terapia resynchronizująca serca

Terapia resynchronizująca serca (CRT – Cardiac Resynchronization Therapy) to zaawansowana metoda leczenia stosowana u pacjentów z niewydolnością serca i zaburzeniami przewodzenia elektrycznego w sercu, szczególnie z poszerzonym zespołem QRS w elektrokardiogramie. Polega na implantacji specjalnego urządzenia – stymulatora resynchronizującego, który poprzez dodatkową elektrodę umieszczoną w żyle serca stymuluje lewą komorę, synchronizując jej pracę z prawą komorą.

Głównym celem CRT jest przywrócenie skoordynowanego skurczu komór serca, co prowadzi do poprawy objętości wyrzutowej i wydolności całego układu krążenia. Terapia ta jest szczególnie skuteczna u pacjentów z frakcją wyrzutową lewej komory poniżej 35%, blokiem lewej odnogi pęczka Hisa oraz objawami niewydolności serca utrzymującymi się pomimo optymalnej farmakoterapii.

Urządzenia CRT występują w dwóch podstawowych wariantach: CRT-P (Pacemaker) – stymulator resynchronizujący oraz CRT-D (Defibrillator) – stymulator z funkcją kardiowertera-defibrylatora, który dodatkowo zabezpiecza pacjenta przed nagłym zatrzymaniem krążenia. Wybór odpowiedniego typu urządzenia zależy od indywidualnego profilu ryzyka pacjenta i jest dokonywany przez kardiologa na podstawie kompleksowej oceny klinicznej.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Diagnostyka i diagnoza

Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BBB) to zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu, diagnozowane głównie za pomocą EKG i echokardiografii. Całkowity lewy blok gałęzi (LBBB) charakteryzuje się czasem trwania zespołu QRS ≥ 120 ms, brakiem załamka Q w odprowadzeniach bocznych oraz szerokim, często zazębionym załamkiem R w V5-V6, natomiast niekompletny LBBB ma podobną morfologię, ale QRS < 120 ms. Prawy blok gałęzi (RBBB) cechuje się czasem QRS ≥ 120 ms, wzorem RSR' w V1-V3 oraz szerokim załamkiem S w odprowadzeniach bocznych; niekompletny RBBB to QRS 110-119 ms z typową morfologią. Diagnostyka różnicowa jest kluczowa ze względu na różne implikacje prognostyczne i terapeutyczne. W przypadku LBBB, rozpoznanie zawału mięśnia sercowego jest utrudnione, dlatego stosuje się kryteria Sgarbossy, zmodyfikowane kryteria Sgarbossy oraz algorytm BARCELONA, które poprawiają czułość wykrywania ostrego zawału u pacjentów z LBBB.
blok dwupęczkowy, blok gałęzi pęczka Hisa, blok gałęzi przedsionkowo-komorowych, blok trójpęczkowy, choroba wieńcowa, czynniki ryzyka sercowo-naczyniowe, echokardiogram, elektrokardiogram, holter EKG, implantacja rozrusznika, niewydolność serca, pęczek Hisa, próba wysiłkowa, przerost lewej komory, rezonans magnetyczny serca, terapia resynchronizująca serca, zawał mięśnia sercowego, zespół QRS
Leksykon chorób i schorzeń
Wada ebsteina – Leczenie

Wada Ebsteina to rzadka wrodzona wada serca charakteryzująca się nieprawidłowym umiejscowieniem i budową zastawki trójdzielnej oraz dysfunkcją prawej komory. Leczenie zależy od ciężkości wady, wieku pacjenta i obecności objawów takich jak niewydolność serca, sinica czy arytmie. W łagodnych przypadkach stosuje się regularne monitorowanie, oceniając stopień niedomykalności zastawki, funkcję prawej komory, obecność arytmii i wydolność fizyczną. Farmakoterapia obejmuje beta-blokery, blokery kanału wapniowego, leki antyarytmiczne klasy I i III (np. prokainamid, flekainid, amiodaron) oraz leki stosowane w niewydolności serca (ACE inhibitory, diuretyki, digoksyna, milrinon). U noworodków z ciężką postacią wady stosuje się prostaglandynę E1 (PGE1) dla utrzymania drożności przewodu tętniczego oraz tlenek azotu inhalacyjnie. Ablacja prądem o częstotliwości radiowej jest metodą z wyboru w leczeniu nadkomorowych zaburzeń rytmu, choć ze względu na zmienioną anatomię serca skuteczność jest niższa niż u pacjentów bez wad strukturalnych.
ablacja prądem o częstotliwości radiowej, amiodaron, anomalia Ebsteina, antykoagulant, arytmia, badanie echokardiograficzne, badanie holterowskie, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, częstoskurcz nadkomorowy, digoksyna, diuretyk, dysfagia, dysfunkcja prawej komory, infekcyjne zapalenie wsierdzia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiowerter-defibrylator, krioablacja, lek inotropowy, lek przeciwarytmiczny, migotanie przedsionków, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niewydolność serca, operacja Fontana, procedura maze, procedura Starnesa, prostaglandyna E1, saturacja tlenu, sinica, terapia resynchronizująca serca, tlenek azotu, transplantacja serca, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wada Ebsteina, warfaryna, wentylacja mechaniczna, wrodzona wada serca, zaburzenia rytmu serca, zastawka trójdzielna, zator paradoksalny, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, zespolenie Blalocka-Taussig
Leksykon chorób i schorzeń
Kardiomiopatia rozstrzeniowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM) cechuje się dużą heterogennością kliniczną i zmiennym rokowaniem, z 15-letnim wskaźnikiem przeżycia około 34%. Najwyższa śmiertelność występuje w pierwszych latach od rozpoznania, z roczną śmiertelnością 27,8% i pięcioletnią 57,4%. Około 40-50% zgonów ma charakter nagły, spowodowany złośliwymi arytmiami komorowymi, a roczne ryzyko zagrażających życiu arytmii komorowych (LTVA) wynosi około 4,5%. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują wiek ≥70 lat (OR 5,45 dla 5-letniej i 16,07 dla 15-letniej śmiertelności), skurczowe ciśnienie tętnicze ≤120 mmHg (OR 3,63 i 9,56), frakcję wyrzutową lewej komory (LVEF) ≤35% (OR 5,69), dystans w teście 6-minutowego marszu ≤450 m (OR 3,84), płeć (lepsze rokowanie u kobiet) oraz pochodzenie etniczne (gorsze u osób pochodzenia afrykańskiego). Parametry hemodynamiczne, takie jak ciśnienie końcoworozkurczowe lewej komory (23,4 mmHg u zmarłych vs 17,3 mmHg u przeżyłych) oraz objętości końcowoskurczowe i końcoworozkurczowe lewej komory (128,9 ml/m² vs 87,4 ml/m² i 173,2 ml/m² vs 130,7 ml/m²), mają istotne znaczenie prognostyczne. Obecność późnego wzmocnienia gadolinowego (LGE) w rezonansie magnetycznym serca oraz włóknienie mięśnia sercowego są niezależnymi predyktorami niekorzystnych zdarzeń, w tym nagłej śmierci sercowej.
antagonista receptora mineralokortykoidowego, arytmia komorowa, beta-bloker, biopsja endomiokardialna, bloker receptora angiotensyny, ciśnienie końcoworozkurczowe, ciśnienie tętna, ciśnienie tętnicze, dysfunkcja lewej komory, frakcja wyrzutowa lewej komory, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor SGLT2, kardiomiopatia rozstrzeniowa, nadciśnienie płucne, nagła śmierć sercowa, NT-proBNP, odkształcenie lewego przedsionka, olbrzymiokomórkowe zapalenie mięśnia sercowego, piorunujące zapalenie mięśnia sercowego, późne wzmocnienie gadolinowe, przebudowa lewej komory, rezonans magnetyczny serca, skurczowe ciśnienie krwi, tachykardia komorowa, terapia resynchronizująca serca, test 6-minutowego marszu, włóknienie mięśnia sercowego, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego
Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Zapobieganie i profilaktyka

Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BBB) jest poważnym zaburzeniem przewodnictwa sercowego, którego profilaktyka opiera się na utrzymaniu zdrowego stylu życia oraz skutecznym zarządzaniu chorobami współistniejącymi. Zalecenia obejmują regularną aktywność fizyczną (minimum 30 minut ćwiczeń aerobowych 5 razy w tygodniu), dietę kardioprotekcyjną, kontrolę masy ciała, poziomu cholesterolu, zaprzestanie palenia oraz ograniczenie alkoholu. Kluczowe jest także monitorowanie i leczenie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, hiperlipidemii oraz choroby wieńcowej, które znacząco wpływają na ryzyko rozwoju BBB. Regularne badania EKG i ocena funkcji serca, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, umożliwiają wczesne wykrycie zaburzeń przewodzenia.
antagonista receptora mineralokortykoidowego, badanie EKG, beta-bloker, blok gałęzi pęczka Hisa, blok gałęzi przedsionkowo-komorowych, blok lewej odnogi pęczka Hisa, bloker receptora angiotensyny, choroba wieńcowa, cukrzyca, dieta kardioprotekcyjna, dysfunkcja lewej komory, glikemia, hiperlipidemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor kotransportera sodowo-glukozowego 2, kardiomiopatia rozstrzeniowa, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową, remodeling serca, stymulacja dwukomorowa, terapia resynchronizująca serca, tetralogia Fallota, włóknienie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego
Leksykon chorób i schorzeń
Arytmia serca – Leczenie

Leczenie arytmii serca wymaga indywidualnego podejścia, uwzględniającego typ zaburzenia rytmu, nasilenie objawów oraz choroby współistniejące. Farmakoterapia stanowi podstawę terapii, obejmując leki antyarytmiczne takie jak blokery kanałów sodowych (chinidyna, propafenon), potasowych (sotalol, amiodaron), beta-blokery (metoprolol, bisoprolol), blokery kanałów wapniowych (werapamil, diltiazem) oraz glikozydy nasercowe (digoksyna). W migotaniu przedsionków kluczowe jest stosowanie antykoagulantów, w tym antagonistów witaminy K (warfaryna) oraz nowych doustnych antykoagulantów (dabigatran, rywaroksaban, apiksaban, edoksaban), celem redukcji ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych. W przypadku opornych tachyarytmii stosuje się kardiowersję elektryczną, a w tachyarytmiach nadkomorowych manewry wagalne. Ablacja przezskórna, wykorzystująca techniki takie jak RF, krioablacja, PFA czy ablacja laserowa, osiąga skuteczność 90-98% w leczeniu częstoskurczu nawrotnego w węźle przedsionkowo-komorowym oraz zespołu Wolffa-Parkinsona-White’a, natomiast w migotaniu przedsionków wymaga często powtórzeń. Implantacja stymulatorów serca (jedno-, dwujamowych, CRT) oraz ICD jest wskazana odpowiednio w bradyarytmiach i złośliwych arytmiach komorowych, z żywotnością baterii 8-10 lat dla stymulatorów i 6-8 lat dla ICD.
ablacja epikardialna, ablacja laserowa, ablacja przezskórna, antagonista witaminy K, arytmia komorowa, arytmia serca, beta-bloker, blok lewej odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bloker kanału potasowego, bloker kanału sodowego, bloker kanału wapniowego, bradyarytmia, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nawrotny, dysfunkcja węzła zatokowego, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd nasercowy, kardiowersja elektryczna, krioablacja, lek antyarytmiczny, lek przeciwkrzepliwy, manewr wagalny, migotanie komór, migotanie przedsionków, nagły zgon sercowy, niewydolność serca, nowy doustny antykoagulant, podskórny kardiowerter-defibrylator, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rytm zatokowy, stymulator resynchronizujący, stymulator serca, tachyarytmia, terapia resynchronizująca serca, trzepotanie przedsionków, udar mózgu, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, zaburzenie rytmu serca, zamknięcie uszka lewego przedsionka, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba serca – Leczenie

Leczenie chorób serca wymaga indywidualizacji terapii w zależności od rodzaju i zaawansowania schorzenia oraz stanu ogólnego pacjenta. Podstawą jest modyfikacja stylu życia, obejmująca dietę niskosodową i ubogą w tłuszcze nasycone, regularną aktywność fizyczną, zaprzestanie palenia tytoniu, kontrolę masy ciała oraz redukcję stresu. Rehabilitacja kardiologiczna, szczególnie po zawale serca lub operacjach kardiochirurgicznych, znacząco poprawia wydolność fizyczną i zmniejsza śmiertelność o około 35% w ciągu 5 lat. Farmakoterapia obejmuje szeroki wachlarz leków: przeciwpłytkowe (np. ASA, klopidogrel), antykoagulanty (heparyna), statyny (atorwastatyna, rosuwastatyna), inhibitory PCSK9 (alirokumab, ewolokumab), beta-blokery (bisoprolol, karwedilol), inhibitory ACE (ramipril), ARB (walsartan), blokery kanału wapniowego (amlodypina), nitraty, ranolazynę, iwabradynę oraz nowoczesne leki jak inhibitory SGLT2 (empagliflozyna) i ARNI (sakubitryl/walsartan). Terapia musi uwzględniać choroby współistniejące i potencjalne działania niepożądane, a także być monitorowana przez specjalistów.
ablacja, agonista receptora GLP-1, angioplastyka wieńcowa, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista receptora mineralokortykoidowego, antykoagulant, aterektomia, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, bradyarytmia, dieta niskosodowa, dławica piersiowa, ezetimib, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor ACE, inhibitor PCSK9, inhibitor SGLT2, iwabradyna, lek przeciwpłytkowy, miażdżyca, nanocząsteczka lipidowa, niewydolność serca, nitrat, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przeszczep serca, ranolazyna, rehabilitacja kardiologiczna, rozrusznik serca, statyna, stentowanie, terapia genowa, terapia komórkami macierzystymi, terapia resynchronizująca serca, urządzenie wspomagające pracę komór, walwuloplastyka, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, zawał serca
Leksykon chorób i schorzeń
Niedomykalność zastawki mitralnej – Patofizjologia i mechanizm

Niedomykalność zastawki mitralnej (NZM) to patologiczny stan charakteryzujący się niepełnym zamknięciem zastawki mitralnej, prowadzącym do wstecznego przepływu krwi z lewej komory do lewego przedsionka podczas skurczu. NZM dzieli się na pierwotną (strukturalną), wynikającą z uszkodzeń aparatu zastawkowego (np. wypadanie zastawki mitralnej, zwyrodnienie śluzakowate, gorączka reumatyczna, infekcyjne zapalenie wsierdzia) oraz wtórną (czynnościową), spowodowaną przebudową lewej komory i przedsionka (np. rozszerzenie pierścienia mitralnego, tethering płatków, dyssynchronia skurczu). Patofizjologia obejmuje fazę ostrą (np. nagłe zerwanie strun ścięgnistych), przewlekłą wyrównaną (adaptacyjne rozszerzenie jam serca) oraz przewlekłą niewyrównaną (dysfunkcja skurczowa, wzrost ciśnień, obrzęk płuc). Nasilenie niedomykalności zależy od efektywnego pola niedomykalności, czasu trwania oraz gradientu ciśnień między lewą komorą a lewym przedsionkiem. NZM prowadzi do przeciążenia objętościowego lewej komory, ekscentrycznego przerostu i stopniowej dysfunkcji skurczowej.
blok lewej odnogi pęczka Hisa, echokardiografia, frakcja wyrzutowa, gorączka reumatyczna, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiomiopatia niedokrwienna, kardiomiopatia przerostowa, mięsień brodawkowaty, migotanie przedsionków, niedomykalność zastawki mitralnej, obrzęk płuc, pierścień mitralny, późne wzmocnienie gadolinem, rezonans magnetyczny serca, struna ścięgnista, szmer skurczowy, terapia resynchronizująca serca, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs kardiogenny, wypadanie zastawki mitralnej, zerwanie strun ścięgnistych, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zwapnienie pierścienia mitralnego
Leksykon chorób i schorzeń
Niewydolność serca – Leczenie

Niewydolność serca (NS) to stan, w którym serce nie jest w stanie zapewnić odpowiedniego rzutu krwi do zaspokojenia potrzeb metabolicznych organizmu. Leczenie NS opiera się na kompleksowej farmakoterapii, dostosowanej do typu niewydolności (HFrEF, HFpEF, HFmrEF) oraz nasilenia objawów. W HFrEF podstawę stanowią cztery filary terapii: inhibitory SGLT-2 (dapagliflozyna, empagliflozyna), beta-adrenolityki (karwedilol, metoprolol, bisoprolol), antagoniści receptora mineralokortykoidowego (spironolakton, eplerenon) oraz inhibitory układu renina-angiotensyna-aldosteron, z preferowanym ARNI (sakubitryl/walsartan). Pełna terapia może zmniejszyć ryzyko zgonu nawet o 73%. Dodatkowo stosuje się diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid) w celu kontroli zastoju, iwabradynę przy częstości akcji serca ≥70/min, wericyguat, digoksynę oraz hydralazynę z dwuazotanem izosorbidu u wybranych pacjentów. W HFpEF leczenie skupia się na kontroli chorób współistniejących, stosowaniu diuretyków i inhibitorów SGLT-2, z rozważeniem MRA, ARB lub ARNI u wybranych chorych.
antagonista receptora mineralokortykoidowego, beta-adrenolityk, dapagliflozyna, digoksyna, diuretyk pętlowy, frakcja wyrzutowa, furosemid, inhibitor ACE, inhibitor SGLT-2, inhibitor układu renina-angiotensyna-aldosteron, iwabradyna, kardiowerter-defibrylator, karwedilol, migotanie przedsionków, niewydolność serca, niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową, obrzęk płuc, opieka paliatywna, retencja płynów, sakubitryl walsartan, spironolakton, terapia resynchronizująca serca, transplantacja serca
Leksykon chorób i schorzeń
Kardiomiopatia – Leczenie

Leczenie kardiomiopatii wymaga zindywidualizowanego podejścia uwzględniającego typ choroby, nasilenie objawów oraz stan ogólny pacjenta. Farmakoterapia stanowi podstawę terapii i obejmuje inhibitory ACE, ARB, beta-blokery, blokery kanału wapniowego (np. werapamil w HCM), diuretyki, antagonistów aldosteronu, inhibitory SGLT2 oraz leki przeciwarytmiczne i przeciwzakrzepowe. W kardiomiopatii przerostowej stosuje się także mawakamten – inhibitor miozyny poprawiający wydolność wysiłkową u pacjentów z obturacyjną postacią HCM klasy NYHA II-III. W przypadku niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową (LVEF ≤50%) zalecane są ARNI (sakubitryl/walsartan) oraz terapia resynchronizująca serca (CRT). Wskazania do wszczepialnego kardiowertera-defibrylatora (ICD) dotyczą pacjentów z wysokim ryzykiem nagłej śmierci sercowej, zwłaszcza z przerostową i rozstrzeniową kardiomiopatią. W zaawansowanych przypadkach rozważane są procedury zabiegowe, takie jak miektomia przegrody, ablacja alkoholowa czy ablacja prądem o częstotliwości radiowej, a także urządzenia wspomagające (LVAD) i ostatecznie przeszczep serca, szczególnie u pacjentów poniżej 70 roku życia bez przeciwwskazań.
ablacja prądem radiowym, ablacja przegrody alkoholowa, amiodaron, amyloidoza, amyloidoza sercowa, antagonista aldosteronu, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, bloker receptora angiotensyny, diuretyk, edycja genów CRISPR, frakcja wyrzutowa lewej komory, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor SGLT2, iwabradyna, kardiomiopatia amyloidowa, kardiomiopatia przerostowa, kardiomiopatia restrykcyjna, kardiomiopatia rozstrzeniowa, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, mawakamten, medycyna spersonalizowana, miektomia przegrody, migotanie przedsionków, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, przeszczep serca, rozrusznik serca, sakubitryl walsartan, terapia chelacyjna, terapia genowa, terapia komórkami macierzystymi, terapia redukcji przegrody, terapia resynchronizująca serca, urządzenie wspomagające lewą komorę, werapamil, wszczepialny kardiowerter-defibrylator
Leksykon chorób i schorzeń
Wczesne skurcze komorowe – Leczenie

Wczesne skurcze komorowe (PVCs) to przedwczesne pobudzenia pochodzące z komór serca, które u pacjentów bez choroby strukturalnej zwykle nie wymagają leczenia. Terapia jest wskazana przy objawowych PVCs, dużym obciążeniu (>20-40% wszystkich pobudzeń), chorobie strukturalnej serca lub wyzwalaniu złośliwych arytmii. Podstawą leczenia jest eliminacja czynników wyzwalających (kofeina, alkohol, stres), korekta zaburzeń elektrolitowych i leczenie chorób współistniejących. Leki pierwszego rzutu to beta-blokery (np. metoprolol, bisoprolol) oraz niedihydropirydynowe blokery kanałów wapniowych (werapamil, diltiazem), które zmniejszają częstość PVCs u około 60% pacjentów. W przypadku nieskuteczności lub nietolerancji stosuje się leki antyarytmiczne klasy IC (flekainid, propafenon) u pacjentów bez choroby strukturalnej oraz klasy III (sotalol, amiodaron) u chorych z chorobą serca. Propafenon redukuje obciążenie PVCs z 36,2±3,5% do 10,0±2,4% i poprawia frakcję wyrzutową lewej komory z 37,4±2,0% do 49,0±1,9% (p<0,001).
ablacja przezcewnikowa, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, choroba niedokrwienna serca, echokardiografia, echokardiografia wewnątrzsercowa, flekainid, frakcja wyrzutowa lewej komory, hipokaliemia, inhibitor ACE, kardiowerter-defibrylator, kofeina, lek antyarytmiczny, lek sympatykomimetyczny, metoprolol, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niewydolność serca, propafenon, sotalol, stymulacja nerwu błędnego, terapia poznawczo-behawioralna, terapia resynchronizująca serca, wczesny skurcz komorowy, werapamil, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba sercowo-naczyniowa – Leczenie

Choroby sercowo-naczyniowe (CVD) pozostają główną przyczyną zgonów globalnie, a ich leczenie wymaga wieloaspektowego podejścia obejmującego modyfikację stylu życia, farmakoterapię, procedury inwazyjne oraz rehabilitację kardiologiczną. Kluczowe elementy terapii to zaprzestanie palenia, regularna aktywność fizyczna (30-60 minut aerobowej o umiarkowanej intensywności 5-7 razy w tygodniu), zdrowa dieta oraz kontrola masy ciała i stresu. Farmakologicznie stosuje się m.in. kwas acetylosalicylowy (75-100 mg/dobę), klopidogrel, leki przeciwzakrzepowe (apiksaban, dabigatran, rywaroksaban, warfaryna), statyny, inhibitory PCSK9 (alirokumab, ewolokumab), inhibitory ACE, beta-blokery, diuretyki oraz leki specyficzne dla dławicy piersiowej i niewydolności serca (inhibitory SGLT2, ARNI, MRA). Procedury takie jak PCI z użyciem stentów uwalniających lek, CABG, TAVR oraz implantacje urządzeń wszczepialnych (ICD, CRT) są stosowane w zaawansowanych przypadkach. Rehabilitacja kardiologiczna, obejmująca nadzorowane ćwiczenia, edukację i wsparcie psychologiczne, znacząco poprawia rokowanie i jakość życia pacjentów.
ablacja przezskórna, aktywność fizyczna, angioplastyka wieńcowa, aterektomia, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, bloker receptora angiotensyny, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, diuretyk, dławica piersiowa, ezetymib, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PCSK9, inhibitor SGLT2, iwabradyna, kolchicyna, kwas acetylosalicylowy, lek hipolipemizujący, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwzapalny, medycyna precyzyjna, miażdżyca, nanocząsteczka, naprawa zastawki mitralnej, niewydolność serca, nitrat, palenie tytoniu, podwójna terapia przeciwpłytkowa, pomostowanie tętnic wieńcowych, przeciwciało monoklonalne, przezcewnikowa wymiana zastawki aortalnej, przezskórna interwencja wieńcowa, ranolazyna, rehabilitacja kardiologiczna, rozrusznik serca, statyna, stent, sztuczne serce, technologia CRISPR, terapia genowa, terapia komórkami macierzystymi, terapia resynchronizująca serca, transplantacja serca, urządzenie wspomagające pracę komór, walwuloplastyka balonowa
Leksykon chorób i schorzeń
Blok serca – Leczenie

Blok serca to zaburzenie przewodnictwa elektrycznego, które może manifestować się różnymi stopniami zaawansowania i wymaga indywidualnego podejścia terapeutycznego. Blok pierwszego stopnia zwykle nie wymaga leczenia, natomiast blok drugiego stopnia typu Mobitz II oraz blok trzeciego stopnia (całkowity) wskazują na konieczność implantacji stymulatora serca, nawet u pacjentów bezobjawowych, ze względu na ryzyko progresji do całkowitego bloku i zagrożenia życia. W stanach nagłych stosuje się tymczasową stymulację przezskórną (TCP) lub przezżylną. Farmakologicznie stosuje się atropinę, izoproterenol, dopaminę, dobutaminę i adrenalinę, jednak ich działanie jest często przejściowe i nieskuteczne w zaawansowanych blokach. W przypadku bloku serca spowodowanego lekami (np. beta-blokerami, digoksyną) lub infekcjami (np. boreliozą), kluczowe jest leczenie przyczynowe i modyfikacja terapii farmakologicznej.
ablacja drogi wolnej, amiodaron, angioplastyka wieńcowa, asystolia, atropina, beta-bloker, blok drugiego stopnia, blok odnogi pęczka Hisa, blok pierwszego stopnia, blok serca, blok trzeciego stopnia, bloker kanału wapniowego, bradykardia, całkowity blok serca, digoksyna, dobutamina, dopamina, dysfunkcja lewej komory, implantacja stymulatora serca, izoproterenol, kardiomegalia, litotrypsja wewnątrznaczyniowa, niewydolność serca, rehabilitacja kardiologiczna, restenoza, rewaskularyzacja, stymulacja dwukomorowa, stymulacja przezskórna, stymulacja przezżylna, terapia resynchronizująca serca, wzmocniona zewnętrzna kontrapulsacja, zaburzenie przewodnictwa elektrycznego, zawał mięśnia sercowego
Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BGPK) stanowi istotne zaburzenie przewodnictwa w układzie bodźcoprzewodzącym serca, którego rokowanie jest silnie zależne od typu bloku oraz chorób współistniejących. Blok prawej gałęzi pęczka Hisa (RBBB) wiąże się z podwyższonym ryzykiem śmiertelności ogólnej (HR 1,17; 95% CI: 1,03-1,33) oraz sercowo-naczyniowej (HR 1,43; 95% CI: 1,17-1,74) w populacji ogólnej. U pacjentów z zawałem mięśnia sercowego RBBB zwiększa ryzyko śmiertelności zarówno w okresie hospitalizacji, jak i w obserwacji 30-dniowej oraz długoterminowej. W ostrym i przewlekłym niewydoleniu serca ryzyko śmiertelności wzrasta odpowiednio o 11% (RR 1,11; 95% CI: 1,06-1,16) i 75% (RR 1,75; 95% CI: 1,38-2,22). W kontekście TAVI obecność RBBB przed zabiegiem nie pogarsza rokowania średnioterminowego (HR 1,05; 95% CI: 0,70-1,56; p=0,817), mimo częstszej konieczności implantacji stymulatora.
badanie elektrofizjologiczne, badanie ultrasonograficzne, blok gałęzi przedsionkowo-komorowych, blok lewej gałęzi pęczka Hisa, blok prawej gałęzi pęczka Hisa, całkowity blok przedsionkowo-komorowy, choroba wieńcowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, kardiomiopatia, LBBB, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, ostra niewydolność serca, przewlekła niewydolność serca, przezcewnikowa implantacja zastawki aortalnej, RBBB, śmiertelność ogólna, śmiertelność sercowo-naczyniowa, TAVI, terapia resynchronizująca serca, układ bodźcoprzewodzący serca, zaburzenie przewodzenia, zawał mięśnia sercowego
Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Patofizjologia i mechanizm

Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BBB) to zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu, polegające na opóźnieniu lub całkowitym zablokowaniu przewodzenia przez prawą lub lewą gałąź pęczka Hisa. W przypadku całkowitego bloku, depolaryzacja komory następuje przez impulsy z przeciwnej komory, co wydłuża czas trwania zespołu QRS powyżej 120 ms. RBBB charakteryzuje się opóźnioną aktywacją prawej komory, wtórną falą R (R’) w odprowadzeniach przedsercowych oraz szerokim załamkiem S w odprowadzeniach bocznych, przy zachowanej osi elektrycznej serca. LBBB natomiast powoduje odwróconą aktywację przegrody (od prawej do lewej), eliminację załamków Q w odprowadzeniach bocznych, wysokie załamki R w I, V5-6 oraz głębokie załamki S w V1-3, a także wydłużenie zespołu QRS do ponad 120 ms. LBBB prowadzi do dyssynchronii międzykomorowej, przerostu ściany bocznej lewej komory, funkcjonalnej niedomykalności zastawki mitralnej oraz może indukować kardiomiopatię rozstrzeniową (LBBB-iDCM), potencjalnie odwracalną po terapii resynchronizującej (CRT).
arytmogenna kardiomiopatia prawej komory, blok gałęzi przedsionkowo-komorowy, blok lewej gałęzi, blok prawej gałęzi, całkowity blok przedsionkowo-komorowy, choroba Chagasa, choroba Lenegre’a, choroba Leva, choroba niedokrwienna serca, kardiomiopatia przerostowa, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kardiomiopatia włóknista, LBBB, nadciśnienie tętnicze, niedomykalność zastawki mitralnej, niewydolność serca, pęczek Hisa, RBBB, rytm zastępczy, stenoza aortalna, terapia resynchronizująca serca, układ Purkinjego, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zapalenie mięśnia sercowego, zespół Kearnsa-Sayre’a, zespół QRS