inhibitory odwrotnej transkryptazy
Inhibitory odwrotnej transkryptazy to klasa leków przeciwretrowirusowych stosowanych głównie w leczeniu zakażenia wirusem HIV oraz wirusowego zapalenia wątroby typu B. Ich działanie polega na blokowaniu enzymu odwrotnej transkryptazy, który jest niezbędny do replikacji retrowirusów, uniemożliwiając przekształcenie wirusowego RNA w DNA.
Wyróżnia się dwie główne podgrupy tych leków: nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI), jak zydowudyna, lamiwudyna czy tenofowir, oraz nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NNRTI), takie jak efawirenz, newirapina czy rilpiwiryna. NRTI działają jako fałszywe substraty dla enzymu, podczas gdy NNRTI wiążą się z nim bezpośrednio, zmieniając jego konformację i hamując aktywność.
W praktyce klinicznej inhibitory odwrotnej transkryptazy stanowią kluczowy element terapii antyretrowirusowej, będąc zwykle częścią schematów wielolekowych. Ich zastosowanie znacząco zredukowało śmiertelność związaną z HIV, przekształcając zakażenie ze śmiertelnego w chorobę przewlekłą. Należy jednak pamiętać o możliwych działaniach niepożądanych, obejmujących neuropatię obwodową, uszkodzenie wątroby, zaburzenia metaboliczne oraz interakcje z innymi lekami.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Entecavir Ranbaxy 0,5 mg
Entekawir, będący nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, wykazuje silną aktywność przeciwwirusową wobec HBV poprzez hamowanie kluczowych etapów replikacji wirusa, w tym inicjacji polimerazy, odwrotnej transkrypcji ujemnej nici DNA oraz syntezy nici dodatniej DNA. Jego aktywna forma, entekawir-trifosforan, charakteryzuje się niską wartością Ki (0,0012 μM) wobec polimerazy HBV, co świadczy o wysokiej skuteczności, przy jednoczesnym słabym wpływie na polimerazy komórkowe (Ki 18-40 µM) i mitochondrialne DNA (Ki >160 µM). W badaniach in vitro EC50 dla dzikiego typu HBV wynosi 0,004 µM, a dla szczepów opornych na lamiwudynę (rtL180M, rtM204V) wzrasta do 0,026 µM. Entekawir pozostaje skuteczny wobec wirusów opornych na adefowir (rtN236T, rtA181V) oraz wykazuje brak antagonizmu z innymi nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy stosowanymi w terapii HBV i HIV.
AlAT, analog guanozyny, antygen HBeAg, entekawir, inhibitory odwrotnej transkryptazy, koinfekcja HBV i HIV, komórki HepG2, marskość wątroby, mitochondrialne DNA, niewyrównana czynność wątroby, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, odpowiedź wirusologiczna, odwrotna transkrypcja, oporność na adefowir, oporność na lamiwudynę, polimeraza DNA HBV, polimeraza HBV, pregenomowe RNA, proces martwiczo-zapalny, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, skala Knodella, substytucje rtL180M i rtM204V, trifosforan, trifosforan deoksyguanozyny, wyrównana czynność wątroby, zapalenie wątroby typu B, zmiany martwiczo-zapalne, zwłóknienie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Ziele męczennicy – Interakcje
Ziele męczennicy (Passiflora incarnata L.) w dawce 32 mg na tabletkę powlekaną jest składnikiem preparatu Neurapas, który dodatkowo zawiera wyciąg z ziela dziurawca (60 mg) oraz korzenia kozłka lekarskiego (28 mg). Mimo że samo ziele męczennicy nie wykazuje istotnych interakcji farmakodynamicznych, obecność ziela dziurawca w preparacie niesie ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych, objawiającego się zaburzeniami autonomicznymi, psychicznymi i motorycznymi. Dziurawiec indukuje enzymy cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19) oraz glikoproteinę P, co przyspiesza metabolizm wielu leków i może obniżać ich stężenie w osoczu, zmniejszając skuteczność terapeutyczną. Szczególnie przeciwwskazane jest łączenie Neurapasu z lekami przeciwzakrzepowymi typu kumaryny, immunosupresantami (cyklosporyna, ewerolimus, syrolimus, takrolimus), inhibitorami proteazy, nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy oraz cytostatykami metabolizowanymi przez wymienione enzymy i transportowane przez glikoproteinę P.
antykoncepcja hormonalna, cytochrom P450, działanie sedatywne, glikoproteina p, immunosupresanty, inhibitory odwrotnej transkryptazy, inhibitory proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, korzeń kozłka lekarskiego, krwawienie międzymiesiączkowe, kumaryna, leki przeciwnowotworowe, Neurapas, ośrodkowy układ nerwowy, SSRI, tryptany, zespół serotoninowy, ziele dziurawca, ziele męczennicy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lamivudine Mylan 100 mg
Lamivudine Mylan, klasyfikowana w grupie J05AF05 jako nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, wykazuje specyficzne działanie przeciwwirusowe przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu B (HBV). Po wewnątrzkomórkowej aktywacji do trójfosforanu lamiwudyny (TP), lek działa jako substrat dla wirusowej polimerazy HBV, prowadząc do terminacji syntezy łańcucha DNA wirusa i skutecznego zahamowania replikacji. W hepatocytach okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi 17-19 godzin (in vitro), co umożliwia długotrwałe utrzymanie terapeutycznego stężenia leku. Lamiwudyna charakteryzuje się wysoką selektywnością wobec polimerazy wirusowej, przy minimalnym wpływie na enzymy gospodarza, w tym słabym hamowaniem α i β polimeraz DNA ssaków oraz niewielkim wpływem na komórkowe DNA ssaków, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa terapii.