związek powierzchniowo czynny

Związki powierzchniowo czynne (surfaktanty) to substancje, które obniżają napięcie powierzchniowe cieczy, ułatwiając mieszanie się substancji o różnej polarności. W medycynie mają szerokie zastosowanie zarówno diagnostyczne, jak i terapeutyczne.

W kontekście medycznym najważniejszym naturalnym surfaktantem jest surfaktant płucny – mieszanina fosfolipidów (głównie fosfatydylocholiny) i białek produkowana przez pneumocyty typu II. Zapobiega on zapadaniu się pęcherzyków płucnych podczas wydechu, zmniejszając napięcie powierzchniowe na granicy powietrze-ciecz. Niedobór surfaktantu prowadzi do zespołu zaburzeń oddychania u noworodków, szczególnie wcześniaków.

Egzogenne surfaktanty stosowane są w terapii zastępczej u wcześniaków z niewydolnością oddechową. W gastroenterologii surfaktanty wykorzystywane są jako środki zmiękczające stolec. W dermatologii wchodzą w skład preparatów myjących i kosmetycznych. Mają również zastosowanie jako składniki roztworów do odkażania narzędzi medycznych oraz jako nośniki leków w zaawansowanych systemach dostarczania substancji aktywnych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl