biodostępność substancji czynnej

Biodostępność substancji czynnej to parametr farmakokinetyczny określający ilość lub frakcję podanej dawki leku, która dociera do krążenia ogólnoustrojowego w niezmienionej formie i jest dostępna w miejscu działania. Wyraża się ją zwykle jako wartość procentową lub ułamek.

Biodostępność bezwzględna jest mierzona poprzez porównanie pola pod krzywą stężenia leku we krwi (AUC) po podaniu pozanaczyniowym (np. doustnym) z AUC po podaniu dożylnym, które przyjmuje się jako 100%. Biodostępność względna porównuje natomiast biodostępność danej postaci leku z inną postacią tego samego leku podanego tą samą drogą.

Na biodostępność wpływają liczne czynniki, w tym rozpuszczalność substancji czynnej, jej przepuszczalność przez błony biologiczne, efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, stabilność w środowisku przewodu pokarmowego, interakcje z pokarmem czy innymi lekami oraz indywidualne cechy pacjenta. Niska biodostępność może prowadzić do nieskuteczności terapii, podczas gdy zmienność biodostępności może powodować nieprzewidywalne efekty kliniczne.

Znajomość biodostępności ma kluczowe znaczenie w ustalaniu dawkowania leków, projektowaniu badań biorównoważności oraz w opracowywaniu nowych postaci farmaceutycznych. W przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym nawet niewielkie zmiany biodostępności mogą mieć istotne konsekwencje kliniczne, dlatego parametr ten jest szczególnie ważny w terapii monitorowanej stężeniem leku.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl