psychoza maniakalno-depresyjna
Psychoza maniakalno-depresyjna, obecnie klasyfikowana jako choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD), to poważne zaburzenie psychiczne charakteryzujące się występowaniem naprzemiennych epizodów manii (lub hipomanii) oraz depresji, przedzielonych okresami remisji. Jest to schorzenie przewlekłe, wymagające długotrwałego leczenia.
W fazie maniakalnej pacjenci doświadczają wzmożonego nastroju, nadmiernej energii, zmniejszonej potrzeby snu, przyspieszonego toku myślenia, zwiększonej aktywności, a także mogą wykazywać zachowania ryzykowne i impulsywne. Fazy depresyjne charakteryzują się obniżonym nastrojem, anhedonią, apatią, zmęczeniem, zaburzeniami snu i apetytu oraz myślami samobójczymi.
Etiologia choroby jest złożona i obejmuje czynniki genetyczne, neurobiologiczne oraz środowiskowe. Wykazano, że zaburzenia w regulacji neuroprzekaźników (serotoniny, dopaminy, noradrenaliny) oraz nieprawidłowości strukturalne i funkcjonalne mózgu odgrywają istotną rolę w patogenezie ChAD.
Leczenie psychozy maniakalno-depresyjnej opiera się na farmakoterapii stabilizatorami nastroju (lit, walproiniany, karbamazepina, lamotrygina), lekami przeciwpsychotycznymi II generacji oraz lekami przeciwdepresyjnymi (stosowanymi z ostrożnością ze względu na ryzyko indukcji fazy maniakalnej). Istotną rolę odgrywa również psychoedukacja, psychoterapia oraz wsparcie społeczne.
Choroba afektywna dwubiegunowa wymaga ścisłego monitorowania stanu pacjenta ze względu na wysokie ryzyko samobójstwa (15-20% nieleczonych pacjentów podejmuje skuteczną próbę samobójczą). Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie mogą znacząco poprawić rokowanie i jakość życia chorych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tegretol 20 mg/ml
Tegretol, zawierający karbamazepinę w stężeniu 20 mg/ml w postaci doustnej zawiesiny, jest lekiem przeciwpadaczkowym, neurotropowym i psychotropowym z grupy pochodnych dibenzoazepiny (kod ATC: N03 AF01). Mechanizm działania karbamazepiny polega głównie na stabilizacji błon neuronów poprzez hamowanie powtarzalnych wyładowań potencjałów zależnych od sodu, co zapobiega nadpobudliwości neuronów. Lek wykazuje skuteczność w leczeniu napadów częściowych (proste i złożone), uogólnionych drgawek toniczno-klonicznych oraz mieszanych postaci napadów padaczkowych. Dodatkowo, karbamazepina wykazuje działanie psychotropowe, redukując stany niepokoju, depresji oraz nadmierną drażliwość i agresję, choć wpływ na funkcje poznawcze jest zmienny i zależny od dawki.
alkoholowy zespół abstynencyjny, błona komórki nerwowej, dibenzoazepina, dopamina, drgawki toniczno-kloniczne, dysfagia, funkcja psychomotoryczna, glutaminian, kanał sodowy, karbamazepina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, mieszana postać napadu, nadmierna drażliwość, napad częściowy, napad padaczkowy, nerwoból nerwu trójdzielnego, neuroleptyk, noradrenalina, psychoza maniakalno-depresyjna, wyładowanie neuronu, zaburzenie afektywne, zespół maniakalny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Karbamazepina Tillomed 400 mg
Karbamazepina Tillomed 400 mg w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest lekiem przeciwpadaczkowym o szerokim spektrum działania, wskazanym przede wszystkim w leczeniu napadów uogólnionych toniczno-klonicznych oraz napadów częściowych (ogniskowych). Lek może być stosowany zarówno u pacjentów z nowo rozpoznaną padaczką, jak i u tych, u których dotychczasowa terapia była nieskuteczna lub źle tolerowana. Karbamazepina Tillomed 400 mg jest również wskazana w leczeniu neuralgii nerwu trójdzielnego, charakteryzującej się napadowymi, jednostronnymi bólami twarzy, oraz w profilaktyce psychozy maniakalno-depresyjnej u pacjentów opornych na leczenie litem, gdzie działa jako stabilizator nastroju. Tabletki o średnicy około 12 mm zawierają 400 mg karbamazepiny oraz 60 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
ból napadowy, choroba afektywna dwubiegunowa, epizod depresyjny, epizod maniakalny, karbamazepina, laktoza jednowodna, lit, napad częściowy, napad miokloniczny, napad nieświadomości, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny, neuralgia nerwu trójdzielnego, nietolerancja laktozy, nowo rozpoznana padaczka, padaczka, psychoza maniakalno-depresyjna, stabilizator nastroju, tabletka o przedłużonym uwalnianiu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Karbamazepina Tillomed 200 mg
Karbamazepina Tillomed w dawce 200 mg w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest lekiem przeciwpadaczkowym o szerokim spektrum działania, stosowanym przede wszystkim w leczeniu napadów uogólnionych toniczno-klonicznych oraz napadów częściowych (ogniskowych), zarówno w monoterapii, jak i terapii skojarzonej. Lek jest wskazany u pacjentów z nowo rozpoznaną padaczką oraz u tych, u których dotychczasowa terapia jest nieskuteczna lub nietolerowana. Karbamazepina wykazuje ograniczoną skuteczność w napadach nieświadomości (petit mal) i mioklonicznych. Ponadto, preparat jest skuteczny w leczeniu bólu napadowego w neuralgii nerwu trójdzielnego, redukując częstość i intensywność epizodów bólowych, oraz w profilaktyce choroby afektywnej dwubiegunowej, szczególnie u pacjentów opornych lub nietolerujących terapii solami litu.
ból napadowy, choroba afektywna dwubiegunowa, epizod depresyjny, epizod maniakalny, karbamazepina, lek przeciwpadaczkowy, monoterapia, napad częściowy, napad miokloniczny, napad nieświadomości, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny, neuralgia nerwu trójdzielnego, nietolerancja laktozy, psychoza maniakalno-depresyjna, sole litu, stężenie substancji czynnej, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia skojarzona, zaburzenie padaczkowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Azoneurax
Przed rozpoczęciem terapii trazodonem (Azoneurax) należy uwzględnić istotne przeciwwskazania i środki ostrożności, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18. roku życia, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i ryzyko nasilenia zachowań samobójczych oraz agresji. Depresja sama w sobie zwiększa ryzyko myśli i prób samobójczych, które mogą się nasilić we wczesnej fazie leczenia, szczególnie u osób z historią zachowań samobójczych. Zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza młodych (<25 lat) oraz tych z grup podwyższonego ryzyka, zwracając uwagę na objawy klinicznego pogorszenia, zmiany zachowania i myśli samobójcze. W celu ograniczenia ryzyka zaleca się przepisywanie ograniczonych ilości leku podczas wizyt. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z padaczką, zaburzeniami czynności wątroby i nerek, chorobami układu sercowo-naczyniowego (w tym blokiem przedsionkowo-komorowym i niedawnym zawale), nadczynnością tarczycy, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz zaburzeniami układu moczowego.
agranulocytoza, alfa-adrenolityk, alfa-adrenomimetyk, blok przedsionkowo-komorowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dusznica bolesna, dysfagia, działanie cholinolityczne, hipotonia ortostatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, lek neuroleptyczny, lek przeciwdepresyjny, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, padaczka, priapizm, psychoza maniakalno-depresyjna, remisja, rozrost gruczołu krokowego, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodnictwa serca, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Hydrokortyzon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Hydrokortyzon, glikokortykosteroid o szerokim spektrum zastosowań, powinien być stosowany pod ścisłą kontrolą specjalistów, zwłaszcza okulologów i otolaryngologów w przypadku preparatów miejscowych do oczu i uszu. Zaleca się ograniczenie stosowania do maksymalnie 7 dni bez konsultacji lekarskiej, aby zmniejszyć ryzyko nadkażeń bakteryjnych i grzybiczych. U dzieci terapia powinna być stosowana wyłącznie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, z uwagi na ryzyko zahamowania wzrostu i rozwoju oraz zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Preparaty nie powinny być aplikowane na zdrową skórę, powieki ani w przypadku perforacji błony bębenkowej. Wchłanianie hydrokortyzonu jest zwiększone w obszarach o cienkiej warstwie rogowej, na uszkodzoną skórę, pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci, co może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak zespół Cushinga czy zahamowanie czynności kory nadnerczy.
centralna chorioretinopatia surowicza, CSCR, cukrzyca, glikokortykosteroid, gruźlica prosówkowa, hipokaliemia, hydrokortyzon, immunoglobulina, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, łuszczyca krostkowa, marskość wątroby, miastenia, nadkażenie bakteryjne i grzybicze, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, nieostre widzenie, niewydolność nerek, opatrunek okluzyjny, opryszczka oka, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, ostry stan zapalny skóry, padaczka, perforacja błony bębenkowej, perforacja rogówki, półpasiec, psychoza maniakalno-depresyjna, psychoza steroidowa, reakcja uczuleniowa, rozstęp skórny, trądzik posteroidowy, uchyłkowatość jelit, utajona gruźlica, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół Cushinga, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Karbamazepina Tillomed 200 mg
Przed rozpoczęciem terapii karbamazepiną konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu oraz, u pacjentów pochodzenia chińskiego Han lub tajlandzkiego, wykonanie badania przesiewowego w kierunku allelu HLA-B*1502 ze względu na ryzyko ciężkiego zespołu Stevensa-Johnsona. Leczenie rozpoczyna się od dawki początkowej 200-400 mg/dobę (1-2 tabletki o przedłużonym uwalnianiu), stopniowo zwiększanej do dawki podtrzymującej 400-1200 mg/dobę, nie przekraczając maksymalnej dawki 1600 mg/dobę. Stężenie terapeutyczne karbamazepiny w osoczu powinno mieścić się w zakresie 4-12 µg/ml. Dawkowanie dostosowuje się indywidualnie, uwzględniając wskazania kliniczne, wiek pacjenta oraz obecność chorób współistniejących, przy czym u dzieci dawka podtrzymująca wynosi zwykle 10-20 mg/kg mc./dobę. U pacjentów w podeszłym wieku oraz z niewydolnością narządową zaleca się niższe dawki początkowe (200 mg/dobę). Tabletki o przedłużonym uwalnianiu należy przyjmować w całości podczas lub po posiłku, popijając wodą.
allel HLA-B*1502, choroba nerek, choroba układu krążenia, choroba wątroby, faza maniakalno-depresyjna, karbamazepina, karbamazepina Tillomed, leczenie długoterminowe, leczenie padaczki, lek przeciwpadaczkowy, lit, monitoring EEG, monoterapia, neuralgia nerwu trójdzielnego, padaczka, psychoza maniakalno-depresyjna, stężenie karbamazepiny w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Corhydron 25
Hydrokortyzon w preparacie Corhydron wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jego działanie ogólnoustrojowe i potencjalne działania niepożądane. Podczas terapii należy unikać szczepień z powodu osłabionej odpowiedzi immunologicznej oraz monitorować ryzyko zakażeń, zwłaszcza ospy wietrznej, która może przebiegać ciężko i wymagać podania immunoglobuliny VZIG w ciągu 10 dni od ekspozycji. U pacjentów z gruźlicą stosowanie hydrokortyzonu powinno być ograniczone do przypadków piorunującej gruźlicy prosówkowej, a w przypadku utajonej gruźlicy konieczna jest obserwacja i ewentualne leczenie przeciwprątkowe. Nagłe odstawienie leku po długotrwałej terapii może prowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy, dlatego dawkę należy zwiększyć w sytuacjach stresowych, urazach lub zabiegach chirurgicznych. Dożylne podanie hydrokortyzonu powinno trwać 1-10 minut, aby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych, a u pacjentów z nadwrażliwością na leki należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko reakcji uczuleniowych.
centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, glikokortykosteroid, gruźlica prosówkowa, gruźlica utajona, hipokaliemia, hydrokortyzon, immunoglobulina, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, leczenie przeciwprątkowe, lek przeciwgruźliczy, marskość wątroby, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tuberkulinę, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, odpowiedź immunologiczna, opryszczka oka, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, owrzodzenie błony śluzowej, padaczka, perforacja rogówki, półpasiec, przeciwciała, psychoza maniakalno-depresyjna, psychoza steroidowa, reakcja uczuleniowa, reakcja zapalna, uchyłkowatość jelit, układ odpornościowy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie ropne, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność krążenia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tegretol CR 400 400 mg
Tegretol CR 400 zawiera 400 mg karbamazepiny w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, co zapewnia stabilne stężenie leku we krwi i umożliwia wygodne dawkowanie, szczególnie u pacjentów wymagających wyższych dawek. Lek jest wskazany w leczeniu padaczki, zwłaszcza napadów częściowych prostych i złożonych, napadów uogólnionych toniczno-klonicznych oraz mieszanych postaci napadów. Może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i terapii skojarzonej. Tegretol CR 400 nie jest skuteczny w napadach nieświadomości (petit mal) i mioklonicznych. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w psychiatrii w leczeniu zespołu maniakalnego oraz profilaktyce nawrotów choroby afektywnej dwubiegunowej jako stabilizator nastroju.
alkoholowy zespół abstynencyjny, choroba afektywna dwubiegunowa, karbamazepina, leczenie skojarzone, lek normotymiczny, lek przeciwpadaczkowy, mieszana postać napadu, monoterapia, napad częściowy prosty, napad częściowy złożony, napad miokloniczny, napad nieświadomości, napad uogólniony toniczno-kloniczny, nerwoból nerwu trójdzielnego, padaczka, psychoza maniakalno-depresyjna, stabilizator nastroju, stwardnienie rozsiane, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, zaburzenie świadomości, zespół maniakalny, zmodyfikowane uwalnianie - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Karbamazepina Tillomed 400 mg
Karbamazepina Tillomed 400 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu wymaga indywidualnego dawkowania, zależnego od wieku pacjenta, rodzaju schorzenia oraz nasilenia objawów. Zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki początkowej 200 mg wieczorem u dorosłych i dzieci powyżej 6 lat, z stopniowym zwiększaniem do dawki podtrzymującej w zakresie 400-1200 mg/dobę (maksymalnie 1600 mg/dobę). Terapeutyczne stężenie karbamazepiny w osoczu wynosi 4-12 µg/ml. U dzieci dawka podtrzymująca wynosi zwykle 10-20 mg/kg mc./dobę. Tabletki należy połykać w całości podczas lub po posiłku, unikając żucia i kruszenia. U pacjentów z chorobami układu krążenia, wątroby, nerek oraz u osób starszych wskazane jest stosowanie mniejszych dawek. Przed terapią u pacjentów pochodzenia chińskiego (Han) lub tajlandzkiego zaleca się badanie obecności allelu HLA-B*1502 ze względu na ryzyko zespołu Stevensa-Johnsona.
allel HLA-B*1502, badanie EEG, choroba układu krążenia, działanie niepożądane, faza maniakalno-depresyjna, karbamazepina, lek przeciwpadaczkowy, lit, monoterapia, napad padaczkowy, neuralgia nerwu trójdzielnego, padaczka, psychoza maniakalno-depresyjna, remisja, stężenie karbamazepiny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia skojarzona, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Trittico CR
Trittico CR (chlorowodorek trazodonu) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, u których jest przeciwwskazany ze względu na zwiększone ryzyko myśli i zachowań samobójczych oraz agresji. U pacjentów w podeszłym wieku należy monitorować ryzyko hipotonii ortostatycznej, senności i działań cholinolitycznych, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków psychotropowych lub hipotensyjnych. Depresja sama w sobie zwiększa ryzyko samobójstw, dlatego pacjenci powinni być ściśle obserwowani, szczególnie w początkowej fazie terapii i po zmianie dawki. Zaleca się ograniczone przepisywanie ilości leku, aby minimalizować ryzyko zachowań samobójczych. Dawkowanie wymaga ostrożności u pacjentów z padaczką, niewydolnością wątroby lub nerek, chorobami serca, nadczynnością tarczycy, zaburzeniami oddawania moczu oraz jaskrą ostrą. W przypadku żółtaczki leczenie należy natychmiast przerwać.
agranulocytoza, choroba serca, depresja, dusznica bolesna, fałszywie dodatni wynik, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, jaskra z wąskim kątem, lek przeciwdepresyjny, nadczynność tarczycy, niewydolność wątroby, odstęp QT, padaczka, priapizm, psychoza maniakalno-depresyjna, rozrost gruczołu krokowego, schizofrenia, trazodon, zawał mięśnia sercowego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tegretol CR 400 400 mg
Karbamazepina, będąca pochodną dibenzoazepiny i lekiem z grupy N03 AF01, wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, głównie poprzez blokadę kanałów sodowych zależnych od napięcia, co prowadzi do stabilizacji błon neuronów i hamowania powtarzalnych wyładowań. Lek Tegretol CR 400 mg w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu jest skuteczny w leczeniu napadów częściowych (proste i złożone), uogólnionych drgawek toniczno-klonicznych oraz mieszanych postaci napadów padaczkowych. Dodatkowo, karbamazepina hamuje uwalnianie glutaminianów i moduluje metabolizm dopaminy oraz noradrenaliny, co przekłada się na jej działanie przeciwmaniakalne i neurotropowe. W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży zaobserwowano redukcję niepokoju, stanów depresyjnych, drażliwości oraz agresywności, choć wpływ na funkcje poznawcze i psychomotoryczne pozostaje niejednoznaczny i zależny od dawki.
alkoholowy zespół abstynencyjny, błona neuronu, drażliwość, drgawki toniczno-kloniczne, drżenie mięśniowe, glutaminian, kanał sodowy, koncentracja uwagi, lęk, lek neurotropowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek psychotropowy, mieszane napady padaczkowe, napad bólu, napad częściowy, nerwoból nerwu trójdzielnego, neuroleptyk, noradrenalina, pobudliwość, proces poznawczy, przekaźnictwo synaptyczne, psychoza maniakalno-depresyjna, stabilizacja błony komórkowej, wyładowanie neuronów, zaburzenie afektywne, zaburzenie dwubiegunowe, zdolność psychomotoryczna, zespół maniakalny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Corhydron 100
Hydrokortyzon w formie leku Corhydron wymaga szczególnej uwagi ze względu na immunosupresyjne działanie, które osłabia odpowiedź immunologiczną pacjentów, uniemożliwiając skuteczne szczepienia oraz maskując objawy infekcji (grzybiczych, wirusowych, bakteryjnych). Szczególnie niebezpieczna jest ospa wietrzna, która u pacjentów leczonych hydrokortyzonem może prowadzić do poważnych powikłań, wymagających natychmiastowego biernego uodpornienia immunoglobuliną VZIG w ciągu 10 dni od kontaktu z chorym. W terapii długotrwałej istnieje ryzyko niedoczynności kory nadnerczy, dlatego nie należy nagle przerywać leczenia, a w sytuacjach stresowych (choroba, uraz, zabieg chirurgiczny) wskazane jest zwiększenie dawki hydrokortyzonu. Dożylne podanie powinno trwać 1-10 minut, aby uniknąć działań niepożądanych, a u pacjentów z nadwrażliwością na leki konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności.
centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, glikokortykosteroid, glikozydy nasercowe, gruźlica prosówkowa, gruźlica utajona, hipokaliemia, hydrokortyzon, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, kryzys nadnerczowy, marskość wątroby, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tuberkulinę, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, nieostre widzenie, niewydolność nerek, opryszczka oka, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, padaczka, perforacja rogówki, półpasiec, psychoza maniakalno-depresyjna, psychoza steroidowa, reakcja uczuleniowa, uchyłkowatość jelit, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia widzenia, zaćma, zakażenia, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność krążenia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydrocortisonum Jelfa
Podczas terapii hydrokortyzonem należy stosować minimalną skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, takich jak niedoczynność kory nadnerczy utrzymująca się nawet kilka miesięcy po zakończeniu leczenia. Nagłe odstawienie leku po długotrwałej terapii może wywołać zespół odstawienia z gorączką, bólami mięśni i stawów oraz ogólnym złym samopoczuciem, nawet bez klinicznych objawów niewydolności nadnerczy. W trakcie infekcji, urazów lub zabiegów chirurgicznych konieczne jest zwiększenie dawki hydrokortyzonu. Kortykosteroidy mogą maskować objawy zakażeń wirusowych i bakteryjnych, a szczególnie niebezpieczna jest ospa wietrzna, która u pacjentów immunosupresyjnych może przebiegać ze skutkiem śmiertelnym. Po kontakcie z chorym na ospę lub półpasiec zaleca się podanie immunoglobuliny VZIG w ciągu 10 dni od ekspozycji. W przypadku gruźlicy stosowanie glikokortykosteroidów ogranicza się do ciężkich postaci, a u pacjentów z utajoną gruźlicą konieczna jest jednoczesna terapia przeciwgruźlicza i ścisła obserwacja. Kortykosteroidy mogą również nasilać zakażenia grzybicze i pasożytnicze, dlatego przed terapią należy wykluczyć pełzakowicę i węgorczycę, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka.
centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, digoksyna, gruźlica, hipokaliemia, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, marskość wątroby, miastenia, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, opóźnienie wzrostu, opryszczka oka, ospa wietrzna, osteoporoza, padaczka, pęknięcie wolnej ściany lewej komory, pełzakowica, podrażnienie otrzewnej, psychoza maniakalno-depresyjna, retencja sodu, szczepionka zawierająca żywe wirusy, uchyłkowatość jelit, układowe zakażenie grzybicze, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia płodności, zaburzenia widzenia, zaćma podtorebkowa, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność krążenia, zator tłuszczowy, zespół odstawienia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tegretol CR 200 200 mg
Tegretol CR, dostępny w dawkach 200 mg i 400 mg karbamazepiny w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, jest wskazany przede wszystkim w leczeniu padaczki, obejmując napady częściowe proste i złożone, napady uogólnione toniczno-kloniczne oraz mieszane postaci napadów. Lek może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i terapii skojarzonej, jednak jest nieskuteczny w napadach nieświadomości (petit mal) i mioklonicznych. Ponadto, Tegretol CR znajduje zastosowanie w psychiatrii, zwłaszcza w leczeniu zespołu maniakalnego oraz profilaktyce nawrotów choroby afektywnej dwubiegunowej. W neurologii lek jest również stosowany w terapii alkoholowego zespołu abstynencyjnego oraz w leczeniu neuropatycznych zespołów bólowych, takich jak idiopatyczny nerwoból nerwu trójdzielnego i językowo-gardłowego, w tym w przebiegu stwardnienia rozsianego.
alkoholowy zespół abstynencyjny, bezsenność, ból neuropatyczny, choroba afektywna dwubiegunowa, drżenie, karbamazepina, leczenie skojarzone, monoterapia, napad częściowy prosty, napad częściowy złożony, napad miokloniczny, napad nieświadomości, napad uogólniony toniczno-kloniczny, nerwoból nerwu językowo-gardłowego, nerwoból nerwu trójdzielnego, padaczka, pobudzenie psychoruchowe, psychoza maniakalno-depresyjna, stężenie leku w surowicy, stwardnienie rozsiane, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, zaburzenie połykania, zaburzenie wegetatywne, zespół maniakalny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tegretol CR 200 200 mg
Karbamazepina (Carbamazepinum, kod ATC: N03 AF01) jest lekiem przeciwpadaczkowym o złożonym mechanizmie działania, polegającym głównie na stabilizacji błon komórek nerwowych poprzez warunkowaną blokadę kanałów sodowych zależnych od napięcia, co hamuje powtarzalne wyładowania neuronów. Dodatkowo hamuje uwalnianie glutaminianu oraz wpływa na metabolizm dopaminy i noradrenaliny, co tłumaczy jej działanie przeciwpadaczkowe, neurotropowe i psychotropowe. Klinicznie potwierdzono skuteczność karbamazepiny w leczeniu napadów częściowych (prostych i złożonych), uogólnionych drgawek toniczno-klonicznych oraz napadów mieszanych. W monoterapii u dzieci i młodzieży obserwuje się także działanie anksjolityczne, przeciwdepresyjne oraz redukcję drażliwości i agresji. Efekty na funkcje poznawcze są dawkozależne i wymagają indywidualizacji terapii, aby zminimalizować potencjalne negatywne skutki przy zachowaniu skuteczności.
alkoholowy zespół abstynencyjny, blokada kanałów sodowych, choroba afektywna dwubiegunowa, drgawki toniczno-kloniczne, działanie neurotropowe, działanie normotymiczne, działanie przeciwpadaczkowe, działanie psychotropowe, karbamazepina, modulacja kanałów jonowych, napad częściowy, nerwoból nerwu trójdzielnego, neuralgia nerwu trójdzielnego, próg drgawkowy, przekaźnictwo synaptyczne, psychoza maniakalno-depresyjna, stabilizacja błon neuronalnych, stan depresyjny, stan lękowy, zespół maniakalny