supresja odporności przeciwnowotworowej
Supresja odporności przeciwnowotworowej to proces hamowania lub osłabiania naturalnych mechanizmów obronnych organizmu skierowanych przeciwko komórkom nowotworowym. W prawidłowych warunkach układ odpornościowy rozpoznaje i eliminuje komórki zmienione nowotworowo, jednak w procesie kancerogenezy dochodzi do rozwoju mechanizmów pozwalających guzowi na uniknięcie nadzoru immunologicznego.
Zjawisko to obejmuje szereg mechanizmów molekularnych, w tym ekspresję cząsteczek hamujących odpowiedź immunologiczną (np. PD-L1, CTLA-4), rekrutację komórek immunosupresyjnych (komórki T regulatorowe, makrofagi M2), a także wydzielanie cytokin przeciwzapalnych (IL-10, TGF-β). Mikrośrodowisko guza sprzyja supresji poprzez tworzenie warunków hipoksji, niedoboru składników odżywczych i kumulacji metabolitów hamujących aktywność limfocytów.
Zrozumienie mechanizmów supresji odporności przeciwnowotworowej stanowi podstawę dla rozwoju nowoczesnych terapii immunoonkologicznych, takich jak inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego (anti-PD-1, anti-CTLA-4), terapie adoptywne komórkami CAR-T czy szczepionki przeciwnowotworowe. Przezwyciężenie supresji immunologicznej jest jednym z kluczowych wyzwań współczesnej onkologii, a jej skuteczne zwalczanie może znacząco poprawić skuteczność leczenia wielu typów nowotworów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak skóry nieczerniakowy – Epidemiologia
Nowotwory skóry typu non-melanoma (NMSC), obejmujące głównie raki podstawnokomórkowe (BCC, 70-80% przypadków) oraz raki kolczystokomórkowe (SCC, 20-25%), stanowią najczęstszy nowotwór złośliwy u osób rasy białej. Zapadalność na NMSC rośnie globalnie, z 7,7 mln przypadków w 2017 roku i standaryzowanym wiekowo współczynnikiem zapadalności (ASIR) wzrastającym z 54,08/100 000 w 1990 do 79,10/100 000 w 2019 roku (EAPC 1,78). Najwyższe wskaźniki obserwuje się w Australii (>1000/100 000 osobolat), a w Europie roczny wzrost zapadalności na BCC i SCC wynosi od 1,4% do 11,6%. Czynniki ryzyka to przede wszystkim ekspozycja na promieniowanie UV (UVA/UVB), jasna karnacja, wiek powyżej 50 lat, immunosupresja oraz wcześniejsze NMSC. Lokalizacja zmian to głównie obszary eksponowane na słońce (głowa, szyja), a guzy SCC >2 cm wiążą się z dwukrotnie wyższym ryzykiem nawrotu i trzykrotnie wyższym ryzykiem przerzutów. Mimo niskiego wskaźnika przerzutów, NMSC powoduje około 56 054 zgonów rocznie na świecie, z przeżywalnością przerzutowego SCC na poziomie 10-20%.
blizna, czerniak, czynnik prognostyczny, ekspozycja na promieniowanie UV, filtr przeciwsłoneczny, immunosupresja, kończyna, mutacja DNA, owrzodzenie, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie UVA/UVB, przerzutowy SCC, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, roczna zmiana procentowa, ryzyko przerzutów, SPF, stres oksydacyjny, supresja odporności przeciwnowotworowej, tułów, twarz, wskaźnik DALY, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Rak skóry nieczerniakowy – Epidemiologia
Rak skóry nieczerniakowy (NMSC) jest najczęstszym nowotworem złośliwym u osób o jasnej karnacji, stanowiąc około 90% wszystkich złośliwych guzów skóry. Dominują wśród nich rak podstawnokomórkowy (BCC) – 70% przypadków oraz rak kolczystokomórkowy (SCC) – 25%. Globalna zachorowalność na NMSC rośnie, z 6,64 mln nowych przypadków w 2021 roku i standaryzowanym współczynnikiem zachorowalności (ASIR) 77,66/100 000 osób, a roczna zmiana procentowa (EAPC) wynosi 1,78%. Szczególnie wysoka jest zachorowalność w Australii (>1000/100 000), USA (około 5,4 mln przypadków rocznie) oraz Europie, gdzie obserwuje się wzrost o 38% w ostatnich dekadach. Czynniki ryzyka to przede wszystkim ekspozycja na promieniowanie UV (odpowiedzialna za 90% przypadków), starzenie się populacji, płeć męska, immunosupresja, jasna karnacja oraz historia oparzeń słonecznych. Epidemiologia wykazuje wyraźną korelację z wiekiem, z medianą diagnozy BCC na poziomie 67 lat, oraz różnice płciowe – mężczyźni są dwukrotnie częściej dotknięci BCC niż kobiety.
badanie przesiewowe, czerniak, ekspozycja na promieniowanie UV, ekspozycja słoneczna, filtr UV, immunosupresja, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, nowotwór krwi, nowotwór złośliwy, oparzenie słoneczne, promieniowanie ultrafioletowe, przerzutowy SCC, rak kolczystokomórkowy, rak kości, rak mózgu, rak podstawnokomórkowy, rak prostaty, rak skóry nieczerniakowy, roczna zmiana procentowa, standaryzowany współczynnik zachorowalności, stres oksydacyjny, supresja odporności przeciwnowotworowej, uszkodzenie DNA, zapalenie, zmiana skórna