metabolity paracetamolu
Metabolity paracetamolu (acetaminofenu) to produkty przemian tego popularnego leku przeciwbólowego i przeciwgorączkowego, które powstają głównie w wątrobie. Większość dawki (około 90%) jest metabolizowana przez glukuronidację i sulfatację do nieszkodliwych metabolitów, które są następnie wydalane z moczem.
Niewielka część paracetamolu (5-10%) jest przekształcana przez enzymy cytochromu P450 (głównie CYP2E1) do reaktywnego metabolitu N-acetylo-p-benzochinoiminy (NAPQI). W warunkach terapeutycznych NAPQI jest szybko neutralizowany przez sprzężenie z glutationem i wydalany z moczem jako kwas merkapturowy. Jednak przy przedawkowaniu paracetamolu zasoby glutationu wątrobowego ulegają wyczerpaniu, co prowadzi do gromadzenia się toksycznego NAPQI, który wiąże się kowalencyjnie z białkami hepatocytów, powodując martwicę wątroby.
Diagnostyka zatrucia paracetamolem może obejmować oznaczanie metabolitów w moczu i krwi. W przypadku przedawkowania kluczowe jest szybkie podanie N-acetylocysteiny (NAC), która uzupełnia zapasy glutationu i zapobiega uszkodzeniu wątroby. Monitorowanie stężenia metabolitów paracetamolu ma znaczenie w ocenie stopnia zatrucia i skuteczności leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Grypolek
Preparat Grypolek zawiera 325 mg paracetamolu, 200 mg gwajfenezyny, 30 mg chlorowodorku pseudoefedryny oraz 15 mg bromowodorku dekstrometorfanu w formie tabletek powlekanych. Kluczowe jest ścisłe przestrzeganie zalecanego dawkowania, aby uniknąć nasilenia działań niepożądanych oraz ryzyka hepatotoksyczności, zwłaszcza związanej z paracetamolem. Wskazane jest monitorowanie pacjentów pod kątem utrzymującego się kaszlu powyżej 7 dni, gorączki trwającej dłużej niż 3 dni oraz wystąpienia objawów takich jak nerwowość, zawroty głowy czy bezsenność, które mogą wskazywać na nadwrażliwość lub działania niepożądane pseudoefedryny i dekstrometorfanu. W przypadku takich symptomów konieczna jest konsultacja lekarska i przerwanie terapii.
barwniki azowe, cytochrom P450, dekstrometorfan, działanie depresyjne, działanie hepatotoksyczne, glutation, gwajfenezyna, hepatotoksyczność paracetamolu, metabolity paracetamolu, nadużywanie alkoholu, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, pseudoefedryna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, schorzenie układu oddechowego, toksyczne metabolity paracetamolu, toksyczne uszkodzenie wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Choligrip Menthol Active 600 mg + 40 mg + 10 mg
Lek Choligrip Menthol Active zawiera 600 mg paracetamolu, 40 mg kwasu askorbinowego oraz 10 mg fenylefryny chlorowodorku i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek ze składników aktywnych lub substancji pomocniczych (m.in. sacharoza, sód, aspartam, siarczyny). Ze względu na metabolizm paracetamolu w wątrobie, preparat nie powinien być stosowany u osób z niewydolnością wątroby oraz ciężką niewydolnością nerek, gdyż zwiększa to ryzyko hepatotoksyczności i kumulacji toksycznych metabolitów. Ponadto, u pacjentów z chorobą alkoholową stosowanie leku jest przeciwwskazane ze względu na indukcję enzymów mikrosomalnych i potencjalne nasilenie uszkodzenia wątroby. Interakcje z zydowudyną mogą prowadzić do nasilenia toksyczności i neutropenii.
choroba alkoholowa, działanie hepatotoksyczne, fenylefryna, hepatotoksyczność, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, kwas askorbowy, metabolity paracetamolu, nadwrażliwość, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, paracetamol, przełom nadciśnieniowy, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, sympatykomimetyk, witamina C, zakażenie HIV, zydowudyna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gexiro 32 mg/ml + 9,6 mg/ml
Preparat Gexiro to doustna zawiesina zawierająca paracetamol (32 mg/ml) oraz ibuprofen (9,6 mg/ml), charakteryzująca się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 10-60 minut, a u dzieci po tonsillektomii około 80 minut po podaniu. Wchłanianie obu substancji ulega niewielkiemu zmniejszeniu przy podaniu po posiłku. Paracetamol jest intensywnie metabolizowany w wątrobie do nieczynnych koniugatów glukuronidowych i siarczanowych, z mniej niż 5% dawki wydalanej w postaci niezmienionej, natomiast ibuprofen wykazuje wysokie (90-99%) wiązanie z białkami osocza i jest metabolizowany głównie przez glukuronidację. Okres półtrwania eliminacyjnego paracetamolu wynosi 1-3 godziny, a ibuprofenu około 2 godzin, z szybkim wydalaniem ok. 95% dawki ibuprofenu z moczem w ciągu 4 godzin.
biodostępność, enzym wątrobowy, hepatotoksyczność, ibuprofen, interakcja lekowa, klirens osoczowy, koniugat siarczanowy, koniugaty glukuronidowe, metabolity paracetamolu, metabolizm oksydacyjny, metabolizm wątrobowy, N-acetylo-p-benzochinoimina, NAPQI, okres półtrwania, paracetamol, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, substancja pomocnicza, tonsillektomia, uszkodzenie wątroby, wchłanianie leku, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zawiesina doustna - Leksykon leków
Interakcje leku – Gripex Hot Max (1000 mg + 100 mg + 12,2 mg)/sasz.
Gripex Hot Max to preparat zawierający paracetamol (1000 mg), kwas askorbinowy (100 mg) oraz chlorowodorek fenylefryny (12,2 mg), którego profil interakcji farmakologicznych jest złożony i obejmuje ryzyko kumulacji dawek oraz nasilenia działań niepożądanych. Paracetamol może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny), zwiększając ryzyko krwawień, a także wykazuje potencjał hepatotoksyczny w połączeniu z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne (np. leki przeciwpadaczkowe, barbiturany). Fenylefryna, jako sympatykomimetyk, może osłabiać działanie leków hipotensyjnych (guanetydyna, metyldopa) oraz w połączeniu z inhibitorami MAO i niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (indometacyna) zwiększać ryzyko przełomu nadciśnieniowego. Kwas askorbinowy zwiększa wchłanianie glinu i żelaza, co ma znaczenie kliniczne u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub predyspozycjami do kumulacji żelaza.
antagonista receptorów β-adrenergicznych, arytmia, barbiturany, chlorowodorek fenylefryny, ciśnienie tętnicze, enzymy mikrosomalne, enzymy mikrosomalne wątroby, flukloksacylina, guanetydyna, hepatotoksyczność, indometacyna, inhibitor MAO, kwas askorbowy, kwasica metaboliczna, lek cholinolityczny, lek hipotensyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, luka anionowa, metabolity paracetamolu, metoklopramid, metyldopa, neutropenia, niedobór żelaza, niesteroidowy lek przeciwzapalny, paracetamol, parametry krzepnięcia, preparat zobojętniający, przekrwienie błony śluzowej nosa, przełom nadciśnieniowy, rezerpina, stymulacja adrenergiczna, sympatykomimetyk, tachykardia, toksyczność wątrobowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, warfaryna, wchłanianie paracetamolu, zaburzenie czynności nerek, zydowudyna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Coldrex o smaku cytrynowym (750 mg + 10 mg + 60 mg)/5 g
Lek Coldrex o smaku cytrynowym, zawierający 750 mg paracetamolu, 10 mg chlorowodorku fenylefryny oraz 60 mg kwasu askorbowego na 5 g proszku, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek ze składników aktywnych lub substancji pomocniczych, a także u osób z niewydolnością wątroby niezależnie od stopnia zaawansowania oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. Ze względu na metabolizm paracetamolu w wątrobie i potencjalną hepatotoksyczność, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobą alkoholową, gdzie ryzyko uszkodzenia wątroby jest zwiększone.
choroba alkoholowa, cukrzyca, działanie hepatotoksyczne, fenylefryna, hepatotoksyczność paracetamolu, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, kwas askorbowy, metabolity paracetamolu, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na składniki, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, przełom nadciśnieniowy, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zakażenie HIV, zydowudyna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fenirex 500 mg + 25 mg + 200 mg
Fenirex, zawierający 500 mg paracetamolu, 25 mg feniraminy maleinianu oraz 200 mg kwasu askorbinowego w proszku do sporządzania roztworu doustnego, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnie nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku lub substancje pomocnicze, w tym mannitol (E 421), u osób z ciężką niewydolnością wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności paracetamolu, u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz u mężczyzn z przerostem gruczołu krokowego z powodu działania antycholinergicznego feniraminy. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 15 roku życia z uwagi na ryzyko przedawkowania i nasilonych działań niepożądanych.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, dezorientacja, działanie antycholinergiczne, feniramina maleinian, hepatotoksyczność, jaskra z wąskim kątem, jaskra zamykającego się kąta, kwas askorbowy, lek przeciwhistaminowy, marskość wątroby, metabolity paracetamolu, metabolizm wątrobowy, niewydolność wątroby, paracetamol, pęcherz neurogenny, pierwszy trymestr ciąży, przerost gruczołu krokowego, senność, suchość jamy ustnej, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenia mikcji, zaburzenia odpływu moczu, zaburzenia widzenia, zaparcie, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Acenol 300 mg
Lek Acenol, zawierający 300 mg paracetamolu w postaci tabletek, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na paracetamol lub substancje pomocnicze, a także u osób z chorobą alkoholową, ciężką niewydolnością wątroby i nerek. U pacjentów z przewlekłym alkoholizmem ryzyko hepatotoksyczności jest znacznie zwiększone ze względu na indukcję enzymów wątrobowych i niedobór glutationu, co prowadzi do kumulacji toksycznych metabolitów. W przypadku ciężkiej niewydolności wątroby i nerek metabolizm i eliminacja paracetamolu są zaburzone, co może skutkować nasileniem toksycznego działania leku i dekompensacją funkcji narządów.
ACENOL, choroba alkoholowa, dekompensacja wątroby, enzymy wątrobowe, hepatocyty, hepatotoksyczność, metabolity paracetamolu, metabolizm leku, nadwrażliwość na paracetamol, niedobór glutationu, niedożywienie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy alergiczne, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, paracetamol, przedawkowanie leku, substancja pomocnicza, uszkodzenie wątroby, wysypka skórna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – APAP przeziębienie MAX 1000 mg + 50 mg + 12,2 mg/sasz.
APAP przeziębienie MAX to preparat zawierający paracetamol (1000 mg), kofeinę (50 mg) oraz chlorowodorek fenylefryny (12,2 mg) w formie proszku do sporządzania roztworu doustnego. Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po około 1 godzinie. Wiązanie z białkami osocza wynosi 25-50%, a okres półtrwania to 2-4 godziny. Działanie przeciwbólowe utrzymuje się 4-6 godzin, a przeciwgorączkowe 6-8 godzin. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z wydalaniem metabolitów przez nerki; tylko 2-4% paracetamolu jest wydalane w postaci niezmienionej. Kofeina jest szybko i całkowicie wchłaniana, z maksymalnym stężeniem w osoczu po 50-75 minutach, wiązaniem z białkami na poziomie 25-36% i okresem półtrwania 3-7 godzin. Przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego i metabolizowana jest w wątrobie, z wydalaniem metabolitów przez nerki. W ciąży metabolizm kofeiny ulega spowolnieniu, a u karmiących piersią dawki powyżej 500 mg/dobę mogą powodować u noworodków rozdrażnienie i zaburzenia snu.
Apap przeziębienie, biodostępność, biotransformacja w wątrobie, chlorowodorek fenylefryny, dystrybucja kofeiny, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, glutation, hepatotoksyczny metabolit, kofeina, kwas glukuronowy, kwas merkapturowy, kwas siarkowy, metabolity paracetamolu, metabolizm fenylefryny, metabolizm kofeiny, metabolizm paracetamolu, N-acetylo-p-benzochinoimina, objętość dystrybucji, obkurczenie naczyń krwionośnych, okres półtrwania, oksydacyjna deaminacja, paracetamol, płyn mózgowo-rdzeniowy, stężenie we krwi, wchłanianie fenylefryny, wchłanianie kofeiny, wchłanianie paracetamolu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Megapar 500 mg
Przedkliniczne badania toksyczności paracetamolu na modelach zwierzęcych (szczury, myszy) wykazały uszkodzenia przewodu pokarmowego, zmiany hematologiczne oraz martwicę miąższu wątroby i nerek, co koreluje z mechanizmem działania i metabolizmem leku. Metabolity odpowiedzialne za toksyczność obserwowane u zwierząt występują również u ludzi, co podkreśla wartość predykcyjną tych badań dla bezpieczeństwa klinicznego Megapar 500 mg. Długotrwałe stosowanie, nawet w maksymalnych dawkach terapeutycznych, wiąże się z ryzykiem odwracalnego przewlekłego agresywnego zapalenia wątroby, a objawy zatrucia mogą pojawić się już po 3 tygodniach stosowania, nawet przy dawkach podtoksycznych. Z tego względu nie zaleca się długotrwałego stosowania paracetamolu, zwłaszcza w dużych dawkach.
badania przedkliniczne, bariera łożyskowa, dawka niehepatotoksyczna, dawka podtoksyczna, działanie teratogenne, genotoksyczność, martwica miąższu, metabolity paracetamolu, parametry hematologiczne, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, profil toksyczności, przewlekłe agresywne zapalenie wątroby, przewód pokarmowy, toksyczność paracetamolu, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie wątroby i nerek, zatrucie paracetamolem - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Paracetamol Biofarm 1000 mg
Paracetamol Biofarm w dawce 1000 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na paracetamol lub substancje pomocnicze, ciężką niewydolnością wątroby (Child-Pugh ≥ 9) oraz ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min). Ponadto, stosowanie leku jest zabronione podczas terapii inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz do 2 tygodni po ich odstawieniu ze względu na ryzyko interakcji. U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby (Child-Pugh < 9) i umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-60 ml/min) zaleca się ostrożność, rozważenie zmniejszenia dawki lub wydłużenia odstępów między dawkami. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hepatotoksyczności u osób z aktywnymi chorobami wątroby, przewlekłym niedożywieniem, długotrwałym głodzeniem, przewlekłym alkoholizmem oraz stosujących leki indukujące enzymy wątrobowe.
alkoholizm, anafilaksja, barbiturany, choroby wątroby, działanie przeciwzakrzepowe, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka, fenytoina, głodzenie, glutation, hepatocyty, hepatotoksyczność paracetamolu, inhibitory MAO, karbamazepina, klirens kreatyniny, leki przeciwzakrzepowe, metabolity paracetamolu, nadwrażliwość na paracetamol, niedożywienie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, reakcja alergiczna, ryfampicyna, skala Child-Pugh, umiarkowana niewydolność nerek, warfaryna, wielochorobowość, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Paracetamol Biofarm
Paracetamol Biofarm 500 mg wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i czasu stosowania, nie przekraczając 3 dni bez konsultacji lekarskiej, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności wynikające z wąskiego indeksu terapeutycznego. Należy uwzględnić, że paracetamol jest składnikiem wielu preparatów złożonych, co zwiększa ryzyko niezamierzonego przedawkowania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy (5-6% ryzyko reakcji krzyżowej), niewydolnością wątroby i nerek oraz niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Preparatu nie należy podawać dzieciom poniżej 6 roku życia bez konsultacji lekarskiej, ze względu na konieczność precyzyjnego dostosowania dawki do masy ciała.
cytochrom P450, deplecja glutationu, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, metabolit paracetamolu, metabolity paracetamolu, metabolizm paracetamolu, N-acetylo-p-benzochinoimina, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, przedawkowanie paracetamolu, reakcja krzyżowa nadwrażliwości, stosowanie paracetamolu, uszkodzenie wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Paramax-Cod 500 mg + 30 mg
Paramax-Cod to preparat zawierający 500 mg paracetamolu oraz 30 mg kodeiny fosforanu półwodnego w jednej tabletce, stosowany w leczeniu bólu o umiarkowanym nasileniu. U dorosłych zaleca się dawkowanie 1-2 tabletki co 6 godzin, nie przekraczając maksymalnej dawki dobowej 6 tabletek (180 mg kodeiny). W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek odstępy między dawkami powinny być wydłużone do co najmniej 8 godzin, a u osób z klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min konieczna jest szczególna ostrożność ze względu na ryzyko kumulacji i toksyczności. Młodzież w wieku 12-18 lat powinna otrzymywać dawkę dostosowaną do masy ciała (0,5-1 mg/kg mc. kodeiny) z maksymalną dawką dobową 180 mg, natomiast stosowanie u dzieci poniżej 12 lat jest przeciwwskazane z powodu ryzyka ciężkiej toksyczności opioidowej.
ciężka niewydolność nerek, działanie niepożądane, działanie opioidowe, działanie toksyczne, klirens kreatyniny, kodeina fosforan półwodny, metabolity paracetamolu, metabolizm kodeiny, niewydolność nerek, okres półtrwania paracetamolu, paracetamol, toksyczność opioidowa, tolerancja na leki, uzależnienie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Paracetamol Biofarm 1000 mg
Paracetamol, podawany doustnie w dawce 1000 mg, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 30-60 minut. Wchłanianie jest spowolnione przy jednoczesnym przyjmowaniu z posiłkiem. Substancja ulega szybkiemu i równomiernemu rozprowadzeniu w płynach ustrojowych, z niskim stopniem wiązania z białkami osocza w dawkach terapeutycznych. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, gdzie paracetamol jest sprzęgany z kwasem glukuronowym (60-80%) i siarkowym (20-30%), a także przekształcany do hepatotoksycznego metabolitu NAPQI (około 5%), który jest detoksykowany przez sprzęganie z glutationem. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem 90% dawki w ciągu 24 godzin, przy czym mniej niż 5% wydalane jest w postaci niezmienionej. Biologiczny okres półtrwania wynosi 1-4 godziny, a działanie terapeutyczne utrzymuje się przez 4-6 godzin, korelując ze stężeniem w osoczu.
biologiczny okres półtrwania, biotransformacja, ciężka niewydolność wątroby, dystrybucja w płynach ustrojowych, glukuronid, glutation wątrobowy, kwas glukuronowy, kwas merkapturowy, kwas siarkowy, martwica wątroby, metabolit hepatotoksyczny, metabolity paracetamolu, N-acetylo-4-benzochinonoimina, niewydolność wątroby, paracetamol, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła niewydolność wątroby, siarczan, stężenie w osoczu, uszkodzenie hepatocytów, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby, zatrucie paracetamolem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apenal 50 mg
Paracetamol, podawany doodbytniczo w formie czopków Apenal (50 mg i 80 mg), charakteryzuje się szybką i rozległą dystrybucją tkankową oraz niskim stopniem wiązania z białkami osocza w dawkach terapeutycznych, który wzrasta wraz ze stężeniem leku. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez glukuronidację i sulfatację, co prowadzi do powstania hydrofilnych metabolitów wydalanych przez nerki. Mniej niż 5% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej, co wskazuje na wysoki stopień metabolizmu pierwszego przejścia.
biodostępność, biotransformacja fazy II, czopek, dystrybucja tkankowa, efekt pierwszego przejścia, frakcja leku, glukuronid i siarczan, glukuronidacja, metabolity paracetamolu, metabolizm paracetamolu, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, paracetamol, parametr farmakokinetyczny, podanie doodbytnicze, sulfatacja, wiązanie z białkami krwi, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Panacit Extra 500 mg + 65 mg
Produkt leczniczy Panacit Extra zawiera paracetamol (500 mg) oraz kofeinę (65 mg). Badania przedkliniczne wykazały, że paracetamol charakteryzuje się zróżnicowaną toksycznością ostrą u zwierząt laboratoryjnych, z LD50 wynoszącym 3,7 g/kg u szczurów i 388 mg/kg u myszy po podaniu doustnym, co wskazuje na różnice międzygatunkowe w metabolizmie i wrażliwości. Przewlekłe podawanie dawek wielokrotnie przekraczających terapeutyczne skutkowało zmianami patologicznymi w wątrobie (zwyrodnienia i martwica hepatocytów), nerkach (zmiany zwyrodnieniowe i martwicze), tkankach limfatycznych oraz zaburzeniami hematologicznymi. Metabolity paracetamolu odpowiedzialne za te efekty toksyczne występują również u ludzi, co podkreśla konieczność unikania długotrwałego stosowania wysokich dawek.
embriotoksyczność, genotoksyczność, hematotoksyczność, hepatotoksyczność, kofeina, LD50, martwica hepatocytów, metabolity paracetamolu, nefrotoksyczność, Panacit Extra, paracetamol, profil bezpieczeństwa leku, teratogenność, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek, zaburzenia morfologii krwi - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vicks Antigrip Zatoki i Katar (650 mg + 16 mg + 4 mg)/sasz
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Vicks AntiGrip Zatoki i Katar, zawierającego paracetamol w dawce 650 mg na saszetkę, wraz z innymi substancjami czynnymi (16 mg i 4 mg), wykazały, że paracetamol w dawkach terapeutycznych nie wykazuje toksyczności. Jednakże w bardzo wysokich dawkach obserwowano martwicę zrazików wątroby, methemoglobinemię oraz hemolizę, szczególnie u zwierząt (psy, koty). Badania toksyczności ostrej, podprzewlekłej i przewlekłej na modelach zwierzęcych potwierdziły uszkodzenia przewodu pokarmowego, zmiany morfologiczne krwi oraz zmiany zwyrodnieniowe i martwicze wątroby, co jest związane z metabolizmem i toksycznymi metabolitami paracetamolu. W literaturze opisano rzadkie przypadki przewlekłego ciężkiego zapalenia wątroby po długotrwałym stosowaniu (około 1 roku) dawek terapeutycznych oraz pojawienie się objawów zatrucia przy dawkach subtoksycznych po 3 tygodniach terapii.
dawka subtoksyczna, genotoksyczność, hemoliza, hepatotoksyczność, kancerogenność, martwica wątroby, martwica zrazików wątroby, metabolity paracetamolu, methemoglobinemia, morfologia krwi, paracetamol, przewlekłe ciężkie zapalenie wątroby, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, zahamowanie spermatogenezy, zanik jąder, zatrucie paracetamolem - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aceflucil 600 mg
Acetylocysteina, substancja czynna leku Aceflucil (600 mg, tabletki musujące), jest mukolitykiem o wielokierunkowym mechanizmie działania w drogach oddechowych. Jej podstawowy efekt polega na rozszczepianiu wiązań disiarczkowych w łańcuchach mukopolisacharydowych śluzu oraz depolimeryzacji DNA w ropnej wydzielinie, co prowadzi do obniżenia lepkości wydzieliny i ułatwia jej odkrztuszanie. Ponadto acetylocysteina wykazuje właściwości antyoksydacyjne dzięki reaktywnej grupie tiolowej (SH), która neutralizuje wolne rodniki, chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym. Substancja stymuluje także syntezę glutationu, kluczowego tripeptydu w procesach detoksykacji komórkowej, co jest szczególnie istotne w leczeniu zatruć paracetamolem, gdzie zapobiega uszkodzeniu wątroby poprzez regenerację zapasów glutationu.
Aceflucil, acetylocysteina, antidotum, cysteina, depolimeryzacja DNA, działanie sekretolityczne, działanie sekretomotoryczne, glutation, grupa tiolowa, lek mukolityczny, lepka wydzielina, metabolity paracetamolu, mukopolisacharydy, mukowiscydoza, przedawkowanie paracetamolu, reaktywne formy tlenu, ropna wydzielina, rozstrzenie oskrzeli, stres oksydacyjny, uszkodzenie wątroby, wiązanie disiarczkowe, właściwości antyoksydacyjne, wolne rodniki, zapalenie oskrzeli, zatrucie paracetamolem - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Acenol
Paracetamol zawarty w preparacie Acenol wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko toksyczności, zwłaszcza w przypadku przedawkowania, które stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Należy kontrolować całkowitą dobowa dawkę paracetamolu, uwzględniając wszystkie źródła leku, aby uniknąć kumulacji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz u osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności i hemolizy. Zalecany czas stosowania Acenolu to maksymalnie 3 dni w leczeniu gorączki oraz 5 dni w leczeniu bólu, a przedłużenie terapii wymaga konsultacji lekarskiej.
choroba wątroby, defekt enzymatyczny, dobowa dawka paracetamolu, enzymy mikrosomalne wątroby, glutation wątrobowy, hemoliza, hepatotoksyczność, hepatotoksyczność paracetamolu, klirens paracetamolu, leczenie bólu, leczenie gorączki, metabolity paracetamolu, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niewydolność wątroby, ocena kliniczna, przedawkowanie paracetamolu, toksyczne uszkodzenie wątroby, upośledzenie funkcji nerek, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metafen Paracetamol MAX 1000 mg
Paracetamol, substancja czynna Metafen Paracetamol MAX (1000 mg), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, choć obecność pokarmu może spowolnić ten proces. Po wchłonięciu lek dystrybuuje się równomiernie w płynach ustrojowych i wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza w dawkach terapeutycznych. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez glukuronidację, sulfatację oraz oksydację, generując około 5% hepatotoksycznego metabolitu NAPQI, który w warunkach prawidłowych jest inaktywowany przez glutation. Paracetamol jest wydalany głównie przez nerki (>90% dawki w postaci metabolitów) z okresem półtrwania 1-4 godzin, a ponad 90% dawki jest eliminowane w ciągu 24 godzin.
biodostępność, biotransformacja, ciężka niewydolność wątroby, dystrybucja w płynach ustrojowych, farmakokinetyka, glukuronidacja, glukuronidy i siarczany, glutation wątrobowy, hepatotoksyczność paracetamolu, kwas glukuronowy, martwica wątroby, metabolity paracetamolu, metabolity polarne, metabolizm paracetamolu, Metafen Paracetamol MAX, N-acetylo-p-benzochinoimina, NAPQI, okres półtrwania, ostra niewydolność wątroby, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła wyrównana niewydolność wątroby, sulfatacja, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wpływ pokarmu na wchłanianie, wyczerpanie glutationu, wydalanie nerkowe, wyrównana niewydolność wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apenal 500 mg
Lek Apenal w postaci czopków zawiera paracetamol w dawkach 250 mg i 500 mg i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na paracetamol lub substancje pomocnicze, a także u osób z ciężką niewydolnością nerek i/lub wątroby. W tych stanach dochodzi do zaburzeń metabolizmu i eliminacji paracetamolu, co zwiększa ryzyko kumulacji leku i hepatotoksyczności. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek opóźnione wydalanie metabolitów dodatkowo potęguje ryzyko toksyczności. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się wysypką, świądem, obrzękiem naczynioruchowym, a w ciężkich przypadkach anafilaksją lub wstrząsem anafilaktycznym.
choroba alkoholowa, cytochrom P450, czopek, dolegliwości bólowe, glutation, hepatotoksyczność, izoenzym CYP2E1, metabolity paracetamolu, metabolizm paracetamolu, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, reakcja anafilaktyczna, świąd, toksyczne metabolity paracetamolu, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apenal 80 mg
Lek Apenal w postaci czopków zawiera paracetamol w dawkach 50 mg lub 80 mg i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na paracetamol lub na substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Reakcje alergiczne mogą obejmować objawy skórne, oddechowe oraz ciężkie reakcje anafilaktyczne, co wymaga bezwzględnego odstąpienia od stosowania leku. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, ze względu na ryzyko kumulacji toksycznych metabolitów paracetamolu wskutek upośledzonej eliminacji, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych.
czopek doodbytniczy, dawka terapeutyczna, dysfunkcja hepatocytów, dysfunkcja nerek, farmakoterapia, GFR, hepatotoksyczność, metabolity paracetamolu, metabolizm wątrobowy, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy oddechowe, objawy skórne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, substancja czynna, toksyczne metabolity, uszkodzenie hepatocytów