atypowy limfocyt
Atypowy limfocyt (inaczej reaktywny limfocyt) to zmieniona morfologicznie forma limfocytu, która występuje w odpowiedzi na różne stany zapalne, infekcyjne lub immunologiczne. Charakteryzuje się zwiększoną wielkością, nieregularnym kształtem jądra, bardziej obfitą cytoplazmą oraz często zwiększoną bazofilnością cytoplazmy w porównaniu do prawidłowych limfocytów.
Atypowe limfocyty najczęściej obserwuje się w przebiegu infekcji wirusowych, szczególnie mononukleozy zakaźnej (EBV), cytomegalii (CMV), różyczki, zakażeń wirusem HIV, wirusowego zapalenia wątroby oraz chorób autoimmunologicznych. Obecność znacznej liczby atypowych limfocytów w rozmazie krwi obwodowej (powyżej 10-20%) jest charakterystyczna dla zespołu mononukleozopodobnego.
W diagnostyce różnicowej należy odróżnić atypowe limfocyty od komórek nowotworowych, zwłaszcza w białaczkach i chłoniakach. W przeciwieństwie do komórek nowotworowych, atypowe limfocyty wykazują znaczną heterogenność morfologiczną i zwykle stanowią przejściowy fenomen związany z odpowiedzią immunologiczną. Diagnostyka obejmuje ocenę morfologiczną rozmazu krwi obwodowej oraz, w razie potrzeby, badania cytometrii przepływowej i immunofenotypowania.