test Amesa
Test Amesa (znany również jako test Amesa-Salmonella) to metoda badawcza stosowana w toksykologii i farmakologii do oceny potencjału mutagennego substancji chemicznych. Został opracowany przez Bruce’a Amesa w latach 70. XX wieku i jest jednym z najczęściej stosowanych testów do wstępnej oceny rakotwórczości związków chemicznych.
Metoda wykorzystuje bakterie Salmonella typhimurium, które posiadają mutacje uniemożliwiające im syntezę histydyny. Badana substancja jest inkubowana z tymi bakteriami, a następnie ocenia się liczbę rewersji (powrotnych mutacji), które przywracają bakteriom zdolność do syntezy histydyny. Zwiększona liczba kolonii bakteryjnych na pożywce bez histydyny świadczy o mutagennych właściwościach badanej substancji.
Test Amesa jest często stosowany w badaniach przesiewowych leków, dodatków do żywności, pestycydów i innych substancji chemicznych. Jest on relatywnie tani, szybki i wykazuje wysoką korelację z potencjałem rakotwórczym substancji w organizmach wyższych, choć wymaga potwierdzenia innymi metodami. W praktyce klinicznej wyniki testu Amesa są istotne przy ocenie bezpieczeństwa stosowania leków i innych substancji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nitromint 0,4 mg/dawkę
Przedkliniczne badania toksykologiczne triazotanu glicerolu, substancji czynnej aerozolu podjęzykowego Nitromint (0,4 mg/dawkę), wykazały potencjalne działanie rakotwórcze u szczurów przy podawaniu doustnym w wysokich dawkach do 434 mg/kg/dobę przez 2 lata. Zaobserwowano zależne od dawki zmiany nowotworowe w wątrobie (w tym raka wątrobowokomórkowego z częstością 52% vs. 0% w grupie kontrolnej) oraz nowotwory komórek śródmiąższowych jąder (52% vs. 8%). W badaniach na myszach, którym podawano dawki do 1058 mg/kg/dobę, nie stwierdzono indukcji nowotworów. Triazotan glicerolu wykazywał słabe właściwości mutagenne w teście Ames’a in vitro, jednak badania in vivo u szczurów (dawki do 363 mg/kg/dobę) oraz testy cytogenetyczne in vitro na tkankach szczura i psa nie potwierdziły działania mutagennego.
aerozol podjęzykowy, badanie cytogenetyczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, badanie rozrodczości, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, nowotwór jąder, rak wątrobowokomórkowy, spermatogeneza, spożycie pokarmu, test Amesa, triazotan glicerolu, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Amiodaron – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Amiodaron wykazuje toksyczność narządową potwierdzoną w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, ze szczególnym uwzględnieniem uszkodzeń płuc (zwłóknienie i fosfolipidoza) oraz wątroby. Mechanizm toksycznego działania na płuca wiąże się z powstawaniem wolnych rodników i zaburzeniami energetycznymi w komórkach. Amiodaron wpływa również na metabolizm lipidów poprzez modulację stężeń hormonów tarczycy. Badania genotoksyczności (test Amesa in vitro oraz test mikrojądrowy in vivo) wykazały brak działania mutagennego. Jednak amiodaron chlorowodorek charakteryzuje się silną fototoksycznością, generując cytotoksyczne wolne rodniki pod wpływem promieniowania UV, co może prowadzić do fotomutagenności i potencjalnych efektów fotokarcynogennych, choć te ostatnie nie zostały jeszcze dokładnie zbadane eksperymentalnie.
amiodaron, amiodaron chlorowodorek, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, fosfolipidoza, fotokarcynogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, gruczolak, guz pęcherzykowy tarczycy, hormony tarczycy, karcynogenność, mechanizm epigenetyczny, promieniowanie ultrafioletowe, rozrost pęcherzykowy tarczycy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowa, toksyczność wielokrotnej dawki, uszkodzenie DNA, wolne rodniki, zwłóknienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dimethyl fumarate Teva 240 mg
Przedkliniczne badania fumaranu dimetylu nie wykazały potencjału genotoksycznego, co potwierdzają ujemne wyniki testu Amesa, badań aberracji chromosomalnych oraz testu mikrojąderkowego in vivo. W dwuletnich badaniach rakotwórczych na myszach i szczurach zaobserwowano zwiększoną częstość raka komórek kanalikowych nerek przy dawkach od 75 mg/kg mc./dobę u myszy oraz 100 mg/kg mc./dobę u szczurów, co odpowiada ekspozycji zbliżonej lub dwukrotnie wyższej niż zalecana dawka u ludzi (AUC). Dodatkowo u myszy i szczurów stwierdzono zmiany w przedżołądku, jednak ich znaczenie kliniczne jest ograniczone ze względu na brak anatomicznego odpowiednika tego narządu u ludzi. W badaniach toksykologicznych na różnych gatunkach zwierząt obserwowano zmiany w nerkach, takie jak regeneracja nabłonka kanalików nerkowych oraz rozrost kanalików, przy dawkach wielokrotnie przekraczających zalecane dawki u ludzi. W nerkach małp dawki 2-6-krotnie wyższe niż u ludzi powodowały martwicę komórek i włóknienie śródmiąższowe, jednak znaczenie tych obserwacji dla pacjentów pozostaje nieustalone.
aberracja chromosomalna, brodawczak płaskonabłonkowy, densytometria kości, działanie neurobehawioralne, działanie niepożądane, fumaran dimetylu, fumaran monometylu, genotoksyczność, gęstość kości, gruczolak jąder z komórek Leydiga, hiperkeratoza, hiperplazja, martwica pojedynczych komórek, opóźnienie kostnienia, organogeneza, poronienie, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przedżołądek, rak komórek kanalikowych nerek, regeneracja nabłonka kanalików nerkowych, rozrost kanalików nerkowych, rozrost komórek płaskonabłonkowych, stan zapalny, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczne działanie na matkę, toksyczność u młodych zwierząt, włóknienie śródmiąższowe, zanik kory, zwyrodnienie nabłonka plemnikotwórczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Viatris 20 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych in vitro i in vivo na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, małpy, króliki). Główne efekty toksyczne dotyczyły układu pokarmowego (jelito jako narząd docelowy u szczurów i małp, toksyczność ograniczająca dawkę), krwiotwórczego (zmiany parametrów erytrocytów i szpiku kostnego, bardziej nasilone u szczurów) oraz limfatycznego (redukcja liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych u szczurów). Zmiany te miały charakter odwracalny po zakończeniu leczenia. Dodatkowo, u małp obserwowano zwiększoną mineralizację śródmiąższową nerek bez klinicznie istotnych zaburzeń funkcji nerek. W zakresie hemostazy dazatynib hamował agregację płytek i wydłużał czas krwawienia u szczurów, a u małp po pojedynczej dawce odnotowano krwotok skórny, jednak nie stwierdzono samoistnych krwotoków przy wielokrotnym podawaniu. Badania kardiotoksyczności wykazały potencjalne ryzyko wydłużenia odstępu QT in vitro, lecz badania in vivo na małpach nie potwierdziły tych zmian.
agregacja płytek krwi, badanie in vitro, badanie in vivo, czas krwawienia, dazatynib, działanie klastogenne, elektrokardiografia, fototoksyczność, genotoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza, immunosupresja, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, mutagenność, odstęp QT, organogeneza, rak płaskonabłonkowy, rakotwórczość, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, układ limfatyczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, węzeł chłonny, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xanax 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu wykazały brak działania mutagennego w teście Amesa oraz braku aberracji chromosomowych w teście mikrojąder przy dawce 100 mg/kg m.c. (500-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi 10 mg/dobę). Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach (do 30 mg/kg m.c./dobę, 150× dawka ludzka) i myszach (do 10 mg/kg m.c./dobę, 50× dawka ludzka) nie wykazały działania karcynogennego. Wpływ na płodność szczurów był nieistotny klinicznie do dawki 5 mg/kg m.c./dobę (25× dawka ludzka). Długotrwałe podawanie alprazolamu u szczurów (3-30 mg/kg m.c./dobę, 15-150× dawka ludzka) indukowało zmiany w narządzie wzroku, takie jak zaćma u samic oraz wrastanie naczyń w rogówkę u samców, pojawiające się po 11 miesiącach terapii.
aberracja chromosomowa, alprazolam, badanie biologiczne, dawka terapeutyczna, dawka terapeutyczna maksymalna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, karcinogeneza, napad drgawkowy, narząd wzroku, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rogówka, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewlekła, zaćma, zdolność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Octenidini APC Instytut 1 mg/ml
Octenidini APC Instytut, zawierający oktenidyny dwuchlorowodorek w stężeniu 1 mg/ml, przeszedł szeroko zakrojone badania przedkliniczne potwierdzające jego bezpieczeństwo stosowania w jamie ustnej. Badania farmakologiczne wykazały brak istotnych klinicznie zaburzeń funkcji układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt, przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne, nie wykazały kumulacji toksycznych metabolitów ani długotrwałych efektów niekorzystnych. Kompleksowa ocena genotoksyczności, obejmująca test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy in vivo, potwierdziła brak potencjału mutagennego i genotoksycznego substancji czynnej.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, bioakumulacja, biodegradacja, oktenidyny dwuchlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, profil bezpieczeństwa leku, roztwór do jamy ustnej, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko środowiskowe, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etform 1000 mg
Metformina, substancja czynna leku Etform 1000 mg w formie tabletek powlekanych, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym obejmującym standardowe testy farmakologiczne bezpieczeństwa, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność, kancerogenność oraz wpływ na funkcje reprodukcyjne. Badania te nie wykazały istotnych efektów toksycznych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Analizy biochemiczne, hematologiczne oraz histopatologiczne potwierdziły dobry profil bezpieczeństwa metforminy przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności (m.in. test Amesa, testy aberracji chromosomowych i mikrojądrowe in vivo) nie wykazały potencjału uszkodzenia materiału genetycznego, a badania kancerogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły działania rakotwórczego.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie kancerogenności, badanie toksyczności, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr rozrodczy, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, układ sercowo-naczyniowy, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mucoplant na kaszel bluszcz 1,54 mg/ml
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa wyciągu z liści bluszczu (Hedera helix L.) zawartego w leku Mucoplant na kaszel są niekompletne, co ogranicza ich wartość w kompleksowej ocenie ryzyka. Test Amesa wykazał brak działania mutagennego preparatu, co jest istotnym elementem oceny bezpieczeństwa. Niemniej jednak, brakuje danych dotyczących potencjalnej kancerogenności oraz toksyczności reprodukcyjnej, co stanowi istotne ograniczenie w pełnej analizie przedklinicznej.
Mimo niedostatków danych przedklinicznych, wieloletnie obserwacje kliniczne potwierdzają bezpieczeństwo stosowania Mucoplantu w ustalonych dawkach terapeutycznych u ludzi. Zaleca się jednak zachowanie ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z grup o nieznanym profilu bezpieczeństwa, takich jak kobiety w ciąży. Dostępne wyniki testu Amesa, wskazujące na brak mutagenności, stanowią pozytywny aspekt profilu bezpieczeństwa tego preparatu roślinnego.
bezpieczeństwo przedkliniczne, dane przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, Hedera helix, mutagen, obserwacja kliniczna, potencjał mutagenny, preparat roślinny, profil bezpieczeństwa leku, stosowanie kliniczne, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z liści bluszczu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Soligamma 20 000 IU
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cholekalcyferolu, substancji czynnej preparatu Soligamma dostępnego w dawkach 5 000 IU, 10 000 IU oraz 20 000 IU, wykazały, że substancja ta posiada akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych. W modelach zwierzęcych zaobserwowano działanie teratogenne jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zakres kliniczny, co wskazuje na minimalne ryzyko teratogenności przy standardowej terapii. Ponadto, test Amesa potwierdził brak aktywności mutagennej cholekalcyferolu, co eliminuje obawy dotyczące genotoksyczności w warunkach badania. Szczegółowe zalecenia dotyczące stosowania w ciąży oraz postępowania w przypadku przedawkowania znajdują się w punktach 4.6 i 4.9 Charakterystyki Produktu Leczniczego.
Brak jest natomiast danych przedklinicznych dotyczących potencjału rakotwórczego cholekalcyferolu, gdyż nie przeprowadzono standardowych testów karcynogenności. W związku z tym nie można jednoznacznie ocenić ryzyka związanego z długotrwałym stosowaniem pod kątem aktywności rakotwórczej. Podsumowując, cholekalcyferol wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych, z minimalnym ryzykiem teratogenności i brakiem mutagenności, jednak konieczne jest dalsze monitorowanie i badania w zakresie potencjalnej karcynogenności.
aktywność genotoksyczna, aktywność karcynogenna, charakterystyka produktu leczniczego, cholekalcyferol, dawka ponadterapeutyczna, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, mutacja genetyczna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjalne zagrożenie, profil bezpieczeństwa leku, przedawkowanie leku, substancja czynna, teratogenność, test Amesa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elvanse 30 mg
Przedkliniczne badania lisdeksamfetaminy dimezylanu (Elvanse) wykazały, że substancja ta wywołuje u zwierząt efekt pobudzający ośrodkowy układ nerwowy z opóźnionym początkiem i ograniczonym czasem trwania, a jej potencjał uzależniający jest niższy niż metylofenidatu czy kokainy. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu obserwowano zwiększoną aktywność, zmniejszenie masy ciała, redukcję apetytu oraz spowolnienie wzrostu, co wiązano z nasilonym działaniem farmakologicznym. Testy genotoksyczności (test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, test mikrojądrowy) nie wykazały działania genotoksycznego. Brak jest bezpośrednich badań rakotwórczości dla lisdeksamfetaminy, jednak badania na myszach i szczurach z mieszaniną enancjomerów D i L amfetaminy (1:1) w dawkach do 30 mg/kg mc./dobę (myszy) i 5 mg/kg mc./dobę (szczury) nie wykazały działania rakotwórczego.
badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, enancjomery amfetaminy, funkcja seksualna, lisdeksamfetamina dimezylan, metylofenidat, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał uzależniający, środek psychostymulujący, test Amesa, test komórek chłoniaka, test mikrojądrowy, toksyczny wpływ na rozwój, uszkodzenie włókien nerwowych, zaburzenie pamięci, zaburzenie rozrodu, zaburzenie uczenia się, zmiana neurochemiczna - Leksykon substancji czynnych
Owoc kminku – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Owoc kminku (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem produktu leczniczego Iberogast Balance, występującym w formie wyciągu płynnego (1:2,5-3,5) z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika, w ilości 0,20 mL na 1 mL preparatu. Badania przedkliniczne potwierdziły bezpieczeństwo stosowania tej substancji, nie wykazując istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wskazały na ryzyko kumulacji efektów toksycznych, co jest istotne przy długotrwałej terapii preparatem zawierającym owoc kminku.
aparat mitotyczny, badanie farmakologiczne, badanie genetyczne, badanie genotoksyczności, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie reprodukcyjne, badanie toksykologiczne, Carum carvi, działanie niepożądane, etanol, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, owoc kminku, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ, toksykologia reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu, wyciąg płynny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flavamed max 30 mg/5 ml
Ambroksolu chlorowodorek, substancja czynna Flavamed max, wykazuje niski profil toksyczności ostrej oraz brak istotnych działań niepożądanych przy długotrwałym podawaniu w dawkach do 150 mg/kg/dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg/dobę u szczurów (52-78 tygodni), 40 mg/kg/dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg/dobę u psów (52 tygodnie). Badania toksyczności po podaniu dożylnym (szczury: 4-64 mg/kg/dobę, psy: 45-120 mg/kg/dobę) nie wykazały ciężkiej toksyczności miejscowej ani układowej, a obserwowane działania niepożądane miały charakter odwracalny. Nie stwierdzono specyficznej toksyczności narządowej, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa stosowania substancji.
aberracja chromosomowa, ambroksolu chlorowodorek, badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, mutacja genowa, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, poziom dawkowania, rozwój okołoporodowy, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mucosolvan 30 mg/5 ml
Ambroksolu chlorowodorek, substancja czynna preparatu Mucosolvan, wykazuje niski wskaźnik ostrej toksyczności potwierdzony w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu doustnym nie zaobserwowano działań niepożądanych przy dawkach NOAEL: myszy 150 mg/kg mc./dobę (4 tygodnie), szczury 50 mg/kg mc./dobę (52 i 78 tygodni), króliki 40 mg/kg mc./dobę (26 tygodni) oraz psy 10 mg/kg mc./dobę (52 tygodnie). Podawanie dożylne przez 4 tygodnie w dawkach do 64 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 120 mg/kg mc./dobę u psów nie wykazało ciężkiej toksyczności miejscowej ani ogólnoustrojowej, co potwierdziły badania histopatologiczne. Wszystkie działania niepożądane miały charakter przemijający, a narządy docelowe nie wykazywały zmian toksycznych.
aberracja chromosomowa, ambroksolu chlorowodorek, badania przedkliniczne, badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, NOAEL, ostra toksyczność, podanie dożylne, potencjał rakotwórczy, rozwój postnatalny, substancja czynna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczne działanie w narządach docelowych, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clindamycin Noridem 150 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne klindamycyny wykazały, że wielokrotne podawanie domięśniowe u psów prowadzi do istotnego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych AspAT i AlAT oraz nieznacznego powiększenia masy wątroby, bez zmian morfologicznych. Długotrwała ekspozycja wiązała się z uszkodzeniem błony śluzowej żołądka i pęcherzyka żółciowego, co wskazuje na ryzyko hepatotoksyczności i gastropatii przy przewlekłym stosowaniu. Reakcje miejscowe po iniekcjach obejmowały stan zapalny, wylewy podskórne i uszkodzenia tkanek, jednak badane stężenia były wyższe niż terapeutyczne u ludzi. Testy genotoksyczności (mikrojądrowy u szczurów i test Amesa) dały wyniki negatywne, co przemawia za brakiem mutagennego potencjału klindamycyny.
aktywność motoryczna, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, błona śluzowa żołądka, drgawki, hepatotoksyczność, klindamycyna, pęcherzyk żółciowy, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, stan zapalny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność rozwojowa, wylew podskórny - Leksykon substancji czynnych
Arnika – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Arnika (Arnica montana L. i Arnica chamissonis Less.) jest składnikiem kilku preparatów leczniczych, takich jak Arnithei, Nalewka z koszyczka arniki oraz Dentosept. Dostępne dane przedkliniczne wskazują na brak mutagenności w teście Amesa dla preparatów zawierających arnikę, co sugeruje brak potencjału genotoksycznego. Niemniej jednak, brak jest badań dotyczących toksyczności reprodukcyjnej oraz potencjału rakotwórczego zarówno dla arniki, jak i preparatu Dentosept. Dokumentacja Nalewki z koszyczka arniki nie zawiera szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, co ogranicza pełną ocenę ryzyka.
arnika, beta-azaron, Dyrektywa 2001/83/EC, działanie mutagenne, nalewka z arniki, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, produkt leczniczy roślinny, stężenie w osoczu, test Amesa, test mutagenności, toksyczność reprodukcyjna, właściwości mutagenne, właściwości rakotwórcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doppelherz Energovital Tonik K –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa składników aktywnych produktu leczniczego Doppelherz Energovital Tonik K wskazują na niski profil toksyczności. Ekstrakty etanolowe i olejki eteryczne z korzenia kozłka lekarskiego wykazały niską toksyczność w testach ostrej i przewlekłej (4-8 tygodni) na modelach zwierzęcych. Nalewka z liści melisy (1:5 w 70% etanolu) nie wykazała działania mutagennego w teście Amesa z Salmonella typhimurium ani efektu genotoksycznego w teście segregacji somatycznej z Aspergillus nidulans. Ekstrakt z liści rozmarynu (15% etanolu) podany śródnaskórnie w dawce 2 g/kg u szczurów i myszy nie wywołał efektów letalnych ani anomalii rozwojowych, a także wykazał działanie przeciwmutagenne bez efektów genotoksycznych czy kancerogennych. Jednakże istnieją doniesienia o potencjalnym działaniu poronnym liści rozmarynu, co wymaga dalszej weryfikacji.
działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie poronne, działanie przeciwmutagenne, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, ekstrakt z liści rozmarynu, korzeń kozłka lekarskiego, liść melisy, owoc głogu, profil bezpieczeństwa, profil toksyczności, segregacja somatyczna, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wartość LD50 - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sorafenib Sandoz 400 mg
Profil bezpieczeństwa sorafenibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszy, szczurach, psach i królikach. Badania toksyczności po wielokrotnym podawaniu wykazały zmiany degeneracyjne i regeneracyjne w narządach docelowych przy ekspozycjach niższych niż przewidywana ekspozycja kliniczna (oceniana na podstawie AUC). U młodych i dorastających psów zaobserwowano specyficzne zmiany w strukturze kości i zębów, takie jak nierówne pogrubienie płytki wzrostowej kości udowej, ubogokomórkowość szpiku oraz zmiany w składzie zębiny, które nie występowały u dorosłych osobników. Standardowe testy genotoksyczności wykazały mieszane wyniki: sorafenib indukował aberracje chromosomowe in vitro w obecności metabolizmu, natomiast test Amesa i mikrojądrowy test in vivo u myszy były negatywne. Warto podkreślić obecność mutagennego produktu pośredniego (PAPE) w stężeniu 0,34% w substancji czynnej.
AUC, badanie ekotoksykologiczne, bioakumulacja, ciałko żółte, dawkowanie wielokrotne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, klastogenność, oligospermia, płytka wzrostowa, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, ryzyko środowiskowe, sorafenib, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, tozylan sorafenibu, wada wrodzona, zębina - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flavamed 30 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne ambroksolu chlorowodorku, substancji czynnej Flavamed 30 mg, wykazały brak istotnych działań niepożądanych przy dawkach NOAEL wynoszących odpowiednio: 150 mg/kg mc./dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg mc./dobę u szczurów (52 i 78 tygodni), 40 mg/kg mc./dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg mc./dobę u psów (52 tygodnie). Podawanie dożylne w dawkach do 64 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 120 mg/kg mc./dobę u psów nie wywołało ciężkich objawów toksyczności, a obserwowane działania niepożądane miały charakter przemijający. Ambroksol nie wykazał działania embriotoksycznego ani teratogennego w dawkach do 3000 mg/kg mc./dobę u szczurów i 200 mg/kg mc./dobę u królików, a dawki do 500 mg/kg mc./dobę nie wpływały na płodność u szczurów. W okresie okołourodzeniowym dawka 50 mg/kg mc./dobę była bezpieczna, natomiast 500 mg/kg mc./dobę wykazała nieznaczną toksyczność manifestującą się opóźnieniem przyrostu masy ciała i zmniejszeniem liczebności miotu.
aberracja chromosomowa, ambroksol chlorowodorek, badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, działanie embriotoksyczne, działanie guzotwórcze, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, genotoksyczność, narząd docelowy, podanie dożylne, potencjał rakotwórczy, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność wielokrotnego podania, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Palexia retard 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tapentadolu, substancji czynnej Palexia retard, wykazały brak potencjału genotoksycznego w testach in vitro (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomowych) oraz in vivo, nawet przy dawkach sięgających maksymalnej dawki tolerowanej. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania rakotwórczego. W zakresie wpływu na rozrodczość, tapentadol nie obniżał płodności u szczurów, jednak przy wysokich dawkach zaobserwowano zmniejszenie przeżywalności płodów w macicy, bez jednoznacznego ustalenia mechanizmu. Nie stwierdzono działania teratogennego u szczurów i królików, choć dawki przekraczające zakres terapeutyczny indukowały opóźnienie rozwoju i embriotoksyczność, głównie poprzez aktywację receptorów opioidowych μ.
aberracja chromosomowa in vitro, badanie in vivo, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja w osoczu, LOAEL, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, opóźnienie rozwojowe, ośrodkowy układ nerwowy, parametry neurobehawioralne, potencjał genotoksyczny, przeżywalność w macicy, receptor opioidowy μ, tapentadol, test Amesa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flucinar N (0,25 mg + 5 mg)/g
Produkt leczniczy Flucinar N w postaci maści zawiera fluocynolonu acetonid (0,25 mg/g) oraz neomycyny siarczan (5 mg/g). Fluocynolonu acetonid jest stosowany wyłącznie miejscowo, dlatego nie przeprowadzono badań toksyczności po podaniu ogólnoustrojowym, jednak jego profil toksyczności jest porównywalny z innymi fluorowanymi glikokortykosteroidami. Nie wykazano działania mutagennego w badaniach na podobnych glikokortykosteroidach, takich jak flutykazon propionian, hydrokortyzon i prednizolon, a miejscowe stosowanie glikokortykosteroidów nie zwiększa ryzyka raka skóry u ludzi. Brak jest danych dotyczących wpływu fluocynolonu acetonidu na płodność, choć inne glikokortykosteroidy mogą wpływać na ten parametr.
działanie klastogenowe, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fluocynolonu acetonid, fluorowany glikokortykosteroid, flutykazonu propionian, glikokortykosteroid, hydrokortyzon, neomycyny siarczan, potencjał rakotwórczy, prednizolon, rak skóry, stosowanie miejscowe, test Amesa, test konwersji genów, test mikrojąderkowy, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tenofovir Synoptis 245 mg
Przedkliniczne badania farmakologiczne tenofowiru dizoproksylu nie wykazały bezpośrednich zagrożeń dla człowieka, jednak badania na zwierzętach (szczury, psy, małpy) ujawniły istotne efekty toksyczne przy narażeniu równym lub wyższym niż kliniczne. Najważniejsze obserwacje to nefrotoksyczność, toksyczność kostna manifestująca się rozmiękaniem kości i obniżeniem gęstości mineralnej kości (BMD), oraz hipofosfatemia. Toksyczność kostna była zależna od wieku i dawki, występując u młodych dorosłych szczurów i psów przy narażeniu ≥5-krotnym klinicznemu, a u młodocianych małp przy narażeniu ≥40-krotnym. Mechanizm toksyczności kostnej wiąże się z zaburzeniami gospodarki fosforanowej, w tym zmniejszonym wchłanianiem fosforanów w jelicie cienkim. Ocena genotoksyczności dała wyniki mieszane: dodatnie w teście in vitro na chłoniaku mysim, niejednoznaczne w teście Ames’a, słabo dodatnie w teście UDS na hepatocytach szczurzych oraz ujemne w analizie mikrojąder in vivo w szpiku myszy. Badania rakotwórczości wykazały sporadyczne guzy dwunastnicy u myszy przy bardzo wysokich dawkach, co uznano za mało istotne klinicznie.
badania toksyczności, badanie mikrojądrowe, genotoksyczność, gęstość mineralna kości, gospodarka fosforanowa, guz dwunastnicy, hipofosfatemia, kancerogenność, nefrotoksyczność, osteomalacja, ryzyko środowiskowe, synteza DNA, tenofowir dizoproksyl, test Amesa, test na chłoniaku mysim, toksyczność kostna, toksyczność matczyna, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność wielokrotna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Taclar 250 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne klarytromycyny wykazały wysokie bezpieczeństwo stosowania leku w szerokim zakresie dawek i gatunków zwierząt. Dawka śmiertelna LD50 przekracza 5 g/kg masy ciała po jednorazowym podaniu doustnym u myszy i szczurów. W badaniach podostrych i przewlekłych tolerancja leku różniła się w zależności od gatunku: naczelne tolerowały do 100 mg/kg mc./dobę przez 14 dni, szczury do 75 mg/kg mc./dobę przez miesiąc, a psy wykazywały większą wrażliwość, tolerując do 50 mg/kg mc./dobę przez 14 dni. Toksyczność objawiała się głównie uszkodzeniem wątroby, potwierdzonym wzrostem enzymów wątrobowych (fosfataza alkaliczna, ALT, AST, γ-GT, dehydrogenaza mleczanowa), które ulegały normalizacji po odstawieniu leku. Dodatkowo obserwowano objawy takie jak wymioty, osłabienie, odwodnienie oraz zmiany w oku (zaczerwienienie spojówek, łzawienie, zmętnienie rogówki) przy bardzo wysokich dawkach (400 mg/kg mc./dobę). Badania na szczurach nie wykazały wpływu klarytromycyny w dawce 150-160 mg/kg mc./dobę na płodność, cykl rujowy, przebieg porodu ani przeżywalność potomstwa, a dawki do 500 mg/kg mc./dobę nie obniżały czynnościowo płodności samców.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badanie toksykologiczne, cykl rujowy, dehydrogenaza mleczanowa, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, klarytromycyna, LD50, mutagenność, obrzęk rogówki, płodność i rozrodczość, poronienie, potencjał mutagenny, rozszczep podniebienia, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra i przewlekła, wada układu krążenia, zaczerwienienie spojówki, zmiana chorobowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Retrovir 10 mg/ml
Zydowudyna (Retrovir) wykazuje zróżnicowany potencjał mutagenny i genotoksyczny w badaniach przedklinicznych. Test Amesa nie wykazał mutagenności, jednak badania na komórkach chłoniaka myszy oraz transformacji komórek in vitro wskazały na słabe właściwości mutagenne. Uszkodzenia chromosomów obserwowano w limfocytach ludzkich in vitro oraz w testach jąderkowych u myszy i szczurów po wielokrotnym podawaniu doustnym, choć badania cytogenetyczne na szczurach nie potwierdziły tych efektów in vivo. U pacjentów z AIDS leczonych zydowudyną stwierdzono zwiększoną częstość pęknięć chromosomów. Ponadto, zydowudyna przenika przez łożysko i włącza się do DNA leukocytów noworodków, co potwierdzono w badaniach na modelach małpich, gdzie skojarzenie z lamiwudyną zwiększało włączanie analogów nukleozydów do DNA oraz skracanie telomerów, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje niejasne.
badanie cytogenetyczne, badanie karcinogenności, chłoniak myszy, genotoksyczność, limfocyt krwi obwodowej, limfocyty ludzkie, nowotwór nabłonkowy pochwy, nowotwór płuc, pęknięcie chromosomu, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profilaktyka transmisji wertykalnej, przenikanie przezłożyskowe, skrócenie telomeru, test Amesa, test jąderkowy, transmisja wertykalna, transmisja wertykalna HIV, uszkodzenie chromosomu, zakażenie HIV-1 - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Liść Melisy 2,0 g/saszetkę
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania liścia melisy (Melissa officinalis L., folium) są ograniczone i opierają się głównie na badaniach in vitro oraz na modelach zwierzęcych. Wykazano, że wodne wyciągi z melisy mogą hamować aktywność hormonu tyreotropowego (TSH), jednak mechanizm tego działania oraz jego znaczenie kliniczne pozostają niejasne. Brakuje kompleksowych badań oceniających wpływ na procesy reprodukcyjne, w tym płodność, rozwój zarodka i płodu, a także przebieg ciąży i rozwój pourodzeniowy. Ponadto, nie przeprowadzono standardowych testów genotoksyczności (np. test Amesa, test aberracji chromosomowych, test mikrojądrowy) ani badań długoterminowej rakotwórczości, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa długotrwałego stosowania preparatów zawierających liść melisy.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Drotapil Forte 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa drotaweryny chlorowodorku, substancji czynnej leku Drotapil Forte, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Standardowe testy farmakologiczne, zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały istotnych zagrożeń, w tym nie stwierdzono opóźnienia repolaryzacji komór serca, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły istotnych efektów toksycznych, a testy genotoksyczności (Test Amesa, test na komórkach chłoniaka mysiego, test mikrojądrowy) dały wyniki negatywne, wykluczając potencjał mutagenny i genotoksyczny drotaweryny.
badanie in vitro, badanie in vivo, bezpieczeństwo kardiologiczne, bezpieczeństwo reprodukcyjne, chłoniak mysi, dawka terapeutyczna, drotaweryny chlorowodorek, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, karcynogenność, mutacja punktowa DNA, mutagenność, nowotwór, płodność, repolaryzacja komór serca, rozwój zarodkowo-płodowy, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Salviasept –
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Salviasept wykazały zróżnicowany profil genotoksyczności i mutagenności jego składników aktywnych. Eugenol, główny składnik olejku goździkowego, posiada niejednoznaczne wyniki badań genotoksyczności i rakotwórczości, przy braku danych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej i kancerogenności. Olejek miętowy, oceniany w teście Amesa i na komórkach chłoniaka myszy, nie wykazał mutagenności, mimo że mentol, jego kluczowy składnik, ma silniejszy potencjał genotoksyczny. Olejek tymiankowy nie wykazał działania mutagennego w testach Amesa i Bacillus subtilis rec, jednak brak jest danych o toksyczności reprodukcyjnej i kancerogenności. Wodny wyciąg z kopru włoskiego był negatywny w teście Amesa, choć anetol wykazuje słabe działanie mutagenne, a estragol obecny w niskim stężeniu nie stanowi istotnego ryzyka.
anetol, badanie genotoksyczności, badanie mutagenności, chemotyp szałwii, cineol, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie neurotoksyczne, estragol, eugenol, mentol, olejek goździkowy, olejek majerankowy, olejek miętowy, olejek szałwiowy, olejek tymiankowy, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil genotoksyczności, Salmonella typhimurium, test Amesa, test na komórkach chłoniaka myszy, toksyczność reprodukcyjna, tujon, uszkodzenie DNA, właściwość genotoksyczna, właściwość mutagenna, wyciąg z kopru włoskiego, wyciąg z rumianku, ziele krwawnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Krka 70 mg
Dazatynib przeszedł szeroką ocenę bezpieczeństwa przedklinicznego obejmującą badania in vitro i in vivo na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki, małpy). Główne działania toksyczne dotyczyły przewodu pokarmowego (jelitowa toksyczność u szczurów i małp), układu krwiotwórczego (minimalne do lekkiego zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych i zmiany w szpiku) oraz układu limfatycznego (redukcja liczby limfocytów i masy narządów limfoidalnych u szczurów). Zmiany te były odwracalne po przerwaniu leczenia. Długoterminowo u małp obserwowano śródmiąższową mineralizację nerek. Dazatynib wykazywał działanie przeciwpłytkowe (hamowanie agregacji płytek in vitro, wydłużenie czasu krwawienia in vivo u szczurów), jednak bez samoistnych krwotoków. W badaniach kardiologicznych wykazano potencjał wydłużania odstępu QT in vitro, lecz nie potwierdzono tego efektu in vivo u małp. Ocena genotoksyczności wskazała na brak mutagenności w teście Amesa i mikrojądrowym in vivo, natomiast wykazano efekt klastogenny in vitro na komórkach CHO. Badania reprodukcyjne ujawniły brak wpływu na płodność szczurów, ale dawki zbliżone do klinicznych indukowały obumieranie płodów i zmiany w kośćcu płodów u szczurów i królików, co wskazuje na selektywną toksyczność w okresie organogenezy.
agregacja płytek krwi, brodawczak macicy, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwpłytkowe, efekt klastogenny, gruczolak prostaty, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, narząd limfoidalny, odstęp QT, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał genotoksyczny, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, selektywna toksyczność, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność jelitowa, toksyczność w ciąży, węzeł chłonny, włókna Purkinjego, zmiany hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pelavo Med 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wyciągu z korzenia pelargonii (Pelargonii radicis extractum siccum), będącego składnikiem aktywnym produktu PELAVO Med 20 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, wykazały brak działania mutagennego w teście Amesa, co jest istotnym wskaźnikiem braku potencjału mutagennego. Test Amesa, jako standardowa metoda przesiewowa, potwierdził negatywny wynik dla wyciągu z Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt., co stanowi ważny element oceny bezpieczeństwa stosowania tego preparatu w praktyce klinicznej.
badanie karcynogenności, badanie mutagenności, dane przedkliniczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekstrakt z korzenia pelargonii, mutagen, nowotwór, Pelargonium reniforme, Pelargonium sidoides, potencjał mutagenny, produkt leczniczy, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, terapia długoterminowa, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z korzenia pelargonii - Leksykon substancji czynnych
Bluszcz – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane toksykologiczne dotyczące wyciągu z liści bluszczu (Hedera helix) wskazują na jego dobrą tolerancję i bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych. Badania na zwierzętach wykazały brak toksyczności przy podaniu doustnym do 3 g/kg masy ciała oraz podskórnym do 0,5 g/kg. W badaniach przewlekłych (3 miesiące) dawki od 30 do 750 mg/kg nie wywołały istotnych zmian w zachowaniu ani morfologii narządów, z wyjątkiem odwracalnego wzrostu hematokrytu i obniżenia wydzielania ICSH przy najwyższych dawkach. Test Amesa potwierdził brak mutagenności α-hederyny i β-hederyny, a także wykazał ich działanie antymutagenne w zakresie 200–800 µg/płytkę. Ponadto α-hederyna hamowała mutacje genowe indukowane doksorubicyną w ludzkich limfocytach.
alfa-hederyna, beta-hederyna, dawka terapeutyczna, doksorubicyna, działanie antymutagenne, hematokryt, limfocyt ludzki, Mucoplant, mutacja genowa, mutagenność, Prospan, rakotwórczość, saponina, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z liści bluszczu - Leksykon substancji czynnych
Nadroparyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania nad nadroparyną wapniową, substancją czynną leków Fraxiparine i Fraxiparine Multi, wykazały brak istotnych działań niepożądanych na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy, nerwowy oraz wydalniczy przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Ocena toksyczności przewlekłej w modelach zwierzęcych nie ujawniła istotnych efektów toksycznych, a testy genotoksyczności in vitro i in vivo (m.in. test Amesa, test aberracji chromosomowych) potwierdziły brak potencjału mutagennego. Długotrwałe badania kancerogenności nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów ani zmian przedrakowych, co wskazuje na brak działania rakotwórczego nadroparyny wapniowej.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, badanie przedkliniczne, działanie rakotwórcze, Fraxiparine, genotoksyczność, kancerogeneza, Nadroparinum calcicum, nadroparyna wapniowa, nowotwór, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, rozwój płodowy, rozwój potomstwa, rozwój zarodkowy, test Amesa, toksyczność przewlekła, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, układ wydalniczy, uszkodzenie DNA, wada rozwojowa, wpływ na rozród, zmiana przedrakowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadomon 200 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa tapentadolu, substancji czynnej leku Tadomon, wykazała brak działania genotoksycznego w testach Amesa, aberracji chromosomalnych in vitro i in vivo oraz nieplanowanej syntezy DNA in vivo, nawet przy dawkach sięgających maksymalnej tolerowanej. Długoterminowe badania na zwierzętach nie wykazały potencjału rakotwórczego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach, podawanie tapentadolu dożylnie i podskórnie nie wykazało wpływu na płodność samców i samic, ani działania teratogennego. Jednakże przy wysokich dawkach obserwowano zmniejszoną przeżywalność płodów w macicy oraz opóźnienie rozwoju i embriotoksyczność, co wiązało się z farmakodynamicznym działaniem na receptor opioidowy μ.
aberracja chromosomalna, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ośrodkowy układ nerwowy, parametr neurobehawioralny, potencjał kancerogenny, przenikanie do mleka, przeżywalność wewnątrzmaciczna, receptor opioidowy μ, rozwój postnatalny, śmiertelność osesków, substancja czynna, Tadomon, teratogenność, test Amesa, toksyczność u samic, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformin Bluefish 1000 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa metforminy chlorowodorku, przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi standardami farmaceutycznymi, nie wykazała istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, takich jak sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu nie ujawniły objawów toksyczności narządowej ani niekorzystnych zmian biochemicznych i hematologicznych. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz test mikrojądrowy, potwierdziły brak mutagennego i genotoksycznego potencjału metforminy. Długoterminowe badania karcynogenności na modelach zwierzęcych, z dawkami wielokrotnie przekraczającymi terapeutyczne, nie wykazały działania rakotwórczego.
aberracja chromosomowa, działanie klastogenne, działanie mutagenne, efekt teratogenny, genotoksyczność, karcynogenność, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, parametr rozrodczy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fromilid 500 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klarytromycyny (Fromilid) wykazały niską toksyczność ostrą, z dawką śmiertelną przekraczającą 5 g/kg masy ciała u gryzoni. W badaniach podostrych i przewlekłych tolerancja leku różniła się w zależności od gatunku: naczelne tolerowały do 100 mg/kg mc./dobę przez 14 dni, szczury do 75 mg/kg mc./dobę przez miesiąc, a psy wykazywały większą wrażliwość, tolerując dawki do 50 mg/kg mc./dobę przez 14 dni. Głównym narządem docelowym toksyczności była wątroba, z podwyższonymi enzymami wątrobowymi (fosfataza alkaliczna, aminotransferazy, γ-glutamylotransferaza, dehydrogenaza mleczanowa), które po odstawieniu leku wracały do normy. Działania niepożądane przy dawkach toksycznych obejmowały wymioty, osłabienie, odwodnienie oraz zmiany w narządach takich jak żołądek, grasica, nerki, a u psów i małp także zmętnienie rogówki i zaczerwienienie spojówek.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, choroby nerek, cykl rujowy, dehydrogenaza mleczanowa, działanie mutagenne, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, klarytromycyna, obrzęk rogówki, płodność i rozrodczość, płytka Petriego, poronienie, przekrwienie spojówek, rozszczep podniebienia, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ limfatyczny, uszkodzenie narządów, γ-glutamylotransferaza - Leksykon substancji czynnych
Kapecytabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne kapecytabiny wykazały charakterystyczną dla fluoropirymidyn toksyczność obejmującą układ pokarmowy, limfatyczny i krwiotwórczy, obserwowaną u małp Cynomolgus i myszy po wielokrotnym podaniu doustnym. Objawy te, w tym zmiany zwyrodnieniowe i zanikowe skóry, były odwracalne po zaprzestaniu terapii. W zakresie bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego, dożylne podanie dawki 100 mg/kg u małp wywołało wydłużenie odstępów PR i QT, natomiast podanie doustne w dawce 1379 mg/m²/dobę nie skutkowało takimi zaburzeniami. Dwuletnie badania na myszach nie wykazały działania rakotwórczego kapecytabiny, co jest istotne dla oceny długoterminowego bezpieczeństwa leku.
5-fluorouracyl, analog nukleozydowy, atrofia narządów, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fluoropirymidyna, kapecytabina, komórki ssaków, limfocyt ludzki, obumarcie płodu, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, resorpcja płodu, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dermatologiczna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność sercowo-naczyniowa, układ krwiotwórczy, wpływ na płodność, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cyclodynon 20 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania wyciągu z owoców niepokalanka zwyczajnego (Vitex agnus-castus) zawartego w leku Cyclodynon (20 mg wyciągu) wskazują na ograniczone ryzyko toksyczności. W długoterminowym badaniu toksyczności u szczurów, przy maksymalnej dawce 843,7 mg/kg mc., co odpowiada około 13-krotnej dawce terapeutycznej u ludzi, zaobserwowano przerost wątrobowokomórkowy bez towarzyszących zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych. Kompleksowa ocena genotoksyczności, obejmująca test AMES, badanie na komórkach chłoniaka mysiego in vitro, test mikrojądrowy in vivo oraz badanie nieplanowanej syntezy DNA in vivo, nie wykazała potencjału mutagennego ani genotoksycznego substancji czynnej, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa genetycznego leku.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności długoterminowej, chłoniak mysi in vitro, dawka terapeutyczna, ekstrakt gęsty, nieplanowana synteza DNA, niepokalanek zwyczajny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, przerost wątrobowokomórkowy, substancja czynna, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka wątrobowa, toksyczność reprodukcyjna, zmiany zwyrodnieniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apo-Feno 200M 200 mg
Dane przedkliniczne dotyczące mikronizowanego fenofibratu wskazują na relatywnie niską toksyczność ostrą, potwierdzoną brakiem zgonów u zwierząt przy dawkach od 3200 do 24000 mg/kg masy ciała podawanych przez 7 dni. W badaniach podostrych na szczurach (dawki 0-1000 mg/kg/dobę) zaobserwowano wzrost aktywności AspAT, powiększenie wątroby oraz rozrost peroksysomów, szczególnie przy dawkach >30 mg/kg/dobę. U psów, przy dawkach 25-100 mg/kg/dobę, odnotowano istotne zmniejszenie masy ciała, kamicę żółciową oraz śródmiąższowe zapalenie nerek. Badania rakotwórczości na szczurach (dawki 10-200 mg/kg/dobę) wykazały istotny wzrost częstości nowotworów wątroby, gruczolaka trzustki oraz nowotworów komórek śródmiąższowych jąder przy dawkach 1-6-krotnie przekraczających maksymalną dawkę zalecaną u ludzi (w przeliczeniu na mg/m²). Fenofibrat nie wykazywał mutagenności w standardowych testach genotoksyczności (Ames, mutacje genowe, aberracje chromosomowe, synteza zmutowanego DNA).
aberracje chromosomowe, aminotransferaza asparaginianowa, deformacja klatki piersiowej, fenofibrat mikronizowany, gruczolak trzustki, kamica żółciowa, nowotwór komórek śródmiąższowych jąder, opóźnienie porodu, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozszczep kręgosłupa, śródmiąższowe zapalenie nerek, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z pelargonii – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa nalewki z korzenia Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt., stosowanej w preparacie Pelafen MED, koncentruje się głównie na badaniu potencjału mutagennego. Test Amesa przeprowadzony na suchym wyciągu z korzenia pelargonii wykazał wynik negatywny, co wskazuje na brak właściwości mutagennych tej substancji. Nalewka jest ekstraktem o stosunku ekstrakcji DER 1:8-10, pozyskiwanym z użyciem 15% (V/V) etanolu, a produkt końcowy zawiera około 11,2% (V/V) etanolu. Wyniki te stanowią pozytywny element wstępnej oceny bezpieczeństwa farmakologicznego preparatu.
bezpieczeństwo farmakologiczne, bezpieczeństwo przedkliniczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, karcynogenność, korzeń pelargonii, mutagen chemiczny, nalewka z pelargonii, Pelargonium reniforme, Pelargonium sidoides, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rozwój embrionalny, suchy wyciąg, teratogenność, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valdispert Stres 200 mg + 68 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa składników produktu leczniczego Valdispert Stres, zawierającego 200 mg wodno-alkoholowego wyciągu suchego z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis) oraz 68 mg suchego wyciągu z szyszek chmielu (Humulus lupulus), wykazały niską toksyczność ostrej i przewlekłej ekspozycji na te substancje u modeli zwierzęcych. Testy toksyczności ostrej oraz powtarzanego podawania przez 4-8 tygodni nie ujawniły istotnych działań niepożądanych. Ocena genotoksyczności in vitro (test Amesa) dla wyciągów z kozłka lekarskiego i chmielu była negatywna, jednak pojedyncze badania na gryzoniach sugerują możliwy wpływ klastogenny wyciągu z kozłka, którego znaczenie kliniczne pozostaje nieustalone. W badaniach na szczurach odnotowano wzrost uszkodzeń oksydacyjnych w wątrobie przy jednoczesnym podawaniu wyciągu z kozłka i haloperidolu, co wymaga dalszej oceny klinicznej.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bilomag 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wyciągu z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) zawartego w produkcie leczniczym Bilomag, standaryzowanym na 80 mg ekstraktu o DER 40-50:1, wykazały brak istotnych zagrożeń toksycznych, mutagennych oraz teratogennych. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach podawanie dawki 7-14 mg/kg/dobę skutkowało statystycznie istotnym obniżeniem masy płodów oraz wewnątrzmacicznym opóźnieniem wzrostu, co wskazuje na potencjalny wpływ na rozwój płodowy. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, nie potwierdziły działania mutagennego wyciągu. Skład ekstraktu obejmuje 17,6-21,6 mg flawonoidów (w przeliczeniu na glikozydy flawonowe), 2,2-2,7 mg ginkgolidów A, B i C oraz 2,1-2,6 mg bilobalidu na kapsułkę, co podkreśla znaczenie standaryzacji dla bezpieczeństwa i skuteczności terapii.
bilobalid, czas krwawienia, działanie mutagenne, działanie przeciwpłytkowe, działanie teratogenne, genotoksyczność, ginkgo biloba, ginkgolidy, glikozydy flawonowe, krzepnięcie krwi, miłorząb japoński, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, układ krzepnięcia, wyciąg z liści - Leksykon substancji czynnych
Nienasycone kwasy tłuszczowe – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania nienasyconych kwasów tłuszczowych C18:2, w tym kwasu linolowego i kwasu 9,11-oktadekadienowego, wykazały ich nietoksyczność oraz brak działania drażniącego na skórę. Preparaty dermatologiczne, takie jak maść Linola zawierająca 0,815 g tych kwasów na 100 g produktu, mogą być stosowane na rozległe powierzchnie skóry i przez długi czas bez ryzyka zatrucia systemowego. Test Amesa przeprowadzony na Salmonella typhimurium nie wykazał potencjału mutagennego, co potwierdza bezpieczeństwo tych substancji w kontekście uszkodzeń DNA i potencjalnego ryzyka kancerogennego.
11-oktadekadienowy, badanie mutagenności, działanie drażniące na skórę, działanie rakotwórcze, kwas 9, kwas linolowy, maść Linola, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, preparat dermatologiczny, profil bezpieczeństwa, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, właściwość kancerogenna, wpływ na płodność, zatrucie systemowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Buscopan forte 20 mg
Hioscyny butylobromek, substancja czynna Buscopan Forte, wykazuje stosunkowo niską toksyczność ostrą, z LD50 po podaniu doustnym wynoszącym 1000-3000 mg/kg u myszy, 1040-3300 mg/kg u szczurów oraz 600 mg/kg u psów, natomiast po podaniu dożylnym LD50 jest znacznie niższe: 10-23 mg/kg u myszy i 18 mg/kg u szczurów. Objawy toksyczności obejmują ataksję, obniżone napięcie mięśni, drżenia, drgawki, a u psów także mydriasis, suchość błon śluzowych i tachykardię. W badaniach przewlekłych NOAEL ustalono na poziomie 500 mg/kg (4 tygodnie, szczury, doustnie) oraz 30 mg/kg (39 tygodni, psy, doustnie). Dawki powyżej tych wartości powodowały hamowanie czynności przewodu pokarmowego, zaparcia oraz zgony. W badaniach dożylnych i domięśniowych obserwowano objawy toksyczne zależne od dawki, w tym drgawki i śmiertelność przy dawkach ≥9 mg/kg dożylnie oraz uszkodzenia mięśni przy dawkach domięśniowych ≥10 mg/kg.
aberracja chromosomalna, ataksja, badanie hematologiczne, badanie histopatologiczne, badanie kliniczno-chemiczne, drgawka, działanie teratogenne, hioscyna butylobromek, hipotonia mięśniowa, martwica, mydriasis, nabłonek łożyska, NOAEL, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ślinotok, suchość błon śluzowych, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy szpiku kostnego, toksyczność ostra, zaparcie, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entecavir Zentiva 0,5 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa entekawiru obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym badania neurotoksyczności, wpływu na rozrodczość, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. W badaniach na psach zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, natomiast u małp, nawet przy narażeniu >100-krotnym, nie stwierdzono takich zmian. Entakawir nie obniżał płodności u szczurów, jednak przy narażeniu ≥26-krotnym odnotowano degenerację nasieniowodów u gryzoni i psów, co nie wystąpiło u małp. W badaniach embriotoksyczności u szczurów i królików dawki przekraczające 21-krotne narażenie u ludzi nie wykazały toksyczności na przebieg ciąży, choć przy wyższych dawkach obserwowano toksyczność u ciężarnych, resorpcje płodów, zmniejszenie masy ciała płodów oraz wady rozwojowe, w tym anomalie kostne i anatomiczne. U młodych szczurów podawanie entekawiru wiązało się z umiarkowanym osłabieniem reakcji na bodziec akustyczny przy AUC ≥92-krotnym w stosunku do ekspozycji u ludzi, co prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodu, embriotoksyczność, entekawirem, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, mutacja genetyczna, nowotwór płuc, osłabienie reakcji akustycznej, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, toksyczność okołoporodowa, toksyczność zarodkowa, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna, zmiany jąder - Leksykon substancji czynnych
Babka lancetowata – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Babka lancetowata (Plantago lanceolata L.) jest szeroko stosowana w produktach leczniczych, jednak dostępne dane przedkliniczne dotyczące jej bezpieczeństwa są ograniczone. Test AMES przeprowadzony dla wyciągu z liścia babki lancetowatej (30 mg/ml, produkt Fiordatussi) nie wykazał działania mutagennego, co potwierdza brak potencjału genotoksycznego. W przypadku złożonych preparatów, takich jak Padma 28 Formuła, badania toksyczności ostrej i przewlekłej nie ujawniły szczególnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego. Produkty zawierające aloidy babki lancetowatej podlegają standardowym badaniom toksyczności zgodnie z Farmakopeą Europejską, a roztwory do stosowania podjęzykowego z alergenami pyłku chwastów, w tym babki lancetowatej, są testowane zgodnie z obowiązującymi wymogami.
alergeny pyłku chwastów, babka lancetowata, badanie genotoksyczności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, liść babki lancetowatej, potencjał genotoksyczny, roztwór podjęzykowy, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność po podaniu pojedynczej dawki, toksyczny wpływ na rozród, wyciąg z babki lancetowatej, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xirect Forte 50 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne leku Xirect Forte, zawierającego 50 mg syldenafilu (cytrynianu), wykazały korzystny profil bezpieczeństwa substancji czynnej. Ocena farmakologiczna nie ujawniła istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Długotrwałe podawanie dawek wielokrotnie przekraczających dawki kliniczne nie wywołało toksyczności przewlekłej ani patologicznych zmian narządowych, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa. Ponadto, testy genotoksyczności (m.in. test Amesa, aberracji chromosomowych, mikrojądrowy) nie wykazały mutagennego ani klastogennego działania syldenafilu.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, cytrynian syldenafilu, działanie karcynogenne, embriotoksyczność, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, potencjał mutagenny, rakotwórczość, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, syldenafil, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, Xirect Forte - Leksykon substancji czynnych
Deksamfetamina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące lisdeksamfetaminy dimezylanu, proleku deksamfetaminy, wskazują na stosunkowo korzystny profil bezpieczeństwa. Badania na zwierzętach wykazały, że substancja ta wywołuje subiektywne efekty pobudzające ośrodkowy układ nerwowy z opóźnionym początkiem i przemijającym charakterem, a jej potencjał uzależniający jest niższy niż metylofenidatu czy kokainy. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podawaniu obserwowano typowe dla psychostymulantów objawy, takie jak zwiększona aktywność, zmniejszenie masy ciała, apetytu oraz spowolnienie wzrostu. Testy genotoksyczności (Amesa, komórek chłoniaka myszy, mikrojądrowy) nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego. Brak jest danych dotyczących rakotwórczości lisdeksamfetaminy, jednak badania na mieszaninie enancjomerów amfetaminy (D i L, 1:1) w dawkach do 30 mg/kg mc./dobę u myszy i 5 mg/kg mc./dobę u szczurów nie potwierdziły działania kancerogennego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach stosowano dawki do 40 mg/kg mc./dobę i 120 mg/kg mc./dobę odpowiednio, bez negatywnego wpływu na rozwój zarodków i płodów.
badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, deksamfetamina, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, funkcje seksualne, genotoksyczność, lisdeksamfetaminy dimezylan, mieszanina enancjomerów, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, podatność na nadużywanie, potencjał genotoksyczny, potencjał uzależniający, rakotwórczość, środek psychostymulujący, substancja psychostymulująca, szpik kostny, test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podawaniu, toksyczność przewlekła, trudności w połykaniu, włókna nerwowe, wpływ na rozród, zaburzenia pamięci, zaburzenia rozrodu, zaburzenia uczenia, zmiany neurochemiczne