receptor limfocytów T
Receptor limfocytów T (TCR, T Cell Receptor) to specyficzny kompleks białkowy znajdujący się na powierzchni limfocytów T, odpowiedzialny za rozpoznawanie antygenów prezentowanych przez komórki prezentujące antygen (APC). Struktura TCR składa się najczęściej z dwóch łańcuchów polipeptydowych (α i β lub γ i δ), które tworzą heterodimer zakotwiczony w błonie komórkowej limfocytu.
Rozpoznanie antygenu przez TCR inicjuje kaskadę sygnałową, która prowadzi do aktywacji limfocytu T i odpowiedzi immunologicznej. TCR nie rozpoznaje jednak samodzielnie antygenów – identyfikuje je tylko wtedy, gdy są one prezentowane w kontekście cząsteczek głównego układu zgodności tkankowej (MHC) na powierzchni komórek prezentujących antygen.
Różnorodność receptorów limfocytów T jest ogromna i powstaje w wyniku procesu rearanżacji genów podczas rozwoju limfocytów T w grasicy. Szacuje się, że potencjalna różnorodność TCR może przekraczać 10^15 wariantów, co umożliwia rozpoznawanie praktycznie nieograniczonej liczby antygenów. Zaburzenia w funkcjonowaniu lub ekspresji TCR mogą prowadzić do rozwoju chorób autoimmunologicznych, niedoborów odporności lub zwiększonej podatności na infekcje.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak – Patofizjologia i mechanizm
Mięsaki to rzadkie, złośliwe nowotwory mezenchymalne, stanowiące około 1% wszystkich nowotworów złośliwych u dorosłych, z zachorowalnością około 50 przypadków na milion osób. Charakteryzują się dużą heterogennością morfologiczną i molekularną, dzieląc się na mięsak o prostym kariotypie, z charakterystycznymi translokacjami chromosomowymi i białkami fuzyjnymi (np. EWS-FLI1 w 85-95% mięsaka Ewinga, SYT-SSX w mięsaku maziówkowym), oraz mięsak o złożonym kariotypie z licznymi niespecyficznymi zmianami genomowymi, często obejmującymi zaburzenia szlaków Rb i p53. Kluczowe mechanizmy onkogenne obejmują deregulację transkrypcyjną, zaburzenia sygnalizacji komórkowej (szlaki MAPK/RAS/ERK, PI3K/AKT/mTOR, Sonic Hedgehog) oraz epigenetyczne zmiany, w tym nadekspresję HDAC klasy I, co czyni je potencjalnymi celami terapeutycznymi. W mięsaku Ewinga, białko fuzyjne EWS-FLI1 wymaga białek BET do regulacji genów proliferacji i przeżycia, a inhibitory HDAC wykazują obiecujące działanie. Amplifikacje genów takich jak MDM2 (w 70% mięsaków intimalnych) i CDK4 (w tłuszczakowatokomórkowym) wpływają na deregulację cyklu komórkowego i apoptozy, co jest istotne dla terapii celowanych, np. milademetanem – inhibitorem MDM2.
apoptoza, białko fuzyjne, biomarker prognostyczny, chimeryczny czynnik transkrypcyjny, chrzęstniakomięsak, CRISPR/Cas9, cykl komórkowy, cytokina zapalna, deacetylaza histonów, deregulacja epigenetyczna, dermatofibrosarcoma protuberans, ferroptoza, GIST, inhibitor HDAC, inhibitor MDM2, inhibitor punktów kontrolnych immunologicznych, kostniakomięsak, liposarcoma, macierz zewnątrzkomórkowa, mięsak Ewinga, mięsak gładkokomórkowy, mięsak Kaposiego, mięsak maziówkowy, mięsak nabłonkowaty, mikrośrodowisko immunologiczne, mutacja germinalna, naczyniakomięsak, naczyniakomięsak piersi, niestabilność genomowa, nowotwór mezenchymalny, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk limfatyczny, onkogen, promieniowanie jonizujące, przeciwciało monoklonalne, receptor limfocytów T, śluzakowłókniakomięsak, supresor nowotworów, szlak MAPK, szlak PI3K, szlak Rb, szlak Sonic Hedgehog, szlak YAP/TAZ, terapia celowana, terapia kombinowana, tkanka łączna, translokacja chromosomowa