metabolizm klarytromycyny
Metabolizm klarytromycyny odbywa się głównie w wątrobie przy udziale cytochromu P450, a dokładniej izoenzymu CYP3A4. W wyniku tego procesu powstaje aktywny metabolit – 14-hydroksyklarytromycyna, który wykazuje działanie przeciwbakteryjne, synergistyczne wobec związku macierzystego.
Klarytromycyna jest zarówno substratem, jak i inhibitorem enzymu CYP3A4, co prowadzi do istotnych klinicznie interakcji lekowych. Może ona zwiększać stężenie we krwi leków metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak statyny, benzodiazepiny czy leki przeciwarytmiczne, co zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
Około 20-30% dawki klarytromycyny jest wydalane w postaci niezmienionej przez nerki, zaś pozostała część w formie metabolitów. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek może dochodzić do kumulacji leku i jego metabolitów, co wymaga odpowiedniej modyfikacji dawkowania.
Warto pamiętać, że pokarm nie wpływa istotnie na biodostępność klarytromycyny, ale może opóźniać jej wchłanianie. Czas półtrwania leku wynosi 3-7 godzin dla związku macierzystego i 5-9 godzin dla aktywnego metabolitu, co umożliwia stosowanie leku w schemacie dawkowania dwa razy na dobę.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Klacid 250 mg
Klarytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy i inhibitor izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Przeciwwskazane jest jej stosowanie z lekami takimi jak astemizol, terfenadyna, cyzapryd, domperydon, pimozyd, alkaloidy sporyszu, doustny midazolam (7-krotne zwiększenie AUC), statyny metabolizowane przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna), lomitapid oraz kolchicyna u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby, ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym wydłużenia odstępu QT, torsade de pointes, rabdomiolizy, ostrego zatrucia i wzrostu aktywności aminotransferaz. Ponadto, klarytromycyna zwiększa stężenia leków takich jak chinidyna, dyzopiramid, doustne leki przeciwcukrzycowe (nateglinid, repaglinid), triazolobenzodiazepiny (np. midazolam i.v. – 2,7-krotny wzrost AUC), kortykosteroidy, omeprazol, inhibitory fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil, wardenafil), teofilina, karbamazepina, digoksyna oraz zmniejsza stężenie zydowudyny (zalecany 4-godzinny odstęp podania). W przypadku leków indukujących CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, dziurawiec) obserwuje się zmniejszenie stężenia klarytromycyny i potencjalne osłabienie jej działania terapeutycznego.
14-OH-klarytromycyna, alkaloid sporyszu, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, AUC, częstoskurcz komorowy, digoksyna, dihydroergotamina, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie niepożądane, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, izoenzym CYP3A4, lowastatyna, metabolizm klarytromycyny, midazolam, migotanie komór, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odstęp QT, rabdomioliza, ryfabutyna, ryfampicyna, symwastatyna, torsade de pointes, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Lekoklar forte 500 mg
Klarytromycyna, jako silny inhibitor enzymu CYP3A, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, co może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes), miopatia czy hipoglikemia. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z lekami takimi jak astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd, terfenadyna, ergotamina, doustny midazolam (7-krotne zwiększenie AUC), lowastatyna, symwastatyna oraz lomitapid. Induktory CYP3A (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) obniżają stężenie klarytromycyny, natomiast inhibitory (np. rytonawir) zwiększają jej stężenie (Cmₐₓ o 31%, Cmin o 182%, AUC o 77%). Wymagana jest modyfikacja dawkowania i ścisłe monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
14-OH-klarytromycyna, aminotransferazy, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant doustny, błona śluzowa żołądka, bradyarytmia, CYP3A, cytochrom P450, częstoskurcz komorowy, działanie niepożądane OUN, hamowanie P-glikoproteiny, hipoglikemia, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor fosfodiesterazy, interakcja farmakodynamiczna, kwasica mleczanowa, lek antyarytmiczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm klarytromycyny, midazolam doustny, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie kończyn, objawy żołądkowo-jelitowe, ośrodkowy układ nerwowy, parametry krzepnięcia, rabdomioliza, skurcz naczyń krwionośnych, statyny, toksyczność digoksyny, torsade de pointes, triazolobenzodiazepina, układ pokarmowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zakażenie MAC, zatrucie sporyszem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Klabax 250 mg
Klarytromycyna charakteryzuje się dobrą i szybką absorpcją po podaniu doustnym, z biodostępnością około 50%. W stanie stacjonarnym, po dawce 250 mg co 12 godzin, maksymalne stężenie w osoczu wynosi około 1 μg/mL, a aktywnego metabolitu 14-OH-klarytromycyny około 0,6 μg/mL, z okresem półtrwania odpowiednio 3-4 godziny i 5-6 godzin. W tkankach, takich jak wątroba i płuca, stężenia klarytromycyny są wielokrotnie wyższe niż w osoczu (stosunek 10-20), natomiast penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego jest ograniczona (1-2% stężenia w surowicy). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, a wydalanie odbywa się zarówno z moczem (do 46% dawki), jak i kałem (do 40%). W niewydolności wątroby nie obserwuje się istotnych zmian w stężeniach leku, natomiast w niewydolności nerek dochodzi do zwiększenia stężeń klarytromycyny i metabolitu, wydłużenia okresu półtrwania oraz zmniejszenia wydalania, co koreluje z ciężkością niewydolności nerek i wymaga uwagi klinicznej.
14-hydroksymetabolit, 14-OH-klarytromycyna, antybiotyk makrolidowy, bariera krew-płyn mózgowo-rdzeniowy, biodostępność klarytromycyny, błona śluzowa żołądka, dostępność biologiczna, dystrybucja w tkankach, farmakokinetyka klarytromycyny, farmakokinetyka w populacjach szczególnych, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, metabolizm i eliminacja, metabolizm klarytromycyny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, omeprazol, penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego, płyn mózgowo-rdzeniowy, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza, zakażenie HIV, zakażenie Mycobacterium avium - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clarithromycin Genoptim 250 mg
Klarytromycyna wykazuje dobrą i szybką absorpcję z przewodu pokarmowego z biodostępnością około 50%, bez istotnej kumulacji w organizmie. Spożycie pokarmu zwiększa biodostępność o około 25%, co klinicznie jest marginalne, dlatego lek można podawać z posiłkiem lub na czczo. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 70% przy stężeniach terapeutycznych (0,45-4,5 μg/ml), a penetracja tkankowa jest znaczna, z najwyższymi stężeniami w wątrobie i płucach (stosunek tkanka/osocze 10-20). W stanie stacjonarnym po dawce 250 mg dwa razy na dobę maksymalne stężenie klarytromycyny w osoczu wynosi około 1 μg/ml, a jej metabolitu 14-OH-klarytromycyny 0,6 μg/ml, z okresami półtrwania odpowiednio 3-4 i 5-6 godzin. Przy dawce 500 mg dwa razy na dobę Cmax klarytromycyny wynosi 2,7-2,9 μg/ml, a metabolitu 0,83-0,88 μg/ml, z wydłużonym okresem półtrwania i nieliniowym metabolizmem przy wyższych dawkach.
14-hydroksymetabolit, 14-OH-klarytromycyna, absorpcja z przewodu pokarmowego, bariera krew-mózg, biodostępność klarytromycyny, interakcje farmakokinetyczne, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, metabolizm klarytromycyny, Mycobacterium avium, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, parametry farmakokinetyczne, penetracja tkankowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, stężenie we krwi, terapia skojarzona, wiązanie z białkami osocza, zakażenie Mycobacterium avium - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Klabax 125 mg/5 ml
Klarytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka, takich jak kobiety w pierwszym trymestrze ciąży, osoby z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, chorobami układu sercowo-naczyniowego (w tym z wydłużeniem odstępu QT, arytmią komorową, bradykardią i hipokaliemią), a także pacjenci z fenyloketonurią, cukrzycą i dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu. Stosowanie klarytromycyny wiąże się z ryzykiem ciężkich działań niepożądanych, takich jak niewydolność wątroby (objawy: jadłowstręt, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, świąd, tkliwość brzucha) oraz zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes. Preparaty Klabax zawierają sacharozę (od 2508,00 mg do 2928,50 mg/5 ml) oraz aspartam (20 mg/5 ml), co jest istotne u pacjentów z cukrzycą i fenyloketonurią.
anafilaksja, arytmia komorowa, bradykardia, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wieńcowa, Clostridium difficile, Corynebacterium minutissimum, czas protrombinowy, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, fenyloketonuria, hipoglikemia, hipokaliemia, jadłowstręt, krwotok, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm CYP3A, metabolizm klarytromycyny, miopatia, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odstęp QT, oporność krzyżowa, osutka krostkowa, pierwszy trymestr ciąży, pochodna sulfonylomocznika, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, repolaryzacja serca, skórne działanie niepożądane, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, szpitalne zapalenie płuc, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, toksyczność kolchicyny, torsade de pointes, trądzik pospolity, wartość INR, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodzenia, zakażenie skóry i tkanki podskórnej, zapalenie okrężnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka