histamina

Histamina to kluczowa amina biogenna występująca naturalnie w organizmie człowieka, pełniąca funkcję neuroprzekaźnika i lokalnego mediatora reakcji zapalnych. Jest produkowana głównie przez komórki tuczne (mastocyty), bazofile oraz komórki enterochromafinowe w przewodzie pokarmowym. W warunkach fizjologicznych uczestniczy w regulacji wydzielania kwasu żołądkowego, modulacji odpowiedzi immunologicznej i neurotransmisji.

W kontekście patofizjologicznym histamina odgrywa istotną rolę w rozwoju reakcji alergicznych i zapalnych. Po uwolnieniu z ziarnistości komórek tucznych, w wyniku reakcji IgE-zależnej lub innych czynników, powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, zwiększenie ich przepuszczalności, skurcz mięśni gładkich (szczególnie w drogach oddechowych) oraz stymulację zakończeń nerwowych, co objawia się pokrzywką, obrzękiem, świądem i dusznością.

Działanie histaminy jest mediowane przez cztery typy receptorów histaminowych (H1-H4), które są celami terapeutycznymi dla różnych grup leków przeciwhistaminowych. Antagoniści receptora H1 znajdują zastosowanie w leczeniu alergii, antagoniści H2 – w terapii choroby wrzodowej i GERD, natomiast badania nad zastosowaniem antagonistów H3 i H4 koncentrują się na schorzeniach neurologicznych i immunologicznych.

Nadmierne uwalnianie histaminy lub zaburzenia jej metabolizmu są związane z różnymi stanami klinicznymi, w tym z anafilaksją, mastocytozą, nietolerancją histaminy oraz niektórymi zaburzeniami neurologicznymi. Monitorowanie poziomów histaminy oraz jej metabolitów może mieć wartość diagnostyczną w tych schorzeniach.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl