niedokrwienne zapalenie jelit

Niedokrwienne zapalenie jelit (ischemic colitis) to stan chorobowy wywołany zmniejszonym przepływem krwi do jelita grubego, co prowadzi do niedotlenienia i uszkodzenia tkanki jelitowej. Jest to najczęstsza postać niedokrwienia przewodu pokarmowego, stanowiąca około 50-60% wszystkich przypadków.

Choroba najczęściej dotyka osoby starsze, powyżej 60. roku życia, ze współistniejącymi chorobami sercowo-naczyniowymi. Do głównych czynników ryzyka należą: miażdżyca, niewydolność serca, hipotensja, odwodnienie, stosowanie niektórych leków (np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych), a także stany nadkrzepliwości.

Klinicznie niedokrwienne zapalenie jelit objawia się nagłym bólem brzucha, najczęściej w lewym dolnym kwadrancie, krwawymi stolcami lub krwistą biegunką. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone markery stanu zapalnego i wskaźniki niedokrwienia tkankowego. Diagnostyka obejmuje kolonoskopię, która uwidacznia charakterystyczne zmiany błony śluzowej: obrzęk, bladość, wybroczyny lub owrzodzenia.

Leczenie niedokrwiennego zapalenia jelit w większości przypadków jest zachowawcze i obejmuje nawodnienie, antybiotykoterapię oraz eliminację czynników wywołujących. W ciężkich przypadkach, gdy dochodzi do martwicy jelita, perforacji lub niedrożności, konieczna jest interwencja chirurgiczna. Rokowanie zależy od rozległości zmian, czasu trwania niedokrwienia oraz współistniejących chorób.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Sodu mleczan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Mleczan sodu, stosowany w roztworach do dializy otrzewnowej i płynach infuzyjnych, wymaga szczególnej uwagi ze względu na jego wpływ na równowagę kwasowo-zasadową oraz metabolizm. Roztwory te nie powinny być podawane dożylnie, jeśli są przeznaczone do dializy otrzewnowej, a ich stosowanie u pacjentów z podwyższonym stężeniem mleczanów lub ryzykiem kwasicy mleczanowej (np. w ciężkiej hipotensji, sepsie, ostrej niewydolności nerek, wrodzonych wadach metabolicznych, terapii metforminą lub NRTI) wymaga ścisłego monitorowania. Metabolizm mleczanu do wodorowęglanów może prowadzić do zasadowicy metabolicznej, szczególnie przy stężeniu wodorowęglanów >30 mmol/l. Monitorowanie masy ciała, elektrolitów (Na, K, Ca, Mg, fosforany), równowagi kwasowo-zasadowej, białka, kreatyniny, mocznika, parathormonu oraz glukozy jest niezbędne, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą, niewydolnością nerek i przyjmujących glikozydy nasercowe ze względu na ryzyko hipokalemii i arytmii.
dializa otrzewnowa, elektrolity w surowicy, gazy krwi, glikozydy nasercowe, hipernatremia, hiperpotasemia, hipokalemia, hipotensja, inhibitory odwrotnej transkryptazy, kreatynina i mocznik, kwasica mleczanowa, metformina, mleczan sodu, nadczynność przytarczyc, niedokrwienne zapalenie jelit, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, otorbiające stwardnienie otrzewnej, parathormon, przetoka kałowa, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, wady metaboliczne, wielotorbielowatość nerek, wodorowęglany, wstrząs, zaburzenia metabolizmu, zapalenie otrzewnej, zapalenie uchyłków, zasadowica metaboliczna, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Physioneal 40 z glukozą 2,27 w/v 22,7 mg/ml

Produkt leczniczy PHYSIONEAL 40, stosowany w dializie otrzewnowej, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z uszkodzeniami błony otrzewnowej, nowotworami jamy brzusznej, przetokami jelitowymi, przepuklinami oraz innymi stanami zaburzającymi ciągłość ściany brzucha. Należy również uwzględnić ryzyko u pacjentów z ciężkimi schorzeniami dróg oddechowych, przeszczepem tętniczym aorty oraz w przypadku wystąpienia otorbiającego stwardnienia otrzewnej (EPS). W przypadku zapalenia otrzewnej, antybiotykoterapię należy dostosować do wyników badań mikrobiologicznych, stosując początkowo antybiotyki o szerokim spektrum. Roztwory zawierające glukozę mogą wywołać reakcje nadwrażliwości u pacjentów uczulonych na kukurydzę, a u osób z podwyższonym stężeniem mleczanów konieczna jest ostrożność i monitorowanie, zwłaszcza u pacjentów z ciężką hipotensją, sepsą, wadami metabolicznymi lub stosujących metforminę i NRTI.
cukrzyca, dializa otrzewnowa, elektrolity w surowicy, glikozydy nasercowe, hiperkaliemia, hipokaliemia, hormon przytarczyc, kwasica mleczanowa, niedokrwienne zapalenie jelit, otorbiające stwardnienie otrzewnej, przepuklina, przetoka kałowa, reakcja nadwrażliwości, równowaga płynów, wielotorbielowatość nerek, wodorowęglany, wtórna nadczynność przytarczyc, zapalenie otrzewnej, zapalenie uchyłka jelit, zasadowica metaboliczna, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Działania niepożądane – Gemcitabine SUN 10 mg/ml

Gemcitabine SUN (10 mg/ml roztwór do infuzji) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z częstością występowania zależną od dawki, szybkości wlewu i przerw między podaniami. Najczęstsze działania obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności i wymioty u około 60% pacjentów), podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, fosfataza zasadowa u około 60%), białkomocz i krwiomocz (około 50%), duszność (10-40%, szczególnie u chorych na raka płuc) oraz reakcje skórne, takie jak alergiczna wysypka (25%) i świąd (10%). Mielosupresja, zwłaszcza neutropenia i trombocytopenia, jest głównym ograniczeniem dawki, a ciężkie powikłania hematologiczne (gorączka neutropeniczna, mikroangiopatia zakrzepowa) wymagają natychmiastowej interwencji. Profil toksyczności ulega nasileniu w terapii skojarzonej, np. z paklitakselem, cisplatyną lub karboplatyną, gdzie obserwuje się wzrost częstości działań niepożądanych stopnia 3. i 4., zwłaszcza neutropenii, trombocytopenii i niedokrwistości.
aminotransferaza wątrobowa, białkomocz, fosfataza zasadowa, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, leukocytopenia, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, neuropatia nerwów czuciowych, neutropenia, niedokrwienne zapalenie jelit, niedokrwistość, niewydolność serca, nudności, objawy grypopodobne, reakcja rzekomo-anafilaktyczna, roztwór do infuzji, rzekome zapalenie tkanki łącznej, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, terapia przeciwnowotworowa, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczność radioterapii, transferaza gamma-glutamylowa, trombocytopenia, wysypka alergiczna, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń obwodowych, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, zespół przesiąkania włośniczek, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Sód pikosiarczan – Przeciwwskazania stosowania

Sód pikosiarczan, stosowany w preparatach takich jak Pikopil (tabletki 7,5 mg oraz krople doustne 7,5 mg/ml), jest silnym środkiem przeczyszczającym, którego użycie wymaga dokładnej analizy przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest niedrożność jelit (mechaniczna i czynnościowa), ostre choroby zapalne jelit (np. zaostrzenie nieswoistych chorób zapalnych jelit, ostre infekcyjne zapalenie jelit, niedokrwienne zapalenie jelit, toksyczne rozszerzenie okrężnicy), a także ciężkie, bolesne stany jamy brzusznej z gorączką (np. ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, trzustki, pęcherzyka żółciowego, perforacja przewodu pokarmowego, ostre zapalenie otrzewnej, niedokrwienie jelit). Preparaty zawierają także substancje pomocnicze, takie jak laktoza (145,5 mg/tabletkę) i sorbitol (450 mg/ml w kroplach), które mogą stanowić przeciwwskazanie u pacjentów z nietolerancją tych składników. Należy wykluczyć nadwrażliwość na pikosiarczan oraz związki triarylometanowe.
Stosowanie sodu pikosiarczanu u pacjentów z ciężkim odwodnieniem jest ryzykowne ze względu na ryzyko pogłębienia zaburzeń wodno-elektrolitowych, hipowolemii, hipotensji, zaburzeń rytmu serca oraz niewydolności nerek. Szczególną ostrożność należy zachować u osób w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności nerek, chorobami serca, stosujących inne leki przeczyszczające lub z zespołem złego wchłaniania. Przed zastosowaniem leku konieczna jest ocena stanu nawodnienia i wykluczenie przeciwwskazań, aby uniknąć powikłań i nasilenia istniejących schorzeń.
choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie przeczyszczające, hipotonia, hipowolemia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedokrwienie jelit, niedokrwienne zapalenie jelit, niedrożność czynnościowa, niedrożność jelit, niedrożność mechaniczna, nietolerancja fruktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, odwodnienie, ostre zapalenie jelit, perforacja jelita, perforacja przewodu pokarmowego, proces zapalny, przepuszczalność śluzówki, skręt jelita, sód pikosiarczan, substancje pomocnicze, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, triarylometany, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół złego wchłaniania
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Physioneal 40 z glukozą 1,36 w/v 13,6 mg/ml

Physioneal 40, stosowany jako roztwór do dializy otrzewnowej, wymaga szczegółowej oceny stanu klinicznego pacjenta oraz ścisłego monitorowania podczas terapii ze względu na liczne potencjalne ryzyka. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z uszkodzeniami błony otrzewnowej, wrodzonymi nieprawidłowościami jamy brzusznej, nowotworami, zakażeniami, przepuklinami, przetokami jelitowymi, zapaleniami jelit, a także u osób z przeszczepem tętniczym aorty czy ciężkimi schorzeniami układu oddechowego. Istotne jest monitorowanie ryzyka otorbiającego stwardnienia otrzewnej (EPS) oraz zapalenia otrzewnej, gdzie antybiotykoterapia powinna być dostosowana do wyników mikrobiologicznych. Roztwór zawiera glukozę (od 1,36% do 3,86% w/v, osmolarność 344–483 mOsmol/l) oraz mleczany (15 mmol/l), co wymaga ostrożności u pacjentów z alergią na kukurydzę, podwyższonym stężeniem mleczanów, a także u osób leczonych metforminą lub NRTI ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej.
chlorek potasu, dializa otrzewnowa, glikozyd nasercowy, hiperkaliemia, hipokaliemia, hormon przytarczyc, kwasica mleczanowa, niedokrwienne zapalenie jelit, otorbiające stwardnienie otrzewnej, parametr hematologiczny, profil lipidowy, przepuklina, przeszczep tętniczy, przetoka jelita grubego, reakcja nadwrażliwości, równowaga płynów, stężenie elektrolitów, suplementacja potasu, wielotorbielowatość nerek, wtórna nadczynność przytarczyc, zakażenie ściany brzucha, zapalenie otrzewnej, zapalenie uchyłka jelit, zasadowica metaboliczna, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Physioneal 40 Clear-Flex

Physioneal 40 Clear-Flex, stosowany w dializie otrzewnowej, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z uszkodzeniami błony otrzewnowej, wrodzonymi nieprawidłowościami jamy brzusznej, nowotworami, zakażeniami ściany brzucha, przepuklinami, przetokami jelitowymi, zapaleniami jelit, wielotorbielowatością nerek oraz innymi stanami zaburzającymi ciągłość ściany brzucha. Należy również uwzględnić ryzyko otorbiającego stwardnienia otrzewnej (EPS) oraz reakcje alergiczne na składnik glukozowy pochodzący ze zhydrolizowanej skrobi kukurydzianej, które mogą prowadzić do anafilaksji. W przypadku zapalenia otrzewnej antybiotykoterapia powinna być oparta na wynikach badań mikrobiologicznych, a do czasu identyfikacji patogenu stosuje się antybiotyki o szerokim spektrum działania. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z podwyższonym stężeniem mleczanów, zwłaszcza przy współistniejących stanach takich jak ciężka hipotensja, sepsa, ostra niewydolność nerek czy stosowanie leków takich jak metformina i NRTI.
cukrzyca, dializa otrzewnowa, glikozyd nasercowy, hiperkaliemia, hipernatremia, hipokaliemia, kwasica mleczanowa, niedokrwienne zapalenie jelit, nukleozydowy inhibitor, otorbiające stwardnienie otrzewnej, parathormon, physioneal, przepuklina, przeszczep tętniczy, przetoka kałowa, reakcja nadwrażliwości, równowaga płynów, wielotorbielowatość nerek, wtórna nadczynność przytarczyc, zapalenie otrzewnej, zapalenie uchyłka jelit, zasadowica metaboliczna, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nutrineal PD4 (z 1,1% roztworem aminokwasów)

Roztwór do dializy otrzewnowej Nutrineal PD4 zawiera 1,1% aminokwasów i wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń lekarskich oraz regularnego monitorowania pacjenta, zwłaszcza pod kątem powikłań takich jak otorbiające stwardnienie otrzewnej (EPS) oraz zapalenie otrzewnej. W przypadku zapalenia otrzewnej konieczne jest szybkie wdrożenie antybiotykoterapii o szerokim spektrum, dostosowanej do wyników badań mikrobiologicznych. Monitorowanie równowagi kwasowo-zasadowej i korekta kwasicy metabolicznej są niezbędne dla optymalnej efektywności terapii. Ze względu na brak ustalonych danych dotyczących bezpieczeństwa u pacjentów pediatrycznych, stosowanie u dzieci wymaga szczególnej ostrożności. Ponadto, konieczne jest kontrolowanie podaży białka w diecie oraz uzupełnianie witamin rozpuszczalnych w wodzie, aby zapobiec niedoborom wynikającym z dializy.
azotowe produkty przemiany materii, ból brzucha, cukrzyca, dializa otrzewnowa, dysfagia, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkaliemia, hipokaliemia, kwasica metaboliczna, niedobór płynów, niedokrwienne zapalenie jelit, niewydolność oddechowa, Nutrineal PD4, otorbiające stwardnienie otrzewnej, przepuklina, przetoka kałowa, przewodnienie, reakcja nadwrażliwości, równowaga azotowa, rozdęcie brzucha, spłycenie oddechu, wielotorbielowatość nerek, witaminy rozpuszczalne w wodzie, wtórna nadczynność przytarczyc, zapalenie otrzewnej, zapalenie uchyłka jelit

niedokrwienne zapalenie jelit

Powiązane wpisy

Sodu mleczan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Specjalne ostrzeżenia – Physioneal 40 z glukozą 2,27 w/v 22,7 mg/ml

Działania niepożądane – Gemcitabine SUN 10 mg/ml

Sód pikosiarczan – Przeciwwskazania stosowania

Specjalne ostrzeżenia – Physioneal 40 z glukozą 1,36 w/v 13,6 mg/ml

Specjalne ostrzeżenia – Physioneal 40 Clear-Flex

Specjalne ostrzeżenia – Nutrineal PD4 (z 1,1% roztworem aminokwasów)