hydroksyprolina

Hydroksyprolina to zmodyfikowany aminokwas, powstający w procesie potranslacyjnej modyfikacji proliny poprzez enzymatyczne przyłączenie grupy hydroksylowej. Występuje głównie w kolagenie, gdzie stanowi około 13-14% wszystkich aminokwasów, oraz w mniejszych ilościach w elastynie.

Proces hydroksylacji proliny do hydroksyproliny zachodzi w retikulum endoplazmatycznym i jest katalizowany przez enzym prolilhydroksylazę. Reakcja ta wymaga obecności tlenu molekularnego, żelaza (Fe²⁺), α-ketoglutaranu oraz witaminy C jako kofaktora. Niedobór witaminy C prowadzi do zaburzenia syntezy hydroksyproliny, co skutkuje nieprawidłowym formowaniem kolagenu i objawia się klinicznie jako szkorbut.

W diagnostyce medycznej oznaczanie stężenia hydroksyproliny w moczu jest wykorzystywane jako marker metabolizmu kolagenu. Podwyższone poziomy mogą wskazywać na wzmożony obrót kostny w przebiegu chorób takich jak osteoporoza, choroba Pageta czy przerzuty nowotworowe do kości. Hydroksyprolina służy również jako wskaźnik w monitorowaniu efektów leczenia tych schorzeń.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl