kompleks białkowy

Kompleks białkowy to struktura makromolekularna składająca się z dwóch lub więcej polipeptydów (białek lub podjednostek białkowych), które oddziałują ze sobą, tworząc funkcjonalną jednostkę. Te oddziaływania mogą mieć charakter niekowalencyjny (wiązania wodorowe, oddziaływania hydrofobowe, siły van der Waalsa) lub kowalencyjny (mostki disiarczkowe).

W organizmie kompleksy białkowe pełnią kluczowe role w niemal wszystkich procesach biologicznych. Przykłady obejmują enzymy wielopodjednostkowe (np. karboksylaza pirogronianowa), kanały jonowe, receptory błonowe, kompleksy odpowiedzialne za transkrypcję i translację (np. polimeraza RNA), a także struktury cytoszkieletu (np. mikrotubule).

Badanie kompleksów białkowych ma istotne znaczenie kliniczne. Zaburzenia w ich strukturze lub funkcji mogą prowadzić do różnych stanów patologicznych, w tym chorób neurodegeneracyjnych (np. choroby Alzheimera związanej z nieprawidłowymi kompleksami β-amyloidu) czy nowotworów (np. przez dysfunkcję kompleksów regulujących cykl komórkowy). Techniki proteomiki, w tym spektrometria mas i krioelektronowa mikroskopia, są współcześnie wykorzystywane do identyfikacji i charakterystyki kompleksów białkowych w kontekście badań biomedycznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl