-
Leksykon chorób i schorzeń
Achalasia to przewlekłe, postępujące zaburzenie motoryki przełyku, charakteryzujące się dysfunkcją dolnego zwieracza przełyku (LES) i brakiem prawidłowej perystaltyki, prowadzące do dysfagii zarówno pokarmów stałych, jak i płynnych, regurgitacji (75-90% pacjentów), bólu w klatce piersiowej (25-50%), zgagi, utraty masy ciała oraz nocnego kaszlu związanego z aspiracją. Choroba najczęściej diagnozowana jest u dorosłych w wieku 25-60 lat. Klasyfikacja manometryczna wyróżnia trzy typy achalazji: typ I (minimalna czynność skurczowa), typ II (brak perystaltyki z jednoczesnym skurczem całego przełyku) oraz typ III (achalasia spastyczna), z najlepszą odpowiedzią na leczenie w typie II (96%), a najsłabszą w typie III (29%). Skala Eckardta służy do oceny nasilenia objawów, z maksymalnym wynikiem 12 punktów, gdzie wynik >6 wskazuje na niepowodzenie leczenia.
achalasia, achalasia spastyczna, aspiracja, aspiracyjne zapalenie płuc, ból w klatce piersiowej, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, impakcja pokarmowa, manometria przełyku, megaesophagus, miotomia chirurgiczna, niedożywienie, perforacja przełyku, perystaltyka, POEM, przezustna endoskopowa miotomia, rak przełyku, regurgitacja, toksyna botulinowa, utrata wagi, zgaga -
Leksykon chorób i schorzeń
Przełyk Barretta to metaplazja jelitowa nabłonka przełyku, będąca konsekwencją przewlekłego uszkodzenia przez refluks kwaśnej treści żołądkowej i żółci, najczęściej w przebiegu choroby refluksowej przełyku (GERD). Etiologia obejmuje dysfunkcję dolnego zwieracza przełyku (LES), przepuklinę rozworu przełykowego oraz czynniki ryzyka takie jak płeć męska, rasa biała, wiek >50 lat, otyłość centralna, palenie tytoniu, przewlekłe spożywanie alkoholu, zespół metaboliczny i cukrzyca typu 2. Metaplazja stanowi adaptację nabłonka płaskiego do kwaśnego środowiska, jednak zwiększa ryzyko dysplazji i transformacji nowotworowej. Ryzyko rozwoju przełyku Barretta u pacjentów z GERD wynosi 5-15%, a u osób z objawami refluksu trwającymi >10 lat jest znacząco wyższe. Cichy refluks, bez typowych objawów, również może prowadzić do uszkodzeń przełyku. Przepuklina rozworu przełykowego sprzyja refluksowi i rozwojowi zmian metaplastycznych.
apoptoza, biomarkery, choroba refluksowa przełyku, cichy refluks, dolny zwieracz przełyku, dysplazja dużego stopnia, dysplazja małego stopnia, GERD, gruczolakorak przełyku, Helicobacter pylori, kwas deoksycholowy, kwasy żółciowe, metaplazja jelitowa, nabłonek płaski przełyku, niesteroidowe leki przeciwzapalne, przełyk Barretta, przepuklina rozworu przełykowego, stratyfikacja ryzyka, treść żołądkowa, zapalenie przełyku, zespół metaboliczny -
Leksykon chorób i schorzeń
Achalazja to rzadka choroba przełyku charakteryzująca się zaburzeniami motoryki, brakiem perystaltyki oraz niedostatecznym rozkurczem dolnego zwieracza przełyku (LES) podczas połykania. Epidemiologia achalazji wykazuje zróżnicowaną zapadalność, wahającą się od 0,03 do 26,0/100 000 osób rocznie, oraz chorobowość od około 0,05% (50/100 000) do 162,1/100 000, w zależności od regionu i metod diagnostycznych, zwłaszcza manometrii wysokiej rozdzielczości (HRM). Zapadalność i chorobowość rosną, co może wynikać z lepszej diagnostyki i świadomości klinicznej. Achalazja dotyka obu płci i wszystkich grup etnicznych, z pikami zachorowań w 3. i 6. dekadzie życia. Występują różnice geograficzne i etniczne, co sugeruje udział czynników genetycznych. Choroba jest powolna, a jej długotrwałe trwanie (powyżej 10-15 lat) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka przełyku, zwłaszcza płaskonabłonkowego, z ryzykiem względnym 16-28-krotnie wyższym, choć bezwzględne ryzyko pozostaje niskie (0,59/100 osobolat).
achalazja, badanie przesiewowe, bimodalny rozkład zapadalności, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, manometria wysokiej rozdzielczości, nadzór endoskopowy, perystaltyka przełyku, późne powikłanie, przełyk Barretta, przewlekła choroba refluksowa przełyku, rak płaskonabłonkowy przełyku, rak przełyku, syntaza tlenku azotu, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenie motoryki, zaburzenie neurologiczne -
Leksykon chorób i schorzeń
Skurcze przełyku (spasmus oesophagi) to zaburzenie motoryki charakteryzujące się nieskoordynowanymi, często silnymi skurczami mięśni przełyku, prowadzącymi do dysfagii i bólu w klatce piersiowej. Diagnostyka wymaga wykluczenia chorób kardiologicznych (np. choroby niedokrwiennej serca) oraz innych schorzeń przewodu pokarmowego, zwłaszcza GERD. Złotym standardem jest wysokorozdzielcza manometria przełyku (HRM), która pozwala na ocenę rytmiczności, koordynacji i siły skurczów oraz relaksacji dolnego zwieracza przełyku. Kryteria rozpoznania dystalnego skurczu przełyku według klasyfikacji Chicago v3.0 obejmują obecność przedwczesnych skurczów z opóźnieniem dystalnym <4,5 s w ≥20% mokrych połknięć oraz prawidłową relaksację dolnego zwieracza (ciśnienie relaksacji <15 mmHg). Diagnostyka uzupełniająca obejmuje gastroskopię, przełyk barytowy, monitorowanie pH przełykowego (24-48 h) oraz nowoczesne metody jak FLIP i impedancję wielokanałową.
achalazja, achalazja spastyczna, badanie fizykalne, ból w klatce piersiowej, choroba niedokrwienna serca, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, dystalny skurcz przełyku, elektrokardiogram, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, endoskopowa ultrasonografia, eozynofilowe zapalenie przełyku, gastroskopia, manometria przełykowa, motoryka przełyku, obraz korkociągu, przełyk barytowy, przełyk dziadek do orzechów, skurcz przełyku, toksyna botulinowa, wywiad lekarski -
Leksykon chorób i schorzeń
Refluks żołądkowo-przełykowy (GER) u niemowląt jest zjawiskiem fizjologicznym wynikającym głównie z niedojrzałości dolnego zwieracza przełyku (LES) oraz specyficznej anatomii niemowlęcia, w tym rozwarty kąt Hisa i krótszy przełyk. Głównym mechanizmem patofizjologicznym jest przemijające rozluźnienie LES (tLESR), odpowiadające za 94% epizodów refluksu. Czynniki takie jak dieta płynna, pozycja leżąca, niedojrzałość układu pokarmowego oraz techniki karmienia (np. przekarmianie, aerofagia) zwiększają ryzyko wystąpienia refluksu. Refluks u niemowląt zwykle pojawia się między 2-3 tygodniem życia, osiąga szczyt w 4-5 miesiącu, a około 90% dzieci wyrasta z niego przed ukończeniem 12 miesiąca życia, co wiąże się z dojrzewaniem LES, wydłużeniem przełyku oraz wprowadzeniem pokarmów stałych.
aerofagia, alergia na białko mleka krowiego, atrezja przełyku, bezdech, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, eozynofilowe zapalenie przełyku, gastropareza, kąt Hisa, mikrobiom jelitowy, mózgowe porażenie dziecięce, mukowiscydoza, napięcie mięśniowe, przekarmianie, przełyk Barretta, przepuklina rozworu przełykowego, refluks żołądkowo-przełykowy, refluksowe zapalenie przełyku, trąbka Eustachiusza, wcześniactwo, zwężenie odźwiernika, zwężenie przełyku -
Leksykon chorób i schorzeń
Refluks żołądkowo-przełykowy (GER) u niemowląt jest powszechnym zjawiskiem fizjologicznym, wynikającym głównie z przejściowego rozluźnienia dolnego zwieracza przełyku (TLOSR), które odpowiada za 94% epizodów refluksu. U niemowląt z GERD odsetek TLOSR związanych z kwaśnym refluksem jest istotnie wyższy (16,5% vs 5,7% u zdrowych). Niedojrzałość LES, krótki przełyk, pozycja leżąca oraz duża objętość pokarmu w stosunku do pojemności żołądka sprzyjają refluksowi. Opóźnione opróżnianie żołądka, szczególnie u wcześniaków, może nasilać objawy, choć najnowsze dane kwestionują jego rolę w patogenezie GERD. Czynniki takie jak napięcie brzuszne, pozycja ciała oraz alergia na białko mleka krowiego (CMPA) również wpływają na nasilenie refluksu. GERD definiuje się jako refluks z objawami patologicznymi, występując u około 1 na 300 niemowląt, z ryzykiem zwiększonym przez przepuklinę rozworu przełykowego, zaburzenia neurorozwojowe, mukowiscydozę, wcześniactwo i inne schorzenia.
aerofagia, alergia na białko mleka krowiego, aspiracja treści żołądkowej, aspiracyjne zapalenie płuc, choroba refluksowa przełyku, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dolny zwieracz przełyku, kręcz szyi, kwaśny refluks, malrotacja żołądka, mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy, mikrobiom jelitowy, mukowiscydoza, opóźnione opróżnianie żołądka, przełyk Barretta, przepuklina rozworu przełykowego, przepuszczalność błony śluzowej, refluks żołądkowo-przełykowy, regurgitacja, skurcz oskrzeli, wrodzona przepuklina przeponowa, zaburzenia neurorozwojowe, zapalenie przełyku, zwężenie przełyku -
Leksykon chorób i schorzeń
Zgaga, będąca najczęstszym objawem refluksu żołądkowo-przełykowego (GERD), manifestuje się piekącym bólem za mostkiem, często promieniującym do gardła i szyi, nasilającym się po posiłkach, wysiłku fizycznym czy w pozycji leżącej. Patofizjologicznie wynika z dysfunkcji dolnego zwieracza przełyku (LES), co umożliwia cofanie się kwasu żołądkowego do przełyku, prowadząc do podrażnienia błony śluzowej i potencjalnych powikłań, takich jak przełyk Barretta. Diagnostyka i ocena pacjenta powinna uwzględniać charakter, nasilenie i częstotliwość objawów, czynniki wyzwalające, skuteczność leczenia oraz obecność objawów alarmowych (np. dysfagia, krwiste wymioty, utrata masy ciała). W terapii stosuje się leki zobojętniające kwas (np. węglan wapnia), blokery H2 (famotydyna, ranitydyna) oraz inhibitory pompy protonowej (omeprazol, esomeprazol), a także metoklopramid jako prokinetyk. W przypadkach opornych rozważa się interwencje chirurgiczne (fundoplikacja Nissena) lub procedury minimalnie inwazyjne (system LINX, terapia Stretta, TIF).
antacida, aspiracja, blokery H2, ból ostry, ból wieńcowy, dolny zwieracz przełyku, duszność, dysfagia, endoskopia, fundoplikacja Nissena, fusowate wymioty, inhibitory pompy protonowej, krew utajona w stolcu, kwas żołądkowy, leki zobojętniające, niesteroidowe leki przeciwzapalne, odruch kaszlowy, pH-metria, powikłania zgagi, przełyk Barretta, refluks żołądkowo-przełykowy, regurgitacja pokarmu, rozszerzanie przełyku, smolisty stolec, stent przełykowy, zaburzenia odżywiania, zaburzenia snu, zgaga -
Leksykon chorób i schorzeń
Kolka niemowlęca dotyka 10-30% niemowląt i charakteryzuje się napadowym, nieukojonym płaczem, pojawiającym się zwykle w pierwszych tygodniach życia i ustępującym do 3-4 miesiąca. Patogeneza jest wieloczynnikowa, obejmując dysbiozę mikrobioty jelitowej (zmniejszenie Bifidobacterium i Lactobacillus, wzrost Proteobacteria, w tym Escherichia coli), łagodny stan zapalny jelit (dwukrotnie podwyższony poziom kalprotektyny w kale), zwiększoną przepuszczalność bariery jelitowej oraz zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego (podwyższone poziomy motyliny, greliny i serotoniny). Nietolerancja laktozy i alergia na białka mleka krowiego również odgrywają rolę, podobnie jak skład mleka matki, w którym wyższe poziomy bakterii Staphylococcus i mikroRNA (miR-224-3p, miR-125b-5p, let-7a-5p, miR-205-5p) korelują z ryzykiem kolki. Dysregulacja osi jelitowo-mózgowej, nadwrażliwość trzewna oraz niedojrzałość ośrodkowego układu nerwowego, w tym zaburzenia układu przedsionkowego i autonomicznego, są kluczowymi elementami patomechanizmu.
aktywacja współczulna, alergia na białko mleka krowiego, bariera jelitowa, Bifidobacterium, biomarker, błona śluzowa jelit, centralny układ nerwowy, czynnik wzrostu hepatocytów, dolny zwieracz przełyku, dysbakterioza jelitowa, epigenetyka, Escherichia coli, fermentacja laktozy, grelina, hipersekrecja kwasu solnego, histamina, kalprotektyna, kolka niemowlęca, komórki tuczne, Lactobacillus, Lactobacillus acidophilus, lactobacillus reuteri, mikrobiota jelitowa, mikroRNA, motoryka jelit, motylina, nadwrażliwość trzewna, nietolerancja laktozy, nieukojony płacz, oś jelitowo-mózgowa, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, probiotyk, Proteobacteria, przepuszczalność jelitowa, serotonina, Staphylococcus, układ autonomiczny, układ przedsionkowy, wrażliwość trzewna, zapalenie jelit, zespół jelita drażliwego -
Leksykon chorób i schorzeń
Niestrawność (dyspepsja) to złożony zespół objawów górnego odcinka przewodu pokarmowego, którego patofizjologia obejmuje zaburzenia opróżniania żołądka (opóźnione u ~25% pacjentów z dyspepsją funkcjonalną), zaburzenia akomodacji żołądka (dotyczące około 40% chorych, szczególnie w zespole poposiłkowego dyskomfortu – PDS), oraz nadwrażliwość trzewną z obniżonym progiem bólu i dysfunkcją mechanoreceptorów. Kluczową rolę odgrywa dwunastnica, gdzie obserwuje się mikrostan zapalny z eozynofilią (>22 eozynofilów w 5 polach widzenia), zwiększoną przepuszczalność błony śluzowej oraz zaburzenia mikrobioty (przewaga paciorkowców jamy ustnej). Dyspepsja funkcjonalna może być powiązana z przebytym ostrym zapaleniem żołądka i jelit (ryzyko wzrasta 2,5-krotnie), a także czynnikami psychologicznymi, zwłaszcza lękiem, który zwiększa ryzyko rozwoju PDS niemal 8-krotnie. Zakażenie Helicobacter pylori, obecne u 30-40% populacji, może indukować przewlekły stan zapalny i jest wskazaniem do eradykacji u wybranych pacjentów z bólem nadbrzusza.
Refluks żołądkowo-przełykowy (GERD) wynika z dysfunkcji dolnego zwieracza przełyku (LES), w tym hipotensji LES, zwiększonej częstości przemijających relaksacji LES (TLESR) oraz wzrostu ciśnienia wewnątrzżołądkowego, co jest nasilane przez otyłość (zależność dawka-odpowiedź z BMI). Przepona pełni funkcję zewnętrznego zwieracza, a jej dysfunkcja w przebiegu przepukliny rozworu przełykowego sprzyja refluksowi. Nieleczony GERD może prowadzić do powikłań, takich jak przełyk Barretta (stan przedrakowy) i gruczolakorak przełyku. W patogenezie dyspepsji funkcjonalnej istotne są także czynniki genetyczne (polimorfizm GNB3 C825T) oraz niedobory enzymów trawiennych, które mogą być leczone suplementacją. Mechaniczne przeszkody w przewodzie pokarmowym (guzy, zwężenia, przerost odźwiernika) oraz leki (NLPZ, antybiotyki) również mogą indukować lub nasilać objawy niestrawności. W ciąży zmiany hormonalne i mechaniczne sprzyjają refluksowi i opóźnionemu opróżnianiu żołądka. Zintegrowany model patofizjologiczny łączy infekcję, mikrobiotę, odpowiedź immunologiczną i zaburzenia motoryki żołądka z objawami dyspepsji.
akomodacja żołądka, dolny zwieracz przełyku, dyspepsja, dyspepsja funkcjonalna, dyspepsja poinfekcyjna, dysrytmia żołądkowa, eradykacja zakażenia, górny odcinek przewodu pokarmowego, gruczolakorak przełyku, Helicobacter pylori, motoryka żołądka, nadwrażliwość trzewna, niedobór enzymów trawiennych, niedrożność odźwiernika, niesteroidowe leki przeciwzapalne, opóźnione opróżnianie żołądka, opróżnianie żołądka, oś mózgowo-jelitowa, przełyk Barretta, przepuklina rozworu przełykowego, refluks żołądkowo-przełykowy, zespół bólu nadbrzusza, zespół poposiłkowego dyskomfortu -
Leksykon chorób i schorzeń
Skurcze przełyku, zwane również spazmami przełyku, są schorzeniem, którego profilaktyka opiera się na modyfikacji diety i stylu życia oraz leczeniu współistniejących chorób, takich jak GERD. Zaleca się unikanie pokarmów o skrajnych temperaturach, pikantnych, wysokotłuszczowych, alkoholu i kofeiny, a także spożywanie mniejszych, częstszych posiłków z powolnym jedzeniem i dokładnym żuciem. Leczenie GERD inhibitorami pompy protonowej (np. lansoprazol, omeprazol) oraz farmakoterapia zaburzeń psychicznych (imipramina, trazodone, SSRI) może zmniejszyć ryzyko skurczów. Kontrola stresu poprzez techniki relaksacyjne, odpowiednią ilość snu i umiarkowaną aktywność fizyczną jest również kluczowa. Dodatkowo, uniesienie wezgłowia łóżka o 15-20 cm, zaprzestanie palenia, unikanie obcisłej odzieży i redukcja masy ciała u osób z nadwagą wspomagają profilaktykę.
azotan, bloker kanału wapniowego, choroba refluksowa przełyku, diltiazem, dolny zwieracz przełyku, dylatacja przełyku, dysfagia, GERD, imipramina, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor pompy protonowej, kontrolowane oddychanie, lansoprazol, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, miotomia chirurgiczna, motoryka przełyku, nitrogliceryna podjęzykowa, olejek miętowy, omeprazol, przezustna endoskopowa miotomia, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, sildenafil, skurcz przełyku, technika relaksacyjna, toksyna botulinowa, trazodon, zaburzenie psychiczne -
Leksykon chorób i schorzeń
Wrzodziejące zapalenie przełyku Barretta to metaplazja jelitowa wyściółki przełyku, będąca konsekwencją przewlekłego refluksu żołądkowo-przełykowego (GERD). Stan ten jest uznawany za przedrakowy, zwiększający ryzyko rozwoju gruczolakoraka przełyku. Diagnostyka opiera się na endoskopii z biopsją, a ocena zaawansowania obejmuje pięć stopni: od niedysplastycznego, przez dysplazję niskiego i wysokiego stopnia, aż do raka śródnabłonkowego i inwazyjnego. Leczenie farmakologiczne bazuje na inhibitorach pompy protonowej (IPP), które redukują ryzyko progresji do dysplazji wysokiego stopnia i raka. Kontrole endoskopowe zaleca się co 3-5 lat w przypadku braku dysplazji, co 6-12 miesięcy przy dysplazji niskiego stopnia oraz co 3 miesiące lub interwencje terapeutyczne przy dysplazji wysokiego stopnia.
ablacja częstotliwością radiową, antagonista receptora H2, biopsja, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, dysplazja, dysplazja niskiego stopnia, dysplazja wysokiego stopnia, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, endoskopowa dysekcja podśluzówkowa, endoskopowa resekcja błony śluzowej, ezofagektomia, fundoplikacja, gastroenterolog, gruczolakorak przełyku, inhibitor pompy protonowej, kacheksja, krioterapia, lek prokinetyczny, patolog, przełyk Barretta, refluks, refluks żołądkowo-przełykowy, terapia pozycyjna, wyściółka przełyku, wywiad chorobowy, zapalenie przełyku, zgaga -
Leksykon chorób i schorzeń
Zgaga i refluks żołądkowo-przełykowy (GERD) to przewlekłe schorzenia układu pokarmowego, charakteryzujące się cofaniem się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku, co prowadzi do objawów takich jak pieczenie za mostkiem, cofanie się treści do gardła, ból w klatce piersiowej, nudności oraz trudności w przełykaniu. Objawy mogą mieć charakter typowy (zgaga, ból) oraz atypowy (przewlekły kaszel, chrypka, objawy astmatyczne, zaburzenia snu). Czynniki nasilające objawy to m.in. spożywanie tłustych i pikantnych potraw, pozycja ciała (leżenie po posiłku), palenie tytoniu, nadwaga oraz ciąża. Progresja choroby przebiega przez cztery stadia, od sporadycznych epizodów zgagi do poważnych powikłań, takich jak zapalenie przełyku, zwężenia, przełyk Barretta czy rak przełyku. Objawy utrzymujące się częściej niż 2 razy w tygodniu lub towarzyszące objawy alarmowe (utrata masy ciała, krwawienia, trudności w połykaniu) wymagają pilnej konsultacji lekarskiej i diagnostyki, w tym gastroskopii, 24-godzinnego monitorowania pH oraz manometrii przełyku.
ból w klatce piersiowej, choroba wieńcowa, choroba wrzodowa, chrypka, cichy refluks, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, erozja szkliwa, ezofagitis, gastropareza, gastroskopia, GERD, głobus, manometria przełyku, monitorowanie pH przełyku, nadwrażliwość przełyku, niestrawność, nudności, objawy astmatyczne, owrzodzenie przełyku, problemy oddechowe, przełyk Barretta, przewlekły kaszel, rak przełyku, refluks żołądkowo-przełykowy, zaburzenia snu, zapalenie krtani, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zgaga, zwężenie przełyku -
Leksykon leków
Preparat Liść Mięty pieprzowej wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z kamicą żółciową oraz innymi schorzeniami dróg żółciowych, ze względu na potencjalny wpływ substancji czynnych na czynność tych struktur, co może nasilać dolegliwości. U chorych z refluksem żołądkowo-przełykowym stosowanie preparatu jest przeciwwskazane, gdyż składniki liścia mięty pieprzowej mogą powodować rozluźnienie dolnego zwieracza przełyku, prowadząc do nasilenia objawów refluksu, zwłaszcza zgagi. Ze względu na brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa u dzieci poniżej 4. roku życia, podawanie leku w tej grupie wiekowej nie jest zalecane.
dolny zwieracz przełyku, działanie niepożądane, edukacja pacjenta, kamica żółciowa, liść mięty pieprzowej, metabolizm substancji czynnych, nasilenie objawów chorobowych, postępowanie terapeutyczne, pracownik służby zdrowia, refluks żołądkowo-przełykowy, schorzenia dróg żółciowych, stan kliniczny, układ pokarmowy, zgaga -
Leksykon leków
Przy ordynowaniu leku Scopolan w postaci czopków zawierających 10 mg hioscyny butylobromku kluczowe jest uwzględnienie licznych przeciwwskazań, które dyskwalifikują pacjenta z terapii. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na hioscynę butylobromek lub substancje pomocnicze, uczulenie na alkaloidy tropanowe, jaskrę z wąskim kątem przesączania, a także schorzenia układu pokarmowego takie jak zaparcia atoniczne, niedrożność porażenna jelit, zwężenia przełyku, wpustu lub odźwiernika żołądka oraz megacolon. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z rozrostem gruczołu krokowego, zwężeniem szyi pęcherza moczowego, nużliwością mięśni (myasthenia gravis), tachykardią oraz u dzieci poniżej 6. roku życia ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych antycholinergicznych i potencjalne powikłania kliniczne.
alkaloidy tropanowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, działanie spazmolityczne, hioscyna butylobromek, jaskra z wąskim kątem przesączania, łagodny rozrost gruczołu krokowego, megacolon, miastenia, motoryka przewodu pokarmowego, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność porażenna jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, receptory muskarynowe, refluks żołądkowo-przełykowy, rozrost gruczołu krokowego, tachykardia, transmisja nerwowo-mięśniowa, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, zaparcie atoniczne, zatrzymanie moczu, zwężenie odźwiernika żołądka, zwężenie przełyku, zwężenie szyi pęcherza moczowego -
Leksykon chorób i schorzeń
Achalazja to rzadkie zaburzenie motoryki przełyku, charakteryzujące się brakiem perystaltyki oraz nieprawidłowym rozkurczem dolnego zwieracza przełyku (LES) po połknięciu, wynikające z postępującej degeneracji neuronów hamujących w splocie mięśniowym (Auerbacha). Etiologia achalazji pierwotnej pozostaje niejasna, jednak liczne dowody wskazują na podłoże autoimmunologiczne, związane z wariantami w regionie HLA-DQ oraz obecnością autoprzeciwciał przeciw neuronowym antygenom jelitowym. Achalazja wykazuje powiązania z chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak cukrzyca typu 1, choroby tarczycy, zespół Sjögrena czy reumatoidalne zapalenie stawów. Ponadto, infekcje wirusowe (m.in. HSV-1, wirus ospy wietrznej, odry, świnki) mogą inicjować reakcję zapalną i autoimmunologiczną u osób genetycznie predysponowanych, prowadząc do degeneracji neuronów i zaburzeń motoryki przełyku. Achalazja wtórna jest związana z chorobami takimi jak choroba Chagasa, nowotwory (rak żołądka, przełyku, trzustki) oraz innymi schorzeniami systemowymi (amyloidoza, sarkoidoza, twardzina).
achalazja typu 3, amyloidoza, choroba autoimmunologiczna, choroba Chagasa, choroba Fabry’ego, choroba Leśniowskiego-Crohna, cukrzyca typu 1, dolny zwieracz przełyku, eozynofile, eozynofilowe zapalenie przełyku, główny kompleks zgodności tkankowej, komórki Cajala, komórki tuczne, komórki zwojowe, limfocyty T CD8+, motoryka przełyku, neurofibromatoza, neurony hamujące, perystaltyka przełyku, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, rak przełyku, rak trzustki, rak żołądka, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, splot Auerbacha, splot mięśniowy, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, trypanosomoza amerykańska, twardzina układowa, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie eozynofilowe, zespół Allgrove’a, zespół genetyczny, zespół paraneoplastyczny, zespół Sjögrena -
Leksykon chorób i schorzeń
Przepuklina przeponowa (hiatal hernia) to patologiczne przemieszczenie górnej części żołądka przez rozwór przełykowy przepony do jamy klatki piersiowej. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca zarówno wrodzone wady anatomiczne (np. nieprawidłowo duży rozwór przełykowy, wady rozwojowe przepony i żołądka), jak i czynniki nabyte, takie jak osłabienie mięśni przepony i więzadła przeponowo-przełykowego związane z wiekiem (zwłaszcza po 50. roku życia), podwyższone ciśnienie wewnątrzbrzuszne (np. otyłość, ciąża, przewlekły kaszel, zaparcia), urazy mechaniczne oraz wcześniejsze zabiegi chirurgiczne. Przewlekłe zapalenie przełyku i GERD mogą zarówno predysponować do powstania przepukliny, jak i być jej konsekwencją, tworząc błędne koło patologiczne. Epidemiologicznie przepuklina występuje u 55-60% osób powyżej 50. roku życia, z objawami u około 9%, częściej u kobiet, a jej obecność zwiększa ponad dwukrotnie ryzyko gruczolakoraka przełyku i wpustu żołądka.
choroba refluksowa przełyku, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dolny zwieracz przełyku, ezofagitis, gruczolakorak przełyku, kaszel przewlekły, kifoza, klatka piersiowa, klatka piersiowa lejkowata, odnogi przepony, pectus excavatum, perystaltyka przełyku, połączenie przełykowo-żołądkowe, przepuklina okołoprzełykowa, przepuklina przeponowa, przepuklina rozworu przełykowego, przepuklina ślizgowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, refluks żołądkowo-przełykowy, rozwór przełykowy przepony, skolioza, więzadło przeponowo-przełykowe, wodobrzusze, worek przepuklinowy, zapalenie przełyku, zaparcie przewlekłe -
Leksykon chorób i schorzeń
Zgaga, jako kluczowy objaw choroby refluksowej przełyku (GERD), wykazuje zróżnicowaną odpowiedź na leczenie inhibitorami pompy protonowej (IPP), zależną od czynników demograficznych i klinicznych. Lepszą skuteczność terapii IPP obserwuje się u mężczyzn (p = 0,0011), pacjentów z wyższym BMI (p < 0,0001), osób poniżej 40 roku życia oraz u chorych z nadżerkowym zapaleniem przełyku (ERD). Współistniejące zaburzenia, takie jak lęk (wysoki wynik w skali HADS, p < 0,0001), zespół jelita drażliwego (IBS, p < 0,0001) oraz twardzina układowa (SSc) z częściową odpowiedzią na IPP u 54% pacjentów (95%CI 47,4-60,3), negatywnie wpływają na efektywność leczenia. Parametry diagnostyczne, takie jak czas ekspozycji na kwas (AET), wskaźnik objawowy (SI), wynik DeMeestera ≥ 14,7 oraz długość (≥ 4,05 cm) i ciśnienie spoczynkowe LES (≥ 19,65 mmHg), stanowią istotne predyktory skuteczności terapii farmakologicznej i chirurgicznej.
BMI, ból w klatce piersiowej pochodzenia niesercowego, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, dysfagia przełykowa, inhibitor pompy protonowej, magnetyczna augmentacja zwieracza, manometria, migotanie przedsionków, nadżerkowe zapalenie przełyku, nienadżerkowa choroba refluksowa, omeprazol, pantoprazol, pH-metria, śródmiąższowa choroba płuc, twardzina układowa, zaburzenie lękowe, zespół jelita drażliwego, zgaga -
Leksykon chorób i schorzeń
Refluks żółciowy (bile reflux, DGER) to patologiczny wsteczny przepływ treści dwunastniczej, zawierającej żółć, enzymy trzustkowe i wydzieliny dwunastnicze, do żołądka, a czasem do przełyku, prowadzący do żółciowego zapalenia błony śluzowej żołądka oraz powikłań takich jak choroba refluksowa przełyku, przełyk Barretta i nowotwory. Patogeneza obejmuje dysfunkcję zwieracza odźwiernika i dolnego zwieracza przełyku, zaburzenia motoryki żołądkowo-dwunastniczej oraz nieprawidłowe wydzielanie hormonów żołądkowo-jelitowych (gastryna, cholecystokinina, sekretyna). Czynniki ryzyka to m.in. zabiegi chirurgiczne żołądka (np. Billroth II, bypass żołądkowy), cholecystektomia, wrzody trawienne, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego i dysfunkcja zwieracza Oddiego. Kwasy żółciowe uszkadzają błonę śluzową poprzez rozpuszczanie fosfolipidów, zwiększenie przepuszczalności komórek, hamowanie enzymów i indukcję apoptozy, przy czym skoniugowane kwasy działają w środowisku kwaśnym, a nieskoniugowane przy pH 5-8. Długotrwała ekspozycja na żółć sprzyja stanom przednowotworowym (metaplazja jelitowa, przełyk Barretta) i nowotworom przewodu pokarmowego, m.in. poprzez uszkodzenia DNA, aktywację NF-κB i zmiany ekspresji genów onkogennych.
bypass żołądkowy, cholecystektomia, cholecystokinina, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, dyspepsja czynnościowa, gastryna, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, kwasy żółciowe, metaplazja jelitowa, operacja bariatryczna, przełyk Barretta, reaktywne formy azotu, reaktywne formy tlenu, refluks żółciowy, wrzód trawienny, wspólny przewód żółciowy, zanikowe zapalenie żołądka, zapalenie błony śluzowej żołądka, zwieracz Oddiego, zwieracz odźwiernika -
Leksykon substancji czynnych
Wodorotlenek magnezu (Magnesii hydroxidum), stosowany m.in. w preparacie Maalox w dawce 400 mg w tabletkach oraz 40 mg/ml w zawiesinie doustnej, pełni funkcję zobojętniającą nadmiar kwasu solnego w żołądku poprzez reakcję neutralizacji, co prowadzi do podwyższenia pH treści żołądkowej i złagodzenia objawów nadkwaśności. Substancja ta działa miejscowo, nie wpływając na wydzielanie kwasu przez komórki okładzinowe, a także obniża stężenie kwasu w świetle przełyku, co jest istotne w terapii refluksu żołądkowo-przełykowego. Wodorotlenek magnezu wykazuje ponadto działanie przeczyszczające, które równoważy zaparciowe efekty wodorotlenku glinu w preparatach złożonych, takich jak Maalox, co pozwala na optymalizację efektu terapeutycznego w leczeniu zaburzeń górnego odcinka przewodu pokarmowego.
biegunka, błona śluzowa żołądka, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa, dolny zwieracz przełyku, dyspepsja, działanie cytoprotekcyjne, działanie przeczyszczające, działanie ściągające, klasyfikacja ATC, komórki okładzinowe, kwas solny, martwica błony śluzowej, pH treści żołądkowej, prostaglandyny, refluks żołądkowo-przełykowy, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, zaparcie, zawiesina doustna, zobojętnianie kwasu solnego -
Leksykon leków
Alendronian sodu, substancja czynna leku Alendrogen 70 mg, jest bisfosfonianem stosowanym w terapii osteoporozy, jednak jego podanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność nieprawidłowości anatomicznych i czynnościowych przełyku, takich jak zwężenie (stenoza) czy achalazja, które mogą zwiększać ryzyko zatrzymania tabletki i powikłań. Ponadto, pacjenci muszą być zdolni do utrzymania pozycji stojącej lub siedzącej przez minimum 30 minut po przyjęciu leku, aby zapewnić prawidłową absorpcję i zmniejszyć ryzyko podrażnienia górnego odcinka przewodu pokarmowego. Nadwrażliwość na kwas alendronowy lub substancje pomocnicze, w tym 150,94 mg laktozy w tabletce, oraz hipokalcemia stanowią kolejne bezwzględne przeciwwskazania do terapii. Hipokalcemia powinna być skorygowana przed rozpoczęciem leczenia, ze względu na ryzyko jej nasilenia przez bisfosfoniany.
achalazja, Alendrogen, bisfosfonian, dolny zwieracz przełyku, górny odcinek przewodu pokarmowego, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hipokalcemia, kwas alendronowy, laktoza jednowodna, niedobór witaminy D, nieprawidłowość przełyku, nietolerancja laktozy, poziom wapnia w surowicy, stenoza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie motoryki przełyku, zwężenie przełyku -
Leksykon chorób i schorzeń
Achalazja to rzadkie zaburzenie motoryki przełyku, charakteryzujące się brakiem perystaltyki i nieprawidłowym rozkurczem dolnego zwieracza przełyku (LES). Leczenie koncentruje się na zmniejszeniu oporu LES, aby ułatwić pasaż pokarmu do żołądka. Dostępne metody terapeutyczne obejmują niechirurgiczne techniki, takie jak pneumatyczna dylatacja balonowa (skuteczność 60-90%, ryzyko perforacji ~5%, częstość refluksu ~30%), iniekcje toksyny botulinowej (efekt do 6 miesięcy, stosowane u pacjentów z przeciwwskazaniami do innych metod) oraz farmakoterapię (nitrogliceryna, nifedypina, ograniczona skuteczność ~10%). Metody chirurgiczne, takie jak laparoskopowa miotomia Hellera z fundoplikacją (skuteczność 85-95%, refluks ~20%) oraz przezustna endoskopowa miotomia przełyku (POEM) (skuteczność do 90%, wyższe ryzyko GERD), oferują trwalsze efekty, szczególnie u pacjentów z achalazją typu III według Klasyfikacji Chicago. Wybór terapii zależy od typu achalazji, wieku, stanu zdrowia i dostępności procedur.
achalazja typu I, achalazja typu III, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, ezofagektomia, fundoplikacja, inhibitor pompy protonowej, klasyfikacja Chicago, laparoskopowa miotomia Hellera, megaprzełyk, miotomia Hellera, motoryka przełyku, niedożywienie, nifedypina, nitrogliceryna, omeprazol, perforacja przełyku, perystaltyka przełyku, pneumatyczna dylatacja, rak przełyku, refluks żołądkowo-przełykowy, toksyna botulinowa, zgaga -
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba refluksowa przełyku (GERD) jest powszechnym schorzeniem gastroenterologicznym, diagnozowanym głównie na podstawie objawów klinicznych takich jak zgaga i regurgitacja występujące co najmniej dwa razy w tygodniu. Wstępna diagnostyka obejmuje 8-tygodniową próbę empirycznego leczenia inhibitorami pompy protonowej (PPI) podawanymi raz dziennie przed posiłkiem, z czułością testu około 78% i swoistością 54%. W przypadku objawów alarmowych (dysfagia, odynofagia, niedokrwistość, utrata masy ciała, krwawienie) lub braku odpowiedzi na PPI, wskazane jest wykonanie endoskopii górnego odcinka przewodu pokarmowego (EGD) w celu oceny zmian zapalnych, zwężeń, nadżerek oraz obecności przełyku Barretta. Monitorowanie pH przełyku przez 24-48 godzin, z wykorzystaniem kapsułki Bravo lub sondy pH-impedancji, stanowi „złoty standard” diagnostyczny, gdzie czas ekspozycji przełyku na kwas (AET) ≥6% potwierdza patologiczny refluks. Manometria wysokiej rozdzielczości (HRM) jest pomocna w ocenie motoryki przełyku i funkcji dolnego zwieracza przełyku (LES), szczególnie przy podejrzeniu zaburzeń motorycznych lub hipotonii LES (<10 mmHg).
bronchoskopia, choroba refluksowa przełyku, czas ekspozycji przełyku na kwas, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, eozynofilowe zapalenie przełyku, ezofagogastroduodenoskopia, gruczolakorak przełyku, inhibitor pompy protonowej, laryngoskopia, manometria przełykowa, manometria wysokiej rozdzielczości, metaplazja jelitowa, monitorowanie pH przełyku, niedokrwistość z niedoboru żelaza, odynofagia, oporny GERD, problem gastroenterologiczny, przełyk Barretta, przepuklina rozworu przełykowego, regurgitacja, zaburzenia motoryki przełyku, zapalenie przełyku, zarzucanie treści żołądkowej, zgaga, zwężenie przełyku -
Leksykon leków
Preparat Mięta Fix, zawierający liść mięty pieprzowej, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym, ze względu na ryzyko nasilenia zgagi. Olejki eteryczne obecne w mięcie mogą obniżać napięcie dolnego zwieracza przełyku, co sprzyja cofaniu się treści żołądkowej i pogorszeniu objawów choroby refluksowej. Ponadto, u pacjentów z kamicą żółciową oraz innymi schorzeniami dróg żółciowych, składniki preparatu mogą wpływać na funkcjonowanie pęcherzyka żółciowego i przepływ żółci, co może prowadzić do zaostrzenia dolegliwości. Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa, Mięta Fix nie jest zalecana do stosowania u dzieci poniżej 4 roku życia.
choroba refluksowa, cofanie treści żołądkowej, dolegliwości trawienne, dolny zwieracz przełyku, kamica żółciowa, lekarz pediatra, mięta pieprzowa, objawy chorobowe, olejki eteryczne, pęcherzyk żółciowy, przepływ żółci, reakcja niepożądana, refluks żołądkowo-przełykowy, schorzenia dróg żółciowych, zgaga -
Leksykon leków
Liść mięty pieprzowej (Mentha x piperita L., folium) stosowany w formie naparu może wywoływać działania niepożądane, przede wszystkim nasilające objawy żołądkowo-przełykowe, takie jak zgaga i refluks żołądkowo-przełykowy. Mechanizm tych działań wiąże się z wpływem olejku miętowego na rozluźnienie dolnego zwieracza przełyku, co sprzyja zarzucaniu treści żołądkowej do przełyku. Częstość występowania tych działań niepożądanych nie jest dokładnie określona, jednak szczególnie narażeni są pacjenci z istniejącą chorobą refluksową przełyku. Objawy te mogą manifestować się uczuciem pieczenia za mostkiem, promieniującym ku górze w kierunku gardła, oraz dyskomfortem wynikającym z podrażnienia przełyku.
bezpieczeństwo farmakoterapii, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, działania niepożądane produktów leczniczych, liść mięty pieprzowej, mięta pieprzowa, olejek miętowy, praktyka kliniczna, produkty pochodzenia roślinnego, profil bezpieczeństwa leku, refluks żołądkowo-przełykowy, zarzucanie treści żołądkowej, zgaga -
Leksykon leków
Pantoprazol, składnik aktywny Nolpazy 40 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądkowego oraz wpływ na enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP2C19. Istotne klinicznie jest zmniejszenie biodostępności leków zależnych od kwaśnego środowiska żołądka, takich jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), erlotynib oraz inhibitory proteazy HIV (szczególnie atazanawir). W przypadku inhibitorów proteazy HIV zaleca się nie przekraczać dawki pantoprazolu 20 mg/dobę i monitorować miano wirusa. Ponadto, pantoprazol może zwiększać wartości INR i czas protrombinowy u pacjentów stosujących warfarynę lub fenprokumon, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów koagulacji. W terapii wysokimi dawkami metotreksatu (np. 300 mg) obserwuje się wzrost stężenia metotreksatu, co może wymagać czasowego odstawienia pantoprazolu.
antybiotyk, atazanawir, azol przeciwgrzybiczy, choroba wrzodowa żołądka, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, cytochrom P450, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, dolny zwieracz przełyku, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, fenprokumon, fluwoksamina, glibenklamid, inhibitor enzymu, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, karbamazepina, kwas solny, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm leku, metoprolol, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, P-glikoproteina, pH żołądkowe, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, system enzymatyczny, teofilina, terapia antyretrowirusowa, warfaryna -
Leksykon substancji czynnych
Liść mięty pieprzowej (Menthae piperitae folium), stosowany m.in. w formie nalewki (Menthae piperitae folii tinctura) w preparacie Gastrobonisol (proporcja 1:20, ekstrahent etanol 90% V/V, całkowita zawartość etanolu 50-60% V/V), posiada liczne właściwości lecznicze, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na mentol oraz u osób z chorobami refluksowymi przełyku, kamicą żółciową i chorobami wątroby. Ze względu na wysoką zawartość etanolu, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnionych od alkoholu, kobiet w ciąży i karmiących, dzieci oraz osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem. W przypadku preparatów złożonych, takich jak Gastrobonisol, zawierających również składniki z rodziny astrowatych (np. krwawnik, mniszek), istnieje ryzyko reakcji krzyżowych u pacjentów uczulonych na tę rodzinę roślin.
choroba refluksowa przełyku, choroba wątroby, dolny zwieracz przełyku, drogi żółciowe, ekstrahent etanolowy, kamica żółciowa, korzeń mniszka, liść mięty pieprzowej, nadwrażliwość na mentol, nalewka z liścia mięty, olejek miętowy, owoc ostropestu, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, rodzina astrowatych, skurcz oskrzeli, uzależnienie od alkoholowe, ziele bożego drzewka, ziele dziurawca, ziele krwawnika -
Leksykon chorób i schorzeń
Przepuklina to patologiczne wydostanie się narządu lub tkanki przez osłabione miejsce w powłokach mięśniowo-powięziowych, najczęściej w obrębie jamy brzusznej. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmując zarówno wrodzone defekty (np. przetrwały wyrostek pochwowy otrzewnej w przepuklinie pachwinowej pośredniej), jak i nabyte uszkodzenia powięzi, często związane z zaburzeniami metabolizmu kolagenu (wzrost kolagenu typu III) oraz dysfunkcją mechanizmów ochronnych ściany brzucha (mechanizm zastawkowy i zamykający). Czynniki predysponujące to m.in. przewlekły kaszel, wodobrzusze, otyłość, ciąża, praca fizyczna, a także zespoły genetyczne (Ehlers-Danlos, Marfan). Przepukliny pachwinowe dzielą się na bezpośrednie (defekt w trójkącie Hesselbacha) i pośrednie (przez kanał pachwinowy), a przepukliny udowe, częściej u kobiet, niosą wysokie ryzyko uwięźnięcia i zadzierzgnięcia. Przepuklina rozworu przełykowego, najczęściej typu ślizgowego, przyczynia się do choroby refluksowej przez zaburzenie funkcji dolnego zwieracza przełyku.
choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, martwica tkanki, mechanizm zamykający, mechanizm zastawkowy, pas przepuklinowy, próba Valsalvy, przepuklina, przepuklina okołoprzełykowa, przepuklina pachwinowa bezpośrednia, przepuklina pachwinowa pośrednia, przepuklina pępkowa, przepuklina pooperacyjna, przepuklina rozworu przełykowego, przepuklina ślizgowa, przepuklina udowa, trójkąt Hesselbacha, uwięźnięcie przepukliny, zadzierzgnięcie przepukliny, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana -
Leksykon substancji czynnych
Cyzapryd, klasyfikowany jako agonista receptorów serotoninowych 5-HT4 (kod ATC: A03FA02), wykazuje selektywne działanie prokinetyczne poprzez nasilanie uwalniania acetylocholiny w splotach nerwowych błony mięśniowej jelita, bez wpływu na receptory muskarynowe, nikotynowe oraz bez hamowania acetylocholinoesterazy. W dawkach terapeutycznych stosowanych w preparacie Gasprid, nie blokuje receptorów dopaminergicznych, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa. Farmakologiczny efekt pojawia się szybko, w ciągu 30-60 minut po podaniu doustnym, co umożliwia efektywne planowanie terapii zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego. Cyzapryd poprawia perystaltykę przełyku, zwiększa napięcie dolnego zwieracza przełyku oraz stymuluje kurczliwość żołądka i dwunastnicy, co sprzyja lepszemu opróżnianiu tych odcinków przewodu pokarmowego. Ponadto, przyspiesza pasaż treści pokarmowej przez jelito cienkie i grube, co jest istotne w leczeniu dysmotylności jelit.
acetylocholina, acetylocholinoesteraza, agonista receptora serotoninowego, choroba refluksowa przełyku, cyzapryd, dolny zwieracz przełyku, ginekomastia, hiperprolaktynemia, lek pobudzający perystaltykę, motoryka przewodu pokarmowego, pasaż treści pokarmowej, perystaltyka przełyku, receptor dopaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor nikotynowy, receptor serotoninowy 5-HT4, refluks żołądkowo-przełykowy, stężenie prolaktyny, wydzielanie kwasu żołądkowego, zaburzenie motoryki żołądka -
Leksykon chorób i schorzeń
Przepuklina przeponowa to przemieszczenie części żołądka przez rozwór przełykowy do klatki piersiowej, diagnozowane głównie za pomocą górnej endoskopii, badania kontrastowego górnego odcinka przewodu pokarmowego, wysokorozdzielczej manometrii przełyku oraz monitorowania pH przełyku. Endoskopia rozpoznaje przepuklinę, gdy odległość między połączeniem przełykowo-żołądkowym a przeponą przekracza 2 cm. Typy przepuklin obejmują ślizgową (typ I), okołoprzełykową (typ II), mieszaną (typ III) oraz typ IV z przemieszczeniem innych narządów. Diagnostyka różnicowa uwzględnia choroby refluksowe, zaburzenia motoryki przełyku, masy śródpiersia oraz choroby sercowo-płucne. Wskazania do diagnostyki obejmują objawy refluksu oporne na leczenie, dysfagię, ból w klatce piersiowej, krwawienia oraz podejrzenie powikłań, takich jak skręcenie żołądka.
achalazja, badanie kontrastowe przewodu pokarmowego, badanie opróżniania żołądka, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, endoskopia kapsułkowa, ezofagogastroduodenoskopia, fluoroskopia, górna endoskopia, impedancja przełykowa, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, manometria przełyku, monitorowanie pH przełyku, niedokrwistość, odynofagia, połączenie przełykowo-żołądkowe, przełyk Barretta, przepuklina mieszana, przepuklina okołoprzełykowa, przepuklina przeponowa, przepuklina rozworu przełykowego, przepuklina ślizgowa, refluks, refluks żołądkowo-przełykowy, rezonans magnetyczny, rozwór przełykowy przepony, skręcenie żołądka, tomografia komputerowa, zapalenie przełyku, zdjęcie RTG klatki piersiowej, zgaga -
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie przełyku (esophagitis) to stan zapalny błony śluzowej przełyku, najczęściej wywołany chorobą refluksową przełyku (GERD), gdzie cofanie się kwasu żołądkowego do przełyku prowadzi do podrażnienia i uszkodzenia śluzówki. Kluczowymi czynnikami ryzyka GERD i refluksowego zapalenia przełyku są m.in. osłabienie dolnego zwieracza przełyku (LES), przepuklina rozworu przełykowego, otyłość, ciąża, palenie tytoniu, spożywanie alkoholu i niektórych pokarmów oraz zaburzenia motoryki przełyku. Eozynofilowe zapalenie przełyku (EoE) to przewlekła choroba immunologiczna, charakteryzująca się naciekiem eozynofilowym w błonie śluzowej, najczęściej wywołana reakcją alergiczną na pokarmy (mleko, jaja, pszenica, soja, orzeszki ziemne, owoce morza) lub alergeny środowiskowe. Leki takie jak bisfosfoniany, tetracykliny, NLPZ, siarczan żelaza i inne mogą powodować zapalenie przełyku poprzez bezpośrednie drażnienie śluzówki, szczególnie przy niewłaściwym przyjmowaniu (np. z małą ilością wody lub przed snem). Infekcyjne zapalenie przełyku, rzadkie u osób z prawidłową odpornością, występuje głównie u pacjentów immunosupresyjnych i jest najczęściej wywołane przez Candida albicans, HSV, CMV lub VZV.
achalazja, bisfosfoniany, Candida albicans, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, eozynofilowe zapalenie przełyku, immunoglobulina E, infekcyjne zapalenie przełyku, inhibitor pompy protonowej, naciek eozynofilowy, nienadżerkowa choroba refluksowa, niesteroidowe leki przeciwzapalne, perforacja przełyku, polekowe zapalenie przełyku, przełyk Barretta, przepuklina rozworu przełykowego, refluksowe zapalenie przełyku, twardzina układowa, wirus cytomegalii, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej-półpaśca, zakażenie grzybicze, zapalenie przełyku, zwężenie przełyku -
Leksykon chorób i schorzeń
Rak przełyku, zajmujący szóste miejsce pod względem śmiertelności nowotworowej na świecie, dzieli się głównie na dwa typy histologiczne: rak płaskonabłonkowy (SCC) oraz gruczolakorak. W krajach rozwijających się dominuje SCC, natomiast w krajach rozwiniętych obserwuje się wzrost częstości gruczolakoraka. Kluczowymi czynnikami ryzyka dla SCC są palenie tytoniu (zwiększające ryzyko 3-7-krotnie, odpowiedzialne za 35% przypadków), nadmierne spożycie alkoholu (powyżej 3 drinków dziennie) oraz ich synergistyczne działanie. Dla gruczolakoraka istotne są otyłość (odpowiedzialna za ponad 25% przypadków w Wielkiej Brytanii), choroba refluksowa przełyku (GERD) oraz przełyk Barretta, który zwiększa ryzyko rozwoju raka 30-60-krotnie. Inne czynniki to dieta uboga w owoce i warzywa, spożywanie bardzo gorących napojów (>65°C), ekspozycja na czynniki środowiskowe i zawodowe (np. azbest, rozpuszczalniki), a także predyspozycje genetyczne i zakażenia HPV.
achalazja, anemia Fanconiego, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, gruczolakorak, Helicobacter pylori, inhibitory pompy protonowej, metaplazja nabłonka, mykotoksyny, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nitrozoaminy, otyłość, otyłość brzuszna, palenie tytoniu, przełyk Barretta, przepuklina rozworu przełykowego, rak płaskonabłonkowy, rak przełyku, refluks żołądkowo-przełykowy, spożycie alkoholu, stan zapalny błony śluzowej, wirus brodawczaka ludzkiego, zanikowe zapalenie żołądka, zapalenie przełyku, zespół Blooma, zespół Cowdena, zespół Peutza-Jeghersa, zespół Plummera-Vinsona -
Leksykon chorób i schorzeń
Przepuklina przeponowa charakteryzuje się przemieszczeniem części żołądka do klatki piersiowej przez rozwór przełykowy, co może prowadzić do refluksu żołądkowo-przełykowego i zgagi. Profilaktyka opiera się na modyfikacji czynników ryzyka, takich jak otyłość (redukcja masy ciała o 5-10%), palenie tytoniu (wpływ nikotyny na osłabienie dolnego zwieracza przełyku), unikanie aktywności zwiększających ciśnienie wewnątrzbrzuszne oraz odpowiedniej diecie bogatej w błonnik i eliminacji produktów nasilających refluks (kwaśne owoce, kofeina, alkohol, tłuste potrawy). Zaleca się także podniesienie głowy łóżka o 15-20 cm, utrzymanie prawidłowej postawy ciała oraz unikanie ciasnych ubrań zwiększających ciśnienie na jamę brzuszną. Ćwiczenia wzmacniające przeponę i mięśnie brzucha, a także techniki relaksacyjne, mogą dodatkowo łagodzić objawy i zapobiegać nawrotom.
ból w klatce piersiowej, chirurgia robotyczna, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, endoskop, fundoplikacja, kwas żołądkowy, laparoskopia, naprawa przepukliny, przepona, przepuklina okołoprzełykowa, przepuklina przeponowa, przepuklina rozworu przełykowego, przewlekła niedokrwistość, refluks, refluks żołądkowo-przełykowy, rozwór przełykowy, skręcenie żołądka, system LINX, terapia zastępcza nikotyną, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zgaga -
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba refluksowa przełyku (GERD) jest przewlekłym schorzeniem charakteryzującym się cofaniem się treści żołądkowej do przełyku, co prowadzi do objawów takich jak zgaga i refluks kwasu. Profilaktyka GERD opiera się na modyfikacjach stylu życia, które obejmują dietę z mniejszymi, częstszymi posiłkami, unikanie spożywania pokarmów wywołujących refluks (np. tłuste potrawy, czekolada, kofeina, alkohol, owoce cytrusowe), utratę masy ciała u pacjentów z nadwagą lub otyłością, uniesienie wezgłowia łóżka o 15-20 cm oraz spanie na lewym boku. Rzucenie palenia i ograniczenie spożycia alkoholu również wpływają korzystnie na funkcjonowanie dolnego zwieracza przełyku. W przypadku braku poprawy po zmianach stylu życia, stosuje się farmakoterapię, w tym leki zobojętniające kwas, antagoniści receptorów H2 (H2RA) oraz inhibitory pompy protonowej (PPI), które są lekiem z wyboru w leczeniu nadżerkowego zapalenia przełyku. Terapia PPI powinna być prowadzona w najniższej skutecznej dawce, a w przypadku nieerozyjnej choroby refluksowej (NERD) zaleca się terapię „na żądanie”.
antagonista receptora H2, blokery kanału wapniowego, bypass żołądkowy, choroba refluksowa przełyku, dieta śródziemnomorska, dolny zwieracz przełyku, fundoplikacja Nissena, inhibitory pompy protonowej, leki przeciwbólowe, leki zobojętniające kwas, modyfikacja stylu życia, nadżerkowe zapalenie przełyku, operacja bariatryczna, opróżnianie żołądka, otyłość, przełyk Barretta, przepuklina rozworu przełykowego, przezustna bezincyzyjna fundoplikacja, rak przełyku, refluks kwasu, refluksowe zapalenie przełyku, system LINX, zgaga, zwężenie przełyku -
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba refluksowa przełyku (GERD) to przewlekły stan charakteryzujący się cofaniem się kwasu żołądkowego do przełyku na skutek nieprawidłowego rozluźniania dolnego zwieracza przełyku. Objawy typowe to zgaga, regurgitacja, ból w klatce piersiowej, dysfagia oraz uczucie globusa. GERD może manifestować się również objawami pozaprzełykowymi, takimi jak przewlekły kaszel, laryngitis, astma czy erozja szkliwa zębów. Choroba przebiega w czterech stadiach, od sporadycznych objawów (raz lub dwa razy w miesiącu) do ciężkich postaci z codziennymi objawami, opornych na leczenie i powikłaniami, w tym przełykiem Barretta i ryzykiem rozwoju gruczolakoraka przełyku. Czynniki ryzyka obejmują otyłość, nieprawidłowe nawyki żywieniowe, palenie tytoniu, ciążę, przepuklinę rozworu przełykowego oraz stosowanie niektórych leków.
aspiracyjne zapalenie płuc, bloker receptora H2, choroba refluksowa przełyku, chrypka, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, erozja szkliwa zębowego, fundoplikacja Nissena, GERD, głobus, gruczolakorak przełyku, inhibitor pompy protonowej, metaplazja jelitowa, monitorowanie pH przełyku, owrzodzenie przełyku, przełyk Barretta, przepuklina rozworu przełykowego, refluks kwasu żołądkowego, regurgitacja, skurcz oskrzeli, stan przedrakowy, zapalenie dziąseł, zapalenie krtani, zapalenie przełyku, zgaga, zwężenie przełyku -
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół ruminacji to zaburzenie interakcji jelitowo-mózgowej, charakteryzujące się powtarzającą się, bezwysiłkową regurgitacją niedawno spożytego pokarmu, występującą po większości posiłków. Patofizjologia obejmuje nieuświadomioną aktywację mięśni międzyżebrowych i przednich mięśni brzucha, co prowadzi do wzrostu ciśnienia wewnątrzbrzusznego powyżej 30 mmHg oraz jednoczesnego rozluźnienia dolnego (LES) i górnego zwieracza przełyku (UES). Ten odwrócony profil ciśnienia żołądkowo-przełykowego powoduje przemieszczanie się treści żołądkowej do jamy ustnej. Diagnostyka opiera się na kryteriach ROME IV oraz badaniach takich jak wysokorozdzielcza manometria przełykowa z impedancją (HRIM), elektromiografia mięśni brzuszno-piersiowych (charakterystyczna fala „R”) oraz 24-godzinne monitorowanie pH/impedancji, które pozwalają odróżnić ruminację od GERD i innych zaburzeń. W patogenezie wyróżnia się mechanizmy pierwotne, wtórne (np. po refluksie żołądkowo-przełykowym) oraz związane z odbijaniem nadbrzusznym, a także rolę czynników psychospołecznych i somatycznych, takich jak depresja czy lęk.
baklofen, biofeedback, bulimia nerwowa, choroba refluksowa przełyku, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dolny zwieracz przełyku, gastropareza, interakcja jelitowo-mózgowa, kryteria ROME IV, manometria przełyku, mięśnie dna miednicy, model wieloczynnikowy, monitorowanie pH impedancji, nerw błędny, oddychanie przeponowe, refluks żołądkowo-przełykowy, regurgitacja pokarmu, tiki ruchowe, zaburzenie somatyczne, zaburzenie tikowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaniedbanie emocjonalne, zespół ruminacji -
Leksykon chorób i schorzeń
Przepuklina przełykowa (hiatus hernia) charakteryzuje się przemieszczeniem górnej części żołądka przez rozwór przełykowy przepony do klatki piersiowej. Etiologia jest wieloczynnikowa, z dominującym wpływem osłabienia mięśni przepony i poszerzenia rozworu przełykowego, szczególnie u pacjentów powyżej 50 roku życia, u których częstość występowania sięga 55-60%, choć objawy kliniczne występują jedynie u około 9%. Czynniki ryzyka obejmują zwiększone ciśnienie wewnątrzbrzuszne spowodowane otyłością, ciążą, przewlekłym kaszlem, zaparciami, POChP, a także urazy i zabiegi chirurgiczne w obrębie jamy brzusznej i klatki piersiowej. Wrodzone predyspozycje, takie jak duży rozwór przełykowy czy genetyczne osłabienie tkanek łącznych, również odgrywają rolę. Przewlekłe stany zapalne, zwłaszcza refluks żołądkowo-przełykowy (GERD), mogą prowadzić do zwłóknienia i skrócenia przełyku, nasilając patologię.
błona przeponowo-przełykowa, choroba refluksowa przełyku, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dolny zwieracz przełyku, mięsień przepony, niewydolność wątroby, perystaltyka przełyku, POChP, połączenie żołądkowo-przełykowe, przepuklina mieszana, przepuklina okołoprzełykowa, przepuklina przełykowa, przepuklina rozworu przełykowego, przepuklina ślizgowa, przewlekłe zaparcia, przewlekły kaszel, refluks żołądkowo-przełykowy, rozwór przełykowy przepony, skurcz przepony, śródpiersie, tkanka łączna, wodobrzusze, zapalenie przełyku -
Leksykon chorób i schorzeń
Refluks żołądkowo-przełykowy (GER) u niemowląt dotyczy około 40-50% populacji i zwykle ustępuje samoistnie do 12-18 miesiąca życia. Fizjologiczny refluks nie wymaga farmakoterapii, a leczenie opiera się na modyfikacjach karmienia i opieki, takich jak utrzymywanie pozycji pionowej przez 20-30 minut po karmieniu, częstsze karmienia o mniejszej objętości, regularne odbijanie oraz unikanie przekarmiania. U niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym można stosować zagęszczanie pokarmu lub preparaty anti-reflux, natomiast u dzieci karmionych piersią rozważa się eliminację alergenów z diety matki oraz preparaty alginianowe. Wskazaniem do farmakoterapii jest choroba refluksowa przełyku (GERD) z powikłaniami, takimi jak zapalenie przełyku, zaburzenia karmienia, słaby przyrost masy ciała, przewlekły kaszel czy nawracające infekcje dróg oddechowych.
alergia pokarmowa, choroba refluksowa przełyku, cymetydyna, dolny zwieracz przełyku, domperidon, esomeprazol, famotydyna, flora bakteryjna jelit, infekcja żołądkowo-jelitowa, inhibitory pompy protonowej, lanzoprazol, leki prokinetyczne, metoklopramid, mleko modyfikowane, napięcie zwieracza przełyku, nawracające zapalenie płuc, omeprazol, przewlekły kaszel, ranitydyna, refluks fizjologiczny, refluks u niemowląt, ulewanie pokarmu, wydzielanie kwasu żołądkowego, zagęszczanie pokarmu, zapalenie przełyku -
Leksykon substancji czynnych
Metoklopramid, będący podstawionym benzamidem i lekiem propulsywnym (kod ATC: A03FA01), wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne zarówno na ośrodkowy, jak i obwodowy układ nerwowy. Jego działanie przeciwwymiotne opiera się na antagonizmie receptorów dopaminergicznych D2 w strefie wyzwalania chemoreceptora i ośrodku wymiotnym oraz modulacji receptorów serotoninergicznych 5HT3 (antagonizm) i 5HT4 (agonizm), co jest szczególnie istotne w terapii wymiotów indukowanych chemioterapią. Metoklopramid przenika przez barierę krew-mózg, wywołując efekty uspokajające i hamujące nudności, typowe dla blokady receptorów dopaminowych.
bariera krew-mózg, benzamid, blokada receptora dopaminowego, chemioterapia, dolny zwieracz przełyku, działanie przeciwwymiotne, enzym trzustkowy, lek propulsywny, metoklopramid, motoryka okrężnicy, motoryka pęcherzyka żółciowego, motoryka przewodu pokarmowego, neuron cholinergiczny, nudności, opróżnianie żołądka, pasaż treści pokarmowej, perystaltyka, prokinetyk, receptor 5HT4, receptor dopaminergiczny D2, receptor muskarynowy M2, refluks żołądkowo-przełykowy, wydzielanie soku żołądkowego, wymioty, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Gaviscon Duo, zawierający węglan wapnia i wodorowęglan sodu, wykazuje działanie zobojętniające, co wpływa na pH żołądka oraz może prowadzić do tworzenia kompleksów chelatowych z jonami wapnia. Mechanizmy te skutkują zmniejszonym wchłanianiem i biodostępnością wielu leków, w tym inhibitorów receptorów H2, tetracyklin, fluorochinolonów, digoksyny, hormonów tarczycy, bisfosfonianów oraz innych. Interakcje te mają wysoki poziom istotności klinicznej i mogą prowadzić do obniżenia skuteczności terapii przeciwwrzodowej, antybiotykoterapii, leczenia onkologicznego, kardiologicznego czy hormonalnego. Zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu pomiędzy podaniem Gaviscon Duo a innymi lekami, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym, aby zminimalizować ryzyko interakcji i utraty skuteczności terapeutycznej.
alginian sodu, beta-adrenolityk, biodostępność, bisfosfonian, chlorochina, choroba refluksowa przełyku, difosfonian, digoksyna, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, działanie zobojętniające, estramustyna, fluorochinolon, glikokortykosteroid, hormon tarczycy, indeks terapeutyczny, inhibitor receptora histaminowego H2, ketokonazol, kompleks chelatowy, leczenie onkologiczne, leczenie przeciwgrzybicze, leczenie przeciwwrzodowe, lek nasercowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek psychotropowy, lek steroidowy, neuroleptyk, penicylamina, refluks żołądkowo-przełykowy, sól żelaza, suplementacja żelaza, terapia hormonalna, terapia osteoporozy, tetracyklina, tyroksyna, węglan wapnia, wodorowęglan sodu -
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie przełyku (oesophagitis) to stan zapalny błony śluzowej przełyku, wywołany m.in. przez refluks kwasu żołądkowego, infekcje, substancje drażniące czy reakcje alergiczne. Objawy obejmują dysfagię, ból przy przełykaniu, zgagę i ból w klatce piersiowej. Nieleczone może prowadzić do powikłań takich jak zwężenie przełyku czy przełyk Barretta. Profilaktyka obejmuje modyfikacje stylu życia: utrzymanie prawidłowej masy ciała, unikanie posiłków na 3 godziny przed snem, uniesienie wezgłowia łóżka o 15-20 cm, zaprzestanie palenia i ograniczenie alkoholu. Dieta powinna eliminować pokarmy nasilające refluks (ostre, kwaśne, tłuste, kofeinowe, alkohol, czekolada, mięta, warzywa krzyżowe, mleko). W przypadku zapalenia indukowanego lekami zaleca się przyjmowanie ich w pozycji pionowej z co najmniej 200-250 ml wody oraz pozostanie w pozycji pionowej przez 10-15 minut po podaniu.
antagonista receptora H2, Candida, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, eozynofilowe zapalenie przełyku, famotydyna, glutamina, immunosupresja, inhibitor pompy protonowej, kofeina, kortykosteroid, lek prokinetyczny, melatonina, omeprazol, polekowe zapalenie przełyku, popromienne zapalenie przełyku, przełyk Barretta, rebamipid, refluks kwasu żołądkowego, refluks żołądkowo-przełykowy, refluksowe zapalenie przełyku, sukralfat, tkanka bliznowata, zakażenie HSV, zapalenie przełyku, żrące zapalenie przełyku -
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba Chagasa, wywoływana przez Trypanosoma cruzi, jest zaniedbaną chorobą pasożytniczą o znacznym zasięgu w Ameryce Łacińskiej oraz w USA, gdzie zakażonych jest około 8 milionów osób w regionie latynoamerykańskim i 240 000-350 000 w USA. Przenoszona głównie przez pluskwiaki z rodziny zajadkowatych, a także przez transfuzję krwi, transplantację narządów i transmisję wertykalną, choroba przebiega w fazie ostrej (kilka tygodni/miesięcy, często bezobjawowo) oraz przewlekłej, w której 20-30% pacjentów rozwija kardiomiopatię. Leczenie przeciwpasożytnicze (benznidazol lub nifurtimox) jest skuteczne niemal w 100% w fazie ostrej i zalecane u dzieci do 18 r.ż. oraz dorosłych do 50 r.ż. bez zaawansowanej kardiomiopatii. W fazie przewlekłej leki nie eliminują zakażenia, ale mogą spowolnić progresję choroby. Monitorowanie obejmuje EKG co 6-12 miesięcy, a w przypadku objawów sercowych lub trawiennych konieczna jest specjalistyczna opieka, w tym leczenie farmakologiczne, implantacja rozrusznika czy interwencje chirurgiczne.
agranulocytoza, badanie przesiewowe, benznidazol, blok prawej odnogi pęczka Hisa, choroba Chagasa, choroba pasożytnicza, dolny zwieracz przełyku, edukacja zdrowotna, elektrokardiografia, faza przewlekła, kardiomiopatia rozstrzeniowa, lek przeciwpasożytniczy, niewydolność serca, nifurtimox, pluskwiak całujący, powikłania sercowe, przeciwciała matczyne, toksyna botulinowa, transfuzja krwi, transmisja wrodzona, transplantacja narządów, trypanosoma cruzi, trypanosomoza amerykańska, wskaźnik wyleczenia, zaburzenia rytmu serca, zaniedbana choroba tropikalna -
Leksykon leków
Omeprazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz hamowanie izoenzymu CYP2C19. Zmiana pH wpływa na biodostępność leków takich jak nelfinawir (zmniejszenie stężenia o ok. 40%), atazanawir (obniżenie ekspozycji o 30-75%), ketokonazol, itrakonazol i pozakonazol (istotne zmniejszenie wchłaniania), a także erlotynib (stosowanie jednoczesne przeciwwskazane). Z kolei omeprazol zwiększa biodostępność digoksyny o około 10%, co jest klinicznie istotne zwłaszcza u osób starszych. Jako umiarkowany inhibitor CYP2C19, omeprazol zmniejsza metabolizm leków takich jak klopidogrel (redukcja aktywnego metabolitu o 42-46% i hamowania agregacji płytek o 30-47%), cylostazol (wzrost Cmax i AUC odpowiednio o 18% i 26%), fenytoina (wymaga monitorowania stężenia), warfaryna (możliwe zwiększenie działania przeciwzakrzepowego) oraz diazepam (zwiększona ekspozycja i działanie sedatywne). Ponadto, omeprazol może zwiększać stężenia takrolimusu i sakwinawiru, co wymaga monitorowania.
agregacja płytek, antagonista witaminy K, biodostępność leku, choroba wrzodowa, cytochrom P450, czynność nerek, digoksyna, dolny zwieracz przełyku, działanie przeciwpłytkowe, działanie przeciwzakrzepowe, indeks terapeutyczny, izoenzym CYP2C19, klopidogrel, kwas solny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwirusowy, omeprazol, pH żołądkowe, pH-zależne wchłanianie, polipragmazja, refluks żołądkowo-przełykowy, takrolimus, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon chorób i schorzeń
Zgaga (heartburn) jest wynikiem refluksu kwasu żołądkowego do przełyku, spowodowanego dysfunkcją dolnego zwieracza przełyku (LES). LES, który normalnie zapobiega cofaniu się treści żołądkowej, może być osłabiony przez czynniki anatomiczne (np. przepuklina rozworu przełykowego), fizjologiczne (ciąża, palenie tytoniu), dietetyczne (spożycie czekolady, kawy, alkoholu, tłustych i pikantnych potraw) oraz farmakologiczne (benzodiazepiny, blokery kanału wapniowego, NLPZ). Refluks jest nasilany przez pozycję leżącą i zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej, co prowadzi do podrażnienia wrażliwej wyściółki przełyku. Sporadyczna zgaga różni się od przewlekłej choroby refluksowej przełyku (GERD), która wymaga regularnych interwencji i może prowadzić do powikłań takich jak zapalenie przełyku, owrzodzenia, zwężenia oraz przełyk Barretta, zwiększający ryzyko raka przełyku.
benzodiazepiny, bisfosfonian, bloker kanału wapniowego, choroba refluksowa przełyku, cofanie się żółci, dolny zwieracz przełyku, GERD, Helicobacter pylori, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, nadwrażliwość przełyku, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja glutenu, nietolerancja laktozy, NLPZ, objaw Raynauda, owrzodzenie, przełyk Barretta, przepuklina rozworu przełykowego, przepuklina rozworu przełykowego przepony, refluks kwasu żołądkowego, refluks niekwaśny, stan przedrakowy, twardzina układowa, zapalenie przełyku, zespół CREST, zwężenie przełyku -
Leksykon leków
Krople żołądkowe to preparat zawierający nalewki ziołowe: z korzenia kozłka lekarskiego (25 g/100 g), liści mięty pieprzowej z olejkiem miętowym (25 g/100 g), intraktum z ziela dziurawca (25 g/100 g) oraz nalewkę goryczkową (25 g/100 g), rozpuszczone w etanolu o stężeniu 65,0-75,0% (v/v). Dawka terapeutyczna 15 kropli zawiera około 0,25 g etanolu (odpowiednik 6,3 ml piwa lub 2,6 ml wina), a 40 kropli – około 0,8 g etanolu (20 ml piwa lub 8 ml wina). Ze względu na obecność alkoholu, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, uszkodzeniem mózgu, chorobami psychicznymi oraz u osób z chorobą alkoholową. Dodatkowo, nalewka z mięty pieprzowej wymaga ostrożności u pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym i kamicą żółciową ze względu na ryzyko nasilenia objawów przez rozluźnienie dolnego zwieracza przełyku i skurcz zwieracza Oddiego. Intraktum z dziurawca może wywoływać reakcje fotouczulające, dlatego należy unikać ekspozycji na promieniowanie UV podczas terapii.
choroba alkoholowa, choroba psychiczna, choroba wątroby, dolny zwieracz przełyku, intraktum dziurawca, intraktum z dziurawca, kamica żółciowa, kozłek lekarski, lek psychotropowy, mięta pieprzowa, nalewka goryczkowa, nalewka z kozłka lekarskiego, nalewka z mięty pieprzowej, olejek miętowy, padaczka, próg drgawkowy, promieniowanie UV, reakcja fotouczulająca, refluks żołądkowo-przełykowy, schorzenie dróg żółciowych, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie mózgu, zaburzenie neuropsychiatryczne, zgaga, zwieracz Oddiego -
Leksykon chorób i schorzeń
Achalazja to rzadkie zaburzenie motoryki przełyku, charakteryzujące się nieprawidłowym rozluźnianiem dolnego zwieracza przełyku oraz brakiem perystaltyki w dystalnej części przełyku. Etiologia pozostaje nieznana, co uniemożliwia profilaktykę choroby. Leczenie obejmuje metody takie jak rozszerzanie pneumatyczne, iniekcje toksyny botulinowej, zabiegi chirurgiczne oraz przezoralną endoskopową miotomię (POEM), która jest wysoce skuteczna i małoinwazyjna. Terapia przełykania z udziałem logopedy oraz modyfikacje diety (np. spożywanie pokarmów o miękkiej konsystencji, picie dużej ilości wody podczas posiłków) wspomagają funkcję przełyku. W skrajnych przypadkach konieczne może być żywienie alternatywne przez zgłębnik nosowy lub rurkę.
achalazja, badania kontrolne, badanie pH, badanie z barytem, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, ezofagektomia, gruczolakorak przełyku, inhibitory pompy protonowej, leczenie farmakologiczne, logopeda, monitorowanie pacjenta, motoryka przełyku, nadzór endoskopowy, nadzór medyczny, napięcie zwieracza przełyku, perystaltyka przełyku, POEM, rak przełyku, refluks, rozszerzanie pneumatyczne, toksyna botulinowa -
Leksykon chorób i schorzeń
Achalasia to rzadka dysmotylność przełyku charakteryzująca się niepełną relaksacją dolnego zwieracza przełyku (LES) oraz brakiem perystaltyki, co prowadzi do dysfagii, regurgitacji i utraty masy ciała. Diagnostyka opiera się na manometrii wysokiej rozdzielczości (HRM), badaniu kontrastowym z barytem oraz endoskopii, które pozwalają na potwierdzenie rozpoznania i wykluczenie innych przyczyn dysfagii, takich jak pseudoachalasia czy nowotwory. HRM umożliwia klasyfikację achalasia na trzy podtypy według klasyfikacji chicagowskiej CCv4.0: typ I (minimalna kurczliwość), typ II (okresowe fazy ciśnienia) oraz typ III (achalasia spastyczna), co ma istotne znaczenie prognostyczne i terapeutyczne. Typ II wykazuje najlepszą odpowiedź na leczenie (90-95% skuteczności), natomiast typ III lepiej reaguje na przezustną endoskopową miotomię (POEM) niż na laparoskopową miotomię Hellera (LHM). Badanie barytowe uwidacznia charakterystyczne cechy achalasia, takie jak przetrwałe zwężenie LES, poszerzony przełyk i obraz „dzioba ptaka”. Endoskopia służy głównie do wykluczenia innych patologii i może wykazać poszerzony przełyk z zalegającą treścią oraz zwężenie w okolicy połączenia przełykowo-żołądkowego.
achalasia, achalasia spastyczna, badanie kontrastowe przełyku, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, dysfagia, dystalny skurcz przełyku, EndoFLIP, endoskopia, endoskopowa ultrasonografia, eozynofilowe zapalenie przełyku, ezofagogastroduodenoskopia, ezofagogram barytowy, fenotyp choroby, Functional Luminal Imaging Probe, inhibitor pompy protonowej, klasyfikacja chicagowska, manometria przełyku, manometria wysokiej rozdzielczości, miotomia Hellera, monitorowanie pH przełyku, perystaltyka przełyku, pH-metria, pneumatyczna dylatacja, przełyk dziadka do orzechów, przezustna endoskopowa miotomia, refluks żołądkowo-przełykowy, regurgitacja, toksyna botulinowa, tomografia komputerowa, twardzina układowa, złoty standard diagnostyczny -
Leksykon chorób i schorzeń
Przepuklina przeponowa to patologiczne przemieszczenie części żołądka lub innych narządów jamy brzusznej do klatki piersiowej przez rozwór przełykowy przepony, spowodowane osłabieniem tkanek łącznych i defektem więzadła przełykowo-przeponowego. Patogeneza jest wieloczynnikowa, obejmując gradient ciśnienia piersiowo-brzusznego, skrócenie przełyku wtórne do refluksu oraz degenerację tkanek, w tym defekt kolagenu. Wyróżnia się cztery typy przepuklin: typ I (ślizgowa, >95% przypadków) silnie związany z GERD, typ II (okołoprzełykowa), typ III (mieszana) oraz typ IV (złożona, z przemieszczeniem innych narządów). Przepuklina przeponowa istotnie zaburza funkcję dolnego zwieracza przełyku (LES), powodując zmniejszenie jego ciśnienia spoczynkowego i zwiększenie przejściowych relaksacji (TLESR), co sprzyja refluksowi żołądkowo-przełykowemu. Worek przepuklinowy działa jako zbiornik zwiększający ciśnienie, ułatwiając cofanie się treści żołądkowej do przełyku, co prowadzi do objawów GERD i powikłań takich jak zapalenie przełyku, zwężenia czy przełyk Barretta.
ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dolny zwieracz przełyku, fundoplikacja Nissena, GERD, inhibitor pompy protonowej, kąt Hisa, nadciśnienie wrotne, naprawa chirurgiczna, odnogi przepony, POChP, połączenie żołądkowo-przełykowe, przełyk Barretta, przepuklina mieszana, przepuklina okołoprzełykowa, przepuklina przeponowa, przepuklina ślizgowa, refluks żołądkowo-przełykowy, rozwór przełykowy przepony, skręt żołądka, TLESR, worek przepuklinowy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki -
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół ruminacji to funkcjonalne zaburzenie żołądkowo-jelitowe charakteryzujące się bezwysiłkową regurgitacją niedawno spożytego pokarmu, bez towarzyszących mdłości czy odruchów wymiotnych, co stanowi istotny element diagnostyczny. Patofizjologia obejmuje nagły wzrost ciśnienia wewnątrzbrzusznego powyżej 30 mmHg (tzw. fale R) oraz relaksację dolnego i górnego zwieracza przełyku, co umożliwia wsteczny przepływ treści pokarmowej. Etiologia jest wieloczynnikowa i obejmuje interakcje jelitowo-mózgowe, gdzie czynniki behawioralne, psychologiczne (np. zaburzenia lękowe, depresja, OCD) oraz fizjologiczne (np. GERD, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego) współdziałają w inicjacji i utrzymaniu objawów. Zespół ruminacji często rozpoczyna się po wyzwalających zdarzeniach, takich jak infekcje przewodu pokarmowego, stres czy operacje, a mechanizm warunkowania prowadzi do utrwalenia nieświadomego wzorca zachowania.
aerofagia, bulimia, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dolny zwieracz przełyku, dyskomfort żołądkowy, fibromialgia, gastroenteritis, kryteria Rzymskie IV, niedożywienie, odruch wymiotny, refluks żołądkowo-przełykowy, regurgitacja, relaksacja zwieracza przełyku, zaburzenie adaptacyjne, zaburzenie interakcji jelitowo-mózgowej, zaburzenie lękowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie odżywiania, zespół ruminacji, zespół stresu pourazowego -
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba refluksowa przełyku (GERD) jest schorzeniem o wieloczynnikowej patogenezie, w której kluczową rolę odgrywa dysfunkcja bariery antyrefluksowej, zwłaszcza dolnego zwieracza przełyku (LES). Główne mechanizmy obejmują nieprawidłowo słaby skurcz LES, przejściowe relaksacje dolnego zwieracza przełyku (TLESR) odpowiadające za około 70% epizodów refluksu kwaśnego, oraz obecność przepukliny rozworu przeponowego, która u 95% pacjentów z ciężką postacią GERD powoduje przemieszczanie LES do klatki piersiowej i utratę wewnątrzbrzusznej strefy wysokiego ciśnienia. Dodatkowo, upośledzone oczyszczanie przełyku z kwaśnej treści, zaburzenia motoryki przełyku, opóźnione opróżnianie żołądka oraz mechanizmy zapalne z udziałem cytokin prozapalnych (IL-1, IL-6, IL-8) i aktywacji NF-κB, przyczyniają się do uszkodzenia śluzówki i rozwoju powikłań, takich jak przełyk Barretta i gruczolakorak przełyku. Warto podkreślić, że długotrwałe narażenie na pH <4 oraz obecność tzw. "kieszeni kwasowej" w bliższej części żołądka zwiększają ryzyko ciężkiego zapalenia przełyku.
bariera antyrefluksowa, choroba refluksowa przełyku, cytokina prozapalna, czynnik indukowany hipoksją, dolny zwieracz przełyku, dysbioza, dysfagia, ezofagitis, gastropareza, gruczolakorak przełyku, kąt Hisa, metaplazja jelitowa, nadwrażliwość trzewna, nieerozyjną choroba refluksowa, opóźnione opróżnianie żołądka, owrzodzenie przełyku, perystaltyka przełyku, przejściowe relaksacje dolnego zwieracza przełyku, przełyk Barretta, refluksowe zapalenie przełyku, więzadło przeponowo-przełykowe, zakażenie Helicobacter pylori, zapalenie przełyku, zarzucanie treści żołądkowej, zwężenie przełyku -
Leksykon substancji czynnych
Itopryd, dostępny w postaci chlorowodorku itoprydu w dawce 50 mg (tabletki powlekane), jest prokinetykiem stosowanym głównie w leczeniu czynnościowej niestrawności żołądkowo-jelitowej niezwiązanej z chorobą wrzodową. Wskazania obejmują objawy takie jak wzdęcia, uczucie pełności, ból i dyskomfort w nadbrzuszu, brak łaknienia, zgaga, nudności oraz wymioty. Preparaty zawierające itopryd (Itokin, Predox, Prokit, Zirid) są przeznaczone wyłącznie dla pacjentów dorosłych. Szczególną rolę odgrywa Prokit, który dodatkowo wskazany jest w leczeniu objawowym choroby refluksowej przełyku, zarówno w monoterapii, jak i jako terapia wspomagająca inhibitory pompy protonowej (PPI), zwłaszcza u pacjentów z niepełną odpowiedzią na leczenie standardowe.
ból nadbrzusza, brak łaknienia, chlorowodorek itoprydu, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa, czynnościowa niestrawność, dolny zwieracz przełyku, dyspepsja, działanie prokinetyczne, inhibitor pompy protonowej, nowotwór przewodu pokarmowego, nudności, opróżnianie żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, wymioty, wzdęcie brzucha, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zespół dyspeptyczny, zgaga
