czynnościowe nietrzymanie moczu
Czynnościowe nietrzymanie moczu (functional urinary incontinence) to stan, w którym pacjent doświadcza niekontrolowanego wycieku moczu, mimo że układ moczowy funkcjonuje prawidłowo. Przyczyna leży w czynnikach zewnętrznych, takich jak ograniczona mobilność, zaburzenia poznawcze, niepełnosprawność fizyczna czy bariery środowiskowe, które uniemożliwiają pacjentowi dotarcie do toalety na czas.
W przeciwieństwie do innych typów nietrzymania moczu (wysiłkowego, naglącego czy z przepełnienia), czynnościowe nietrzymanie moczu nie wynika z dysfunkcji pęcherza moczowego czy zwieraczy, lecz jest konsekwencją ograniczeń funkcjonalnych pacjenta. Często występuje u osób starszych, szczególnie przebywających w domach opieki, u pacjentów z demencją, po udarze mózgu czy z zaawansowaną chorobą Parkinsona.
Diagnostyka obejmuje dokładny wywiad, badanie fizykalne, ocenę funkcjonalną pacjenta oraz analizę środowiska, w którym przebywa. Leczenie koncentruje się na modyfikacji otoczenia (np. zapewnienie łatwego dostępu do toalety), pomocy w poruszaniu się, stosowaniu odpowiednich produktów absorpcyjnych oraz regularnych mikcjach według ustalonego harmonogramu. Terapia behawioralna i edukacja opiekunów są kluczowymi elementami postępowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nietrzymanie moczu – Patofizjologia i mechanizm
Nietrzymanie moczu (NM) to mimowolny wyciek moczu, wynikający z zaburzeń w mechanizmach kontroli dolnego układu moczowego, obejmujących współdziałanie układu nerwowego (współczulnego, przywspółczulnego i somatycznego), mięśni wypieracza, zwieraczy cewki moczowej oraz mięśni dna miednicy. Patofizjologia NM jest wieloczynnikowa i różni się w zależności od typu nietrzymania: wysiłkowego, naglącego, mieszanego, z przepełnienia oraz czynnościowego. Wysiłkowe NM wiąże się z nadmierną ruchomością cewki moczowej i niedomogą zwieracza, często spowodowaną uszkodzeniem mięśni dna miednicy i tkanek łącznych, np. po porodzie czy menopauzie. Naglące NM jest związane z nadaktywnością wypieracza i/lub neuropatią. Czynniki ryzyka obejmują wiek, poród pochwowy, otyłość, zaparcia, zmiany hormonalne (np. niedobór estrogenów) oraz zaburzenia neurologiczne. U mężczyzn istotną rolę odgrywa przerost prostaty i powikłania po zabiegach urologicznych. Patomechanizmy obejmują osłabienie zwieraczy, zaburzenia kurczliwości wypieracza, przeszkody odpływu moczu oraz dysfunkcję koordynacji mięśniowej.
antagonista receptora alfa-adrenergicznego, atroficzne zapalenie cewki moczowej, atroficzne zapalenie pochwy, bloker kanału wapniowego, cewka moczowa, czynnościowe nietrzymanie moczu, inhibitor ACE, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, manewr Valsalvy, mięsień wypieracz, mięśnie dna miednicy, mieszane nietrzymanie moczu, nadaktywność wypieracza, nadaktywny pęcherz, naglące nietrzymanie moczu, nerw sromowy, niedobór estrogenów, nietrzymanie moczu, nietrzymanie moczu z przepełnienia, obwodowy układ nerwowy, pęcherz moczowy, pęcherz neurogenny, poród pochwowy, ruchomość cewki moczowej, układ nerwowy, więzadło maciczno-krzyżowe, wysiłkowe nietrzymanie moczu, zewnętrzny zwieracz cewki moczowej, zwieracz cewki moczowej