klirens paracetamolu

Klirens paracetamolu (acetaminofenu) to parametr farmakokinetyczny określający zdolność organizmu do eliminacji tej substancji leczniczej. Definiowany jest jako objętość osocza całkowicie oczyszczona z paracetamolu w jednostce czasu, wyrażany najczęściej w ml/min lub L/h.

W warunkach fizjologicznych paracetamol metabolizowany jest głównie w wątrobie (90-95%) poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym (40-67%) i siarkowym (20-46%), a w mniejszym stopniu poprzez cytochrom P450 (CYP2E1) do toksycznego metabolitu N-acetylo-p-benzochinoiminy (NAPQI). Przy dawkach terapeutycznych NAPQI jest szybko neutralizowany przez glutation wątrobowy.

Klirens paracetamolu u zdrowych dorosłych wynosi średnio 5 ml/min/kg masy ciała. Wartość ta może być znacząco zmieniona w warunkach patologicznych, szczególnie w niewydolności wątroby, gdzie obserwuje się zmniejszenie klirensu. Monitoring klirensu paracetamolu ma istotne znaczenie kliniczne w przypadkach przedawkowania, gdy wyczerpaniu ulegają zapasy glutationu, a nagromadzenie NAPQI prowadzi do uszkodzenia hepatocytów.

W praktyce klinicznej pomiar klirensu paracetamolu może służyć również jako nieinwazyjna metoda oceny funkcji wątroby i przepływu wątrobowego, stanowiąc alternatywę dla bardziej skomplikowanych testów. Zmniejszenie klirensu paracetamolu obserwuje się również u osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością nerek, co ma znaczenie przy ustalaniu dawkowania leku u tych grup pacjentów.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl