fosfolipidoza
Fosfolipidoza to zaburzenie charakteryzujące się nadmierną akumulacją fosfolipidów w tkankach, głównie w komórkach układu fagocytarnego, takich jak makrofagi i histiocyty. Stan ten powstaje w wyniku zaburzenia metabolizmu fosfolipidów, co prowadzi do ich gromadzenia w lizosomach.
Przyczyną fosfolipidozy mogą być czynniki genetyczne, jak w przypadku choroby Niemanna-Picka, lub farmakologiczne – wiele leków, w tym antydepresanty (np. amitryptylina), leki przeciwarytmiczne (np. amiodaron), czy niektóre antybiotyki (np. gentamycyna), może indukować fosfolipidozę poprzez hamowanie aktywności fosfolipazy lub zwiększenie syntezy fosfolipidów.
W diagnostyce fosfolipidozy wykorzystuje się badania histopatologiczne, gdzie charakterystycznym obrazem są tzw. komórki piankowate wypełnione złogami fosfolipidów. Mikroskopia elektronowa uwidacznia typowe ciałka mielinopodobne w cytoplazmie komórek. Ponadto stosuje się badania biochemiczne, oceniające aktywność enzymów uczestniczących w metabolizmie fosfolipidów.
Manifestacja kliniczna fosfolipidozy zależy od jej etiologii i stopnia zaawansowania. Może objawiać się powiększeniem wątroby i śledziony, zaburzeniami neurologicznymi, zmianami w tkance płucnej lub zajęciem innych narządów. W przypadku fosfolipidozy polekowej, objawy często ustępują po odstawieniu leku wywołującego zaburzenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Amiodaron – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Amiodaron wykazuje toksyczność narządową potwierdzoną w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, ze szczególnym uwzględnieniem uszkodzeń płuc (zwłóknienie i fosfolipidoza) oraz wątroby. Mechanizm toksycznego działania na płuca wiąże się z powstawaniem wolnych rodników i zaburzeniami energetycznymi w komórkach. Amiodaron wpływa również na metabolizm lipidów poprzez modulację stężeń hormonów tarczycy. Badania genotoksyczności (test Amesa in vitro oraz test mikrojądrowy in vivo) wykazały brak działania mutagennego. Jednak amiodaron chlorowodorek charakteryzuje się silną fototoksycznością, generując cytotoksyczne wolne rodniki pod wpływem promieniowania UV, co może prowadzić do fotomutagenności i potencjalnych efektów fotokarcynogennych, choć te ostatnie nie zostały jeszcze dokładnie zbadane eksperymentalnie.
amiodaron, amiodaron chlorowodorek, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, fosfolipidoza, fotokarcynogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, gruczolak, guz pęcherzykowy tarczycy, hormony tarczycy, karcynogenność, mechanizm epigenetyczny, promieniowanie ultrafioletowe, rozrost pęcherzykowy tarczycy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowa, toksyczność wielokrotnej dawki, uszkodzenie DNA, wolne rodniki, zwłóknienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mozarin Swift 10 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa escytalopramu, substancji czynnej leku Mozarin Swift, opiera się na niepełnym zestawie badań nieklinicznych, jednak uzasadniona jest podobnym profilem toksykologicznym i farmakokinetycznym do citalopramu, co potwierdzono w badaniach na szczurach. Zarówno escytalopram, jak i citalopram wykazują kardiotoksyczność, objawiającą się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek toksycznych. Kardiotoksyczność koreluje silniej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe; dla citalopramu S-enancjomeru AUC było 6-7-krotnie wyższe niż w warunkach klinicznych. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórnym niedokrwieniem wieńcowym, jednak nie jest w pełni wyjaśniony. Dane kliniczne nie potwierdzają korelacji tych efektów u ludzi.
aminy biogenne, badania niekliniczne, citalopram, działanie embriotoksyczne, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, implantacja, laktacja, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnione kostnienie, płodność, pole pod krzywą stężenia, profil toksykologiczno-kinetyczny, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mozarin Swift 15 mg
Ocena bezpieczeństwa przedklinicznego escytalopramu, substancji czynnej leku Mozarin Swift, opiera się na analizie badań farmakologicznych, toksykologicznych i farmakokinetycznych, z uwzględnieniem danych dotyczących citalopramu jako S-enancjomeru. Badania toksykologiczne na szczurach wykazały kardiotoksyczność obu substancji, objawiającą się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólnoustrojowe działanie toksyczne. Kardiotoksyczność wiąże się głównie z maksymalnymi stężeniami w osoczu, a nie z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były ośmiokrotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4 razy większe. W przypadku citalopramu AUC S-enancjomeru było 6-7 razy wyższe niż ekspozycja kliniczna. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie związany jest z nasilonym wpływem na aminy biogenne, prowadzącym do niedokrwienia mięśnia sercowego, choć dokładny mechanizm u szczurów pozostaje nie w pełni wyjaśniony. Dane kliniczne nie potwierdzają korelacji tych efektów z działaniem u ludzi.
amfifilne kationy, aminy biogenne, AUC, badania toksykologiczno-kinetyczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie toksyczne ogólnoustrojowe, efekt hemodynamiczny, escytalopram, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, niedokrwienie mięśnia sercowego, opóźnienie kostnienia, profil bezpieczeństwa, przepływ wieńcowy, stężenie w osoczu, wady rozwojowe, wskaźniki płodności, zastoinowa niewydolność serca, zmniejszona przeżywalność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram LEK-AM 10 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa escytalopramu opiera się na danych toksykologicznych escytalopramu i cytalopramu, wykazujących podobne profile toksykologiczno-kinetyczne. Badania na szczurach wykazały potencjalną kardiotoksyczność obu leków, manifestującą się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność korelowała z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, a nie z wartością AUC. Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były ośmiokrotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4 razy większe niż podczas standardowej terapii. Mechanizm toksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i niedokrwieniem mięśnia sercowego, jednak nie jest w pełni poznany. Dane kliniczne nie potwierdzają istotnego ryzyka kardiotoksyczności u ludzi przy dawkach terapeutycznych.
aminy biogenne, choroba układu sercowo-naczyniowego, ekspozycja terapeutyczna, embriotoksyczność, escytalopram i cytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, implantacja zarodka, kardiotoksyczność, laktacja, lek amfifilny, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, płodność, wada rozwojowa, zastoinowa niewydolność serca, zmiany hemodynamiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elicea Q-Tab 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, opierające się na danych dotyczących cytalopramu, wykazały potencjalne kardiotoksyczne działanie obu substancji u szczurów, manifestujące się zastoinową niewydolnością serca po kilku tygodniach stosowania dawek toksycznych. Toksyczność sercowa korelowała z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, które były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, podczas gdy AUC escytalopramu wynosiło 3-4 razy, a cytalopramu 6-7 razy więcej niż w warunkach klinicznych. Mechanizm kardiotoksyczności wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórnymi zaburzeniami hemodynamicznymi, jednak nie został w pełni wyjaśniony. Długotrwałe podawanie escytalopramu i cytalopramu powodowało odwracalną fosfolipidozę w tkankach takich jak płuca, najądrza i wątroba, przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, choć znaczenie kliniczne tego zjawiska pozostaje nieustalone.
amfifilny kation, amina biogenna, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie embriotoksyczne, działanie niepożądane, ekspozycja, escytalopram, fosfolipidoza, implantacja zarodka, kardiotoksyczność, kumulacja fosfolipidów, maksymalne stężenie, niedokrwienie mięśnia sercowego, opóźnienie kostnienia, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, toksyczność sercowa, wskaźnik płodności, zaburzenie hemodynamiczne, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escipram 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, choć niekompletne, wykazały podobny profil bezpieczeństwa do cytalopramu, co umożliwia ekstrapolację danych. Zarówno escytalopram, jak i cytalopram wykazują kardiotoksyczność u szczurów, objawiającą się zastoinową niewydolnością serca po kilku tygodniach podawania dawek wywołujących ogólną toksyczność. Kardiotoksyczność koreluje bardziej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4 razy większe dla escytalopramu i 6-7 razy dla cytalopramu. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórnymi efektami hemodynamicznymi, jednak nie jest w pełni poznany. W praktyce klinicznej nie zaobserwowano korelacji tych efektów z działaniem leków u pacjentów. Długotrwałe podawanie powodowało przemijającą fosfolipidozę w tkankach, w tym wątrobie i najądrzach, przy ekspozycji zbliżonej do ludzkiej, jednak jej znaczenie kliniczne pozostaje nieustalone.
amfifilne kationy, aminy biogenne, AUC, badania toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działania niepożądane, działanie teratogenne, efekty hemodynamiczne, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, implantacja, laktacja, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, okres okołoporodowy, opóźnienie kostnienia, stężenie leku w osoczu, wskaźnik ciąży, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Symphar 20 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, opierając się na danych dotyczących cytalopramu, wykazały potencjalne kardiotoksyczne działanie u szczurów, manifestujące się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje bardziej z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne u ludzi, a AUC 3-4-krotnie wyższe. Mechanizm toksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórnymi efektami hemodynamicznymi, jednak kliniczne dane nie potwierdzają istotnej kardiotoksyczności u pacjentów. Długotrwałe podawanie leku powodowało odwracalną fosfolipidozę w tkankach (płuca, najądrza, wątroba) przy ekspozycji porównywalnej do ludzkiej, choć znaczenie kliniczne tego zjawiska pozostaje niejasne.
amfifilowe kationy, aminy biogenne, AUC, badania przedkliniczne, badania toksykologiczno-kinetyczne, embriotoksyczność, escytalopram i cytalopram, fosfolipidoza, implantacja zarodków, kardiotoksyczność, niedokrwienie mięśnia sercowego, opóźnione kostnienie, parametry spermy, przepływ wieńcowy, stężenie leku w osoczu, toksyczność rozwojowa, wady rozwojowe, wskaźnik ciąży, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symescital 5 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa escytalopramu, będącego składnikiem leku Symescital, opiera się częściowo na danych dotyczących cytalopramu ze względu na podobny profil toksykologiczno-kinetyczny obu substancji. Badania na szczurach wykazały toksyczne działanie obu leków na mięsień sercowy, objawiające się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Toksyczność ta korelowała bardziej z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były ośmiokrotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4 razy większe. Efekty kardiotoksyczne prawdopodobnie wynikają z wpływu na aminy biogenne i wtórnych zaburzeń hemodynamicznych, jednak mechanizm ten nie jest w pełni poznany. W praktyce klinicznej nie zaobserwowano korelacji tych efektów z działaniem leku u ludzi.
amina biogenna, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, badanie toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie embriotoksyczne, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, mechanizm toksyczności, niedokrwienie, profil bezpieczeństwa leku, przepływ wieńcowy, S-enancjomer, stężenie leku w osoczu, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, wskaźnik płodności, zaburzenie hemodynamiczne, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nexpram 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, opierające się na porównaniu z cytalopramem, wykazały potencjalne ryzyko kardiotoksyczności, fosfolipidozy oraz toksyczności rozwojowej, jednak efekty te pojawiały się głównie przy ekspozycjach znacznie przekraczających kliniczne poziomy. Maksymalne stężenia escytalopramu w osoczu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a wartość AUC przekraczała ekspozycję kliniczną 3-4 razy. Kardiotoksyczność, obserwowana u szczurów, wiązała się z dawkami wywołującymi ogólne działanie toksyczne i prawdopodobnie była związana z wpływem na aminy biogenne, prowadząc do niedokrwienia mięśnia sercowego. Fosfolipidoza, odwracalna po zaprzestaniu podawania leku, dotyczyła płuc, najądrzy i wątroby przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej. Działanie embriotoksyczne escytalopramu objawiało się zmniejszeniem masy ciała płodów i opóźnieniem kostnienia przy ekspozycji przekraczającej kliniczną, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych.
amfifilne kationy, aminy biogenne, AUC, badania toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie toksyczne, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, kumulacja fosfolipidów, niedokrwienie mięśnia sercowego, opóźnienie procesu kostnienia, przeciwwskazania, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, S-enancjomer, stężenie w osoczu, toksyczność rozwojowa, wskaźniki płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rexetin 20 mg
Paroksetyna, będąca składnikiem aktywnym leku Rexetin (tabletki powlekane 20 mg), została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej bezpieczeństwo metaboliczne i toksykologiczne. Badania na małpach Rhezus oraz szczurach albinosach wykazały podobieństwo metabolizmu paroksetyny do ludzkiego, co umożliwia wiarygodną ekstrapolację wyników. U szczurów zaobserwowano fosfolipidozę, typową dla amin lipofilnych, jednak efekt ten nie wystąpił u naczelnych nawet przy dawkach sześciokrotnie przekraczających kliniczne 20 mg. Długoterminowe badania rakotwórczości (2 lata) na modelach mysich i szczurzych nie wykazały działania kancerogennego, a testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak uszkodzeń materiału genetycznego.
amina lipofilna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, fosfolipidoza, kostnienie, osyfikacja, paroksetyna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, Rexetin, toksyczność paroksetyny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uszkodzenie materiału genetycznego, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Grindeks 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, uzupełnione danymi z badań racemicznego cytalopramu, wykazały podobny profil toksyczności obu substancji, co umożliwia ekstrapolację wyników. Zarówno escytalopram, jak i cytalopram indukowały kardiotoksyczność u szczurów, objawiającą się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność korelowała silniej z maksymalnymi stężeniami w osoczu (Cmax) niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych przekraczały 8-krotnie stężenia kliniczne, a AUC było 3-4 razy wyższe niż w terapii u ludzi. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z nasilonym wpływem na aminy biogenne i wtórnymi zmianami hemodynamicznymi, jednak nie jest w pełni poznany. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano podobnych efektów u ludzi. Długotrwałe podawanie leku powodowało odwracalną fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie, przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, jednak znaczenie kliniczne tego zjawiska pozostaje nieustalone.
amfifilny kation, aminy biogenne, badania toksykologiczno-kinetyczne, Cmax, cytalopram racemiczny, działanie embriotoksyczne, ekspozycja farmakologiczna, escytalopram, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, pole pod krzywą, stężenie w osoczu, toksyczność rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca, zmniejszenie masy płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pramatis 10 mg
Badania toksykologiczne escytalopramu, przeprowadzone głównie na szczurach, wykazały potencjalną kardiotoksyczność, objawiającą się niewydolnością serca po kilku tygodniach stosowania dawek powodujących ogólnoustrojowe działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje bardziej z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż te obserwowane klinicznie, natomiast AUC było 3-4 razy wyższe niż w praktyce klinicznej. Długotrwałe stosowanie powodowało również fosfolipidozę w tkankach (płuca, najądrza, wątroba) przy ekspozycjach zbliżonych do klinicznych, zjawisko odwracalne po zaprzestaniu terapii. Embriotoksyczność objawiała się zmniejszeniem masy ciała płodów i opóźnieniem kostnienia przy ekspozycjach przekraczających kliniczne, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych. W okresie laktacji obserwowano zmniejszoną przeżywalność przy wyższych niż kliniczne ekspozycjach (AUC).
amfifilny kation, amina biogenna, badanie toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, ekspozycja układowa, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, laktacja, niedokrwienie, niewydolność serca, opóźnienie kostnienia, pole pod krzywą, przepływ wieńcowy, S-enancjomer, stężenie leku w osoczu, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amiodaron hameln 50 mg/ml
Badania przedkliniczne amiodaronu wykazały istotne toksyczne działanie na płuca, wątrobę oraz tarczycę u zwierząt laboratoryjnych. W toksyczności przewlekłej obserwowano zwłóknienie i fosfolipidozę płuc u chomików, szczurów i psów, co wiąże się z mechanizmami stresu oksydacyjnego i zaburzeń energetycznych w komórkach. Hepatotoksyczność potwierdzono u szczurów. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa in vitro oraz badanie mikrojąder in vivo na komórkach szpiku myszy, wykazały brak działania mutagennego amiodaronu. Dwuletnie badania rakotwórczości u szczurów ujawniły wzrost liczby guzów pęcherzykowych tarczycy (gruczolaki i/lub raki), prawdopodobnie o mechanizmie epigenetycznym, natomiast u myszy stwierdzono jedynie rozrost pęcherzykowy tarczycy zależny od dawki.
alkohol benzylowy, amiodaron, badanie rakotwórczości, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, fosfolipidoza, guz pęcherzykowy tarczycy, hepatotoksyczność, hormon tarczycy, mechanizm epigenetyczny, potencjał genotoksyczny, rozrost pęcherzykowy tarczycy, stres oksydacyjny, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, wolny rodnik, zwłóknienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nexpram 20 mg
Badania toksykologiczno-kinetyczne escytalopramu na szczurach wykazały potencjalną kardiotoksyczność, w tym zastoinową niewydolność serca, obserwowaną po kilkutygodniowej ekspozycji na dawki wywołujące ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje silniej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a wartości AUC dla escytalopramu wynosiły 3-4 razy ekspozycję kliniczną. Mechanizm toksyczności może wiązać się z wpływem na aminy biogenne i wtórnymi efektami hemodynamicznymi, jednak mechanizm działania na mięsień sercowy pozostaje niejasny. Długotrwałe podawanie powodowało fosfolipidozę w tkankach (płuca, najądrza, wątroba), zjawisko odwracalne po odstawieniu leku, o nieustalonym znaczeniu klinicznym u ludzi.
amfifilne kationy, aminy biogenne, badania toksykologiczno-kinetyczne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, cytalopram, działanie embriotoksyczne, escytalopram, fosfolipidoza, implantacja zarodka, kardiotoksyczność, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, różnice międzygatunkowe, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azithromycin ZIM 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa azytromycyny wykazały występowanie fosfolipidozy, czyli wewnątrzkomórkowej akumulacji fosfolipidów, w wielu tkankach (wątroba, nerki, śledziona, trzustka, układ nerwowy, narząd wzroku, woreczek żółciowy) u myszy, szczurów i psów po podaniu wielokrotnych dawek. Efekt ten był odwracalny po zaprzestaniu terapii i obserwowano go zarówno u osobników dorosłych, jak i noworodków. Nie przeprowadzono długoterminowych badań karcynogenności ze względu na krótkotrwały charakter terapii, a dostępne dane nie wskazują na potencjał rakotwórczy. Kompleksowe testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego azytromycyny, co potwierdza jej korzystny profil bezpieczeństwa genotoksycznego.
aberracja chromosomowa, akumulacja fosfolipidów, azytromycyna, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, mutacja genowa, narząd wzroku, nerka, okres okołoporodowy, opóźnienie kostnienia, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, śledziona, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, trzustka, układ nerwowy, wątroba, zwój korzenia grzbietowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pramatis 20 mg
Ocena bezpieczeństwa escytalopramu, opartego na danych zarówno z badań escytalopramu, jak i cytalopramu, wykazała podobny profil toksykologiczny obu substancji. Badania na szczurach ujawniły potencjał kardiotoksyczny, manifestujący się niewydolnością serca po kilku tygodniach podawania dawek wywołujących ogólnoustrojowe działanie toksyczne. Kardiotoksyczność była silniej skorelowana z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenie escytalopramu bez działań niepożądanych było 8-krotnie wyższe niż stężenia terapeutyczne, a AUC 3-4 razy wyższe niż w praktyce klinicznej. W przypadku cytalopramu AUC S-enancjomeru było 6-7 razy wyższe niż ekspozycja kliniczna. Mechanizm kardiotoksyczności wiąże się prawdopodobnie z oddziaływaniem na aminy biogenne i wtórnymi zmianami hemodynamicznymi, jednak nie potwierdzono jej klinicznego odpowiednika u ludzi.
amfifilne kationy, amina biogenna, AUC, badanie toksykologiczne, badanie toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie niepożądane, ekspozycja układowa, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, implantacja, kardiotoksyczność, mięsień sercowy, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, niewydolność serca, opóźnienie kostnienia, parametr rozrodczy, przepływ wieńcowy, rozwój pourodzeniowy, stężenie w osoczu, substancja czynna, toksyczność, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zmiana hemodynamiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Betesda 10 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Betesda (10 mg), wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczne działanie kardiologiczne u szczurów, objawiające się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Toksyczność ta koreluje bardziej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z nadmiernym wpływem na aminy biogenne i wtórnym efektem hemodynamicznym, jednak nie jest w pełni poznany. Dane kliniczne nie potwierdzają występowania tych efektów u pacjentów. Ponadto, długotrwałe podawanie escytalopramu powodowało przemijające zwiększenie zawartości fosfolipidów w płucach, najądrzach i wątrobie przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, co jest zjawiskiem obserwowanym także przy innych lekach amfifilnych kationów, o nieustalonym znaczeniu klinicznym.
amfifilne kationy, amina biogenna, AUC, badanie toksykologiczno-kinetyczne, dysfagia, embriotoksyczność, enancjomer, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, implantacja zarodka, kardiotoksyczność, nieprawidłowości plemników, opóźnienie kostnienia, przepływ wieńcowy, stężenie w osoczu, tabletka powlekana, wada rozwojowa, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Seroxat 20 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne paroksetyny, przeprowadzone na modelach zwierzęcych takich jak małpy Rhezus i szczury albinosy, wykazały podobieństwo metabolizmu leku do ludzkiego, co potwierdza adekwatność tych modeli do oceny bezpieczeństwa klinicznego. W badaniach na szczurach zaobserwowano fosfolipidozę, typową dla lipofilnych amin, jednakże długoterminowe badania na naczelnych, nawet przy dawkach sześciokrotnie przekraczających zalecany zakres kliniczny, nie wykazały tego efektu, sugerując niższe ryzyko u ludzi. Dwuletnie badania na myszach i szczurach nie potwierdziły działania rakotwórczego paroksetyny, a testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały uszkodzeń materiału genetycznego, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku Seroxat.
badanie in vitro, badanie in vivo, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, fosfolipidoza, genotoksyczność, gromadzenie fosfolipidów, indeks płodności, lipofilna amina, opóźnienie kostnienia, paroksetyna, płodność, Seroxat, śmiertelność potomstwa, szczur albinos, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mozarin 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące escytalopramu, uzupełnione o wyniki badań cytalopramu ze względu na podobny profil toksykologiczno-kinetyczny, wskazują na potencjalne kardiotoksyczne działanie w modelu szczura. W badaniach porównawczych podawanie dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne skutkowało zastoinową niewydolnością serca, co korelowało z maksymalnym stężeniem leku w osoczu, a nie z wartością AUC. Maksymalne stężenie bez efektów toksycznych było 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, natomiast AUC escytalopramu było 3-4 razy większe niż w warunkach klinicznych. Mechanizm kardiotoksyczności wiąże się z wpływem na aminy biogenne i zmniejszeniem przepływu wieńcowego, prowadzącym do niedokrwienia, jednak nie potwierdzono korelacji tych efektów z obserwacjami klinicznymi u ludzi.
amina biogenna, działanie embriotoksyczne, działanie kardiotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, fosfolipid, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, naczynie wieńcowe, niedokrwienie, opóźnienie kostnienia, pole pod krzywą stężenia, zastoinowa niewydolność serca, zmniejszenie masy ciała płodu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Novidin 400 mg
Hydroksychlorochina, substancja czynna leku Novidin (400 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle związane z dawką oraz stężeniem w osoczu, przekraczającym 250 μg/L. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, ból brzucha u 10-20% pacjentów), a także objawy ze strony układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy) i psychiczne (chwiejność emocjonalna). Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane dotyczące narządu wzroku, takie jak retinopatia, która może być odwracalna we wczesnym stadium, ale przy kontynuacji leczenia prowadzi do nieodwracalnych zmian, w tym makulopatii i zwyrodnienia plamki żółtej. Zalecane jest przestrzeganie dawki ≤6,5 mg/kg masy ciała/dobę oraz regularne badania okulistyczne. Rzadkie, ale poważne działania obejmują kardiomiopatię, zaburzenia przewodzenia serca, miopatie mięśni szkieletowych, a także reakcje skórne, zwłaszcza u pacjentów z łuszczycą, u których ryzyko ciężkich reakcji skórnych jest zwiększone.
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, biegunka, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, częstoskurcz komorowy, depresja, dyskineza, dystonia, eozynofilia, fosfolipidoza, hipoglikemia, hydroksychlorochina, jadłowstręt, kardiomiopatia, konwulsja, leukopenia, łuszczyca, makulopatia, mania, methemoglobinemia, miopatia, nadwrażliwość na światło, napad padaczkowy, neuromiopatia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, omam, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, piorunująca niewydolność wątroby, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria, psychoza, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szpik kostny, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, trombocytopenia, urojenie, utrata słuchu, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wzdęcia, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia przewodu pokarmowego, zachowanie samobójcze, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmętnienie rogówki, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aciprex 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, choć niekompletne, opierają się na danych dotyczących cytalopramu ze względu na podobny profil bezpieczeństwa obu substancji. Badania na szczurach wykazały potencjalną kardiotoksyczność obu leków, objawiającą się zastoinową niewydolnością serca przy dawkach wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność była bardziej związana z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. Mechanizm toksyczności może wiązać się z wpływem na aminy biogenne i niedokrwieniem, jednak kliniczne dane nie potwierdzają tych efektów u ludzi. Dodatkowo, obserwowano odwracalną fosfolipidozę w tkankach (płuca, najądrza, wątroba) przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, bez jasnego znaczenia klinicznego.
amina biogenna, AUC, badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczno-kinetyczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, niedokrwienie, przepływ wieńcowy, S-enancjomer, stężenie w osoczu, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumamed 500 mg
Dane przedkliniczne azytromycyny, substancji czynnej Sumamedu, wskazują na wystąpienie przemijającej fosfolipidozy u zwierząt poddanych dawkom 40-krotnie wyższym niż kliniczne, bez objawów toksyczności. Badania elektrofizjologiczne wykazały zdolność azytromycyny do wydłużania odstępu QT, co ma istotne implikacje dla bezpieczeństwa kardiologicznego, zwiększając ryzyko arytmii komorowych. Nie przeprowadzono długoterminowych badań rakotwórczości, jednak brak jest dowodów na działanie karcinogenne w krótkotrwałych terapiach. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału genotoksycznego azytromycyny.
antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, azytromycyna, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie karcinogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, odstęp QT, opóźnienie kostnienia, potencjał genotoksyczny, Sumamed, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azithromycin Krka 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne azytromycyny wykazały, że podawanie dawek do 40-krotnie wyższych niż stosowane klinicznie może indukować przemijającą fosfolipidozę bez istotnych objawów toksyczności klinicznej, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa leku. Elektrofizjologiczne analizy potwierdziły wpływ azytromycyny na wydłużenie odstępu QT w EKG, co stanowi istotny czynnik ryzyka kardiotoksycznego, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń rytmu serca. Brak jest danych dotyczących potencjału rakotwórczego, co jest uzasadnione krótkotrwałym stosowaniem azytromycyny w terapii ostrych zakażeń, a testy genotoksyczności jednoznacznie wykluczyły mutagenne działanie leku zarówno in vitro, jak i in vivo.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie elektrofizjologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, elektrokardiogram, embriotoksyczność, fosfolipidoza, genotoksyczność, kardiotoksyczność, kostnienie płodu, przewodnictwo elektryczne, rozwój fizyczny i ruchowy, teratogenność, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Grindeks 10 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa escytalopramu opiera się na badaniach toksykologiczno-kinetycznych przeprowadzonych na szczurach, które wykazały podobny profil toksyczności do cytalopramu. Zarówno escytalopram, jak i cytalopram wykazywały kardiotoksyczność objawiającą się zastoinową niewydolnością serca po kilku tygodniach podawania w dawkach wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje bardziej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych przekraczały 8-krotnie stężenia kliniczne, a AUC było 3-4 razy wyższe niż w warunkach klinicznych. U cytalopramu AUC S-enancjomeru było 6-7 razy większe niż ekspozycja kliniczna. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórne zmiany hemodynamiczne, jednak nie potwierdzono podobnych efektów u ludzi w badaniach klinicznych. Dodatkowo, długotrwałe podawanie powodowało odwracalną fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, choć znaczenie kliniczne tego zjawiska pozostaje niejasne.
amfifilny kation, amina biogenna, AUC, badanie toksykologiczno-kinetyczne, działanie embriotoksyczne, działanie niepożądane, escytalopram i cytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, przepływ wieńcowy, stężenie w osoczu, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aurex 20 20 mg
Przedkliniczne badania cytalopramu, substancji czynnej leku Aurex 20, wykazały brak istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa klinicznego, potwierdzając brak genotoksyczności i działania rakotwórczego. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie wykazały negatywnego wpływu na kluczowe układy organizmu. W badaniach toksyczności wielokrotnych dawek u szczurów zaobserwowano odwracalną fosfolipidozę w różnych narządach, jednak jej kliniczne znaczenie pozostaje niejasne. Ponadto, u potomstwa szczurów stwierdzono zaburzenia kostnienia oraz zmniejszoną przeżywalność w okresie laktacji, choć brak jest jednoznacznych danych dotyczących ich potencjalnego ryzyka u ludzi.
badania toksyczności, cytalopram, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, fosfolipidoza, fosfolipidy, genotoksyczność, implantacja zarodka, laktacja, lek przeciwdepresyjny, morfologia plemników, nieprawidłowe nasienie, okres okołoporodowy, płodność, przeżywalność potomstwa, toksyczność leku, wady rozwojowe, wskaźnik ciążowy, zaburzenia kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mozarin 15 mg
Ocena bezpieczeństwa przedklinicznego escytalopramu opierała się na badaniach dedykowanych tej substancji oraz danych dotyczących cytalopramu, ze względu na podobny profil toksykologiczno-kinetyczny obu związków. W badaniach na szczurach wykazano kardiotoksyczność, w tym rozwój zastoinowej niewydolności serca, powiązaną z maksymalnym stężeniem leku w osoczu, a nie z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenie escytalopramu niepowodujące toksyczności było 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. Kardiotoksyczność prawdopodobnie wynika z wpływu na aminy biogenne i zaburzeń hemodynamicznych, jednak mechanizm nie jest w pełni wyjaśniony. Dane kliniczne nie potwierdzają występowania tych efektów u ludzi podczas terapii.
aminy biogenne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, cytalopram, działanie embriotoksyczne, ekspozycja lekowa, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, naczynia wieńcowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, opóźnienie kostnienia, profil toksykologiczno-kinetyczny, stężenie leku w osoczu, zaburzenia hemodynamiczne, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxychloroquine Adamed 200 mg
Hydroksychlorochina siarczan (Hydroxychloroquine Adamed, 200 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się mielosupresję, jadłowstręt, drgawki, retinopatię oraz objawy żołądkowo-jelitowe takie jak nudności, biegunka i ból brzucha. Retinopatia, będąca poważnym powikłaniem, może początkowo być odwracalna po odstawieniu leku, jednak jej progresja niesie ryzyko trwałej utraty wzroku. Wczesne objawy obejmują mroczki z pierścieniami typu przyśrodkowego, zmiany w polu widzenia oraz zaburzenia percepcji barw. Dodatkowo, hydroksychlorochina może powodować kardiomiopatię, zaburzenia przewodzenia serca, w tym wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko arytmii, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN).
blok odnogi pęczka Hisa, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, fosfolipidoza, fosfolipidoza nerkowa, granulocytoza, hipoglikemia, hydroksychlorochina siarczan, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, liszaj płaski, małopłytkowość, mielosupresja, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuromiopatia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność krążenia, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunująca niewydolność wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, światłowstręt, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie pozapiramidowe, zachowanie samobójcze, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry, zmiana pigmentacyjna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxychloroquine sulfate Edest 200 mg
Hydroksychlorochina w dawce 200 mg, stosowana doustnie, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według systemu MedDRA. Do najpoważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak mielosupresja, niedokrwistość aplastyczna, leukopenia i małopłytkowość, a także zaostrzenie porfirii. W zakresie metabolizmu obserwuje się hipoglikemię, szczególnie istotną u pacjentów z cukrzycą. Wśród zaburzeń psychicznych odnotowano psychozy, depresję, omamy, manię oraz ryzyko zachowań samobójczych. Neurologicznie mogą wystąpić drgawki, bóle głowy i zaburzenia pozapiramidowe. Retinopatia, potencjalnie prowadząca do trwałych zaburzeń widzenia i postrzegania barw, jest jednym z najpoważniejszych powikłań, z możliwością progresji nawet po odstawieniu leku. Dodatkowo mogą pojawić się zmiany rogówki, niewyraźne widzenie i światłowstręt. W zakresie ucha i błędnika opisano nieodwracalną utratę słuchu, zawroty głowy i szumy uszne.
blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, częstoskurcz komorowy, drgawki, dystonia, fosfolipidoza, fosfolipidoza nerkowa, granulocytoza, hiperleukocytoza, hipoglikemia, jadłowstręt, kardiomiopatia, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, miopatia, nadwrażliwość na światło, neuromiopatia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność krążenia, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, piorunująca niewydolność wątroby, retinopatia, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia akomodacji, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia snu, zachowania samobójcze, zawroty głowy błędnikowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – AzitroLEK 250 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa azytromycyny wykazały, że podawanie tego antybiotyku makrolidowego zwierzętom w dawkach generujących stężenia nawet 40-krotnie wyższe niż kliniczne u ludzi prowadzi do przemijającej fosfolipidozy, która przebiega bez objawów toksyczności. Badania mutagenności, obejmujące testy na mysich modelach chłoniaka, limfocytach ludzkich oraz komórkach szpiku kostnego, nie wykazały działania mutagennego, co potwierdza brak genotoksycznego potencjału azytromycyny. W zakresie embriotoksyczności i teratogenności, testy na myszach i szczurach nie wykazały wad rozwojowych, jednakże u szczurów stosujących dawki 100-200 mg/kg mc./dobę zaobserwowano niewielkie opóźnienie kostnienia płodów oraz zwiększenie masy ciała samic ciężarnych. Ponadto, dawka 50 mg/kg mc./dobę w okresie okołoporodowym i pourodzeniowym powodowała opóźnienie kostnienia u potomstwa.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, limfocyt ludzki, okres okołoporodowy, okres pourodzeniowy, opóźnienie kostnienia, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, szpik kostny, test chłoniaka, układ kostny, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Aurovitas 10 mg
Badania toksykologiczno-kinetyczne escytalopramu, przeprowadzone na szczurach, wykazały podobny profil bezpieczeństwa do cytalopramu, co pozwoliło na ekstrapolację danych toksykologicznych. Obserwowano kardiotoksyczność manifestującą się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Toksyczność sercowa korelowała z maksymalnymi stężeniami w osoczu, które przy braku działań niepożądanych były ośmiokrotnie wyższe niż stężenia kliniczne, natomiast AUC było 3-4 razy większe niż w warunkach klinicznych. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z nasilonym wpływem na aminy biogenne i wtórnymi zmianami hemodynamicznymi, jednak nie jest w pełni poznany. Dane kliniczne nie potwierdzają istotnej korelacji między wynikami badań przedklinicznych a obserwowanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów.
aminy biogenne, badania toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, ekspozycja ogólnoustrojowa, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie procesu kostnienia, stężenie w osoczu, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca, zmiany hemodynamiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elicea 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, przeprowadzone głównie na szczurach, wykazały potencjalną kardiotoksyczność manifestującą się uszkodzeniem mięśnia sercowego i zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje z maksymalnym stężeniem leku w osoczu, a nie z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. Podobne wyniki uzyskano dla cytalopramu (AUC 6-7-krotnie wyższe). Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i niedokrwieniem mięśnia sercowego, jednak nie potwierdzono jej klinicznego występowania u ludzi. Długotrwałe podawanie escytalopramu indukowało odwracalną fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie, obserwowaną przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, choć jej znaczenie kliniczne pozostaje nieustalone.
amina biogenna, AUC, badanie kliniczne, badanie toksykologiczne, cytalopram, dawka kliniczna, działanie embriotoksyczne, działanie niepożądane, efekt hemodynamiczny, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, naczynie wieńcowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, opóźnienie kostnienia, stężenie substancji w osoczu, wada rozwojowa, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon substancji czynnych
Escytalopram – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Escytalopram, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje w badaniach przedklinicznych na szczurach kardiotoksyczność objawiającą się zastoinową niewydolnością serca przy dawkach wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje bardziej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC), gdzie maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były około 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. W porównaniu, S-enancjomer cytalopramu wykazywał AUC 6-7 razy wyższe niż ekspozycja kliniczna. Działanie kardiotoksyczne wiąże się z wpływem na aminy biogenne i hemodynamikę, prowadząc do niedokrwienia, jednak mechanizm nie jest w pełni poznany. W badaniach toksycznego wpływu na rozwój stwierdzono embriotoksyczność (zmniejszenie masy ciała płodów, opóźnienie kostnienia) przy ekspozycji przekraczającej kliniczną, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych. Długotrwałe podawanie powodowało odwracalną fosfolipidozę w tkankach (płuca, najądrza, wątroba) przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, jednak znaczenie kliniczne tego zjawiska pozostaje niejasne.
amfifilny kation, amina biogenna, badanie toksykologiczno-kinetyczne, działanie embriotoksyczne, fosfolipid, fosfolipidoza, implantacja zarodka, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, narażenie kliniczne, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, pole pod krzywą stężenie-czas, S-enancjomer cytalopramu, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie w osoczu, toksyczność rozwojowa, toksyczność sercowo-naczyniowa, wada rozwojowa, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca, zmiana hemodynamiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Citalopram Vitabalans 20 mg
Przedkliniczne badania cytalopramu (bromowodorku) wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych, bez istotnych zagrożeń farmakologicznych dla człowieka. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano odwracalną fosfolipidozę w narządach szczurów po wielokrotnym podaniu leku, co jest zjawiskiem znanym również dla innych kationowych substancji amfifilowych, jednak jego znaczenie kliniczne pozostaje niejasne. Standardowe testy genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały mutagennego ani kancerogennego potencjału cytalopramu, co potwierdza brak ryzyka uszkodzeń genetycznych i indukcji nowotworów u ludzi.
aktywność farmakologiczna, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczne, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórcze, bromowodorek cytalopramu, dawka terapeutyczna, fosfolipidoza, implantacja zarodka, indukcja nowotworu, kumulacja fosfolipidów, nieprawidłowość nasienia, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, substancja czynna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie genetyczne, wada rozwojowa szkieletu, wpływ na rozrodczość, wskaźnik ciąży, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elicea Q-Tab 5 mg
Badania toksykologiczno-kinetyczne escytalopramu, oparte na danych z badań cytalopramu, wykazały kardiotoksyczność u szczurów objawiającą się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym stosowaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność wiązała się z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu, które były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, podczas gdy AUC było 3-4 razy większe niż w terapii u ludzi. Długotrwałe podawanie powodowało odwracalną fosfolipidozę w tkankach (płuca, najądrza, wątroba) przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, jednak jej znaczenie kliniczne pozostaje nieustalone. W badaniach rozwojowych u szczurów escytalopram wykazywał embriotoksyczność (zmniejszenie masy ciała płodów, opóźnienie kostnienia) przy ekspozycjach przekraczających kliniczne, bez zwiększenia częstości wad rozwojowych, natomiast w okresie okołoporodowym obserwowano zmniejszoną przeżywalność potomstwa.
aminy biogenne, AUC, badania toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie farmakologiczne, działanie niepożądane, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kationy amfifilne, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnienie kostnienia, przepływ wieńcowy, stężenie leku w osoczu, toksyczność rozwojowa, wady rozwojowe, wskaźnik ciążowy, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amiodaron Accord 30 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności amiodaronu wykazały istotne zmiany narządowe, w tym zwłóknienie i fosfolipidozę płuc u chomików, szczurów i psów, co wiąże się z powstawaniem wolnych rodników i zaburzeniami mitochondrialnej produkcji energii. Hepatotoksyczność stwierdzono u szczurów, psów, świń i pawianów. Amiodaron wpływa również na metabolizm lipidów poprzez modulację stężeń hormonów tarczycy w osoczu. Testy genotoksyczności in vitro (test Amesa) i in vivo (test mikrojądrowy na komórkach szpiku myszy) były negatywne, co wskazuje na brak bezpośredniego działania mutagennego. Chlorowodorek amiodaronu wykazuje silne właściwości fototoksyczne, generując cytotoksyczne wolne rodniki pod wpływem promieniowania UV, co może prowadzić do uszkodzeń DNA i potencjalnych skutków fotokarcynogennych, choć mechanizmy te nie zostały jeszcze w pełni zbadane eksperymentalnie.
amiodaron, badanie toksyczności, chlorowodorek amiodaronu, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, fosfolipidoza, fotokarcynogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, guz pęcherzykowy tarczycy, hepatotoksyczność, mechanizm epigenetyczny, rozrost pęcherzykowy tarczycy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie płuc, uszkodzenie wątroby, wolne rodniki, zwłóknienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Aurovitas 20 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu wykazały, że pomimo braku pełnego zestawu konwencjonalnych badań, profil toksykologiczny i farmakokinetyczny escytalopramu jest zbliżony do cytalopramu, co pozwala na ekstrapolację danych. Zarówno escytalopram, jak i cytalopram wykazywały toksyczne działanie na mięsień sercowy u szczurów, prowadząc do zastoinowej niewydolności serca po wielotygodniowym podawaniu dawek o działaniu ogólnoustrojowo toksycznym. Kardiotoksyczność była silniej skorelowana z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z AUC. Maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, natomiast AUC escytalopramu wynosiło 3-4 razy, a cytalopramu 6-7 razy więcej niż ekspozycja kliniczna. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i niedokrwieniem mięśnia sercowego, jednak nie jest w pełni poznany. Dane kliniczne nie potwierdzają występowania tych efektów u ludzi.
aminy biogenne, AUC, badania toksykologiczne, cytalopram, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, naczynia wieńcowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe nasienie, przeżywalność, S-enancjomer, stężenie leku w osoczu, toksyczność rozwojowa, zaburzenia płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azithromycin Krka 250 mg
Przedkliniczne badania azytromycyny, substancji aktywnej leku Azithromycin Krka, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy dawkach sięgających 40-krotności dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. W badaniach toksykologicznych zaobserwowano jedynie przemijającą fosfolipidozę bez dalszych skutków toksycznych. Elektrofizjologiczne testy wskazały na potencjalne wydłużenie odstępu QT w EKG, co jest istotne klinicznie i wymaga ostrożności u pacjentów z ryzykiem zaburzeń rytmu serca. Nie stwierdzono działania mutagennego ani genotoksycznego w testach in vitro i in vivo, a także brakuje danych o działaniu rakotwórczym ze względu na krótkotrwałe wskazania terapeutyczne leku.
antybiotyk makrolidowy, badanie elektrofizjologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrofizjologia serca, elektrokardiogram, embriotoksyczność, fosfolipidoza, genotoksyczność, odstęp QT, okres okołoporodowy, okres pourodzeniowy, opóźnienie kostnienia, rozwój embrionalno-płodowy, toksyczność ogólna, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depralin ODT 10 mg
Dane przedkliniczne dotyczące escytalopramu, oparte zarówno na badaniach bezpośrednich, jak i na wynikach dotyczących cytalopramu, wskazują na potencjalną kardiotoksyczność u szczurów, objawiającą się zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowym podawaniu dawek wywołujących ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje bardziej z maksymalnymi stężeniami w osoczu niż z ekspozycją AUC, przy czym maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż te osiągane klinicznie, a AUC 3-4 razy wyższe. Efekty te są prawdopodobnie wtórne do wpływu na aminy biogenne i prowadzą do niedokrwienia przez zmniejszenie przepływu wieńcowego. Dodatkowo, obserwowano odwracalną fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie przy ekspozycji zbliżonej do klinicznej, jednak jej znaczenie kliniczne pozostaje niejasne. W badaniach rozwojowych u szczurów stwierdzono embriotoksyczność (zmniejszenie masy ciała płodu, opóźnienie kostnienia) przy ekspozycji przekraczającej kliniczną, bez wzrostu wad rozwojowych, co sugeruje brak działania teratogennego. Zmniejszona przeżywalność w okresie laktacji również występowała przy wyższej niż kliniczna ekspozycji.
amina biogenna, badanie toksykologiczno-kinetyczne, cytalopram, działanie embriotoksyczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, implantacja, kardiotoksyczność, kation amfifilny, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnione kostnienie, pole pod krzywą stężenia, przepływ wieńcowy, wada rozwojowa, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca, zmiana hemodynamiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elicea 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, opierające się na danych z cytalopramu, wykazały potencjalną kardiotoksyczność u szczurów, manifestującą się uszkodzeniem mięśnia sercowego i zastoinową niewydolnością serca po kilkutygodniowej ekspozycji na dawki wywołujące ogólne działanie toksyczne. Kardiotoksyczność koreluje bardziej z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z całkowitą ekspozycją (AUC). Maksymalne stężenia escytalopramu bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, a AUC 3-4-krotnie wyższe. Mechanizm toksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i wtórnymi efektami hemodynamicznymi, jednak nie jest w pełni poznany. Długotrwałe podawanie powodowało odwracalną fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie przy ekspozycji porównywalnej do klinicznej, choć jej znaczenie kliniczne pozostaje niejasne.
amina biogenna, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, działanie embriotoksyczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, escytalopram, fosfolipid, fosfolipidoza, kardiotoksyczność, kation amfifilny, laktacja, niedokrwienie mięśnia sercowego, przepływ krwi w naczyniach wieńcowych, stężenie leku w osoczu, wada rozwojowa, zaburzenia płodności, zastoinowa niewydolność serca