Właściwości farmakokinetyczne
Prylokaina

Właściwości farmakokinetyczne prylokainy

Prylokaina stanowi jedną z substancji czynnych stosowanych w miejscowych środkach znieczulających, często w połączeniu z lidokainą. Jej właściwości farmakokinetyczne są ściśle związane z drogą podania, stanem powierzchni aplikacji oraz dawką. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyki prylokainy, uwzględniając procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji.¹

Wchłanianie

Wchłanianie ogólnoustrojowe prylokainy po zastosowaniu miejscowym zależy od kilku kluczowych czynników:

• Zastosowanej dawki preparatu
• Powierzchni skóry, na którą produkt został nałożony
• Czasu kontaktu preparatu ze skórą
• Grubości skóry (różnej w różnych częściach ciała)
• Stanu skóry (obecność chorób skóry)
• Obecności owłosienia lub stopnia wygolenia²

W przypadku stosowania prylokainy na owrzodzenia kończyn dolnych, na wchłanianie wpływa również charakterystyka samego owrzodzenia.³

Badania wykazały, że stężenia prylokainy w osoczu po aplikacji miejscowej są o 20-60% mniejsze niż w przypadku lidokainy. Jest to spowodowane większą objętością dystrybucji prylokainy oraz jej szybszym klirensem.⁴

Wchłanianie z różnych powierzchni

Nieuszkodzona skóra: Po aplikacji na udo u dorosłych pacjentów (60 g kremu na powierzchnię 400 cm² przez 3 godziny), wchłanianie prylokainy wynosi około 5%. Maksymalne stężenie w osoczu prylokainy (średnio 0,07 μg/ml) osiągane jest po około 2-6 godzinach od aplikacji.⁵

Przy aplikacji kremu na skórę twarzy (10 g/100 cm² przez 2 godziny), wchłanianie ogólnoustrojowe wynosi około 10%. Maksymalne stężenie prylokainy w osoczu (średnio 0,06 μg/ml) jest osiągane po około 1,5-3 godzinach.⁶

W badaniach z udziałem dorosłych pacjentów poddawanych przeszczepowi skóry pośredniej grubości, aplikacja kremu przez okres do 7 godzin 40 minut na udo lub górną część ramienia na powierzchnię do 1500 cm² skutkowała maksymalnym stężeniem prylokainy w osoczu nieprzekraczającym 0,2 μg/ml.⁷

Błona śluzowa narządów płciowych: Po zastosowaniu 10 g produktu przez 10 minut na błonę śluzową pochwy, maksymalne stężenie prylokainy w osoczu wynosiło średnio 0,15 μg/ml i było osiągane po 20-45 minutach od aplikacji.⁸

Owrzodzenia kończyn dolnych: Farmakokinetyka prylokainy na tej powierzchni różni się w zależności od czasu ekspozycji i powierzchni aplikacji:

• Po jednorazowym zastosowaniu 5-10 g kremu na owrzodzenia kończyn dolnych (powierzchnia do 64 cm²) przez 30 minut, maksymalne stężenia prylokainy w osoczu mieściły się w zakresie 0,02-0,08 μg/ml i były osiągane po 1-2,5 godzinach od aplikacji.⁹
• Przy aplikacji przez 24 godziny na owrzodzenia o powierzchni 50-100 cm², maksymalne stężenia prylokainy wynosiły 0,06-0,28 μg/ml i były zwykle osiągane po 2-4 godzinach.¹⁰
• Przy wielokrotnym stosowaniu 2-10 g produktu na owrzodzenia o powierzchni do 62 cm² przez 30-60 minut (3-7 razy w tygodniu, do 15 dawek w okresie miesiąca), nie zaobserwowano wyraźnej kumulacji prylokainy w osoczu ani jej metabolitu orto-toluidyny. Maksymalne obserwowane stężenia wynosiły odpowiednio 0,08 μg/ml dla prylokainy i 0,01 μg/ml dla orto-toluidyny.¹¹

Badania nad powtarzanym stosowaniem 10 g kremu na przewlekłe owrzodzenia kończyn dolnych (powierzchnia 62-160 cm²) przez 60 minut raz na dobę przez 10 kolejnych dni wykazały, że średnie maksymalne stężenie prylokainy i lidokainy łącznie wynosiło 0,6 μg/ml. Co istotne, maksymalne stężenie nie zależało od wieku pacjenta, natomiast było istotnie (p<0,01) zależne od wielkości powierzchni owrzodzenia. Zwiększenie powierzchni owrzodzenia o 1 cm² skutkowało zwiększeniem Cmax sumarycznego stężenia lidokainy i prylokainy o 7,2 ng/ml.<sup data-drug="EMLA" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Po powtarzanym stosowaniu 10 g produktu leczniczego EMLA na przewlekłe owrzodzenia kończyn dolnych o powierzchni 62-160 cm2 przez 60 minut raz na dobę w 10 kolejnych dniach średnie maksymalne stężenie w osoczu lidokainy i prylokainy łącznie wynosiło 0,6 µg/ml. Maksymalne stężenie nie zależy od wieku pacjenta, lecz jest istotnie (p12

Dystrybucja

Prylokaina wykazuje większą objętość dystrybucji w porównaniu do lidokainy, co przyczynia się do niższych stężeń w osoczu po aplikacji miejscowej. Ten fakt, w połączeniu z szybszym klirensem, tłumaczy dlaczego stężenia prylokainy w osoczu po zastosowaniu miejscowym są o 20-60% niższe niż lidokainy.¹³

Metabolizm i eliminacja

Główną drogę eliminacji prylokainy z organizmu stanowi metabolizm wątrobowy, a powstałe metabolity są wydalane z moczem. Najważniejszym metabolitem prylokainy jest orto-toluidyna.¹⁴

Tempo metabolizmu i eliminacji prylokainy po miejscowym zastosowaniu zależy od tempa wchłaniania. Dlatego zmniejszenie klirensu, jak w przypadku pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby, ma jedynie ograniczony wpływ na stężenia prylokainy w osoczu po:

• zastosowaniu pojedynczej dawki
• powtarzanym stosowaniu dawek pojedynczych raz na dobę w krótkim okresie (do 10 dni)¹⁵

Potencjalna toksyczność

Objawy toksyczności prylokainy stają się coraz bardziej widoczne przy wzrastających stężeniach w osoczu od 5 do 10 μg/ml. Należy zaznaczyć, że toksyczność prylokainy i lidokainy podlega sumowaniu.¹⁶

Warto zauważyć, że suma maksymalnych stężeń w osoczu lidokainy i prylokainy po stosowaniu zgodnie z zaleceniami jest mniejsza niż jedna trzecia stężenia, z którym związane jest występowanie reakcji toksycznych, bez widocznej kumulacji w okresie 10 dni.¹⁷

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w wieku podeszłym

Zarówno u pacjentów w podeszłym wieku, jak i u pacjentów młodszych, stężenia prylokainy w osoczu po zastosowaniu na nieuszkodzoną skórę są bardzo niskie i znacznie poniżej poziomów potencjalnie toksycznych.¹⁸

Dzieci i młodzież

Maksymalne stężenia prylokainy w osoczu po zastosowaniu u dzieci i młodzieży w różnym wieku były również na poziomie niższym niż powodujący potencjalnie skutki toksyczne.¹⁹

²⁰