiącem życia, histologicznie hiperkeratoza i zmniejszona warstwa ziarnista), ichtyoza związana z chromosomem X (deleje lub mutacje w genie STS, objawy od urodzenia, nieregularne zmętnienia rogówki, pogrubiona warstwa rogowa bez parakeratozy) oraz ichtyoza lamelarna (mutacje w genach TGM1, ALOX12B, ALOXE3, NIPAL4, CYP4F22, ABCA12, masywna ortohiperkeratoza i parakeratoza). Diagnostyka molekularna, w tym sekwencjonowanie nowej generacji (NGS), umożliwia identyfikację mutacji w ponad 30 genach, co pozwala na precyzyjną klasyfikację i poradnictwo genetyczne.
akantoza, badanie histopatologiczne, badanie kliniczne, badanie mikroskopowe, biopsja kosmówki, biopsja skóry, chłoniak T-komórkowy, choroba Hodgkina, czerwienica prawdziwa, delecja genu, diagnostyka molekularna, diagnostyka prenatalna, ektropion, filagryna, hiperkeratoza, ichtyoza, ichtyoza epidermolityczna, ichtyoza Harlekin, ichtyoza lamelarna, ichtyoza nabyta, ichtyoza pospolita, mutacja genowa, parakeratoza, pęcherzowe oddzielanie naskórka, płyn owodniowy, poradnictwo genetyczne, przeznaskórkowa utrata wody, sekwencjonowanie nowej generacji, sekwencjonowanie Sangera, sulfataza steroidowa, szpiczak mnogi, terapia genowa, transglutaminaza 1, warstwa ziarnista, zespół mielodysplastyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Ichtyoza – Objawy
Ichtyoza to grupa genetycznie uwarunkowanych lub nabytych zaburzeń skóry charakteryzujących się suchą, łuszczącą się i zgrubiałą skórą, której nasilenie zależy od typu choroby i czynników środowiskowych. Najczęstszą formą jest ichtyoza vulgaris, stanowiąca ponad 95% przypadków, objawiająca się łuskami o barwie białej, szarej lub brązowej, głównie na kończynach i tułowiu, nasilającymi się zimą. Cięższe postaci, takie jak harlequin ichthyosis, manifestują się u noworodków twardymi, pękającymi płytami skóry, deformacjami twarzy, ograniczeniem ruchomości i ryzykiem powikłań takich jak sepsa czy niewydolność oddechowa. Inne formy, jak lamellar ichthyosis, charakteryzują się obecnością błony kolodionowej u noworodków oraz rozległym łuszczeniem skóry i problemami z termoregulacją. Objawy często pojawiają się w dzieciństwie (między 3 miesiącem a 5 rokiem życia) i mogą ulegać sezonowym wahaniom, nasilając się w zimnych, suchych warunkach i poprawiając latem. Ichtyoza nabyta występuje u dorosłych i jest związana z chorobami układowymi lub lekami, a jej objawy ustępują po leczeniu przyczyny.
błona kolodionowa, depresja, hiperpigmentacja, ichtyoza, ichtyoza lamelarna, ichtyoza nabyta, ichtyoza typu Harlekina, keratosis pilaris, lęk, łuski skórne, napięcie skóry, niewydolność oddechowa, pęcherze skórne, pękanie skóry, retinoidy, sepsa, suche oczy, świąd, utrata włosów, uwarunkowanie genetyczne, zaburzenia elektrolitowe, zaczerwienienie skóry, zgrubienie skóry