brywudyna i sorywudyna
Brywudyna i sorywudyna są nukleozydowymi analogami tymidyny, które wykazują silne działanie przeciwwirusowe, szczególnie przeciwko wirusom opryszczki pospolitej (HSV) i półpaśca (VZV). Mechanizm ich działania polega na hamowaniu wirusowej polimerazy DNA, co uniemożliwia replikację wirusa.
Brywudyna (dostępna pod nazwą handlową Brivudin) jest stosowana w leczeniu ostrego półpaśca u dorosłych. Wykazuje około 1000-krotnie silniejsze działanie przeciwko VZV niż acyklowir. Typowa dawka to 125 mg raz dziennie przez 7 dni, co stanowi istotną zaletę terapeutyczną w porównaniu do innych leków przeciwwirusowych wymagających częstszego dawkowania.
Niezwykle istotne jest, że zarówno brywudyna jak i sorywudyna wchodzą w śmiertelnie niebezpieczne interakcje z fluoropirymidynami (np. 5-fluorouracylem) stosowanymi w chemioterapii nowotworów. Interakcja ta prowadzi do zahamowania rozkładu fluoropirymidyn, powodując kumulację toksycznych metabolitów i może skutkować ciężką mielosupresją, uszkodzeniem śluzówek i zgonem. Z tego powodu przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie tych leków oraz zachowanie minimum 4-tygodniowego odstępu między zakończeniem leczenia brywudyną a rozpoczęciem terapii fluoropirymidynami.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Fluorouracyl (5-FU) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i toksyczność. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z brywudyną, sorywudyną i ich analogami ze względu na silne hamowanie enzymu dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD), co prowadzi do drastycznego wzrostu stężenia 5-FU i ryzyka ciężkiej, potencjalnie śmiertelnej toksyczności. Zaleca się zachowanie co najmniej 4-tygodniowej przerwy między terapią tymi lekami a fluorouracylem. Kwas folinowy (folinian wapnia) nasila działanie 5-FU poprzez zwiększenie wiązania z syntazą tymidylanową, co może prowadzić do ciężkich biegunek, zwłaszcza przy dawce 600 mg/m² podawanej dożylnie w bolusie raz w tygodniu. Inne ważne interakcje obejmują leki takie jak metotreksat, metronidazol, interferon alfa, cymetydyna, które mogą zwiększać toksyczność fluorouracylu, oraz allopurynol, który może zmniejszać jego skuteczność. Konieczne jest monitorowanie stężenia fenytoiny i parametrów krzepnięcia u pacjentów przyjmujących odpowiednio fenytoinę i warfarynę, ze względu na ryzyko zatrucia i zmiany wskaźników INR.
agranulocytoza, aminotransferaza, bilirubina, brywudyna i sorywudyna, cisplatyna, dehydrogenaza dihydropirymidynowa, dysfagia, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, fosfataza zasadowa, izoenzym CYP2C9, kardiotoksyczność, kumaryna, kwas folinowy, lek cytostatyczny, lek mielosupresyjny, metabolizm wątrobowy, mitomycyna, stężenie fenytoiny, syntaza tymidylanowa, tiazydowy lek moczopędny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, winorelbina, wskaźnik INR, wskaźnik Quicka, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej, zawał mózgu, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Verrucutan zawiera fluorouracyl (5 mg/g) i kwas salicylowy (100 mg/g), które mogą wchodzić w istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Fluorouracyl jest metabolizowany przez enzym dehydrogenazę dihydropirymidynową (DPD), a inhibitory tego enzymu, takie jak przeciwwirusowe analogi nukleozydów (brywudyna, sorywudyna), mogą znacząco zwiększać jego stężenie w osoczu, co wymaga zachowania co najmniej 4-tygodniowej przerwy między podaniem tych leków a Verrucutanem. Ponadto, jednoczesne stosowanie fenytoiny może prowadzić do wzrostu jej stężenia i ryzyka toksyczności, co wymaga monitorowania poziomu leku. Kwas salicylowy, mimo ograniczonego wchłaniania systemowego, może potencjalnie nasilać toksyczność metotreksatu i działanie hipoglikemizujące pochodnych sulfonylomocznika poprzez wypieranie ich z wiązań białkowych i hamowanie metabolizmu.
analog nukleozydu, bariera skórna, brywudyna i sorywudyna, dehydrogenaza dihydropirymidynowa, dimetylosulfotlenek, działanie drażniące, efekt hipoglikemizujący, fenytoina, fluorouracyl, kwas salicylowy, metotreksat, opatrunek okluzyjny, pochodna sulfonylomocznika, promotor wchłaniania, terapia przeciwdrgawkowa, Verrucutan, zakażenie ogólnoustrojowe, zatrucie fenytoiną
