bakteria próchnicotwórcza

Bakterie próchnicotwórcze to mikroorganizmy odpowiedzialne za powstawanie próchnicy zębów. Najważniejszym gatunkiem jest Streptococcus mutans, który kolonizuje powierzchnię szkliwa i wytwarza kwasy organiczne w procesie fermentacji węglowodanów. Oprócz S. mutans, w procesie próchnicowym uczestniczą także Lactobacillus, Actinomyces oraz niektóre gatunki Prevotella i Veillonella.

Mechanizm działania bakterii próchnicotwórczych polega na produkcji kwasów, które obniżają pH w jamie ustnej poniżej 5,5, co prowadzi do demineralizacji szkliwa. Dodatkowo, bakterie te wytwarzają polisacharydy zewnątrzkomórkowe, które ułatwiają adhezję do powierzchni zęba i formowanie biofilmu (płytki nazębnej). Wykazują również zdolność do przeżycia w środowisku o niskim pH, co daje im przewagę selekcyjną nad innymi mikroorganizmami.

Czynniki zwiększające aktywność bakterii próchnicotwórczych obejmują dietę bogatą w cukry proste, nieprawidłową higienę jamy ustnej, zmniejszone wydzielanie śliny oraz predyspozycje genetyczne. Zapobieganie kolonizacji i namnażaniu tych bakterii stanowi podstawę profilaktyki próchnicy, a obejmuje regularne szczotkowanie zębów, stosowanie nici dentystycznej, ograniczenie spożycia cukrów oraz stosowanie preparatów zawierających fluor i innych środków przeciwbakteryjnych.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl