inhibitor 5-α-reduktazy

Inhibitor 5-α-reduktazy to substancja blokująca działanie enzymu 5-alfa-reduktazy, który odpowiada za konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT). DHT jest silnym hormonem androgennym odgrywającym kluczową rolę w rozwoju męskich cech płciowych, ale także w patogenezie łysienia androgenowego oraz łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH).

W praktyce klinicznej stosowane są dwa główne inhibitory 5-α-reduktazy: finasteryd i dutasteryd. Finasteryd blokuje selektywnie izoenzym typu II 5-α-reduktazy, podczas gdy dutasteryd hamuje zarówno izoenzym typu I, jak i typu II, co zapewnia większą skuteczność w obniżaniu poziomu DHT w organizmie.

Inhibitory 5-α-reduktazy znajdują zastosowanie w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (zmniejszają objętość prostaty i łagodzą objawy z dolnych dróg moczowych), a także w terapii łysienia androgenowego u mężczyzn. Potencjalne działania niepożądane obejmują zaburzenia seksualne, w tym obniżenie libido, zaburzenia erekcji oraz zaburzenia ejakulacji, które mogą utrzymywać się nawet po odstawieniu leku (zespół poinhibitorowy).

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przeciwwskazania – Landulosin 0,5 mg + 0,4 mg

Preparat Landulosin, zawierający 0,5 mg dutasterydu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku (0,367 mg tamsulosyny), jest przeciwwskazany u kobiet, dzieci i młodzieży ze względu na ryzyko zaburzeń hormonalnych i wpływ na płód męski. Nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na dutasteryd, tamsulosynę, inne inhibitory 5-α-reduktazy, soję, orzeszki ziemne oraz substancje pomocnicze, w tym glikol propylenowy (299,46 mg/kapsułkę, co odpowiada 4,27 mg/kg). Przeciwwskazaniem jest również niedociśnienie ortostatyczne oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji leku i działań niepożądanych wynikających z metabolizmu wątrobowego obu substancji czynnych.
antagonista receptorów α1-adrenergicznych, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ciśnienie tętnicze krwi, dutasteryd i tamsulosyny chlorowodorek, glikol propylenowy, inhibitor 5-α-reduktazy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lecytyna sojowa, lek hipotensyjny, metabolizm androgenów, metabolizm wątrobowy, niedociśnienie ortostatyczne, poziom PSA, swoisty antygen sterczowy, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, zaćma, zespół wiotkiej tęczówki
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Apo-Fina 5 mg

Finasteryd, jako inhibitor 5-α-reduktazy, hamuje konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu, co ma kluczowe znaczenie dla rozwoju męskich narządów płciowych w okresie prenatalnym. Z tego powodu lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet mogących zajść w ciążę, ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia wad rozwojowych zewnętrznych narządów płciowych u płodów płci męskiej. Kontakt przezskórny z finasterydem, zwłaszcza w przypadku uszkodzonych tabletek (rozkruszonych lub przełamanych), stanowi potencjalne zagrożenie dla płodu, gdyż substancja czynna może przenikać przez skórę. Tabletki Apo-Fina w dawce 5 mg posiadają otoczkę ochronną, skuteczną jedynie przy zachowaniu integralności tabletki.
absorpcja przezskórna, barierowa metoda antykoncepcji, dihydrotestosteron, działanie niepożądane, ekspozycja na finasteryd, ekspozycja na nasienie, finasteryd, inhibitor 5-α-reduktazy, kobieta karmiąca piersią, kobieta w ciąży, metabolizm androgenu, przenikanie do mleka kobiecego, przenikanie przez skórę, rozwój płciowy, wada rozwojowa, zewnętrzne narządy płciowe
Leksykon substancji czynnych
Finasteryd – Przeciwwskazania stosowania

Finasteryd, inhibitor 5-α-reduktazy typu II, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub laktozę jednowodną, co jest istotne u osób z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie u kobiet, zwłaszcza w ciąży lub planujących ciążę, ze względu na ryzyko teratogennego działania na płód męski. Finasteryd jest również przeciwwskazany u dzieci i młodzieży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i potencjalnego wpływu na rozwój narządów płciowych. W przypadku preparatów 1 mg stosowanych w łysieniu androgenowym, niezalecane jest jednoczesne stosowanie innych inhibitorów 5α-reduktazy w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, aby uniknąć kumulacji działań niepożądanych, w tym zaburzeń funkcji seksualnych.
aerozol na skórę, dihydrotestosteron, działanie teratogenne, farmakokinetyka leku, inhibitor 5-α-reduktazy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, laktoza jednowodna, łysienie androgenowe, myśli samobójcze, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, przerost gruczołu krokowego, stężenie w osoczu, teratogenność, testosteron, wywiad alergologiczny, zaburzenia depresyjne, zaburzenia nastroju, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon substancji czynnych
Tamsulozyna – Wskazania do stosowania

Tamsulozyna chlorowodorek, stosowana w dawce 0,4 mg (0,367 mg w postaci zasady), jest selektywnym antagonistą receptorów α1A i α1D, wykorzystywanym w leczeniu objawów dolnych dróg moczowych (LUTS) związanych z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH). Monoterapia tamsulozyną jest wskazana u pacjentów z umiarkowanymi objawami LUTS (IPSS > 7), małą lub umiarkowaną objętością prostaty (< 40 ml) oraz niskim ryzykiem progresji choroby. Leczenie to szybko łagodzi objawy, poprawia parametry uroflowmetryczne (Qmax) oraz zmniejsza objętość moczu zalegającego po mikcji, co przekłada się na poprawę jakości życia. Preparaty złożone łączące tamsulozynę (0,4 mg) z dutasterydem (0,5 mg) są rekomendowane u pacjentów z ciężkimi objawami BPH, znacznie powiększonym gruczołem (> 40 ml), podwyższonym PSA (> 1,5 ng/ml) oraz wysokim ryzykiem ostrego zatrzymania moczu (AUR) i progresji choroby, zmniejszając ryzyko AUR o 65-75% oraz konieczność interwencji chirurgicznej o 65-70%.
antagonista receptorów alfa-adrenergicznych, antygen PSA, częstomocz, dutasteryd, dysuria, hipotensja ortostatyczna, inhibitor 5-α-reduktazy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, Międzynarodowa Skala Objawów Prostaty, niepełne opróżnienie pęcherza, objawy obstrukcyjne, objawy podrażnieniowe, objawy z dolnych dróg moczowych, objętość prostaty, osłabienie strumienia moczu, ostre zatrzymanie moczu, parcie na mocz, przerywany strumień moczu, receptory alfa-adrenergiczne, tamsulozyna, uroflowmetria, zaburzenia wytrysku, zaleganie moczu po mikcji
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Marumax

Przed rozpoczęciem terapii produktem Marumax, zawierającym 0,5 mg dutasterydu i 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku, konieczna jest szczegółowa ocena stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka działań niepożądanych, w tym niewydolności serca. Badanie REDUCE wykazało wzrost częstości raka prostaty o wysokim stopniu złośliwości (Gleason 8-10) u pacjentów stosujących dutasteryd (0,9% vs 0,6% placebo), choć związek ten nie jest jednoznaczny. Monitorowanie stężenia PSA jest kluczowe, ponieważ Marumax obniża jego poziom o około 50% po 6 miesiącach, co wymaga ustalenia nowej wartości wyjściowej i regularnej kontroli. Wzrost PSA względem najniższego poziomu może wskazywać na rozwój raka prostaty lub nieprzestrzeganie terapii, co wymaga dokładnej oceny klinicznej. Ponadto, stosunek wolnego PSA do całkowitego pozostaje niezmieniony, co ułatwia diagnostykę. Zaleca się także badanie per rectum i inne procedury diagnostyczne przed i w trakcie leczenia.
antagonista receptora α1-adrenergicznego, badanie per rectum, dutasteryd, IFIS, inhibitor 5-α-reduktazy, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, ketokonazol, lek α1-adrenolityczny, metabolizm CYP2D6, niedociśnienie objawowe, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, nowotwór gruczołu sutkowego, paroksetyna, PSA, rak gruczołu krokowego, skala Gleasona, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, swoisty antygen sterczowy, tamsulosyna, usunięcie zaćmy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Aristo 10 mg

Tadalafil jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami tego enzymu, takimi jak ketokonazol (200 mg/dobę podwaja AUC tadalafilu 10 mg, a 400 mg/dobę – czterokrotnie zwiększa AUC przy dawce 20 mg) oraz rytonawir (dwukrotny wzrost AUC przy dawce 20 mg). Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają ekspozycję na tadalafil nawet o 88%, co może obniżać jego skuteczność. Jednoczesne stosowanie tadalafilu z azotanami jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiej hipotensji; interakcja utrzymuje się powyżej 24 godzin i wymaga co najmniej 48-godzinnego odstępu od ostatniej dawki tadalafilu (2,5-20 mg) przed podaniem azotanów. Ponadto, tadalafil nasila działanie hipotensyjne leków blokujących receptory α-adrenergiczne, zwłaszcza doksazosyny (4 mg i 8 mg), co może prowadzić do omdleń i wymaga unikania jednoczesnego stosowania.
alfuzosyna, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, azotan, bendrofluazyd, beta-bloker, biodostępność, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, czas protrombinowy, doksazosyna, enalapryl, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, induktor cytochromu P450, inhibitor 5-α-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost prostaty, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm tadalafilu, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, nieselektywny inhibitor fosfodiesterazy, nitrogliceryna, R-warfaryna, receptor α-adrenergiczny, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, S-warfaryna, selektywny inhibitor CYP3A4, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hyplafin 5 mg

Badania przedkliniczne finasterydu, substancji czynnej leku Hyplafin, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych, bez istotnych toksycznych, genotoksycznych czy kancerogennych efektów. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności, a badania kancerogenności nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów. W badaniach na samcach szczurów zaobserwowano farmakologicznie indukowane zmniejszenie masy gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych oraz obniżenie wskaźnika płodności, co wiąże się z mechanizmem działania finasterydu jako inhibitora 5-α-reduktazy. U samic szczurów w okresie ciąży podawanie leku powodowało feminizację płodów męskich, co jest zgodne z wpływem na metabolizm androgenów.
badanie genotoksyczne, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, feminizacja płodu, finasteryd, gruczoł krokowy, gruczoł płciowy, inhibitor 5-α-reduktazy, metabolizm androgenów, model doświadczalny, narząd płciowy, nieprawidłowości płodu, nowotwór, pęcherzyk nasienny, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, rozwój płodowy, rozwój zarodkowy, toksyczność przewlekła, układ rozrodczy, wada rozwojowa
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Marumax 0,5 mg + 0,4 mg

Marumax, zawierający dutasteryd (0,5 mg) oraz tamsulosyny chlorowodorek (0,4 mg), nie był oceniany jako produkt złożony w badaniach nieklinicznych, jednak obie substancje czynne zostały przebadane oddzielnie. Dutasteryd, jako inhibitor 5-α-reduktazy, wykazał w badaniach na modelach zwierzęcych toksyczne działanie na układ rozrodczy samców szczurów, objawiające się zmniejszeniem masy gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych oraz obniżeniem płodności, co jest zgodne z jego mechanizmem działania. W badaniach reprodukcyjnych u samic szczurów i królików podawanie dutasterydu w okresie ciąży prowadziło do feminizacji płodów męskich, jednak u naczelnych nie zaobserwowano takich efektów mimo ekspozycji na stężenia przekraczające te u ludzi, co sugeruje niskie ryzyko szkodliwego wpływu dutasterydu obecnego w nasieniu na rozwój płodów męskich.
antagonista receptora α1-adrenergicznego, dutasteryd, feminizacja płodu, genotoksyczność, gruczoł krokowy, gruczoł płciowy dodatkowy, hiperprolaktynemia, inhibitor 5-α-reduktazy, Marumax, pęcherzyk nasienny, potencjał rakotwórczy, skład nasienia, tamsulosyna, tamsulosyny chlorowodorek, teratogenność, toksyczność, wskaźnik płodności, zaburzenie ejakulacji, zmiana proliferacyjna
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Aristo 20 mg

Tadalafil jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg/dobę i 400 mg/dobę) oraz rytonawir (200 mg dwa razy na dobę), znacząco zwiększają ekspozycję na tadalafil (AUC wzrost 2- do 4-krotny, Cmax wzrost do 22%), co wymaga ostrożności w stosowaniu. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu o 88%, co może obniżyć jego skuteczność terapeutyczną. Ponadto, tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, a odstęp czasowy między podaniem powinien wynosić co najmniej 48 godzin. Interakcje z lekami blokującymi receptory α-adrenergiczne, zwłaszcza doksazosyną, mogą prowadzić do istotnego nasilenia działania hipotensyjnego i objawów takich jak omdlenia, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania.
alfuzosyna, amlodypina, azotan, bendrofluazyd, bloker kanału wapniowego, bloker receptora angiotensyny II, bloker receptora β-adrenergicznego, czas protrombinowy, doksazosyna, dysfagia, enalapryl, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-α-reduktazy, inhibitor cytochromu P450, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek przeciwcukrzycowy, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, R-warfaryna, receptor α-adrenergiczny, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Aristo 5 mg

Badania farmakokinetyczne wykazały, że tadalafil jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co implikuje istotne interakcje z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Ketokonazol w dawce 200 mg/dobę podwaja ekspozycję (AUC) na tadalafil 10 mg i zwiększa Cmax o 15%, natomiast dawka 400 mg/dobę zwiększa AUC tadalafilu 20 mg czterokrotnie i Cmax o 22%. Rytonawir (200 mg dwa razy dziennie) podwaja AUC tadalafilu 20 mg bez wpływu na Cmax. Inhibitory proteazy i CYP3A4 (np. erytromycyna, klarytromycyna, itrakonazol, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać stężenie tadalafilu, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Z kolei induktor CYP3A4, ryfampicyna, zmniejsza AUC tadalafilu o 88%, co może obniżyć skuteczność leku. Ponadto, tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane; po ostatniej dawce tadalafilu należy odczekać co najmniej 48 godzin przed podaniem azotanów. Jednoczesne stosowanie doksazosyny (4-8 mg/dobę) i tadalafilu (5-20 mg) znacząco nasila efekt hipotensyjny, zwiększając ryzyko omdleń, co stanowi przeciwwskazanie do takiego połączenia.
antagonista receptora angiotensyny II, azotan, bloker kanału wapniowego, CYP3A4, czas krwawienia, czas protrombinowy, diuretyk tiazydowy, doksazosyna, działanie hipotensyjne, etynyloestradiol, induktor CYP3A4, inhibitor 5-α-reduktazy, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek przeciwnadciśnieniowy, receptor α-adrenergiczny, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, substrat CYP1A2, tadalafil, teofilina, terbutalina, warfaryna, β-adrenolityk