szczur laboratoryjny
Szczur laboratoryjny to specjalnie wyhodowany gatunek szczura (najczęściej Rattus norvegicus), wykorzystywany jako model doświadczalny w badaniach naukowych, szczególnie w dziedzinie medycyny, farmakologii, toksykologii i psychologii. Stanowi jeden z najczęściej używanych gatunków zwierząt laboratoryjnych, obok myszy, królików i psów.
Szczury laboratoryjne są cenione w badaniach biomedycznych ze względu na podobieństwo ich fizjologii do ludzkiej, stosunkowo krótki cykl życiowy oraz łatwość w hodowli. Występują w wielu liniach wsobnych i szczepach, w tym w specjalnie modyfikowanych genetycznie wariantach, co pozwala na badanie specyficznych mechanizmów chorobowych czy testowanie nowych leków.
W medycynie szczury laboratoryjne wykorzystuje się m.in. do badań nad chorobami neurodegeneracyjnymi, nowotworami, cukrzycą, nadciśnieniem oraz do testowania leków i procedur chirurgicznych. Badania z wykorzystaniem tych zwierząt podlegają ścisłym regulacjom etycznym i prawnym, a współczesne podejście kładzie nacisk na zasadę 3R (replacement, reduction, refinement) – zastępowanie, ograniczanie i udoskonalanie metod badawczych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Afobam 0,25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu wykazały brak mutagenności w teście Amesa in vitro oraz w teście mikrojąderkowym in vivo u szczurów przy dawce do 100 mg/kg mc., co stanowi 500-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (10 mg/dobę). Długoterminowe badania rakotwórczości prowadzone przez 2 lata na szczurach (do 30 mg/kg mc./dobę) i myszach (do 10 mg/kg mc./dobę) nie wykazały potencjału rakotwórczego. Badania wpływu na płodność u szczurów przy dawce do 5 mg/kg mc./dobę (25-krotność dawki ludzkiej) nie wykazały negatywnego wpływu na zdolność rozrodczą. Natomiast w badaniach długoterminowych u szczurów poddanych dawkom 3, 10 i 30 mg/kg mc./dobę (15-150-krotność dawki ludzkiej) zaobserwowano zależny od dawki wzrost częstości zaćmy u samic oraz wrastanie naczyń w rogówkę u samców, pojawiające się po 11 miesiącach ekspozycji.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metypred 4 mg
Metyloprednizolon, substancja czynna leku Metypred, został poddany szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdzają jego bezpieczeństwo jako silnego leku przeciwzapalnego stosowanego w krótkotrwałej terapii stanów zapalnych. Badania toksyczności dawek wielokrotnych na myszach, szczurach, królikach i psach, z różnymi drogami podania (dożylna, dootrzewnowa, podskórna, domięśniowa, doustna), wykazały działania toksyczne zgodne z typowymi efektami długotrwałej ekspozycji na egzogenne glikokortykosteroidy. Nie stwierdzono potencjału genotoksycznego w testach na komórkach bakterii i ssaków, jednak brak jest długoterminowych badań oceniających ryzyko karcynogenezy metyloprednizolonu.
genotoksyczność, glikokortykosteroid, karcynogeneza, lek przeciwzapalny, metyloprednizolon, mutacja genowa, opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, rozszczep podniebienia, szczur laboratoryjny, teratogen, toksyczność dawek wielokrotnych, wada rozwojowa, zwierzęta laboratoryjne - Leksykon substancji czynnych
Ketokonazol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne ketokonazolu obejmują badania toksyczności ostrej i przewlekłej, mutagenności, rakotwórczości oraz wpływu na rozrodczość na modelach zwierzęcych. Wartości LD50 dla podania doustnego wynosiły od 202 mg/kg (świnki morskie) do 780 mg/kg (psy), natomiast dla podania dożylnego były znacznie niższe (28–86 mg/kg). Doustne podawanie ketokonazolu w dawce 80 mg/kg/dobę (10-krotnie wyższej niż u ludzi) nie wykazało działania rakotwórczego ani mutagennego, jednak zaobserwowano działanie teratogenne. W toksyczności przewlekłej dawki do 10 mg/kg/dobę nie wywoływały niekorzystnych efektów, natomiast dawki 20–160 mg/kg/dobę powodowały objawy hepatotoksyczności, nefrotoksyczności, zmniejszenie łaknienia, zahamowanie przyrostu masy ciała oraz zmiany patologiczne w narządach wewnętrznych. U psów dawka 40 mg/kg/dobę indukowała powiększenie wątroby, wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej i fosfatazy alkalicznej oraz zmiany histologiczne, które były odwracalne po odstawieniu leku.
aminotransferaza alaninowa, dawka śmiertelna LD50, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, ketokonazol, mutagenność, nadwrażliwość skórna, patologia nadnerczy, patologia nerek, patologia wątroby, podrażnienie oka, rakotwórczość, szczur laboratoryjny, toksyczność ostra i przewlekła, wpływ na rozrodczość, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Multibiotic (5 mg + 10 mg + 0,833 mg)/g
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania maści Multibiotic, zawierającej neomycynę, polimyksynę B oraz bacytracynę cynkową, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. Neomycyna wykazała nefrotoksyczność po wielokrotnym podaniu domięśniowym u myszy i świnek morskich oraz ototoksyczność po dożylnych podaniach, jednak nie stwierdzono działania kancerogennego ani teratogennego u szczurów. Miejscowa aplikacja neomycyny na skórę królików i świnek morskich była dobrze tolerowana, z wyjątkiem kontaktowej alergii u około 10% zwierząt. Badania nad wpływem neomycyny na rozrodczość, przeprowadzone przy dawkach 10-246 razy wyższych niż stosowane u ludzi, nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani rozwój pre- i postnatalny potomstwa.
alergia kontaktowa, bacytracyna cynkowa, badanie farmakologiczne, działanie drażniące, działanie embriotoksyczne i fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kancerogenność, maść, nefrotoksyczność polimyksyny, neomycyna, ototoksyczność, polimyksyna B, rozwój prenatalny i postnatalny, szczur laboratoryjny, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Voltaren Acti Forte 25 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne diklofenaku potasowego, substancji czynnej leku Voltaren Acti Forte, wykazały brak specyficznego zagrożenia dla pacjentów przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Ocena toksyczności ostrej i po podaniu wielokrotnym nie ujawniła istotnych działań niepożądanych, a testy genotoksyczności, mutagenności oraz rakotwórczości potwierdziły brak ryzyka w tych obszarach. Badania na zwierzętach laboratoryjnych (myszy, szczury, króliki) nie wykazały działania teratogennego, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
diklofenak potasowy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, królik laboratoryjny, mutagenność, mysz laboratoryjna, okres okołoporodowy, rozród szczurów, rozwój poporodowy, rozwój przedporodowy, szczur laboratoryjny, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, Voltaren