choroba przebiegająca z gorączką
Choroba przebiegająca z gorączką to stan patologiczny organizmu, w którym dochodzi do podwyższenia temperatury ciała powyżej 37°C (mierzonej w jamie ustnej) lub 37,2°C (mierzonej w odbytnicy). Gorączka jest mechanizmem obronnym organizmu, kontrolowanym przez podwzgórze, które w odpowiedzi na działanie pirogenów (substancji wywołujących gorączkę) podnosi punkt nastawienia temperatury ciała.
Gorączka może towarzyszyć licznym schorzeniom o różnej etiologii, najczęściej infekcjom wirusowym, bakteryjnym, grzybiczym i pasożytniczym. Występuje również w chorobach autoimmunologicznych, nowotworach, po urazach tkanek, w przebiegu reakcji polekowych czy zaburzeń termoregulacji. Mechanizm powstawania gorączki obejmuje uwalnianie pirogenów endogennych (m.in. IL-1, IL-6, TNF-α) w odpowiedzi na pirogeny egzogenne.
Diagnostyka chorób przebiegających z gorączką wymaga dokładnego wywiadu lekarskiego, badania fizykalnego oraz badań dodatkowych (laboratoryjnych, obrazowych, mikrobiologicznych). Szczególną uwagę należy zwrócić na gorączkę niewiadomego pochodzenia (FUO), trwającą powyżej 3 tygodni, przy temperaturze przekraczającej 38,3°C, której przyczyny nie udaje się ustalić pomimo wstępnej diagnostyki.
Leczenie chorób przebiegających z gorączką zależy od ich etiologii. Obejmuje ono terapię przyczynową (np. antybiotykoterapię w przypadku zakażeń bakteryjnych) oraz objawową (leki przeciwgorączkowe). Należy pamiętać, że gorączka sama w sobie może mieć działanie korzystne, wspomagając zwalczanie patogenów, dlatego obniżanie temperatury ciała jest wskazane głównie przy wysokiej gorączce (>39°C) lub złej tolerancji podwyższonej temperatury przez pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Przeciwwskazania stosowania
Pertaktyna jest kluczowym antygenem w szczepionkach bezkomórkowych przeciwko krztuścowi (aP), stosowanych zarówno w szczepieniach podstawowych, jak i przypominających. Wchodzi w skład preparatów złożonych, takich jak DTaP i DTaP-IPV. Podstawowym przeciwwskazaniem do podania szczepionek zawierających pertaktynę jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik szczepionki, w tym antygeny krztuśca oraz śladowe pozostałości procesów produkcyjnych, takie jak formaldehyd, glutaraldehyd, neomycyna, polimyksyna B, albumina surowicy bydlęcej i streptomycyna. Szczepionki te są bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z encefalopatią o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po poprzednim szczepieniu przeciw krztuścowi. Dodatkowo, preparaty takie jak Boostrix i Boostrix Polio mają specyficzne przeciwwskazania związane z powikłaniami neurologicznymi i trombocytopenią po wcześniejszych szczepieniach przeciw błonicy i tężcowi.
albumina surowicy bydlęcej, antygen krztuśca, choroba przebiegająca z gorączką, drgawka, encefalopatia, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, formaldehyd, glutaraldehyd, infekcja górnych dróg oddechowych, krztusiec, nadwrażliwość na substancje, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna B, poliomyelitis, powikłanie neurologiczne, profilaktyka krztuśca, streptomycyna, trombocytopenia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sachodent
Lek Sachodent w formie żelu do stosowania w jamie ustnej zawiera 87,1 mg/g choliny salicylanu i wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych. Produkt jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 16. roku życia w przebiegu chorób z gorączką ze względu na ryzyko rozwoju zespołu Reye’a – rzadkiego, ale potencjalnie śmiertelnego powikłania charakteryzującego się niezakaźną encefalopatią i niewydolnością wątroby. Zespół ten zwykle pojawia się po ustąpieniu gorączki i manifestuje się obfitymi wymiotami, bólami głowy oraz zaburzeniami świadomości, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej.
- Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna – Przeciwwskazania stosowania
Polimyksyna, antybiotyk peptydowy obecny w śladowych ilościach w niektórych szczepionkach, takich jak Boostrix Polio i Infanrix-IPV, stanowi istotne przeciwwskazanie u pacjentów z nadwrażliwością na ten związek lub inne składniki produkcyjne (np. neomycynę, formaldehyd). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także wystąpienie reakcji nadwrażliwości po wcześniejszym podaniu analogicznych szczepionek przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi lub poliomyelitis. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów, u których w ciągu 7 dni po szczepieniu przeciw krztuścowi wystąpiła encefalopatia o nieznanej etiologii – w takich przypadkach zaleca się rezygnację ze szczepień zawierających komponent krztuścowy i rozważenie preparatów skierowanych jedynie przeciw błonicy, tężcowi i poliomyelitis. Dodatkowo, w przypadku Boostrix Polio przeciwwskazaniem są także przejściowa trombocytopenia oraz powikłania neurologiczne (drgawki, epizody hipotoniczno-hiporeaktywne) po wcześniejszych szczepieniach przeciw błonicy i/lub tężcowi.
antybiotyk peptydowy, antygen krztuśca, choroba przebiegająca z gorączką, encefalopatia, encefalopatia o nieznanej etiologii, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, konsultacja alergologiczna, łagodna infekcja, nadwrażliwość na polimyksynę, nadwrażliwość na składniki, nadwrażliwość na substancje, powikłanie neurologiczne, reakcja alergiczna na antybiotyk, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja poszczepienna, szczepionka Boostrix Polio, szczepionka Infanrix-IPV, trombocytopenia przejściowa - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus – Przeciwwskazania stosowania
Infanrix-IPV to szczepionka zawierająca inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1 (szczep Mahoney, 40 jednostek antygenu D), 2 (szczep MEF-1, 8 jednostek) oraz 3 (szczep Saukett, 32 jednostki), namnażane w hodowli komórkowej VERO i inaktywowane dla zachowania bezpieczeństwa i immunogenności. Przeciwwskazania do podania obejmują nadwrażliwość na poliowirus, substancje pomocnicze (w tym śladowe ilości formaldehydu, neomycyny i polimyksyny), a także wcześniejsze reakcje alergiczne na składniki szczepionki, w tym antygeny błonicy, tężca i krztuśca. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci z encefalopatią o nieznanej etiologii występującą w ciągu 7 dni po szczepieniu przeciw krztuścowi – w takich przypadkach zaleca się rezygnację ze szczepienia przeciw krztuścowi i stosowanie preparatów bez komponentu krztuścowego.
antygen D, antygen krztuśca, błonica tężec krztusiec, choroba przebiegająca z gorączką, encefalopatia, encefalopatia o nieznanej etiologii, fenyloalanina, fenyloketonuria, formaldehyd, hodowla komórkowa VERO, immunizacja, immunolog kliniczny, inaktywowany wirus polio, kwas para-aminobenzoesowy, łagodna infekcja, neomycyna i polimyksyna, poliomyelitis, poliowirus, przeziębienie, specjalista chorób zakaźnych, szczepionka przeciw polio, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Influvac 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka przeciw grypie Influvac zawiera inaktywowane antygeny powierzchniowe wirusa grypy, w tym hemaglutyninę (15 µg na szczep w dawce 0,5 ml) z trzech szczepów: A/Victoria/4897/2022 (H1N1)pdm09, A/Thailand/8/2022 (H3N2) oraz B/Austria/1359417/2021. Przeciwwskazania do podania obejmują nadwrażliwość na składniki czynne lub pomocnicze, takie jak pozostałości białek jaja kurzego, formaldehyd, bromek cetylotrimetyloamoniowy, polisorbat 80 oraz gentamycynę. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergią na białka jaja kurzego oraz u osób z historią reakcji alergicznych na wcześniejsze dawki szczepionki przeciw grypie. Wskazane jest odroczenie szczepienia u pacjentów z ostrą chorobą gorączkową lub infekcją, aby uniknąć nasilenia objawów i utrudnień diagnostycznych związanych z działaniami niepożądanymi.
albumina jaja kurzego, alergia na białka jaja kurzego, antygen powierzchniowy wirusa grypy, bromek cetylotrimetyloamoniowy, choroba infekcyjna, choroba przebiegająca z gorączką, ciężka reakcja alergiczna, działanie niepożądane, formaldehyd, gentamycyna, hemaglutynina i neuraminidaza, nadwrażliwość, obniżona odporność, odpowiedź immunologiczna, ostra choroba gorączkowa, ostra infekcja, podwyższona temperatura ciała, polisorbat 80, proces infekcyjny, reakcja alergiczna, reakcja na szczepienie, sezon epidemiczny, szczep wirusa, wywiad alergiczny - Leksykon substancji czynnych
Wirus świnki – Przeciwwskazania stosowania
Szczepionki zawierające żywy atenuowany wirus świnki, takie jak Priorix i Priorix-Tetra (szczep RIT 4385, pochodzący od Jeryl Lynn), mają ściśle określone przeciwwskazania. Należą do nich nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze, w tym neomycynę (z wyjątkiem kontaktowego zapalenia skóry), wcześniejsze reakcje nadwrażliwości na szczepionki przeciw śwince oraz ciężkie niedobory odporności (ciężki złożony niedobór odporności, agammaglobulinemia, AIDS, objawowe zakażenie HIV). Szczególną uwagę zwraca się na dzieci zakażone HIV z określonymi wartościami limfocytów T CD4+: poniżej 25% u dzieci <12 miesięcy, poniżej 20% u dzieci 12-35 miesięcy oraz poniżej 15% u dzieci 36-59 miesięcy. Ciąża stanowi bezwzględne przeciwwskazanie, a szczepienie należy odroczyć u osób z ostrymi, ciężkimi chorobami gorączkowymi, choć łagodne infekcje nie wykluczają immunizacji.
agammaglobulinemia, AIDS, choroba przebiegająca z gorączką, ciężki złożony niedobór odporności, fenyloalanina, fenyloketonuria, kontaktowe zapalenie skóry, kwalifikacja pacjenta, kwas para-aminobenzoesowy, limfocyty T CD4+, nadwrażliwość na substancje czynne, neomycyna, niedobór odporności, Priorix, Priorix-Tetra, reakcja alergiczna, sorbitol, szczep Jeryl Lynn, szczep RIT 4385, wirus świnki atenuowany, zaburzenie odporności, zakażenie HIV - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Influvac Tetra –
Podczas kwalifikacji pacjenta do szczepienia szczepionką Influvac Tetra, kluczowe jest wykluczenie przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze, w tym śladowe ilości białek jaja kurzego, formaldehydu, bromku cetylotrimetyloamoniowego, polisorbatu 80 oraz gentamycyny. Szczepionka zawiera antygeny powierzchniowe wirusa grypy (hemaglutynina i neuraminidaza) z czterech szczepów zgodnych z zaleceniami WHO i UE, które mogą wywołać reakcje alergiczne u predysponowanych pacjentów. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także choroba przebiegająca z gorączką oraz ostra infekcja, które stanowią przeciwwskazania czasowe – szczepienie należy odroczyć do czasu ustąpienia objawów.
albumina jaja kurzego, ampułko-strzykawka, antybiotyk aminoglikozydowy, antygen powierzchniowy wirusa grypy, bromek cetylotrimetyloamoniowy, choroba przebiegająca z gorączką, formaldehyd, gentamycyna, hemaglutynina i neuraminidaza, nadwrażliwość, niepożądany odczyn poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, ostra infekcja, polisorbat 80, reakcja alergiczna, szczepionka czterowalentna, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sachodent 87,1 mg/g
Lek Sachodent, zawierający choliny salicylan w stężeniu 87,1 mg/g w formie żelu do stosowania miejscowego w jamie ustnej, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jego zastosowaniem. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na choliny salicylan lub jakąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 16. roku życia z objawami infekcji i gorączką, ze względu na ryzyko rozwoju zespołu Reye’a – poważnego, potencjalnie śmiertelnego zespołu obejmującego encefalopatię i stłuszczenie wątroby, wywołanego przez salicylany w przebiegu infekcji wirusowych.
alergia na salicylany, choliny salicylan, choroba przebiegająca z gorączką, działanie niepożądane, encefalopatia, nadwrażliwość, objawy infekcyjne, pochodna kwasu salicylowego, populacja pediatryczna, Sachodent, salicylany, stan zapalny jamy ustnej, stłuszczenie wątroby, substancja czynna, uczulenie na substancję pomocniczą, żel do jamy ustnej, zespół Reye’a