popromienne zapalenie przełyku
Popromienne zapalenie przełyku to stan chorobowy występujący jako powikłanie radioterapii, najczęściej stosowanej w leczeniu nowotworów głowy, szyi, płuc oraz przełyku. Rozwija się ono wskutek uszkodzenia komórek nabłonka przełyku przez promieniowanie jonizujące. Objawy zwykle pojawiają się w 2-3 tygodniu radioterapii i mogą utrzymywać się przez kilka tygodni po zakończeniu leczenia.
Charakterystycznymi objawami są dysfagia (trudności w połykaniu), odynofagia (ból podczas połykania), uczucie pieczenia za mostkiem, nudności oraz utrata apetytu. W badaniu endoskopowym można zaobserwować przekrwienie błony śluzowej, obecność nadżerek, owrzodzeń, a w cięższych przypadkach – zwężenie światła przełyku. Czynnikami ryzyka rozwoju popromiennego zapalenia przełyku są m.in. całkowita dawka promieniowania, objętość napromienianego przełyku oraz jednoczesne stosowanie chemioterapii.
Leczenie jest głównie objawowe i obejmuje stosowanie leków przeciwbólowych, inhibitorów pompy protonowej, leków powlekających błonę śluzową przełyku oraz modyfikację diety. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie żywienia pozajelitowego lub założenie sondy żołądkowej. Profilaktyka obejmuje nowoczesne techniki radioterapii, pozwalające na precyzyjne kierowanie wiązki promieniowania i minimalizację uszkodzeń okolicznych tkanek.