jednostronne zwężenie tętnicy nerkowej
Jednostronne zwężenie tętnicy nerkowej to patologiczne zmniejszenie średnicy jednej z tętnic nerkowych, co prowadzi do ograniczenia przepływu krwi do odpowiadającej jej nerki. Jest to najczęstsza przyczyna wtórnego nadciśnienia naczyniowo-nerkowego, które stanowi około 5-10% wszystkich przypadków nadciśnienia tętniczego.
Etiologia jednostronnego zwężenia tętnicy nerkowej obejmuje głównie miażdżycę (około 90% przypadków u osób starszych) oraz dysplazję włóknisto-mięśniową (częściej u młodych kobiet). Rzadziej zwężenie może być spowodowane przez guz, tętniaka, zator, uraz lub jako powikłanie zabiegów wewnątrznaczyniowych.
Klinicznie jednostronne zwężenie tętnicy nerkowej objawia się nadciśnieniem tętniczym, często opornym na farmakoterapię, szczególnie u osób młodych lub u pacjentów z nagłym początkiem nadciśnienia. Mogą występować szmer naczyniowy w okolicy nerki, różnica w wielkości nerek w badaniach obrazowych oraz pogorszenie funkcji nerek po włączeniu inhibitorów ACE lub sartanów.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe: ultrasonografię dopplerowską, angiografię tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego, a złotym standardem pozostaje arteriografia. W diagnostyce czynnościowej wykorzystuje się oznaczenie aktywności reninowej osocza oraz test kaptoprilowy.
Leczenie jednostronnego zwężenia tętnicy nerkowej może być zachowawcze (farmakoterapia nadciśnienia) lub interwencyjne (angioplastyka z implantacją stentu lub zabieg chirurgiczny). Wybór metody zależy od etiologii zwężenia, stopnia nadciśnienia, funkcji nerek oraz ogólnego stanu pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Zofenopryl – Przeciwwskazania stosowania
Zofenopryl, inhibitor ACE stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego i chorób układu sercowo-naczyniowego, dostępny jest w preparatach Zofenil 7,5 mg, Zofenil 30 mg oraz Zofenil Plus (30 mg zofenoprylu wapniowego + 12,5 mg hydrochlorotiazydu). Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na zofenopryl, inne inhibitory ACE, składniki preparatu oraz w przypadku Zofenil Plus także na hydrochlorotiazyd i pochodne sulfonamidu. Bezwzględnie przeciwwskazany jest u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, dziedzicznym lub idiopatycznym obrzękiem naczynioruchowym, ciężką niewydolnością wątroby, a także w drugim i trzecim trymestrze ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Dodatkowo, preparaty Zofenil 7,5 i 30 mg nie powinny być stosowane przy obustronnym zwężeniu tętnic nerkowych lub jednostronnym zwężeniu przy jedynej czynnej nerce, natomiast Zofenil Plus jest przeciwwskazany przy ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min) oraz tych samych zwężeniach nerkowych.
aliskiren, choroba autoimmunologiczna, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka niewydolność wątroby, cukrzyca, diuretyk tiazydowy, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, hydrochlorotiazyd, idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, jednostronne zwężenie tętnicy nerkowej, klirens kreatyniny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na hydrochlorotiazyd, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obustronne zwężenie tętnic nerkowych, pochodna sulfonamidu, sakubitryl walsartan, trymestr ciąży, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zofenil 7,5 7,5 mg
Zofenil to preparat zawierający sól wapniową zofenoprylu, będący inhibitorem ACE, dostępny w dawkach 7,5 mg (7,2 mg zofenoprylu) oraz 30 mg (28,7 mg zofenoprylu). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na zofenopryl, inne inhibitory ACE, czy składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (17,35 mg w dawce 7,5 mg i 69,4 mg w dawce 30 mg). Niewskazane jest stosowanie u osób z historią obrzęku naczynioruchowego indukowanego inhibitorami ACE oraz u pacjentów z dziedzicznym lub idiopatycznym obrzękiem naczynioruchowym. Ponadto, Zofenil nie powinien być łączony z sakubitrylem z walsartanem (konieczny odstęp 36 godzin) ani z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² ze względu na ryzyko hiperkaliemii, hipotonii i pogorszenia funkcji nerek. Lek jest przeciwwskazany u chorych z ciężką niewydolnością wątroby oraz w drugim i trzecim trymestrze ciąży, a także u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji z uwagi na ryzyko teratogenności i śmiertelności płodu.
Stosowanie Zofenilu jest również przeciwwskazane u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej przy jedynej czynnej nerce, ze względu na ryzyko ciężkiej niewydolności nerek wynikającej z obniżenia przepływu i filtracji kłębuszkowej. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych: 7,5 mg (białe, okrągłe, dwustronnie wypukłe) oraz 30 mg (białe, podłużne z linią podziału). Dobór dawki powinien uwzględniać wszystkie przeciwwskazania oraz indywidualne cechy pacjenta, aby minimalizować ryzyko działań niepożądanych i zapewnić bezpieczeństwo terapii.
aliskiren, ciężka niewydolność wątroby, cukrzyca, drugi trymestr ciąży, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, filtracja kłębuszkowa, GFR, hiperkaliemia, hipotonia, inhibitor ACE, jednostronne zwężenie tętnicy nerkowej, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obustronne zwężenie tętnic nerkowych, sakubitryl z walsartanem, tabletka powlekana, trzeci trymestr ciąży, zaburzenie czynności nerek, zofenopryl - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Piramil Biso
Piramil Biso, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) i bisoprolol (beta-bloker), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentek w ciąży, u których jest przeciwwskazany. Leczenie inhibitorami ACE lub ARB w ciąży należy natychmiast przerwać po jej stwierdzeniu, a u pacjentek planujących ciążę zaleca się alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o udokumentowanym bezpieczeństwie. U pacjentów z aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), zwłaszcza przy pierwszym podaniu lub zwiększeniu dawki, istnieje ryzyko nagłego spadku ciśnienia tętniczego i pogorszenia funkcji nerek, co wymaga monitorowania ciśnienia i funkcji nerek, szczególnie u osób z ciężkim nadciśnieniem, niewydolnością serca, zwężeniem zastawek serca, jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej, odwodnieniem, marskością wątroby lub po dużych operacjach. Podwójna blokada układu RAA (ACE + ARB lub aliskiren) jest przeciwwskazana z powodu zwiększonego ryzyka niedociśnienia, hiperkaliemii i niewydolności nerek, a jeśli jest konieczna, wymaga ścisłego nadzoru specjalistycznego.
antagonista receptora angiotensyny II, bisoprolol, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ewerolimus, hiperkaliemia, hipowolemia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, jednostronne zwężenie tętnicy nerkowej, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność nerek, niewydolność serca po zawale, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, racekadotryl, ramipryl, sakubitryl z walsartanem, syrolimus, temsyrolimus, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, wodobrzusze, zdekompensowana zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Piramil 2,5 mg
Ramipryl, jako inhibitor ACE, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadmierną aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron, zwłaszcza u osób z ciężkim nadciśnieniem, niewydolnością serca, zwężeniem zastawkowym, jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej, niedoborem płynów lub soli, marskością wątroby oraz przed dużymi operacjami. Przed terapią należy wyrównać odwodnienie i hipowolemię, a podczas leczenia monitorować ciśnienie tętnicze, czynność nerek i elektrolity, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami nerkowymi, po przeszczepie nerki oraz w podeszłym wieku. Ramipryl jest przeciwwskazany w ciąży i wymaga natychmiastowego odstawienia po jej stwierdzeniu. Nie zaleca się łączenia ramiprylu z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenem ze względu na ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek, a w wyjątkowych przypadkach konieczne jest ścisłe monitorowanie. Zaleca się odstawienie leku na dzień przed planowaną operacją, aby uniknąć niedociśnienia śródoperacyjnego.
agranulocytoza, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ewerolimus, hiperkaliemia, hiponatremia, hipowolemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, jednostronne zwężenie tętnicy nerkowej, kolagenoza, małopłytkowość, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, racekadotryl, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl z walsartanem, syrolimus, temsyrolimus, toczeń rumieniowaty, twardzina, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, wodobrzusze, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zdekompensowana zastoinowa niewydolność serca, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sumilar HCT
Produkt leczniczy Sumilar HCT, zawierający ramipryl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności w terapii nadciśnienia tętniczego ze względu na ryzyko powikłań związanych z każdym ze składników oraz ich interakcjami. Stosowanie amlodypiny jest przeciwwskazane u pacjentów z przełomem nadciśnieniowym, a inhibitory ACE, takie jak ramipryl, nie powinny być rozpoczynane u kobiet w ciąży ze względu na ryzyko teratogenne. U pacjentów ze wzmożoną aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron istnieje ryzyko nagłego obniżenia ciśnienia tętniczego i pogorszenia czynności nerek, szczególnie po pierwszym podaniu lub zwiększeniu dawki. Konieczne jest monitorowanie czynności nerek, elektrolitów (zwłaszcza potasu i sodu) oraz ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca, marskością wątroby, zwężeniem tętnic nerkowych, czy w podeszłym wieku. Maksymalna dobowa dawka ramiprylu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie powinna przekraczać 2,5 mg, a Sumilar HCT jest przeciwwskazany w tej grupie ze względu na wyższą zawartość ramiprylu.
agranulocytoza, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, azotemia, ciężkie nadciśnienie tętnicze, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor neprylizyny, jednostronne zwężenie tętnicy nerkowej, małopłytkowość, marskość wątroby, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra jaskra zamkniętego kąta, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, ramipryl, tiazydowy lek moczopędny, toczeń rumieniowaty układowy, torsade de pointes, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ramipril Genoptim
Ramipril Genoptim, zawierający ramipryl w dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z nasilonym pobudzeniem układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA). Grupy wysokiego ryzyka obejmują osoby z ciężkim nadciśnieniem tętniczym, niewyrównaną zastoinową niewydolnością serca, hemodynamicznie istotnymi zaburzeniami napływu lub odpływu krwi z lewej komory, jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej, odwodnione, z niedoborem sodu, marskością wątroby oraz pacjentów poddawanych dużym zabiegom operacyjnym lub znieczuleniu. W tych przypadkach konieczne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego oraz funkcji nerek, zwłaszcza podczas inicjacji terapii lub zwiększania dawki. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca, aby uniknąć przeciążenia objętościowego.
antagonista receptora angiotensyny II, ciężkie nadciśnienie tętnicze, hamowanie ACE, hiperkaliemia, inhibitor ACE, jednostronne zwężenie tętnicy nerkowej, leczenie przeciwnadciśnieniowe, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, niedokrwienie mięśnia sercowego, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron, ramipryl, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wodobrzusze, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zawał mięśnia sercowego, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ramizek Combi
Produkt leczniczy Ramizek Combi, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów stosujących jednocześnie diuretyki ze względu na ryzyko hipowolemii i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hiperkaliemii. Konieczne jest regularne monitorowanie czynności nerek oraz stężenia potasu w surowicy. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II (ARB) lub aliskirenu jest przeciwwskazana z powodu zwiększonego ryzyka niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek. U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy łączyć inhibitorów ACE i ARB. Leczenie inhibitorami ACE jest przeciwwskazane w ciąży i powinno być natychmiast przerwane po jej potwierdzeniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ciężkim nadciśnieniem, niewyrównaną zastoinową niewydolnością serca, zwężeniem zastawek serca, jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej, odwodnieniem, marskością wątroby oraz pacjentów poddawanych dużym zabiegom chirurgicznym, ze względu na ryzyko ostrego obniżenia ciśnienia tętniczego i pogorszenia czynności nerek.
aliskiren, amlodypiny bezylan, anemia, antagonista receptora angiotensyny II, ciężkie nadciśnienie tętnicze, depresja szpiku kostnego, diuretyk, hiperkaliemia, hiponatremia, hipowolemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, jednostronne zwężenie tętnicy nerkowej, kolagenoza, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, przełom nadciśnieniowy, racekadotryl, sakubitryl z walsartanem, SIADH, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, twardzina, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wodobrzusze, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zwężenie zastawki aorty