gruźlica utajona
Gruźlica utajona (inaczej: latentne zakażenie prątkiem gruźlicy, LTBI – Latent Tuberculosis Infection) to stan, w którym pacjent jest zakażony prątkiem gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis), ale nie wykazuje objawów klinicznych choroby ani nie zaraża innych osób. Prątki znajdują się w organizmie w formie uśpionej, zamknięte w ziarniniakach, gdzie układ immunologiczny skutecznie kontroluje infekcję.
Osoby z gruźlicą utajoną mają pozytywny wynik testów diagnostycznych (próba tuberkulinowa lub testy IGRA – Interferon-Gamma Release Assay), ale prawidłowy obraz radiologiczny płuc i nie wykazują objawów klinicznych. Szacuje się, że około 1/4 światowej populacji ma gruźlicę utajoną, z czego u 5-15% zakażonych dojdzie do rozwoju aktywnej postaci choroby w ciągu życia.
Czynniki zwiększające ryzyko progresji z gruźlicy utajonej do aktywnej to: zakażenie HIV, immunosupresja, cukrzyca, przewlekła niewydolność nerek, niedożywienie, palenie tytoniu oraz wiek (szczególnie pierwsze dwa lata życia). Profilaktyczne leczenie gruźlicy utajonej (tzw. chemioprofilaktyka) zalecane jest szczególnie w grupach wysokiego ryzyka i obejmuje podawanie izoniazydu przez 6-9 miesięcy, rifampicyny przez 4 miesiące lub schematu kombinowanego izoniazydu z rifapentyną przez 3 miesiące.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Gruźlica – Objawy
Gruźlica (TB) to przewlekła choroba zakaźna wywoływana przez Mycobacterium tuberculosis, najczęściej zajmująca płuca (około 90% przypadków), ale mogąca dotyczyć także innych narządów (nerki, kręgosłup, mózg, węzły chłonne). Zakażenie przebiega w trzech stadiach: początkowym (często bezobjawowym lub z łagodnymi objawami grypopodobnymi), utajonym (latent TB) – bezobjawowym i niezakaźnym, oraz aktywnym, w którym bakterie namnażają się i wywołują objawy kliniczne. Aktywna gruźlica rozwija się u około 5-10% zakażonych, najczęściej w ciągu pierwszych 2 lat od zakażenia, a ryzyko wzrasta przy immunosupresji (np. HIV/AIDS, leczenie immunosupresyjne). Typowe objawy gruźlicy płucnej to przewlekły kaszel (>3 tygodni), odkrztuszanie plwociny (czasem z krwiopluciem), ból w klatce piersiowej, gorączka (często wieczorna), nocne poty, utrata masy ciała i osłabienie. Gruźlica pozapłucna (10-15% przypadków) manifestuje się objawami zależnymi od zajętego narządu, np. powiększeniem węzłów chłonnych, bólem pleców, objawami neurologicznymi czy zaburzeniami układu moczowo-płciowego.
aktywna gruźlica, antagonista TNF, drogi oddechowe, gruźlica pierwotna, gruźlica płucna, gruźlica pozapłucna, gruźlica prosówkowa, gruźlica rozsiana, gruźlica układu moczowo-płciowego, gruźlica utajona, gruźlica węzłów chłonnych, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, IGRA, krwioplucie, leczenie immunosupresyjne, Mycobacterium tuberculosis, nocne poty, objawy grypopodobne, odkrztuszanie plwociny, przetoka skórna, test skórny, układ immunologiczny, wysięk opłucnowy, zakażenie HIV, zakażenie pierwotne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydrocortisone Momaja
Hydrokortyzon, jako glikokortykosteroid o działaniu ogólnoustrojowym, wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii, zwłaszcza w kontekście ryzyka niewydolności nadnerczy u pacjentów narażonych na stres oraz możliwości maskowania objawów zakażeń. Kortykosteroidy mogą osłabiać odpowiedź immunologiczną, zwiększając ryzyko zakażeń, które mogą mieć przebieg od łagodnego do ciężkiego, a także przeciwwskazują stosowanie szczepionek żywych u pacjentów w dawkach immunosupresyjnych. W przypadku gruźlicy hydrokortyzon stosuje się jedynie w ciężkich postaciach, z jednoczesną terapią przeciwgruźliczą i monitorowaniem pacjentów z utajoną infekcją. Dawkowanie i monitorowanie należy dostosować u pacjentów z chorobami wątroby, nerek, cukrzycą, osteoporozą oraz u dzieci, ze względu na ryzyko powikłań takich jak hipernatremia, nadciśnienie, zatrzymanie sodu i wody, zaburzenia psychiczne, a także zahamowanie wzrostu u najmłodszych. Hydrocortisone Momaja zawiera 0,4 mmol sodu (8,1–8,8 mg) na fiolkę 100 mg, co jest istotne dla pacjentów na diecie niskosodowej przy dawkach powyżej 250 mg.
centralna chorioretinopatia surowicza, działanie immunosupresyjne, glikokortykosteroid, gruźlica rozsiana, gruźlica utajona, guz chromochłonny, hipernatremia, hydrokortyzon sodu bursztynian, kardiomiopatia przerostowa, kortykosteroid, miastenia, niewydolność nadnerczy, odwarstwienie siatkówki, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, stres, stwardnienie rozsiane, tłuszczakowatość zewnątrzoponowa, urazowe uszkodzenie mózgu, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie uchyłków, żylne zaburzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon chorób i schorzeń
Gruźlica – Leczenie
Gruźlica (TB) wymaga precyzyjnego i długotrwałego leczenia, które różni się w zależności od formy choroby – utajonej lub aktywnej. Leczenie latentnej infekcji gruźliczej (LTBI) trwa od 3 do 9 miesięcy i obejmuje schematy oparte na rifamycynach, takie jak izoniazyd plus rifapentyna przez 3 miesiące lub rifampicyna przez 4 miesiące, a także alternatywne schematy z izoniazydem trwające 6-9 miesięcy. Aktywna gruźlica wymaga intensywnej terapii trwającej od 4 do 9 miesięcy, z fazą intensywną obejmującą izoniazyd, rifampicynę, pyrazynamid i etambutol przez 2 miesiące, a następnie fazą kontynuacji z izoniazydem i rifampicyną przez kolejne 4 miesiące. Nowy, 4-miesięczny schemat z izoniazydem, rifapentyną, pyrazynamidem i moksyfloksacyną jest warunkowo zalecany u pacjentów ≥12 lat z gruźlicą płuc wrażliwą na leki. Monitorowanie terapii obejmuje cotygodniową analizę plwociny, badania enzymów wątrobowych, morfologii krwi, stężenia kreatyniny i kwasu moczowego oraz ocenę wzroku przy stosowaniu etambutolu. Bezpośrednio nadzorowana terapia (DOT) jest kluczowa dla zapewnienia przestrzegania leczenia i minimalizacji ryzyka oporności.
antybiotykoterapia, bedakwilina, delamanid, enzymy wątrobowe, etambutol, fluorochinolon, gruźlica, gruźlica o rozszerzonej oporności, gruźlica utajona, gruźlica wielolekooporna, izoniazyd, kwas moczowy w surowicy, leki przeciwgruźlicze, linezolid, moksyfloksacyna, morfologia krwi, Mycobacterium tuberculosis, neuropatia obwodowa, pretomanid, pyrazynamid, rifampicyna, rifapentyna, streptomycyna, terapia antyretrowirusowa, utajona infekcja gruźlicza, zakażenie HIV - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Methylprednisolone Sopharma
Podczas terapii metyloprednizolonem należy uwzględnić zwiększone ryzyko zakażeń, które mogą mieć ciężki przebieg, zwłaszcza u pacjentów stosujących dawki immunosupresyjne lub łączących lek z innymi immunosupresantami. Zakażenia mogą być wirusowe, bakteryjne, grzybicze lub pasożytnicze, a ich ryzyko rośnie proporcjonalnie do dawki kortykosteroidów. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie infekcje wirusowe, takie jak ospa wietrzna i odra, które u pacjentów z obniżoną odpornością mogą stanowić zagrożenie życia. Podczas stosowania metyloprednizolonu przeciwwskazane jest podawanie szczepionek żywych lub atenuowanych, natomiast szczepionki inaktywowane mogą być mniej skuteczne. W przypadku gruźlicy aktywnej lek stosuje się wyłącznie w ciężkich postaciach, zawsze w połączeniu z leczeniem przeciwgruźliczym, a u pacjentów z utajoną gruźlicą konieczna jest ścisła obserwacja i chemioprofilaktyka przy długotrwałej terapii.
chemioprofilaktyka przeciwgruźlicza, glikokortykosteroid, gruźlica aktywna, gruźlica płuc, gruźlica utajona, infekcja grzybicza, lek immunosupresyjny, leukocyt, metyloprednizolon, mięsak Kaposiego, niewydolność kory nadnerczy, odporność humoralna, odporność komórkowa, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, próba tuberkulinowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka żywa atenuowana, wstrząs septyczny, wstrząs septyczny zależny od wazopresora - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Medrol
Metyloprednizolon (Medrol) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na immunosupresyjne działanie, które zwiększa podatność na zakażenia o różnej etiologii: wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pierwotniakowe oraz pasożytnicze. Ryzyko infekcji rośnie proporcjonalnie do dawki kortykosteroidu, a przebieg zakażeń może być atypowy i ciężki, nawet śmiertelny, zwłaszcza w przypadku chorób zakaźnych wieku dziecięcego (np. ospa wietrzna, odra). W trakcie terapii należy unikać szczepień żywymi, atenuowanymi wirusami, natomiast szczepionki inaktywowane mogą być stosowane, choć z możliwym osłabieniem odpowiedzi immunologicznej. U pacjentów z gruźlicą metyloprednizolon stosuje się tylko w ciężkich przypadkach, zawsze w połączeniu z lekami przeciwgruźliczymi, a u osób z gruźlicą utajoną konieczna jest chemioprofilaktyka i ścisła obserwacja kliniczna.
chemioprofilaktyka przeciwgruźlicza, choroba pasożytnicza, gruźlica aktywna, gruźlica utajona, immunosupresja, kortykosteroid, laktoza jednowodna, lek immunosupresyjny, metyloprednizolon, mięsak Kaposiego, neutrofil, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, odporność komórkowa i humoralna, odra, ospa wietrzna, próba tuberkulinowa, szczepionka inaktywowana, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie pierwotniakowe, zakażenie wirusowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Prednizon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Prednizon, jako silny glikokortykosteroid, wykazuje szerokie spektrum działania klinicznego, jednak jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko immunosupresji i powikłań zakaźnych, w tym reaktywacji zakażeń utajonych takich jak gruźlica czy wirusowe zapalenie wątroby typu B. U pacjentów z gruźlicą utajoną lub dodatnią próbą tuberkulinową konieczna jest ścisła obserwacja, a w przypadku długotrwałej terapii profilaktyka przeciwgruźlicza. Prednizon jest przeciwwskazany w układowych zakażeniach grzybiczych, a jego stosowanie w zakażeniach leczonych amfoterycyną B wymaga monitorowania ryzyka niewydolności krążenia i hipokaliemii. Ponadto, u pacjentów z podejrzeniem pełzakowicy lub węgornicy należy wykluczyć te zakażenia przed rozpoczęciem terapii. Stosowanie prednizonu wiąże się z koniecznością unikania żywych szczepionek wirusowych na około 8 tygodni przed i 2 tygodnie po szczepieniu, a także z ryzykiem ciężkiego przebiegu chorób wirusowych, takich jak ospa wietrzna i odra, szczególnie u dzieci i osób z upośledzoną odpornością.
amfoterycyna B, bradykardia, centralna surowicza chorioretinopatia, fluorochinolon, glikokortykosteroid, gruźlica utajona, guz chromochłonny, HBsAg, hiperlipidemia, hipoalbuminemia, hipokaliemia, hipoprotombinemia, immunosupresja, jaskra, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwosteoporotyczny, marskość wątroby, myasthenia gravis, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, nieswoiste wrzodziejące zapalenie okrężnicy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, opryszczka zwykła, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, pełzak czerwonki, pełzakowica, perforacja przewodu pokarmowego, perforacja rogówki, poliomyelitis, półpasiec, półpasiec oczny, próba tuberkulinowa, reakcja anafilaktyczna, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, uchyłkowatość jelit, węgornica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie utajone, zapalenie otrzewnej, zapalenie przełyku, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność krążenia, zerwanie ścięgna, zespół odstawienia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Corhydron 25
Hydrokortyzon w preparacie Corhydron wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jego działanie ogólnoustrojowe i potencjalne działania niepożądane. Podczas terapii należy unikać szczepień z powodu osłabionej odpowiedzi immunologicznej oraz monitorować ryzyko zakażeń, zwłaszcza ospy wietrznej, która może przebiegać ciężko i wymagać podania immunoglobuliny VZIG w ciągu 10 dni od ekspozycji. U pacjentów z gruźlicą stosowanie hydrokortyzonu powinno być ograniczone do przypadków piorunującej gruźlicy prosówkowej, a w przypadku utajonej gruźlicy konieczna jest obserwacja i ewentualne leczenie przeciwprątkowe. Nagłe odstawienie leku po długotrwałej terapii może prowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy, dlatego dawkę należy zwiększyć w sytuacjach stresowych, urazach lub zabiegach chirurgicznych. Dożylne podanie hydrokortyzonu powinno trwać 1-10 minut, aby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych, a u pacjentów z nadwrażliwością na leki należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko reakcji uczuleniowych.
centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, glikokortykosteroid, gruźlica prosówkowa, gruźlica utajona, hipokaliemia, hydrokortyzon, immunoglobulina, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, leczenie przeciwprątkowe, lek przeciwgruźliczy, marskość wątroby, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tuberkulinę, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, odpowiedź immunologiczna, opryszczka oka, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, owrzodzenie błony śluzowej, padaczka, perforacja rogówki, półpasiec, przeciwciała, psychoza maniakalno-depresyjna, psychoza steroidowa, reakcja uczuleniowa, reakcja zapalna, uchyłkowatość jelit, układ odpornościowy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie ropne, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność krążenia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Medrol
Metyloprednizolon (Medrol) wykazuje istotny wpływ immunosupresyjny, co zwiększa ryzyko zakażeń wirusowych (zwłaszcza ospa wietrzna, odra), bakteryjnych, grzybiczych oraz pierwotniakowych i pasożytniczych. Kortykosteroidoterapia może maskować objawy infekcji, utrudniając ich wczesne rozpoznanie i leczenie. Ryzyko powikłań infekcyjnych rośnie proporcjonalnie do dawki leku, a zakażenia mogą przebiegać od łagodnych do ciężkich, z możliwością zgonu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z aktywną lub utajoną gruźlicą, gdzie stosowanie metyloprednizolonu wymaga skojarzenia z lekami przeciwgruźliczymi oraz ścisłej obserwacji klinicznej i ewentualnej chemioprofilaktyki.
chemioprofilaktyka przeciwgruźlicza, choroba pasożytnicza, dawka immunosupresyjna, glikokortykosteroid, gruźlica, gruźlica utajona, immunosupresja, infekcja pierwotniakowa, kortykosteroidoterapia, laktoza jednowodna, metyloprednizolon, odra, ospa wietrzna, powikłanie infekcyjne, próba tuberkulinowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka zawierająca żywe wirusy, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydrocortisonum-SF
Stosowanie glikokortykosteroidów, takich jak Hydrocortisonum-SF, wymaga ścisłego monitorowania i wdrożenia środków ostrożności, w tym wydania pacjentom specjalnej karty z zaleceniami terapeutycznymi. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę i stopniowo ją redukować, aby minimalizować ryzyko działań niepożądanych, w tym ciężkich zaburzeń psychiatrycznych, które mogą pojawić się w ciągu dni lub tygodni od rozpoczęcia terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią zaburzeń afektywnych oraz na ryzyko zakażeń, zwłaszcza ospą wietrzną, gdzie profilaktycznie podaje się immunoglobulinę VZIG w ciągu 10 dni od ekspozycji. Kortykosteroidy mogą maskować objawy infekcji, zwiększać ryzyko nawrotu gruźlicy oraz zaostrzać przebieg zakażeń grzybiczych i pasożytniczych, dlatego konieczne jest odpowiednie monitorowanie i profilaktyka, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu.
amfoterycyna, glikokortykosteroid, gruźlica czynna, gruźlica utajona, hipoprotrombinemię, immunoglobulina Varicella zoster, jaskra, kłębuszkowe zapalenie nerek, malaria, marskość wątroby, miastenia, niedoczynność tarczycy, ospa wietrzna, pełzakowica, perforacja rogówki, półpasiec, powikłania mózgowe, próba tuberkulinowa, psychoza posteroidowa, reakcja anafilaktoidalna, retencja sodu, suplementacja potasu, węgorzyca, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma podtorebkowa tylna, zakażenie grzybicze, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie uchyłków, zastoinowa niewydolność serca, zator tłuszczowy, zawał serca, zespolenie jelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metypred
Metyloprednizolon, jako kortykosteroid o działaniu immunosupresyjnym, znacząco zwiększa ryzyko zakażeń o różnej etiologii, w tym wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, pierwotniakowych oraz pasożytniczych. Zakażenia te mogą przebiegać z nietypowym obrazem klinicznym i mieć ciężki przebieg, zwłaszcza przy wyższych dawkach leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich zakażeń wirusowych, takich jak ospa wietrzna czy odra, które u pacjentów immunosupresyjnych mogą prowadzić do zgonu. W trakcie terapii metyloprednizolonem przeciwwskazane jest stosowanie szczepionek zawierających żywe, atenuowane wirusy, natomiast szczepionki inaktywowane mogą być mniej skuteczne. U pacjentów z gruźlicą aktywną lub utajoną konieczne jest ostrożne stosowanie leku, łącznie z chemioprofilaktyką i monitorowaniem, aby zapobiec reaktywacji choroby. Ponadto, obserwowano rozwój mięsaka Kaposiego, którego remisja może nastąpić po przerwaniu terapii metyloprednizolonem.
chemioprofilaktyka przeciwgruźlicza, choroba pasożytnicza, działanie immunosupresyjne, gruźlica aktywna, gruźlica utajona, immunosupresja, infekcja oportunistyczna, kortykosteroid, lek presyjny, metyloprednizolon, mięsak Kaposiego, neutrofil, niewydolność kory nadnerczy, nowotwór złośliwy, odporność komórkowa, odporność organizmu, ospa wietrzna, powikłanie infekcyjne, próba tuberkulinowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka żywa, wstrząs septyczny, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie pierwotniakowe, zakażenie wirusowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hemkortin-HC 10 mg + 10 mg
Produkt Hemkortin-HC w postaci czopków zawiera 10 mg octanu hydrokortyzonu oraz 10 mg jednowodnego siarczanu cynku, co wymaga szczegółowej oceny stanu pacjenta przed rozpoczęciem terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik leku, zarówno substancje czynne, jak i pomocnicze. Ze względu na obecność glikokortykosteroidu, octanu hydrokortyzonu, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą (ryzyko hiperglikemii i destabilizacji glikemii), gruźlicą (możliwość reaktywacji choroby), jaskrą (podwyższenie ciśnienia śródgałkowego), osteoporozą, ostrymi psychozami, zakażeniami grzybiczymi i wirusowymi oraz zakrzepicą żylną, ze względu na potencjalne zaostrzenie tych stanów.
ciśnienie śródgałkowe, cukrzyca, działanie immunosupresyjne, glikokortykosteroid, gospodarka wapniowo-fosforanowa, gruźlica, gruźlica utajona, hiperglikemia, jaskra, kontrola glikemii, krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, mineralizacja kości, nadwrażliwość, objawy psychotyczne, octan hydrokortyzonu, odpowiedź immunologiczna, osteoporoza, ostra psychoza, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja psychotyczna, siarczan cynku, stan zapalny odbytu, uszkodzenie błony śluzowej odbytnicy, zakażenie grzybicze, zakażenie odbytnicy, zakażenie wirusowe, zakrzepica żylna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Corhydron 100
Hydrokortyzon w formie leku Corhydron wymaga szczególnej uwagi ze względu na immunosupresyjne działanie, które osłabia odpowiedź immunologiczną pacjentów, uniemożliwiając skuteczne szczepienia oraz maskując objawy infekcji (grzybiczych, wirusowych, bakteryjnych). Szczególnie niebezpieczna jest ospa wietrzna, która u pacjentów leczonych hydrokortyzonem może prowadzić do poważnych powikłań, wymagających natychmiastowego biernego uodpornienia immunoglobuliną VZIG w ciągu 10 dni od kontaktu z chorym. W terapii długotrwałej istnieje ryzyko niedoczynności kory nadnerczy, dlatego nie należy nagle przerywać leczenia, a w sytuacjach stresowych (choroba, uraz, zabieg chirurgiczny) wskazane jest zwiększenie dawki hydrokortyzonu. Dożylne podanie powinno trwać 1-10 minut, aby uniknąć działań niepożądanych, a u pacjentów z nadwrażliwością na leki konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności.
centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, glikokortykosteroid, glikozydy nasercowe, gruźlica prosówkowa, gruźlica utajona, hipokaliemia, hydrokortyzon, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, kryzys nadnerczowy, marskość wątroby, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tuberkulinę, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, nieostre widzenie, niewydolność nerek, opryszczka oka, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, padaczka, perforacja rogówki, półpasiec, psychoza maniakalno-depresyjna, psychoza steroidowa, reakcja uczuleniowa, uchyłkowatość jelit, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia widzenia, zaćma, zakażenia, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność krążenia - Leksykon chorób i schorzeń
Sarkoidoza – Zapobieganie i profilaktyka
Sarkoidoza, jako przewlekła choroba ziarniniakowa o nieznanej etiologii, najczęściej dotyka płuc, ale może manifestować się w różnych narządach. Profilaktyka opiera się głównie na unikaniu czynników środowiskowych potencjalnie wyzwalających chorobę, takich jak pestycydy, pleśń, pył rolniczy i dymy chemiczne, a także na eliminacji palenia tytoniu, które może pogarszać przebieg sarkoidozy. Szczególną uwagę należy zwrócić na zapobieganie infekcjom u pacjentów leczonych immunosupresyjnie, poprzez aktualizację szczepień (np. przeciw grypie, COVID-19) oraz rozważenie profilaktyki przeciwwirusowej i przeciwgruźliczej, zwłaszcza przed terapią inhibitorami TNF-alfa. Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów wymaga profilaktyki osteoporozy, m.in. za pomocą bisfosfonianów i kalcytoniny donosowej, z uwzględnieniem ryzyka hiperkalcemii przy suplementacji wapnia i witaminy D.
adalimumab, alendronian, bisfosfonian, choroba przewlekła, czynnik grzybiczny, gruźlica utajona, hiperkalcemia, infekcja SARS-CoV-2, infliksymab, inhibitor TNF-alfa, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwwirusowy, nagła śmierć sercowa, osteoporoza, remisja spontaniczna, sarkoidoza, sarkoidoza płucna, sarkoidoza serca, tachykardia komorowa, terapia immunosupresyjna, zakażenie oportunistyczne, ziarniniak