szlak sygnalizacyjny WNT
Szlak sygnalizacyjny WNT stanowi kluczowy mechanizm regulacyjny w komórkach, odgrywający istotną rolę w embriogenezie, organogenezie oraz homeostazy tkanek dorosłych. Jest to skomplikowana kaskada przekazywania sygnałów inicjowana przez glikoproteiny WNT, które wiążąc się z receptorami z rodziny Frizzled, aktywują szereg reakcji wewnątrzkomórkowych.
W kanonicznej ścieżce sygnalizacyjnej WNT, związanie ligandu z receptorem prowadzi do stabilizacji β-kateniny, która przemieszcza się do jądra komórkowego i aktywuje transkrypcję genów docelowych. W przypadku braku aktywacji WNT, β-katenina jest fosforylowana przez kompleks degradacyjny (zawierający m.in. aksynę, APC i GSK3β), a następnie kierowana na drogę degradacji proteasomalnej.
Zaburzenia w szlaku WNT są powiązane z wieloma patologiami, w tym nowotworami (szczególnie rakiem jelita grubego, gdzie mutacje w genie APC są częste), chorobami neurodegeneracyjnymi i metabolicznymi. Aktywacja tego szlaku jest również istotna w procesach regeneracji tkanek i gojenia ran, co czyni go potencjalnym celem interwencji terapeutycznych.
Badania nad szlakiem WNT koncentrują się obecnie na opracowaniu modulatorów tego procesu, które mogłyby znaleźć zastosowanie w terapii celowanej nowotworów oraz chorób związanych z nieprawidłową regeneracją tkanek. Selektywne inhibitory i aktywatory poszczególnych komponentów tego szlaku są w fazie badań klinicznych w leczeniu różnych typów nowotworów i chorób degeneracyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przykurcz dupuytrena – Etiologia i przyczyny
Przykurcz Dupuytrena to postępujące schorzenie fibroproliferacyjne powięzi dłoniowej, charakteryzujące się proliferacją fibroblastów, zwiększonym stosunkiem kolagenu typu III do I oraz obecnością miofibroblastów i podwyższonym stężeniem prostaglandyn. Etiologia jest wieloczynnikowa, z dominującą rolą czynników genetycznych (około 80% przypadków), wykazujących autosomalne dominujące dziedziczenie i związanych z polimorfizmami SNP w genach szlaku Wnt. Choroba występuje trzykrotnie częściej u mężczyzn, głównie po 40. roku życia, a jej częstość jest wyższa w populacjach północnoeuropejskich i skandynawskich. W patogenezie istotne są także czynniki środowiskowe i współistniejące choroby, takie jak cukrzyca (OR 3,06; 95% CI 2,69–3,48), padaczka (OR 2,80; 95% CI 2,49–3,15) oraz choroby wątroby (OR 2,92; 95% CI 2,08–4,12). Dodatkowo palenie tytoniu potraja ryzyko, a ekspozycja na wibracje wiąże się z OR 2,87 (95% CI 1,41–5,84).
adenozynotrifosforan, choroba Dupuytrena, choroba Ledderhose’a, choroba Peyroniego, czynnik wzrostu nerwów, czynnik wzrostu tkanki łącznej, dziedziczenie autosomalne dominujące, główny układ zgodności tkankowej, kolagen typu I, kolagen typu III, miofibroblast, naskórkowy czynnik wzrostu, odpowiedź autoimmunologiczna, oksydaza ksantynowa, płytkopochodny czynnik wzrostu, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, powięź dłoniowa, proliferacja fibroblastów, proliferacja komórkowa, prostaglandyna, przykurcz Dupuytrena, szlak sygnalizacyjny WNT, tkanka podskórna dłoni, transformujący czynnik wzrostu beta, uszkodzenie mikronaczyniowe, wrażliwość na androgeny, zaburzenie tkanki łącznej, zespół bólu regionalnego złożonego