lek propulsywny
Lek propulsywny to substancja farmakologiczna zwiększająca motorykę przewodu pokarmowego, działająca na układ pokarmowy poprzez stymulację perystaltyki i przyspieszenie pasażu treści pokarmowej. Leki te są stosowane głównie w leczeniu zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego, takich jak refluks żołądkowo-przełykowy, zaparcia czy gastropareza.
Mechanizm działania leków propulsywnych opiera się najczęściej na aktywacji receptorów serotoninowych (5-HT4), antagonizmie wobec receptorów dopaminowych (D2) lub modulacji aktywności acetylocholiny. Do najczęściej stosowanych należą metoklopramid, domperidon, cyzapryd oraz itopryd. Niektóre z tych leków, jak metoklopramid, wykazują również działanie przeciwwymiotne.
Stosowanie leków propulsywnych wymaga ostrożności ze względu na możliwe działania niepożądane. Metoklopramid może powodować objawy pozapiramidowe, szczególnie u osób młodych, natomiast cyzapryd został wycofany z wielu rynków z powodu ryzyka wydłużenia odstępu QT i arytmii. Przy doborze leku propulsywnego należy uwzględnić profil bezpieczeństwa oraz współistniejące choroby pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Metoclopramide hameln 5 mg/ml
Metoklopramid, substancja czynna leku Metoclopramide hameln, jest podstawionym benzamidem o działaniu przeciwwymiotnym i prokinetycznym, klasyfikowanym w grupie A03FA01 (ATC). Jego mechanizm działania obejmuje antagonizm receptorów dopaminowych D2 w ośrodkowym układzie nerwowym, co hamuje wymioty indukowane apomorfiną, oraz modulację receptorów serotoninowych (antagonizm 5HT3 i agonizm 5HT4), co jest kluczowe w profilaktyce i leczeniu wymiotów po chemioterapii przeciwnowotworowej. Metoklopramid działa również obwodowo, blokując dopaminergiczne receptory w przewodzie pokarmowym i wzmacniając aktywność cholinergiczną, co prowadzi do poprawy motoryki przewodu pokarmowego.
działanie antydopaminergiczne, działanie przeciwwymiotne, efekt prokinetyczny, efekt przeciwwymiotny, lek propulsywny, motoryka przewodu pokarmowego, opróżnianie żołądka, ośrodek wymiotny, perystaltyka przewodu pokarmowego, pochodna benzamidu, receptor 5HT4, receptor dopaminowy D2, receptor serotoninowy 5HT3, refluks żołądkowo-przełykowy, strefa wyzwalania chemoreceptorów, wydzielanie kwasu żołądkowego, wymioty indukowane apomorfiną, wymioty indukowane chemioterapią, zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenie motoryki