N-acetylo-p-benzochinono-imina

N-acetylo-p-benzochinono-imina (NAPQI) to reaktywny metabolit paracetamolu (acetaminofenu), powstający w wyniku jego biotransformacji w wątrobie przy udziale enzymów cytochromu P450, głównie CYP2E1. W warunkach prawidłowego dawkowania paracetamolu, NAPQI jest szybko detoksykowany poprzez sprzęganie z glutationem, co prowadzi do powstania nieszkodliwych metabolitów wydalanych z moczem.

W przypadku przedawkowania paracetamolu lub przy współistniejących czynnikach ryzyka (alkoholizm, głodzenie, jednoczesne stosowanie leków indukujących enzymy wątrobowe), dochodzi do wyczerpania zapasów glutationu w hepatocytach. Nagromadzony NAPQI wiąże się kowalencyjnie z białkami komórkowymi wątroby, powodując uszkodzenie hepatocytów, co klinicznie manifestuje się jako ostra niewydolność wątroby.

Zrozumienie mechanizmu toksyczności NAPQI stanowi podstawę stosowania N-acetylocysteiny jako antidotum w zatruciach paracetamolem. N-acetylocysteina uzupełnia zapasy glutationu w wątrobie lub bezpośrednio wiąże NAPQI, zapobiegając jego toksycznemu działaniu. Skuteczność terapii jest najwyższa przy podaniu w ciągu pierwszych 8-10 godzin od przedawkowania paracetamolu.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl