kwas merkapturowy

Kwas merkapturowy to związek powstający w wyniku sprzęgania ksenobiotyków (substancji obcych dla organizmu) z glutationem, a następnie metabolizmu tego kompleksu. Jest to kluczowy produkt II fazy detoksykacji, gdzie elektrofilowe ksenobiotyki są najpierw sprzęgane z glutationem przy udziale transferazy S-glutationowej, a następnie przekształcane przez szereg enzymów do kwasu merkapturowego.

Proces powstawania kwasów merkapturowych obejmuje enzymatyczne odcięcie reszty glutaminowej i glicynowej z kompleksu glutation-ksenobiotyk, po czym następuje N-acetylacja pozostałej cysteinowej pochodnej ksenobiotyku. Powstały kwas merkapturowy jest bardziej rozpuszczalny w wodzie i mniej reaktywny niż związek wyjściowy, co ułatwia jego wydalanie z moczem.

W diagnostyce medycznej oznaczanie kwasów merkapturowych w moczu jest wykorzystywane jako biomarker narażenia na różne toksyczne substancje, w tym rozpuszczalniki organiczne (np. benzen, toluen), pestycydy czy leki. Analiza kwasów merkapturowych pozwala na ocenę ekspozycji zawodowej lub środowiskowej na substancje szkodliwe oraz monitorowanie skuteczności procesów detoksykacyjnych organizmu.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl