aminokwas względnie niezbędny
Aminokwas względnie niezbędny (ang. conditionally essential amino acid) to aminokwas, który w normalnych warunkach może być syntetyzowany przez organizm, ale w określonych sytuacjach fizjologicznych lub patologicznych jego endogenna synteza staje się niewystarczająca, co wymaga jego dodatkowej podaży z zewnątrz.
Do grupy aminokwasów względnie niezbędnych zalicza się m.in. argininę, cysteinę, glutaminę, glicynę, prolinę i tyrozynę. Ich status „względnej niezbędności” ujawnia się szczególnie w stanach zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego, takich jak: ciężkie urazy, rozległe oparzenia, sepsa, intensywny wysiłek fizyczny, wzrost organizmu, ciąża czy okresy rekonwalescencji.
Z klinicznego punktu widzenia, aminokwasy względnie niezbędne mają istotne znaczenie w leczeniu żywieniowym. Przykładowo, arginina odgrywa kluczową rolę w procesach gojenia ran i funkcji immunologicznych, glutamina jest ważnym substratem energetycznym dla komórek układu odpornościowego i enterocytów, a cysteina uczestniczy w syntezie glutationu – kluczowego przeciwutleniacza komórkowego.
Podczas planowania wsparcia żywieniowego u pacjentów w stanach krytycznych, należy uwzględnić zwiększone zapotrzebowanie na aminokwasy względnie niezbędne, ponieważ ich odpowiednia podaż może wpłynąć na przyspieszenie procesu zdrowienia i zmniejszenie ryzyka powikłań.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Cystyna – Właściwości farmakodynamiczne
Preparat do żywienia pozajelitowego Vamin 14 Electrolyte-Free zawiera cystynę w formie mieszaniny L-cysteiny i L-cystyny w stężeniu 420 mg/1000 ml roztworu, wchodzącą w skład całkowitej puli aminokwasów niezbędnych o łącznej zawartości 38,7 g/l. Roztwór charakteryzuje się pH 5,6, osmolalnością 810 mOsm/kg H2O oraz zawartością azotu 13,5 g/l, a także buforującym dodatkiem około 90 mmol octanu. Aminokwasy zawarte w preparacie obejmują zarówno egzogenne (np. L-izoleucyna 4,2 g/l, L-leucyna 5,9 g/l, L-walina 5,5 g/l, L-lizyna 6,8 g/l), względnie niezbędne (L-arginina 8,4 g/l, L-histydyna 5,1 g/l), jak i nieegzogenne, co zapewnia zrównoważony profil aminokwasowy niezbędny do wsparcia procesów anabolicznych. Preparat nie wykazuje specyficznych działań farmakodynamicznych poza właściwościami odżywczymi typowymi dla aminokwasów.
alanina, aminokwas aromatyczny, aminokwas niezbędny, aminokwas rozgałęziony, aminokwas siarkowy, aminokwas względnie niezbędny, arginina, cysteina, cystyna, fenyloalanina, glicyna, histydyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, lizyna, metionina, mostek disiarczkowy, octan lizyny, osmolalność, proces anaboliczny, prolina, roztwór do infuzji, seryna, substancja przeciwutleniająca, substrat energetyczny, terapia żywieniowa, treonina, tryptofan, tyrozyna, Vamin 14 Electrolyte-Free, wartość energetyczna, żywienie pozajelitowe