owrzodzenie kończyny dolnej
Owrzodzenie kończyny dolnej to stan charakteryzujący się występowaniem ubytku skóry i tkanek podskórnych, najczęściej zlokalizowanego w obrębie podudzia. Stanowi poważny problem kliniczny ze względu na przewlekły charakter, trudności w gojeniu oraz znaczne obniżenie jakości życia pacjentów.
Etiologia owrzodzeń kończyn dolnych jest zróżnicowana. Najczęstszą przyczyną (około 70% przypadków) jest niewydolność żylna, której towarzyszą zastój krwi i nadciśnienie żylne. Drugim istotnym czynnikiem etiologicznym jest niedokrwienie tętnicze (około 10-15% przypadków). Pozostałe przyczyny obejmują neuropatię cukrzycową, infekcje, choroby autoimmunologiczne, nowotwory, urazy oraz zaburzenia metaboliczne.
Diagnostyka owrzodzeń kończyn dolnych powinna obejmować dokładny wywiad, badanie fizykalne oraz badania dodatkowe. Kluczowe znaczenie ma różnicowanie między owrzodzeniami o podłożu żylnym (typowo zlokalizowane w okolicy kostki przyśrodkowej, z obrzękiem i przebarwieniami skóry) a owrzodzeniami tętniczymi (charakteryzującymi się silnym bólem, bladością kończyny i lokalizacją na palcach lub stopie).
Leczenie owrzodzeń kończyn dolnych wymaga podejścia wielokierunkowego, ukierunkowanego na przyczynę podstawową. Obejmuje ono terapię kompresyjną w przypadku niewydolności żylnej, rewaskularyzację w niedokrwieniu tętniczym, kontrolę glikemii w cukrzycy, oraz odpowiednie leczenie miejscowe. Nowoczesne metody leczenia miejscowego obejmują stosowanie opatrunków specjalistycznych, terapię podciśnieniową, przeszczepy skóry oraz terapię komórkami macierzystymi.
Profilaktyka i edukacja pacjentów odgrywają kluczową rolę w zapobieganiu nawrotom owrzodzeń. Obejmuje to regularne badania kontrolne, właściwą pielęgnację skóry, stosowanie odpowiedniego obuwia oraz wczesne reagowanie na pierwsze objawy uszkodzenia skóry. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z czynnikami ryzyka, takimi jak cukrzyca, otyłość czy zaburzenia krążenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metronidazol Polpharma 500 mg
Metronidazol Polpharma w dawce 500 mg jest skutecznym lekiem przeciwbakteryjnym i przeciwpierwotniakowym, wykazującym szerokie spektrum działania wobec bakterii beztlenowych (m.in. Bacteroides, Fusobacterium, Clostridium, Eubacterium) oraz pierwotniaków (Trichomonas vaginalis, Entamoeba histolytica, Giardia lamblia, Balantidium). Lek znajduje zastosowanie w terapii ciężkich zakażeń, takich jak posocznica, bakteriemia, zapalenie otrzewnej, ropień mózgu, zapalenie płuc o etiologii beztlenowej, zapalenie szpiku, gorączka połogowa, ropień miednicy mniejszej, zapalenie przymacicza oraz zakażenia ran pooperacyjnych. Ponadto jest skuteczny w leczeniu zakażeń układu moczowo-płciowego, przewodu pokarmowego, jamy ustnej oraz trudno gojących się owrzodzeń kończyn dolnych i odleżyn. Metronidazol jest także integralnym elementem terapii eradykacyjnej Helicobacter pylori, stosowanym w skojarzeniu z amoksycyliną i inhibitorami pompy protonowej.
amoksycylina, bakteria beztlenowa, bakteriemia, bakteryjne zapalenie pochwy, choroba wrzodowa żołądka, Entamoeba histolytica, eradykacja, Gardnerella vaginalis, Giardia lamblia, giardiaza, giardioza, gorączka połogowa, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, lamblioza, metronidazol, odleżyna, owrzodzenie kończyny dolnej, pełzakowica, pierwotniak, posocznica, ropień miednicy mniejszej, ropień mózgu, rzęsistkowica układu moczowo-płciowego, Trichomonas, wrzodziejące zapalenie dziąseł, zakażenie okołozębowe, zakażenie rany pooperacyjnej, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie przymacicza, zapalenie szpiku - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Anesderm (25 mg + 25 mg)/g
Anesderm to krem znieczulający miejscowo, zawierający lidokainę i prylokainę w stężeniu 25 mg/g każdej substancji, klasyfikowany w grupie amidowych środków znieczulających miejscowo (kod ATC: N01BB20). Mechanizm działania polega na stabilizacji błon neuronów poprzez hamowanie przepływu jonów, co prowadzi do zahamowania przewodzenia impulsów bólowych. Preparat stosuje się na nieuszkodzoną skórę pod opatrunkiem okluzyjnym, a czas aplikacji wpływa na głębokość i czas trwania znieczulenia. Na skórze nieuszkodzonej efekt znieczulający osiąga się po 1-2 godzinach, z wyjątkiem skóry twarzy (30-60 minut) i męskich narządów płciowych (15 minut). Po 60 minutach stosowania znieczulenie umożliwia wprowadzenie sztancy biopsyjnej na głębokość 2 mm, a po 120 minutach na 3 mm. Działanie utrzymuje się co najmniej 2 godziny po zdjęciu opatrunku, z krótszym czasem na twarzy. Anesderm wykazuje podobną skuteczność i profil bezpieczeństwa niezależnie od fototypu skóry (I-VI) oraz wieku pacjentów (65-96 lat). Preparat wywołuje dwufazową odpowiedź naczyniową (początkowe zwężenie, następnie rozszerzenie naczyń) i może powodować przemijające zwiększenie grubości skóry związane z jej uwodnieniem pod opatrunkiem.
amidowy środek znieczulenia miejscowego, atopowe zapalenie skóry, brodawka pospolita, Haemophilus influenzae, kaniulacja, krioterapia brodawek pospolitych, laser argonowy, leczenie laserowe zmian naczyniowych, lidokaina i prylokaina, łyżeczkowanie zmian mięczakowych, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, nakłucie lędźwiowe, obrzezanie, oczyszczanie rany, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie kończyny dolnej, serokonwersja, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zmiana naczyniowa skóry, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Polcortolon TC (23,12 mg + 0,58 mg)/g
Polcortolon TC to dwuskładnikowy preparat w postaci aerozolu na skórę, zawierający tetracykliny chlorowodorek (23,12 mg/g) oraz triamcynolonu acetonid (0,58 mg/g). Formulacja łączy działanie przeciwbakteryjne tetracykliny z przeciwzapalnym efektem kortykosteroidu, co czyni ją efektywną w leczeniu stanów zapalnych skóry powikłanych zakażeniem bakteryjnym drobnoustrojami wrażliwymi na tetracykliny. Wskazania obejmują alergiczne choroby skóry z wtórnym zakażeniem (np. atopowe i kontaktowe zapalenie skóry, wyprysk), oparzenia i odmrożenia I stopnia oraz przewlekłe owrzodzenia podudzi z towarzyszącym stanem zapalnym i infekcją bakteryjną. Preparat umożliwia jednoczesne zwalczanie procesu zapalnego i infekcji, co jest kluczowe w terapii tych schorzeń.
acetonid triamcynolonu, alergiczna choroba skóry, atopowe zapalenie skóry, chlorowodorek tetracykliny, działanie przeciwzapalne, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid przeciwzapalny, nadkażenie bakteryjne, oparzenie, owrzodzenie kończyny dolnej, owrzodzenie podudzi, stan zapalny skóry, terapia kortykosteroidowa, tetracyklina, wyprysk, zakażenie bakteryjne, zakażenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cutivate
Flutykazon propionian, stosowany miejscowo jako kortykosteroid, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na kortykosteroidy oraz u dzieci, zwłaszcza poniżej 12 roku życia, ze względu na ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i wystąpienia zespołu Cushinga. Terapia powinna unikać długotrwałego stosowania, aplikacji na duże powierzchnie ciała (>50% powierzchni ciała dorosłego) oraz stosowania dawek przekraczających 20 g/dobę, gdyż może to prowadzić do obniżenia stężenia kortyzolu w osoczu poniżej 5 µg/dL. Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie pod opatrunkami okluzyjnymi, na uszkodzoną lub cienką skórę (np. twarzy), a także u dzieci, które mają większą powierzchnię ciała w stosunku do masy ciała, co zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. W przypadku wystąpienia objawów zespołu Cushinga zaleca się stopniowe odstawienie lub zastosowanie kortykosteroidu o słabszym działaniu, unikając gwałtownego przerwania terapii.
alkohol cetostearylowy, centralna chorioretinopatia surowicza, dysfagia, flutykazonu propionian, glikol propylenowy, imidomocznik, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, nadwrażliwość na kortykosteroidy, niedobór glikokortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, owrzodzenie kończyny dolnej, reakcja nadwrażliwości miejscowej, stężenie kortyzolu, toczeń rumieniowaty, warstwa rogowa naskórka, worek spojówkowy, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zanik skóry, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Prylokaina – Właściwości farmakodynamiczne
Prylokaina, stosowana w połączeniu z lidokainą w preparatach takich jak Anesderm, EMLA czy Motti (25 mg prylokainy + 25 mg lidokainy na 1 g kremu lub plastra), działa jako miejscowy anestetyk amidowy poprzez hamowanie przepływu jonów w błonach neuronów, co prowadzi do stabilizacji błon i blokady przewodzenia impulsów nerwowych. Znieczulenie osiąga się po 1-2 godzinach aplikacji na nieuszkodzoną skórę pod opatrunkiem okluzyjnym, z wyjątkiem skóry twarzy (30-60 minut) i męskich narządów płciowych (15 minut). Czas trwania znieczulenia wynosi co najmniej 2 godziny po zdjęciu opatrunku, a głębokość znieczulenia pozwala na wykonanie biopsji skóry do 3 mm po 120 minutach stosowania. Preparaty te wykazują dwufazową odpowiedź naczyniową (początkowe zwężenie, następnie rozszerzenie naczyń) i ułatwiają procedury inwazyjne, takie jak nakłucia żył, bez wpływu na pigmentację skóry (typy I-VI). Wchłanianie i początek działania na błonach śluzowych narządów płciowych jest szybsze, a skuteczne znieczulenie utrzymuje się do 20 minut po 5-10 minutowej aplikacji.
atopowe zapalenie skóry, błona śluzowa narządów płciowych, ból pozabiegowy, impuls nerwowy, lek amidowy, lidokaina, methemoglobinemia, miano przeciwciał, mięczak zakaźny, nakłucie lędźwiowe, nakłucie żyły, nieuszkodzona skóra, odpowiedź naczyniowa, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie kończyny dolnej, prylokaina, przepływ jonowy, rozszerzenie naczyniowe, serokonwersja, skóra właściwa, stabilizacja błony neuronowej, wchłanianie leku, zakończenie nerwowe, zmiana naczyniowa skóry, znieczulenie miejscowe, zwężenie naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Motti 2,5 % + 2,5 %
Preparat Motti, zawierający 2,5% lidokainy i 2,5% prylokainy, jest amidowym lekiem znieczulającym miejscowo, stosowanym na nieuszkodzoną skórę pod opatrunkiem okluzyjnym. Jego mechanizm działania polega na stabilizacji błon neuronów poprzez hamowanie przepływu jonów, co prowadzi do miejscowego znieczulenia. Czas aplikacji wpływa na głębokość i jakość znieczulenia – od 1 do 2 godzin, z szybszym efektem na skórze twarzy (30-60 minut) i męskich narządach płciowych (15 minut). Znieczulenie utrzymuje się co najmniej 2 godziny po zdjęciu opatrunku, z wyjątkiem skóry twarzy, gdzie efekt jest krótszy. Preparat wykazuje podobną skuteczność niezależnie od fototypu skóry (I-VI) oraz wieku pacjentów (65-96 lat). Wchłanianie i efekt znieczulenia na błonach śluzowych narządów płciowych jest szybsze, a czas trwania analgezji po 5-10 minutach aplikacji wynosi 15-20 minut, z dużą zmiennością indywidualną.
atopowe zapalenie skóry, błona śluzowa, brodawka pospolita, ciekły azot, farmakoterapia, Haemophilus influenzae, immunizacja, iniekcja domięśniowa, kaniulacja, krioterapia, laser argonowy, lek znieczulający amidowy, lidokaina i prylokaina, methemoglobinemia, mięczak zakaźny, nakłucie lędźwiowe, narząd płciowy, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie kończyny dolnej, serokonwersja, zapalenie wątroby typu B, zmiana naczyniowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Anesderm
Produkt leczniczy Anesderm, krem zawierający lidokainę i prylokainę w stężeniu 25 mg + 25 mg/g, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z dziedzicznym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz samoistną methemoglobinemią, ze względu na ryzyko indukcji methemoglobinemii. U tych pacjentów terapia błękitem metylenowym jest przeciwwskazana, gdyż może nasilać oksydację hemoglobiny. Produkt nie powinien być stosowany na otwarte rany (z wyjątkiem owrzodzeń kończyn dolnych) oraz na świeżo ogoloną skórę, gdzie wchłanianie substancji czynnych może być zwiększone. U pacjentów z atopowym zapaleniem skóry zaleca się skrócenie czasu aplikacji do 15-30 minut, aby uniknąć miejscowych reakcji naczyniowych, takich jak zaczerwienienie, wybroczyny i plamica. Stosowanie w okolicy oczu wymaga ostrożności ze względu na ryzyko podrażnienia i uszkodzenia rogówki, a kontakt z okiem należy natychmiast przemyć wodą lub roztworem chlorku sodu.
amiodaron, atopowe zapalenie skóry, błękit metylenowy, działanie bakteriostatyczne, działanie ototoksyczne, hydroksystearynian makrogologlicerolu, lek przeciwarytmiczny klasy III, methemoglobina, methemoglobinemia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, otwarta rana, owrzodzenie kończyny dolnej, plamica, podrażnienie rogówki, samoistna methemoglobinemia, wybroczynę, zapis EKG - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Motti
Produkt leczniczy Motti, zawierający 25 mg/g lidokainy i 25 mg/g prylokainy, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z dziedzicznym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz samoistną methemoglobinemią, ze względu na ryzyko indukcji methemoglobinemii, przy czym błękit metylenowy jest nieskuteczny i potencjalnie szkodliwy w tych przypadkach. Nie zaleca się stosowania kremu na otwarte rany, z wyjątkiem owrzodzeń kończyn dolnych, a także na świeżo ogoloną skórę, gdzie wchłanianie może być zwiększone. U pacjentów z atopowym zapaleniem skóry czas aplikacji powinien być ograniczony do 15-30 minut, aby uniknąć miejscowych reakcji naczyniowych, takich jak zaczerwienienie, wybroczyny i plamica. W okolicy oczu konieczne jest zachowanie ostrożności ze względu na ryzyko podrażnienia i uszkodzenia rogówki, a kontakt z okiem wymaga natychmiastowego przemycia.
amiodaron, atopowe zapalenie skóry, bąbel skórny, błękit metylenowy, działanie bakteriostatyczne, iniekcja śródskórna, lek przeciwarytmiczny klasy III, lidokaina i prylokaina, methemoglobina, methemoglobinemia, nakłucie pięty, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, olej rycynowy, ototoksyczność, otwarta rana, owrzodzenie kończyny dolnej, podrażnienie oka, samoistna methemoglobinemia, szczepienie BCG, uszkodzenie błony bębenkowej, zapis EKG - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – EMLA 25 mg/g + 25 mg/g
Krem EMLA zawiera lidokainę i prylokainę w stężeniu 25 mg/g każda, co zapewnia skuteczne miejscowe znieczulenie skóry i błon śluzowych. Produkt jest wskazany do stosowania u dorosłych, dzieci i młodzieży (w zależności od wskazania) przed procedurami takimi jak nakłucie i cewnikowanie żył, pobieranie krwi oraz powierzchowne zabiegi chirurgiczne skóry. U osób powyżej 12 roku życia krem może być stosowany na błony śluzowe narządów płciowych przed drobnymi zabiegami chirurgicznymi lub znieczuleniem nasiękowym. W przypadku owrzodzeń kończyn dolnych krem EMLA jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych i ułatwia mechaniczne oczyszczenie oraz opracowanie chirurgiczne ran, zmniejszając ból podczas tych procedur.
biopsja, błona śluzowa narządów płciowych, EMLA, lidokaina i prylokaina, makrogologlicerolu hydroksystearynian, nakłucie żyły, oczyszczenie rany, odleżyna, opracowanie chirurgiczne rany, owrzodzenie kończyny dolnej, owrzodzenie żylne, pobieranie krwi, tkanka martwicza, zabieg chirurgiczny powierzchowny, znieczulenie miejscowe, znieczulenie nasiękowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Metronidazol Polpharma 250 mg
Metronidazol Polpharma w dawce 250 mg jest skutecznym lekiem przeciwbakteryjnym i przeciwpierwotniakowym, stosowanym w leczeniu zakażeń bakteriami beztlenowymi oraz pierwotniakami. Dawkowanie różni się w zależności od wskazania i wieku pacjenta: w profilaktyce zakażeń pooperacyjnych u dorosłych i młodzieży >12 lat stosuje się dawkę początkową 1000 mg jednorazowo, następnie 250 mg 3×/dobę do głodówki przedoperacyjnej; u dzieci <12 lat 20-30 mg/kg mc. jednorazowo 1-2 godziny przed zabiegiem; u noworodków przed 40. tygodniem ciąży 10 mg/kg mc. jednorazowo. W leczeniu zakażeń beztlenowych dawka dla dorosłych i młodzieży wynosi 250-500 mg 3×/dobę przez maksymalnie 7 dni, a u dzieci 20-30 mg/kg mc./dobę, z możliwością zwiększenia do 40 mg/kg mc. W przypadku rzęsistkowicy dawki u dorosłych to 2000 mg jednorazowo lub 250 mg 3×/dobę przez 7 dni, a u dzieci <10 lat 40 mg/kg mc. jednorazowo lub 15-30 mg/kg mc./dobę przez 7 dni. Metronidazol jest metabolizowany w wątrobie, a u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby zaleca się redukcję dawki do 1/3 i podawanie jednorazowo dobowo. Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek, jednak u hemodializowanych dawkę należy podać po sesji dializacyjnej.
ameboza, bakteria beztlenowa, bakteryjne zapalenie pochwy, ciągła dializa otrzewnowa, dializa otrzewnowa, dysfagia, encefalopatia wątrobowa, eradykacja Helicobacter pylori, giardiaza, hemodializa, lamblioza, metronidazol, monoterapia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odleżyna, okres półtrwania leku, owrzodzenie kończyny dolnej, pełzakowica, preparat przeciwbakteryjny, rzęsistkowica, wrzodziejące zapalenie dziąseł, zakażenie okołozębowe, zakażenie pooperacyjne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Anesderm (25 mg + 25 mg)/g
Lek Anesderm, zawierający 25 mg prylokainy i 25 mg lidokainy na gram kremu, wymaga indywidualnego dawkowania zależnego od wieku pacjenta, obszaru aplikacji oraz rodzaju zabiegu. U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat dawka na skórę wynosi od 1,5 do 2 g na 10 cm², stosowana przez 1 do 5 godzin, z maksymalną dawką do 60 g na powierzchnię 600 cm² przy zabiegach takich jak depilacja laserowa. Na skórę narządów płciowych męskich zaleca się 1 g/10 cm² przez 15 minut, a u kobiet 1-2 g/10 cm² przez 60 minut. Na błonę śluzową narządów płciowych stosuje się 5-10 g kremu przez 5-10 minut, a przed łyżeczkowaniem kanału szyjki macicy 10 g na 10 minut. W leczeniu owrzodzeń kończyn dolnych dawka wynosi 1-2 g/10 cm², maksymalnie 10 g na owrzodzenie, aplikowana przez 30-60 minut. U dzieci dawkowanie jest ściśle zależne od wieku, z ograniczeniami dotyczącymi liczby dawek w ciągu 24 godzin oraz powierzchni aplikacji, np. u noworodków do 1 g na 10 cm² przez 1 godzinę, a u dzieci 6-11 lat do 20 g na 200 cm² przez 1-5 godzin. Produkt nie jest zalecany u wcześniaków oraz niemowląt poniżej 12 miesięcy stosujących leki indukujące methemoglobinę.
Anesderm, atopowe zapalenie skóry, bandaż elastyczny, błona śluzowa narządów płciowych, czyszczenie rany, depilacja laserowa, kłykciny kończyste, łyżeczkowanie szyjki macicy, methemoglobina, nakłucie żyły, narządy płciowe, obrzezanie, opatrunek okluzyjny, opracowanie chirurgiczne rany, owrzodzenie kończyny dolnej, prylokaina i lidokaina, przeszczep skórny, sklepienie pochwy, środek miejscowo znieczulający, zmiany mięczakowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – EMLA 25 mg/g + 25 mg/g
Krem EMLA, zawierający 25 mg lidokainy i 25 mg prylokainy na gram, jest stosowany do miejscowego znieczulenia skóry i błon śluzowych przed różnorodnymi zabiegami medycznymi. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od obszaru aplikacji, wieku pacjenta oraz rodzaju procedury. Dla niewielkich zabiegów na skórze zaleca się aplikację 2 g kremu (około połowa tubki 5 g) lub 1,5 g na 10 cm² powierzchni, z czasem ekspozycji od 1 do 5 godzin. Przy większych powierzchniach, np. depilacji laserowej, maksymalna dawka wynosi 60 g na powierzchnię do 600 cm², z czasem aplikacji od 1 do 5 godzin. W warunkach szpitalnych, np. przy pobieraniu przeszczepu skórnego, stosuje się 1,5-2 g/10 cm² przez 2-5 godzin. Specyficzne dawkowanie dotyczy także narządów płciowych i błon śluzowych, gdzie czas aplikacji i ilość kremu są odpowiednio skrócone (np. 1 g/10 cm² na skórę męskich narządów płciowych przez 15 minut, 5-10 g na śluzówkę narządów płciowych przez 5-10 minut). W przypadku owrzodzeń kończyn dolnych u dorosłych stosuje się 1-2 g/10 cm² do maksymalnie 10 g kremu na owrzodzenie, z czasem aplikacji 30-60 minut.
błona śluzowa, charakterystyka produktu leczniczego, czyszczenie rany, depilacja laserowa, działanie niepożądane, kłykciny kończyste, krem EMLA, lidokaina i prylokaina, łyżeczkowanie kanału szyjki macicy, męskie narządy płciowe, nakłucie żyły, opracowanie chirurgiczne rany, owrzodzenie kończyny dolnej, przeszczep skórny, sklepienie pochwy, śluzówka narządów płciowych, środek miejscowo znieczulający, wywiad medyczny, żeńskie narządy płciowe, znieczulenie miejscowe skóry