inhibitor transportera usuwania wielu leków
Inhibitor transportera usuwania wielu leków (MDR inhibitor) to substancja, która blokuje aktywność białek transportowych z rodziny ABC (ATP-binding cassette), zwłaszcza glikoproteiny P (P-gp). Transportery te odpowiadają za usuwanie różnych substancji, w tym leków przeciwnowotworowych, z komórek nowotworowych, co prowadzi do rozwoju oporności wielolekowej (MDR).
Inhibitory MDR działają poprzez konkurencyjne lub niekonkurencyjne wiązanie się z transporterami, blokując ich funkcję i zwiększając wewnątrzkomórkowe stężenie leków. Wśród klas inhibitorów MDR wyróżnia się inhibitory pierwszej generacji (werapamil, cyklosporyna A), drugiej generacji (PSC833, VX-710) oraz trzeciej generacji (tariquidar, zosuquidar), które charakteryzują się coraz większą specyficznością i mniejszą toksycznością.
Zastosowanie inhibitorów MDR w terapii przeciwnowotworowej może przełamać oporność na leki, zwiększając skuteczność chemioterapii. Badania kliniczne skupiają się na opracowaniu inhibitorów o optymalnym profilu farmakokinetycznym, minimalnych interakcjach z metabolizmem innych leków i ograniczonych działaniach niepożądanych. Inhibitory MDR są również badane w kontekście poprawy przenikania leków przez barierę krew-mózg w leczeniu chorób ośrodkowego układu nerwowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Sademlip 50 mg + 1000 mg
Preparat Sademlip, łączący sytagliptynę (50 mg 2x/dobę) i metforminę (1000 mg 2x/dobę), nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych między składnikami u pacjentów z cukrzycą typu 2. Jednakże, ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie alkoholu oraz jodowych środków kontrastowych – w tym przypadku terapię należy przerwać na co najmniej 48 godzin i potwierdzić stabilną czynność nerek przed wznowieniem. Leki potencjalnie pogarszające czynność nerek (NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, diuretyki pętlowe) oraz inhibitory transporterów OCT2 i MATE (np. ranolazyna, wandetanib) mogą zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek i glikemii oraz ewentualnej korekty dawki.
agonista receptorów beta-2-adrenergicznych, antagoniści receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, cymetydyna, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, diuretyk, dolutegrawir, glikokortykosteroid, glikoproteina p, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, inhibitor transportera kationów organicznych, inhibitor transportera usuwania wielu leków, inhibitory cyklooksygenazy, inhibitory konwertazy angiotensyny, itrakonazol, jodowe środki kontrastowe, ketokonazol, klarytromycyna, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, metformina chlorowodorek, niedożywienie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, probenecyd, ranolazyna, rytonawir, schyłkowa niewydolność nerek, sytagliptyna, transporter anionów organicznych, wandetanib - Leksykon leków
Interakcje leku – Eprocliv 1000 mg + 50 mg
Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne podawanie sytagliptyny w dawce 50 mg dwa razy na dobę oraz metforminy 1000 mg dwa razy na dobę u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu leków. Niemniej jednak, brak jest kompleksowych badań dotyczących interakcji sytagliptyny i metforminy z innymi lekami. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko kwasicy mleczanowej, które wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu alkoholu, środków kontrastowych zawierających jod oraz leków negatywnie wpływających na czynność nerek, takich jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki pętlowe. W przypadku stosowania inhibitorów transporterów OCT2 i MATE (np. ranolazyna, wandetanib, dolutegrawir, cymetydyna) obserwuje się zwiększenie ekspozycji na metforminę, co wymaga ścisłego monitorowania glikemii i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, leki o aktywności hiperglikemicznej (glikokortykosteroidy, agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych, diuretyki) mogą obniżać skuteczność terapii, co wymaga częstszej kontroli glikemii i dostosowania leczenia.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, antagonista receptora angiotensyny II, cukrzyca typu 2, digoksyna, diuretyk, glikokortykosteroid, glikoproteina p, glukoneogeneza wątrobowa, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor CYP3A4, inhibitor transportera kationów organicznych, inhibitor transportera usuwania wielu leków, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostre uszkodzenie nerek, rozyglitazon, schyłkowa niewydolność nerek, środek kontrastowy zawierający jod, symwastatyna, transporter anionów organicznych, warfaryna