nadwrażliwość na tuberkulinę
Nadwrażliwość na tuberkulinę to immunologiczna reakcja organizmu na tuberkulinę, która jest oczyszczoną pochodną białkową prątków gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Stanowi ona objaw kontaktu organizmu z prątkami gruźlicy i jest wykorzystywana w diagnostyce zakażenia gruźliczego.
Reakcja nadwrażliwości na tuberkulinę jest przykładem opóźnionej nadwrażliwości typu komórkowego (typu IV według klasyfikacji Gella i Coombsa). W mechanizmie tej reakcji uczestniczą limfocyty T pamięci immunologicznej, które po kontakcie z antygenem prątka wydzielają cytokiny i aktywują makrofagi. Klinicznie objawia się to powstaniem nacieku zapalnego i stwardnienia w miejscu podania tuberkuliny.
Test tuberkulinowy (próba Mantoux) polega na śródskórnym podaniu standaryzowanej dawki tuberkuliny PPD (Purified Protein Derivative) w okolicę przedramienia. Odczyt wyniku następuje po 48-72 godzinach od wykonania i ocenia się średnicę nacieku (induracji) w miejscu iniekcji. Za dodatni wynik u osób bez czynników ryzyka uznaje się naciek o średnicy ≥10 mm, natomiast u osób z grupy wysokiego ryzyka zakażenia ≥5 mm.
Interpretacja wyniku testu tuberkulinowego musi uwzględniać szereg czynników, w tym wcześniejsze szczepienie BCG, kontakt z chorymi na gruźlicę, obecność chorób immunosupresyjnych czy stosowanie leków immunosupresyjnych. Fałszywie ujemne wyniki mogą wystąpić w przypadku immunosupresji, ciężkich infekcji, sarkoidozy czy niedawno przebytej gruźlicy. Natomiast fałszywie dodatnie wyniki mogą być związane z zakażeniem prątkami niegruźliczymi lub wcześniejszym szczepieniem BCG.
W diagnostyce zakażenia prątkiem gruźlicy, obok testów tuberkulinowych, stosuje się obecnie nowocześniejsze testy IGRA (Interferon Gamma Release Assay), które cechują się wyższą swoistością, szczególnie u osób szczepionych BCG, ponieważ wykorzystują antygeny specyficzne dla M. tuberculosis, niewystępujące w szczepionce BCG.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Corhydron 25
Hydrokortyzon w preparacie Corhydron wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jego działanie ogólnoustrojowe i potencjalne działania niepożądane. Podczas terapii należy unikać szczepień z powodu osłabionej odpowiedzi immunologicznej oraz monitorować ryzyko zakażeń, zwłaszcza ospy wietrznej, która może przebiegać ciężko i wymagać podania immunoglobuliny VZIG w ciągu 10 dni od ekspozycji. U pacjentów z gruźlicą stosowanie hydrokortyzonu powinno być ograniczone do przypadków piorunującej gruźlicy prosówkowej, a w przypadku utajonej gruźlicy konieczna jest obserwacja i ewentualne leczenie przeciwprątkowe. Nagłe odstawienie leku po długotrwałej terapii może prowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy, dlatego dawkę należy zwiększyć w sytuacjach stresowych, urazach lub zabiegach chirurgicznych. Dożylne podanie hydrokortyzonu powinno trwać 1-10 minut, aby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych, a u pacjentów z nadwrażliwością na leki należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko reakcji uczuleniowych.
centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, glikokortykosteroid, gruźlica prosówkowa, gruźlica utajona, hipokaliemia, hydrokortyzon, immunoglobulina, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, leczenie przeciwprątkowe, lek przeciwgruźliczy, marskość wątroby, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tuberkulinę, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, odpowiedź immunologiczna, opryszczka oka, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, owrzodzenie błony śluzowej, padaczka, perforacja rogówki, półpasiec, przeciwciała, psychoza maniakalno-depresyjna, psychoza steroidowa, reakcja uczuleniowa, reakcja zapalna, uchyłkowatość jelit, układ odpornościowy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie ropne, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność krążenia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Corhydron 100
Hydrokortyzon w formie leku Corhydron wymaga szczególnej uwagi ze względu na immunosupresyjne działanie, które osłabia odpowiedź immunologiczną pacjentów, uniemożliwiając skuteczne szczepienia oraz maskując objawy infekcji (grzybiczych, wirusowych, bakteryjnych). Szczególnie niebezpieczna jest ospa wietrzna, która u pacjentów leczonych hydrokortyzonem może prowadzić do poważnych powikłań, wymagających natychmiastowego biernego uodpornienia immunoglobuliną VZIG w ciągu 10 dni od kontaktu z chorym. W terapii długotrwałej istnieje ryzyko niedoczynności kory nadnerczy, dlatego nie należy nagle przerywać leczenia, a w sytuacjach stresowych (choroba, uraz, zabieg chirurgiczny) wskazane jest zwiększenie dawki hydrokortyzonu. Dożylne podanie powinno trwać 1-10 minut, aby uniknąć działań niepożądanych, a u pacjentów z nadwrażliwością na leki konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności.
centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, glikokortykosteroid, glikozydy nasercowe, gruźlica prosówkowa, gruźlica utajona, hipokaliemia, hydrokortyzon, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, kryzys nadnerczowy, marskość wątroby, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tuberkulinę, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, nieostre widzenie, niewydolność nerek, opryszczka oka, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, padaczka, perforacja rogówki, półpasiec, psychoza maniakalno-depresyjna, psychoza steroidowa, reakcja uczuleniowa, uchyłkowatość jelit, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia widzenia, zaćma, zakażenia, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność krążenia