ekstrakt ziołowy
Ekstrakt ziołowy to skoncentrowana forma substancji aktywnych biologicznie pozyskiwana z roślin leczniczych. W procesie ekstrakcji, związki bioaktywne są wyodrębnianie z surowca roślinnego przy pomocy odpowiedniego rozpuszczalnika (najczęściej wody, alkoholu etylowego, gliceryny lub oleju), który po procesie ekstrakcji może zostać odparowany lub pozostawiony w produkcie końcowym.
W zależności od metody produkcji, ekstrakty ziołowe można podzielić na płynne (o zawartości suchej masy do 30%), gęste (o zawartości suchej masy 30-80%) oraz suche (o zawartości suchej masy powyżej 80%). Proces ekstrakcji może być prowadzony metodą maceracji, perkolacji, ekstrakcji ciągłej lub nowoczesnymi metodami, takimi jak ekstrakcja nadkrytycznym CO₂.
Ekstrakty ziołowe znajdują zastosowanie w medycynie konwencjonalnej, jako składniki leków roślinnych, oraz w fitoterapii. Zawierają one kompleks związków biologicznie czynnych, w tym flawonoidy, glikozydy, alkaloidy, olejki eteryczne, saponiny, garbniki i inne, które mogą wykazywać działanie lecznicze. W praktyce klinicznej stosowane są jako preparaty o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym, przeciwwirusowym, immunomodulującym, adaptogennym i innych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Thuja occidentalis – Właściwości farmakodynamiczne
Thuja occidentalis, będąca składnikiem aktywnym preparatu Esberitox N, występuje w dawce 2 mg ekstraktu z ziela na tabletkę, co odpowiada 0,215 ml alkoholowo-wodnego wyciągu (1:11) z 30% etanolem jako ekstrahentem. W badaniach in vitro i in vivo wykazano, że preparat ten stymuluje układ immunologiczny poprzez zwiększenie produkcji cytokin, przekaźników oraz przeciwciał. Na modelach zwierzęcych Esberitox N normalizował osłabioną odpowiedź immunologiczną, co potwierdza jego potencjał immunomodulujący w warunkach upośledzonej funkcji układu odpornościowego.
Baptisia tinctoria, cytokiny, echinacea purpurea, efekt immunomodulujący, efekt terapeutyczny, ekstrakt ziołowy, Esberitox N, immunomodulacja, immunosupresja, infekcja górnych dróg oddechowych, lek immunostymulujący, mechanizmy obronne organizmu, przeciwciała, stymulacja immunologiczna, synergizm lekowy, układ odpornościowy, wyciąg alkoholowo-wodny, żywotnik zachodni - Leksykon substancji czynnych
Waleriana – Dawkowanie i sposób podawania
Preparaty zawierające Valerianae tinctura, takie jak syrop Antinervinum (20,0 g/100 g syropu) oraz Krople żołądkowe (25,0 g/100 g kropli), wykazują zróżnicowane dawkowanie zależne od postaci farmaceutycznej i grupy wiekowej. Dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat zaleca się Antinervinum w dawce 3 × 5 ml dziennie, z możliwością zwiększenia do 5-10 ml na godzinę przed snem w przypadku bezsenności. Krople żołądkowe podaje się w dawce 15 kropli rozpuszczonych w wodzie, 3-6 razy na dobę, 30 minut przed posiłkiem. U dzieci poniżej 12 lat stosowanie jest ograniczone – Antinervinum jest przeciwwskazany u dzieci <6 lat, a w wieku 6-12 lat wymaga konsultacji lekarskiej. Preparaty zawierają etanol (Antinervinum 28-34% V/V, do 1,3 g/5 ml; Krople żołądkowe 65-72% V/V), co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, neurologicznymi, alkoholizmem oraz u kobiet w ciąży i karmiących.
alkoholizm, Antinervinum, bezsenność, choroba neurologiczna, choroba wątroby, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, ekstrakt ziołowy, etanol, farmakoterapia, funkcja wątroby, krople żołądkowe, nalewka walerianowa, nalewka z korzenia kozłka, nietolerancja fruktozy, pacjent pediatryczny, padaczka, postać farmaceutyczna, preparat walerianowy, produkt leczniczy, schemat leczenia, senność, substancja aktywna, waleriana, weryfikacja diagnozy, wskazanie terapeutyczne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Fitolizyna –
Fitolizyna to złożony preparat roślinny w postaci pasty doustnej o zawartości 3,36 g ekstraktów z dziewięciu surowców zielarskich na 5 g produktu, w tym korzeń pietruszki (17,5 cz.), nasiona kozieradki (15 cz.), ziele rdestu ptasiego (15 cz.) oraz inne składniki roślinne. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak parahydroksybenzoesan etylu (E 214), skrobia pszeniczna oraz etanol do 4% V/V. Do tej pory nie odnotowano przypadków przedawkowania Fitolizyny, co potwierdza Charakterystyka Produktu Leczniczego. W związku z brakiem udokumentowanych incydentów, nie istnieje specyficzny protokół postępowania w przypadku podejrzenia przedawkowania tego preparatu.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba nerek, choroba wątroby, działanie niepożądane, ekstrakt ziołowy, kłącze perzu, korzeń lubczyku, korzeń pietruszki, liście brzozy, łuska cebuli, nasiona kozieradki, parahydroksybenzoesan etylu, pasta doustna, preparat roślinny, rdest ptasi, skrobia pszeniczna, toksykologia kliniczna, wyciąg roślinny, ziele nawłoci, ziele skrzypu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Iberogast –
Lek Iberogast jest dostępny w formie płynu doustnego zawierającego kompozycję 9 ekstraktów roślinnych, w tym Iberis amara (15 ml/100 ml), Matricariae flos (20 ml/100 ml) oraz ekstrakty z korzenia arcydzięgla, kminku, ostropestu, melisy, mięty pieprzowej (5 ml/100 ml), glistnika i lukrecji (każdy po 10 ml/100 ml). Zalecane dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat to 20 kropli 3 razy na dobę, dla dzieci 6-12 lat 15 kropli 3 razy na dobę, natomiast stosowanie u dzieci poniżej 6 lat jest niewskazane. Preparat należy podawać doustnie, rozcieńczony w niewielkiej ilości płynu, przed lub w trakcie posiłków, po uprzednim wstrząśnięciu butelki. Obecność osadu lub zmętnienia nie wpływa na skuteczność leku. Pacjent powinien być poinstruowany co do prawidłowego użycia kroplomierza i szczelnego zamknięcia butelki po użyciu.
bezpieczeństwo terapii, choroba wątroby, dolegliwość, ekstrakt roślinny, ekstrakt ziołowy, etanol, kobieta w ciąży, korzeń arcydzięgla, korzeń lukrecji, liść melisy, liść mięty pieprzowej, owoc kminku, owoc ostropestu, płyn doustny, przeciwwskazanie do stosowania, uzależnienie, wywiad medyczny, ziele glistnika - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Nerwobonisol –
Lek Nerwobonisol w postaci płynu doustnego zawiera ekstrakty i nalewki ziół (melisa, szyszki chmielu, koszyczki rumianku, ziele serdecznika, kwiatostan głogu, korzeń kozłka lekarskiego) z etanolem w stężeniu 60-70% (v/v). Preparat jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia, dawkowany standardowo w ilości 2,5 ml (ok. 1 mała łyżeczka) 1-3 razy dziennie, rozcieńczony w kieliszku wody. W przypadku trudności w zasypianiu na tle nerwowym zaleca się dawkę jednorazową 5 ml (podwójna dawka) na 30 minut przed snem. Preparat należy przed każdym użyciem dokładnie wstrząsnąć, a dawkowanie dostosować do nasilenia objawów.
bezsenność, choroba wątroby, działanie nasenne, ekstrakt ziołowy, etanol, korzeń kozłka lekarskiego, kwiatostan głogu, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek uspokajający, melisa, Nerwobonisol, padaczka, płyn doustny, rumianek, szyszki chmielu, uzależnienie od alkoholu, zaburzenie snu, ziele serdecznika - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cynarex 250 mg
Lek Cynarex, zawierający 250 mg wyciągu suchego z ziela karczocha (Cynara scolymus L.) w formie tabletek, jest wskazany do stosowania u dorosłych i młodzieży powyżej 14 roku życia. Dawkowanie zależy od wskazania klinicznego: w niestrawności zaleca się jednorazowo 2 tabletki (500 mg), które można powtórzyć w razie utrzymujących się objawów; w hipercholesterolemii oraz jako środek ochronny przed substancjami toksycznymi wydalanymi z żółcią (np. dwusiarczek węgla) stosuje się 2 tabletki 3 razy na dobę, co daje łączną dawkę dobową 1500 mg. Tabletki należy przyjmować doustnie, najlepiej z niewielką ilością wody, niezależnie od posiłków, choć w przypadku dolegliwości żołądkowych wskazane jest stosowanie podczas lub po posiłku.
choroba wątroby, Cynara scolymus, dolegliwość żołądkowa, drogi żółciowe, dwusiarczek węgla, efekt terapeutyczny, ekstrakt ziołowy, hipercholesterolemia, nawrót dolegliwości, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, środek ochronny, substancja toksyczna, wskazanie kliniczne, wydalanie z żółcią, ziele karczocha - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Krople żołądkowe Aflofarm
Krople żołądkowe Aflofarm to preparat złożony zawierający nalewki z kozłka lekarskiego (Valerianae tinctura, DER 1:4,0-4,5, etanol 70% V/V), mięty pieprzowej z olejkiem miętowym (Menthae piperitae tinctura cum Menthae piperitae aetheroleo, DER 1:18-20, etanol 90% V/V), wyciąg z dziurawca (Hyperici intractum, DER 1:1, etanol 96% V/V) oraz nalewkę gorzką (Amara tinctura, DER 1:3,8-4,5, etanol 70% V/V). Preparat ma postać kropli doustnych o brunatnozielonym zabarwieniu, ziołowo-miętowym zapachu i gorzkim smaku, co wynika z zawartości ekstraktów roślinnych. Każda dawka 15 kropli (0,6 mL) zawiera 356 mg etanolu, co odpowiada 59,33% (w/v) alkoholu, a jego stężenie w preparacie wynosi 65-72% (V/V). Pomimo wysokiego stężenia procentowego alkoholu, ilość etanolu w pojedynczej dawce jest niewielka i nie wywołuje zauważalnych skutków fizjologicznych.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Liv 52
Preparat Liv.52, zawierający ekstrakty ziołowe oraz Mandur Bhasma (33 mg, w tym 3 mg żelaza Fe+2 i Fe+3), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z zaawansowanymi chorobami wątroby. Przeciwwskazaniem do samodzielnego stosowania są poważne uszkodzenia wątroby, marskość oraz zaawansowane zwłóknienie miąższu wątrobowego, gdzie preparat nie wykazuje skuteczności terapeutycznej. Decyzja o zastosowaniu Liv.52 powinna być podejmowana wyłącznie przez lekarza po kompleksowej diagnostyce funkcji wątroby, analizie badań biochemicznych oraz ocenie stopnia zaawansowania choroby, z uwzględnieniem stosunku korzyści do ryzyka terapii.
achillea millefolium, badania biochemiczne, Capparis spinosa, cassia occidentalis, Cichorium intybus, diagnostyka wątroby, drogi żółciowe, ekstrakt ziołowy, hepatocyty, Mandur Bhasma, marskość wątroby, miąższ wątroby, schorzenia wątroby, Solanum nigrum, Tamarix gallica, Terminalia arjuna, uszkodzenie wątroby, zażółcenie skóry, żółtaczka, zwłóknienie wątroby